Działania niepożądane
Cefazolin Sandoz 1 g

Cefazolina, będąca antybiotykiem beta-laktamowym, może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą reakcje skórne (wysypka, rumień, pokrzywka) oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka i jadłowstręt. Istotne są również reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i gorączka polekowa, a w bardzo rzadkich przypadkach wstrząs anafilaktyczny, stanowiący zagrożenie życia. Zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia, małopłytkowość czy agranulocytoza, występują niezbyt często i wymagają monitorowania parametrów krwi, zwłaszcza przy długotrwałej terapii. Poważnym powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, które wymaga natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia leczenia przeciw Clostridioides difficile.

Pobierz ChPL PDF Cefazolin Sandoz – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji – 1 g
  1. Działania niepożądane cefazoliny
    1. Zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
    2. Zaburzenia układu immunologicznego
    3. Zaburzenia hematologiczne
    4. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
    5. Zaburzenia wątroby
    6. Reakcje skórne
    7. Inne działania niepożądane
  2. Tabela działań niepożądanych cefazoliny
    1. Zalecenia dotyczące monitorowania działań niepożądanych
    2. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek
  2. posocznica
  3. zakażenie skóry i tkanek miękkich
  4. zaostrzenie bakteryjnego przewlekłego zapalenia oskrzeli
  5. zapalenie płuc
  6. zapalenie wsierdzia
  7. zapobieganie zakażeniom okołooperacyjnym
Substancja czynna
  1. cefazolina
Kategoria leku
  1. antybiotyki
  2. cefalosporyny
  3. leki przeciwbakteryjne

Działania niepożądane cefazoliny

Cefazolina, jak każdy produkt leczniczy, może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych zagrożeń związanych z zastosowaniem cefazoliny u pacjentów, ze szczególnym uwzględnieniem częstości występowania poszczególnych reakcji oraz ich charakterystyki klinicznej.<sup data-drug="Cefazolin Sandoz" data-section="Działania niepożądane" title="W obrębie każdej grupy i określonej częstości działania niepożądane wymieniono zgodnie ze zmniejszającą się ciężkością. Częstości działań niepożądanych określono następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (1

Zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Stosowanie cefazoliny wiąże się z różnorodnymi działaniami niepożądanymi, które mogą dotyczyć wielu układów organizmu. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia poważnych reakcji związanych z układem immunologicznym, takich jak wstrząs anafilaktyczny, który może zagrażać życiu pacjenta. Istotnym zagrożeniem jest również możliwość wystąpienia ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.2

Należy również pamiętać o możliwości wystąpienia zaburzeń hematologicznych, w tym agranulocytozy, która może znacząco zwiększać ryzyko ciężkich zakażeń u pacjentów. Ponadto, długotrwałe lub wielokrotne stosowanie cefazoliny może prowadzić do nadkażeń mikroorganizmami opornymi, w tym grzybami, co wymaga monitorowania pacjenta podczas terapii.3

Istotnym powikłaniem terapii cefazoliną może być rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, które wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniej terapii. Zaburzenia ze strony wątroby, choć zwykle przemijające, mogą w rzadkich przypadkach prowadzić do poważniejszych powikłań, takich jak zapalenie wątroby i żółtaczka cholestatyczna.4

Zaburzenia układu immunologicznego

Reakcje nadwrażliwości należą do istotnych działań niepożądanych cefazoliny. Skórne reakcje alergiczne, takie jak rumień, pokrzywka i świąd, występują często. Cięższe reakcje obejmują obrzęk naczynioruchowy i gorączkę polekową, a w bardzo rzadkich przypadkach może dojść do zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.5

Zaburzenia hematologiczne

Cefazolina może powodować szereg zaburzeń hematologicznych, które występują niezbyt często. Obejmują one leukopenię, neutropenię, małopłytkowość, agranulocytozę, eozynofilię, niedokrwistość hemolityczną oraz zmiany w obrazie białych krwinek (leukocytoza, granulocytoza, monocytoza, limfocytopenia, bazofilia). Rzadziej mogą wystąpić zaburzenia krzepliwości i krwawienia.6

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego występują często podczas terapii cefazoliną. Nudności, wymioty, biegunka i jadłowstręt to najczęściej raportowane działania niepożądane z tej grupy. Szczególnie poważnym powikłaniem, choć o nieznanej częstości występowania, jest rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, które może wystąpić zarówno podczas terapii, jak i po jej zakończeniu.7

Zaburzenia wątroby

Stosowanie cefazoliny może prowadzić do przemijających zmian w parametrach funkcji wątroby. Niezbyt często obserwuje się niewielkie, przemijające zwiększenie aktywności AspAT, AlAT i fosfatazy zasadowej. Rzadziej może dojść do przejściowego wzrostu aktywności gamma-GT, stężenia bilirubiny i/lub aktywności LDH. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważniejsze zaburzenia, takie jak przemijające zapalenie wątroby i żółtaczka cholestatyczna.8

Reakcje skórne

Obok często występującej wysypki, cefazolina może powodować poważniejsze reakcje skórne. Niezbyt często obserwuje się rumień wielopostaciowy i obrzęk naczynioruchowy. Do rzadko występujących, ale potencjalnie zagrażających życiu reakcji skórnych należą toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz zespół Stevensa-Johnsona.9

Inne działania niepożądane

Podczas terapii cefazoliną mogą wystąpić również inne działania niepożądane, takie jak zapalenie żył i zakrzepowe zapalenie żył (niezbyt często) czy rzadziej występujące zapalenie błony śluzowej nosa, zawroty głowy, hiperglikemia, hipoglikemia, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz objawy ogólne, takie jak złe samopoczucie, uczucie zmęczenia czy ból w klatce piersiowej. Z nieznaną częstotliwością mogą występować napady drgawek.10

Tabela działań niepożądanych cefazoliny

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis i znaczenie kliniczne
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie błony śluzowej nosa Rzadko Objaw miejscowego podrażnienia tkanek, zwykle samoograniczający się
Nadkażenia i kolonizacje niewrażliwymi mikroorganizmami Częstość nieznana Długotrwałe lub wielokrotne stosowanie cefazoliny może prowadzić do kandydozy jamy ustnej lub pochwy; wymaga leczenia przeciwgrzybiczego
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukopenia, neutropenia, małopłytkowość, agranulocytoza, eozynofilia, niedokrwistość hemolityczna, leukocytoza, granulocytoza, monocytoza, limfocytopenia, bazofilia Niezbyt często Zmiany w obrazie morfologii krwi; agranulocytoza wiąże się z wysokim ryzykiem infekcji; konieczne monitorowanie parametrów hematologicznych
Zaburzenia krzepliwości, krwawienia Rzadko Mogą manifestować się jako krwawienia z błon śluzowych, wydłużony czas krzepnięcia; szczególnie istotne u pacjentów poddawanych zabiegom inwazyjnym
Zaburzenia układu immunologicznego Skórne reakcje alergiczne (rumień, pokrzywka, świąd) Często Najczęstsze objawy nadwrażliwości; zwykle ustępują po odstawieniu leku
Ciężkie reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioneurotyczny, gorączka polekowa) Niezbyt często Wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i odpowiedniej interwencji medycznej
Wstrząs anafilaktyczny Bardzo rzadko Stan zagrażający życiu wymagający natychmiastowego postępowania ratunkowego
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hiperglikemia, hipoglikemia Rzadko Mogą wymagać monitorowania stężenia glukozy, szczególnie u pacjentów z cukrzycą
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy Rzadko Mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
Napady drgawek Częstość nieznana Szczególne ryzyko u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w dużych dawkach lub z wcześniejszą padaczką
Zaburzenia układu oddechowego Wysięk opłucnowy, duszność lub niewydolność oddechowa, kaszel Rzadko Mogą wymagać przerwania leczenia i postępowania objawowego
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, wymioty, biegunka, jadłowstręt Często Zwykle łagodne i samoograniczające się
Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego Częstość nieznana Poważne powikłanie wymagające natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia antybiotykoterapii przeciw Clostridioides difficile
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększenie aktywności AspAT, AlAT i fosfatazy zasadowej Niezbyt często Zwykle niewielkie i przemijające, nie wymaga przerwania leczenia
Zwiększenie aktywności gamma-GT, stężenia bilirubiny i/lub aktywności LDH Rzadko Wymaga monitorowania, zwykle przemijające
Zapalenie wątroby, żółtaczka cholestatyczna Bardzo rzadko Poważne powikłania wymagające odstawienia leku i monitorowania funkcji wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Często Najczęstsza reakcja skórna, zwykle łagodna
Rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy Niezbyt często Wymaga przerwania leczenia i może wymagać interwencji medycznej
Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona Rzadko Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne wymagające natychmiastowego przerwania leczenia i intensywnej opieki medycznej
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Śródmiąższowe zapalenie nerek i inne choroby nerek Rzadko Może prowadzić do zaburzenia czynności nerek, wymaga monitorowania parametrów nerkowych
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Świąd pochwy i sromu Bardzo rzadko Może świadczyć o kandydozie pochwy jako powikłaniu antybiotykoterapii
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zapalenie żył, zakrzepowe zapalenie żył Niezbyt często Związane z podaniem dożylnym, można zminimalizować przez właściwe podawanie leku
Złe samopoczucie, uczucie zmęczenia, ból w klatce piersiowej Rzadko Objawy ogólne, zwykle ustępują po zakończeniu leczenia

Zalecenia dotyczące monitorowania działań niepożądanych

Ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych podczas terapii cefazoliną, zaleca się monitorowanie pacjentów, szczególnie w odniesieniu do:11

  • Parametrów hematologicznych – szczególnie u pacjentów leczonych długotrwale lub otrzymujących duże dawki
  • Funkcji wątroby – monitorowanie enzymów wątrobowych przy przedłużonej terapii
  • Funkcji nerek – zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami czynności nerek
  • Objawów nadwrażliwości – szczególnie w początkowej fazie leczenia
  • Objawów nadkażeń – zwłaszcza przy długotrwałej antybiotykoterapii

W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, takich jak wstrząs anafilaktyczny, ciężkie reakcje skórne czy rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, należy natychmiast przerwać podawanie cefazoliny i wdrożyć odpowiednie leczenie.12

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl