Działania niepożądane
Lidocaine 2% Fresenius Kabi 20 mg/ml

Lidocaine 2% Fresenius Kabi, roztwór do wstrzykiwań, może wywoływać działania niepożądane głównie w wyniku zwiększonego stężenia leku w osoczu, spowodowanego donaczyniowym podaniem, przekroczeniem dawki lub szybkim wchłanianiem z dobrze unaczynionych miejsc. Toksyczność dotyczy przede wszystkim ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i układu krążenia, manifestując się objawami od parestezji, zawrotów głowy, drgawek, aż po zatrzymanie akcji serca i śpiączkę. Po znieczuleniu podpajęczynówkowym mogą wystąpić przejściowe objawy neurologiczne, takie jak ból w dolnym odcinku kręgosłupa i kończynach dolnych, a rzadziej poważniejsze powikłania, np. zespół końskiego ogona. W procedurach okulistycznych zgłaszano przypadki obustronnej ślepoty, zapalenia oczodołu i podwójnego widzenia, prawdopodobnie związane z niezamierzonym wstrzyknięciem do osłonki nerwu wzrokowego.

Działania niepożądane leku Lidocaine 2% Fresenius Kabi

Lidocaine 2% Fresenius Kabi, roztwór do wstrzykiwań, może powodować szereg działań niepożądanych, które są obserwowane stosunkowo rzadko. Większość działań niepożądanych lidokainy występuje w wyniku zwiększonego stężenia leku w osoczu, które może być spowodowane niezamierzonym donaczyniowym wstrzyknięciem, przekroczeniem zalecanych dawek lub szybkim wchłanianiem z obszarów dobrze unaczynionych. Działania niepożądane mogą również być rezultatem indywidualnej nadwrażliwości, idiosynkrazji lub zmniejszonej tolerancji u pacjenta.1

Toksyczność ogólnoustrojowa

Toksyczność ogólnoustrojowa lidokainy dotyczy głównie ośrodkowego układu nerwowego (OUN) oraz układu krążenia. Reakcje toksyczne mogą być poważne i wymagać natychmiastowej interwencji medycznej.2

Działania niepożądane po znieczuleniu regionalnym

Po zastosowaniu lidokainy w znieczuleniu dokanałowym lub zewnątrzoponowym może wystąpić niedociśnienie, hipowentylacja, zespół Hornera oraz hipoglikemia. Nasilenie tych objawów jest ściśle związane z dawką lidokainy oraz rozległością blokady. Znieczulenie lędźwiowe i krzyżowe może prowadzić do zatrzymania moczu, które zwykle ustępuje wraz z zakończeniem działania blokady. W przypadku blokady zwoju gwiaździstego może dojść do bezdechu oraz niedowładu połowiczego, co prawdopodobnie wynika z bezpośredniego podania lidokainy do tętnicy kręgowej lub szyjnej.3

Powikłania neurologiczne po znieczuleniu podpajęczynówkowym

Po znieczuleniu podpajęczynówkowym z użyciem lidokainy mogą wystąpić przejściowe objawy neurologiczne, w tym ból w dolnym odcinku kręgosłupa, pośladkach i kończynach dolnych. Objawy te zazwyczaj pojawiają się w ciągu 24 godzin od podania i ustępują samoistnie w ciągu kilku dni. Rzadziej raportowano poważniejsze powikłania, takie jak zapalenie pajęczynówki lub zespół końskiego ogona z uporczywymi parestezjami, zaburzeniami funkcji jelit i układu moczowego oraz porażeniem kończyn dolnych. Większość tych poważnych przypadków wiązała się z zastosowaniem hiperbarycznego roztworu lidokainy lub długotrwałą infuzją podpajęczynówkową.4

Powikłania okulistyczne

W procedurach okulistycznych zgłaszano przypadki obustronnej ślepoty, która może być wynikiem niezamierzonego wstrzyknięcia leku do osłonki nerwu wzrokowego. Po znieczuleniu zagałkowym i okołogałkowym odnotowano również przypadki zapalenia oczodołu oraz podwójnego widzenia.5

Tabela działań niepożądanych lidokainy

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych lidokainy w oparciu o klasyfikację częstości występowania:6

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Methemoglobinemia Częstość nieznana Zwiększone stężenie methemoglobiny we krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości Częstość nieznana Reakcje alergiczne na lidokainę lub składniki pomocnicze
Pokrzywka Częstość nieznana Swędząca wysypka z charakterystycznymi bąblami
Wysypka Częstość nieznana Zmiany skórne o różnym charakterze
Obrzęk naczynioruchowy Częstość nieznana Nagły obrzęk skóry, błon śluzowych i tkanki podskórnej
Skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny (w ciężkich przypadkach) Częstość nieznana Nagłe zwężenie dróg oddechowych; zagrażająca życiu reakcja alergiczna
Zaburzenia układu nerwowego Parestezje Częstość nieznana Nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie)
Zawroty głowy Częstość nieznana Zaburzenia równowagi, uczucie wirowania
Toksyczne reakcje ze strony OUN Częstość nieznana Drgawki, parestezje okołoustne, drętwienie języka, nadwrażliwość słuchowa, zaburzenia widzenia, utrata przytomności, drżenie, senność, uczucie pustki w głowie, szumy uszne, uczucie oszołomienia, dyzartria
Neuropatia Częstość nieznana Uszkodzenie nerwów obwodowych
Uszkodzenia nerwów obwodowych Częstość nieznana Trwałe lub przejściowe uszkodzenie nerwów
Zapalenie pajęczynówki Częstość nieznana Stan zapalny opony pajęczej w ośrodkowym układzie nerwowym
Nerwowość Częstość nieznana Stan wzburzenia psychicznego
Śpiączka Częstość nieznana Stan głębokiej utraty świadomości
Ból w dolnym odcinku kręgosłupa, pośladkach i kończynach dolnych Częstość nieznana Przejściowe objawy neurologiczne po znieczuleniu podpajęczynówkowym
Zespół końskiego ogona Rzadko Uszkodzenie nerwów rdzeniowych poniżej końca rdzenia kręgowego
Zaburzenia oka Niewyraźne widzenie Częstość nieznana Pogorszenie ostrości widzenia
Podwójne widzenie Częstość nieznana Jednoczesne widzenie dwóch obrazów jednego przedmiotu
Przemijająca lub obustronna ślepota Częstość nieznana Czasowa lub trwała utrata wzroku w jednym lub obu oczach
Zaburzenia ucha i błędnika Szumy uszne Częstość nieznana Odczuwanie dźwięków przy braku zewnętrznego bodźca dźwiękowego
Nadwrażliwość na dźwięki Częstość nieznana Zwiększona wrażliwość na bodźce słuchowe
Zaburzenia serca Bradykardia Częstość nieznana Zwolnienie czynności serca poniżej normy
Zatrzymanie akcji serca Częstość nieznana Ustanie mechanicznej pracy serca
Zaburzenia rytmu serca Częstość nieznana Nieprawidłowy rytm pracy serca
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie Częstość nieznana Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
Nadciśnienie Częstość nieznana Podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Depresja oddechowa Częstość nieznana Zmniejszenie efektywności oddychania
Duszność Częstość nieznana Subiektywne uczucie braku powietrza
Zatrzymanie oddechu Częstość nieznana Ustanie czynności oddechowej
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Częstość nieznana Nieprzyjemne uczucie w żołądku z tendencją do wymiotów
Wymioty Częstość nieznana Gwałtowne wyrzucenie treści żołądkowej przez usta
Zaburzenia układu moczowego i pokarmowego po znieczuleniu Zaburzenia czynności jelit Rzadko Zaburzenia perystaltyki i wydalania po znieczuleniu podpajęczynówkowym
Zaburzenia układu moczowego, zatrzymanie moczu Częstość nieznana Trudności w oddawaniu moczu, niemożność opróżnienia pęcherza

Szczególne uwagi dotyczące działań niepożądanych

Nadwrażliwość na lidokainę

Warto podkreślić, że wyniki testów skórnych na nadwrażliwość na lidokainę nie są uznawane za wiarygodne.7 Reakcje nadwrażliwości mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych objawów skórnych po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny, dlatego każda podejrzana reakcja powinna być dokładnie monitorowana.

Objawy neurologiczne

Toksyczne reakcje ze strony ośrodkowego układu nerwowego obejmują szerokie spektrum objawów, od łagodnych (parestezje, zawroty głowy) po ciężkie (drgawki, utrata przytomności). Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy neurologiczne pojawiające się po znieczuleniu podpajęczynówkowym, które mogą wskazywać na poważne powikłania, takie jak zespół końskiego ogona.8

Monitorowanie bezpieczeństwa leku

Istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich instytucji.9

Czynniki ryzyka wystąpienia działań niepożądanych

Do głównych czynników ryzyka wystąpienia działań niepożądanych lidokainy należą: niezamierzone donaczyniowe wstrzyknięcie leku, przekroczenie zalecanych dawek, zbyt szybkie wchłanianie z dobrze ukrwionych obszarów ciała oraz indywidualna nadwrażliwość lub zmniejszona tolerancja u pacjenta. Szczególną ostrożność należy zachować podczas podawania leku w okolicach bogato unaczynionych oraz podczas stosowania dużych dawek lidokainy.10

  1. 24.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl