Przedawkowanie
Evertas 13,3 mg/24 h

Przedawkowanie systemu transdermalnego Evertas (13,3 mg/24 h) zawierającego rywastygminę może prowadzić do nasilenia działania cholinergicznego, manifestującego się dwoma głównymi zespołami objawów: muskarynowym (umiarkowane zatrucie) oraz nikotynowym (ciężkie zatrucie). Objawy muskarynowe obejmują miozę, zaczerwienienie twarzy, zaburzenia trawienne (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka), bradykardię (<60 uderzeń/min), skurcz oskrzeli, nadmierne wydzielanie śliny i potu, mimowolne oddawanie moczu i stolca oraz niedociśnienie. Ciężkie zatrucie objawia się osłabieniem mięśni, drganiami pęczkowymi, drgawkami, a w skrajnych przypadkach zatrzymaniem oddychania, co może prowadzić do zgonu. Dodatkowo po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano objawy neurologiczne, takie jak zawroty głowy, drżenie, bóle głowy, senność, stany splątania, nadciśnienie tętnicze, omamy oraz złe samopoczucie.

Przedawkowanie leku Evertas

Przedawkowanie systemu transdermalnego Evertas (13,3 mg/24 h) zawierającego rywastygminę może wystąpić w wyniku przypadkowego użycia zbyt dużej liczby plastrów jednocześnie lub niewłaściwego stosowania produktu leczniczego. Sytuacje takie odnotowano zarówno w badaniach klinicznych (rzadko), jak i po wprowadzeniu leku do obrotu1.

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania rywastygminy wiążą się z nasileniem jej działania cholinergicznego. W przypadku Evertas możemy zaobserwować spektrum objawów od łagodnych do ciężkich. W większości przypadków przypadkowego przedawkowania (zwłaszcza w postaci doustnej) nie obserwowano żadnych klinicznie istotnych objawów i kontynuowano leczenie po 24 godzinach2.

Gdy jednak dochodzi do znaczącego przedawkowania, można zaobserwować dwa główne zespoły objawów: muskarynowe (przy umiarkowanym zatruciu) oraz nikotynowe (w cięższych przypadkach)3.

Zespoły objawowe przy przedawkowaniu

W zależności od nasilenia przedawkowania, obserwujemy następujące zespoły objawów:

Objawy muskarynowe (umiarkowane zatrucie) to m.in.: zwężenie źrenic, zaczerwienienie twarzy, zaburzenia trawienne (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka), bradykardia, skurcz oskrzeli, zwiększona ilość wydzieliny z oskrzeli, nadmierne pocenie się, mimowolne oddawanie moczu i/lub stolca, łzawienie, niedociśnienie oraz nadmierne ślinienie się4.

Objawy nikotynowe (ciężkie zatrucie) obejmują: osłabienie mięśni, drgania pęczkowe mięśni, drgawki, a w skrajnych przypadkach zatrzymanie oddychania mogące prowadzić do zgonu5.

Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano także dodatkowe objawy, takie jak: zawroty głowy, drżenie, bóle głowy, senność, stany splątania, nadciśnienie tętnicze, omamy i złe samopoczucie6.

Postępowanie w przedawkowaniu

Sposób postępowania w przypadku przedawkowania systemu transdermalnego Evertas zależy od nasilenia objawów:

  • W przypadku bezobjawowego przedawkowania należy natychmiast usunąć wszystkie plastry Evertas i nie naklejać nowych przez następne 24 godziny. Jest to uzasadnione okresem półtrwania rywastygminy w osoczu (około 3,4 godziny) oraz czasem hamowania acetylocholinoesterazy (około 9 godzin)7.
  • Jeśli przedawkowaniu towarzyszą nasilone nudności i wymioty, należy rozważyć podanie leków przeciwwymiotnych8.
  • W przypadku innych działań niepożądanych należy zastosować leczenie objawowe9.
  • W ciężkim przedawkowaniu zaleca się podanie siarczanu atropiny jako antidotum. Dawka początkowa to 0,03 mg/kg masy ciała podana dożylnie, a kolejne dawki ustala się na podstawie odpowiedzi klinicznej10.

Ważne: nie zaleca się stosowania skopolaminy jako odtrutki w przedawkowaniu rywastygminy11.

Tabela objawów przedawkowania

Nasilenie zatrucia Objawy Opis
Umiarkowane zatrucie (objawy muskarynowe) Zwężenie źrenic Mioza – zwężenie źrenic będące efektem stymulacji receptorów muskarynowych w tęczówce
Zaczerwienienie twarzy Rozszerzenie naczyń krwionośnych w obrębie twarzy
Zaburzenia trawienne Ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka wynikające z nadmiernej stymulacji przewodu pokarmowego
Bradykardia Zwolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę
Zaburzenia oddechowe Skurcz oskrzeli i zwiększona ilość wydzieliny z oskrzeli prowadzące do trudności w oddychaniu
Nadmierne wydzielanie Wzmożone pocenie się, nadmierne ślinienie, łzawienie
Utrata kontroli nad czynnościami fizjologicznymi Mimowolne oddawanie moczu i/lub stolca
Niedociśnienie Spadek ciśnienia tętniczego krwi
Ciężkie zatrucie (objawy nikotynowe) Osłabienie mięśni Zmniejszenie siły mięśniowej, mogące prowadzić do niewydolności oddechowej
Drgania pęczkowe mięśni Mimowolne skurcze włókien mięśniowych widoczne pod skórą
Drgawki i zatrzymanie oddychania Napady drgawkowe oraz ustanie oddychania mogące prowadzić do zgonu
Objawy dodatkowe (po wprowadzeniu leku do obrotu) Zaburzenia neurologiczne Zawroty głowy, drżenie, bóle głowy, senność
Stany splątania Dezorientacja, zaburzenia świadomości
Nadciśnienie tętnicze Podwyższone ciśnienie krwi
Omamy Fałszywe percepcje wzrokowe, słuchowe lub inne
Złe samopoczucie Ogólne poczucie dyskomfortu, niepokoju

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

Pacjent po przedawkowaniu Evertas wymaga dokładnego monitorowania funkcji życiowych, ze szczególnym uwzględnieniem stanu układu oddechowego i sercowo-naczyniowego. W ciężkich przypadkach konieczna może być obserwacja w warunkach intensywnej opieki medycznej, z możliwością natychmiastowej interwencji w przypadku zatrzymania oddychania12.

Ze względu na okres półtrwania rywastygminy wynoszący około 3,4 godziny oraz czas hamowania acetylocholinoesterazy trwający około 9 godzin, objawy przedawkowania mogą utrzymywać się przez kilka do kilkunastu godzin, nawet po usunięciu wszystkich plastrów13.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl