Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Lidocaine 2% Fresenius Kabi

Produkt leczniczy Lidocaine 2% Fresenius Kabi (20 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) zawierający chlorowodorek lidokainy wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat potencjalnych zagrożeń oraz zalecanych środków ostrożności związanych z tym lekiem.¹

Kwalifikacje personelu medycznego i wyposażenie

Lidokaina powinna być podawana wyłącznie przez personel medyczny posiadający odpowiednie doświadczenie w zakresie prowadzenia resuscytacji oraz mający dostęp do niezbędnego sprzętu i środków umożliwiających prowadzenie resuscytacji w przypadku wystąpienia działań niepożądanych.²

Ryzyko reakcji toksycznych

Podobnie jak w przypadku wszystkich innych leków do znieczulenia miejscowego, wysokie stężenie lidokainy we krwi może wywoływać ostre reakcje toksyczne, które manifestują się zaburzeniami neurologicznymi i kardiologicznymi. Ryzyko to jest szczególnie istotne przy przedłużonym podawaniu dożylnym leku.³

Szczególne grupy pacjentów wymagające ostrożności

Lidokainę należy stosować ze szczególną ostrożnością u następujących grup pacjentów:⁴

• Pacjenci z zaburzeniami automatyzmu i przewodzenia serca – lidokaina może dodatkowo obniżać przewodność mięśnia sercowego⁵
• Pacjenci przyjmujący leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron) – u tych pacjentów konieczny jest ścisły nadzór oraz monitorowanie EKG ze względu na addytywny wpływ na serce⁶
• Pacjenci z zastoinową niewydolnością serca, bradykardią lub po zabiegach kardiochirurgicznych⁷
• Pacjenci z ciężkim wstrząsem⁸
• Pacjenci z upośledzoną czynnością oddechową⁹
• Pacjenci z napadami drgawkowymi w wywiadzie¹⁰
• Pacjenci z miastenią¹¹
• Pacjenci z koagulopatią – stosowanie leków przeciwzakrzepowych (np. heparyny), niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) lub środków zastępczych osocza może zwiększać ryzyko krwawienia. Przypadkowe uszkodzenie naczyń krwionośnych może prowadzić do ciężkiego krwawienia. W razie potrzeby należy monitorować parametry krzepnięcia takie jak: czas krwawienia, czas kaolinowo-kefalinowy (aPTT), wskaźnik Quicka oraz liczbę płytek krwi¹²
• Pacjenci w podeszłym wieku lub ogólnie osłabieni¹³
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby – lidokaina jest metabolizowana głównie w wątrobie¹⁴
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek, szczególnie z klirensem kreatyniny poniżej 10 mL/min¹⁵

Środki ostrożności przed podaniem dożylnym

Przed podaniem dożylnym lidokainy należy bezwzględnie wyrównać istniejące zaburzenia metaboliczne i elektolitowe, takie jak hipokaliemia, a także hipoksję oraz zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej.¹⁶

Znieczulenie podpajęczynówkowe i nadtwardówkowe

Podczas wykonywania znieczulenia podpajęczynówkowego konieczne jest stałe monitorowanie ciśnienia krwi pacjenta. Należy pamiętać, że znieczulenie nadtwardówkowe może powodować niedociśnienie oraz bradykardię. Ryzyko to można zminimalizować poprzez wcześniejsze podanie do krwiobiegu roztworu krystaloidowego lub koloidowego. W przypadku wystąpienia niedociśnienia konieczne jest natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego leczenia. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności układu sercowo-naczyniowego.¹⁷

Blokada okołoszyjkowa

Należy mieć na uwadze, że blokada okołoszyjkowa może prowadzić do wystąpienia bradykardii lub tachykardii u płodu, dlatego niezbędne jest ścisłe monitorowanie częstości akcji serca płodu podczas tego typu znieczulenia.¹⁸

Ryzyko przypadkowego wstrzyknięcia do tętnicy

Przypadkowe wstrzyknięcie lidokainy do tętnicy w obrębie głowy i szyi, nawet w małych dawkach, może prowadzić do wystąpienia objawów mózgowych.¹⁹

Znieczulenie zagałkowe

Produkt leczniczy podany zagałkowo może w rzadkich przypadkach przedostać się do przestrzeni podpajęczynówkowej, co wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych powikłań, takich jak zapaść krążeniowa, bezdech, drgawki oraz przejściowa ślepota.²⁰

W przypadku znieczulenia miejscowego około- i zagałkowego istnieje niewielkie ryzyko trwałego upośledzenia czynności mięśni oka. Jest to głównie spowodowane uszkodzeniem i/lub miejscowym działaniem toksycznym lidokainy na mięśnie i/lub nerwy. Nasilenie takiej reakcji tkankowej jest bezpośrednio związane ze stopniem uszkodzenia, stężeniem lidokainy oraz czasem jej oddziaływania na tkanki. Z tego powodu zaleca się stosowanie najmniejszego skutecznego stężenia i dawki lidokainy.²¹

Znieczulenie obszaru zakażonego

Skuteczność znieczulenia miejscowego może być znacząco obniżona, jeśli lidokaina zostanie wstrzyknięta w obszar zakażony lub zmieniony zapalnie.²²

Podanie domięśniowe

Domięśniowe podanie lidokainy może spowodować wzrost stężenia fosfokinazy kreatynowej (CPK), co może zakłócać diagnostykę ostrego zawału mięśnia sercowego.²³

Porfiria

Lidokaina wykazuje działanie porfirogenne u zwierząt, dlatego nie należy jej stosować u pacjentów z porfirią.²⁴

Ryzyko chondrolizy

W badaniach po wprowadzeniu lidokainy do obrotu zgłaszano przypadki chondrolizy (uszkodzenia chrząstki stawowej) u pacjentów otrzymujących pooperacyjnie miejscowe znieczulenie w podaniu dostawowym we wlewie ciągłym. Większość tych przypadków dotyczyła stawu barkowego. Ze względu na wieloczynnikową etiologię i sprzeczne doniesienia naukowe dotyczące mechanizmu działania, dotychczas nie ustalono jednoznacznego związku przyczynowo-skutkowego. Należy podkreślić, że lidokaina nie została zarejestrowana do stosowania dostawowego we wlewie ciągłym.²⁵

Stosowanie u noworodków

Nie zaleca się stosowania lidokainy w postaci roztworu do wstrzykiwań u noworodków. Nie ustalono optymalnego stężenia leku w surowicy w tej grupie wiekowej, które pozwoliłoby uniknąć potencjalnych objawów toksyczności, takich jak drgawki i zaburzenia rytmu serca.²⁶

Zawartość sodu – informacje dla pacjentów na diecie niskosodowej

Produkt leczniczy Lidocaine 2% Fresenius Kabi, 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań zawiera 32 mg (około 1,39 mmol) sodu na dawkę. Odpowiada to 1,6% maksymalnego dobowego spożycia sodu (2 g) zalecanego przez WHO dla osób dorosłych. Informacja ta ma znaczenie dla pacjentów ograniczających spożycie sodu w diecie.²⁷