Działania niepożądane
Dopamar 200 mg + 50 mg
Lewodopa z karbidopą wywołuje działania niepożądane głównie poprzez ośrodkowe działanie dopaminy, z najczęstszymi objawami takimi jak dyskinezy (ruchy pląsawicze, dystoniczne i inne mimowolne), nudności oraz skurcze mięśni i kurcz powiek, które mogą wskazywać na konieczność redukcji dawki. U pacjentów stosujących preparaty o przedłużonym uwalnianiu częściej obserwuje się dyskinezy oraz epizody „on-off” (bradykinezja), co wymaga dostosowania schematu dawkowania. Ponadto, leczenie może prowadzić do zaburzeń kontroli impulsów, takich jak patologiczna skłonność do hazardu, nadmierna aktywność seksualna czy kompulsywne zachowania, związanych z zespołem dysregulacji dopaminowej (DDS). Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują złośliwy zespół neuroleptyczny oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, agranulocytoza i trombocytopenia.
- Działania niepożądane leku Dopamar (200 mg + 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu)
- Zaburzenia kontroli impulsów i zespół dysregulacji dopaminowej
- Zjawisko „on-off” i zaburzenia ruchowe
- Złośliwy zespół neuroleptyczny
- Szczegółowy wykaz działań niepożądanych
- Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Dopamar (200 mg + 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu)
Reakcje niepożądane obserwowane u pacjentów przyjmujących lewodopę z karbidopą wynikają głównie z ośrodkowego działania neurofarmakologicznego dopaminy. Nasilenie tych reakcji można zazwyczaj zmniejszyć poprzez odpowiednią redukcję dawki produktu leczniczego. Do najczęściej występujących działań niepożądanych należą dyskinezy, obejmujące ruchy pląsawicze, dystoniczne i inne ruchy mimowolne, a także nudności. Skurcz mięśni i kurcz powiek mogą być wczesnymi objawami wskazującymi na konieczność zmniejszenia dawki.1
Warto podkreślić, że w kontrolowanych badaniach klinicznych u pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami ruchowymi nie wykazano działań niepożądanych bezpośrednio związanych z przedłużonym uwalnianiem substancji czynnych z postaci leku.2
Zaburzenia kontroli impulsów i zespół dysregulacji dopaminowej
U pacjentów leczonych agonistami dopaminy i/lub innymi produktami dopaminergicznymi zawierającymi lewodopę, w tym produktem Dopamar, mogą wystąpić zaburzenia kontroli bodźców, do których należą: patologiczna skłonność do hazardu, zwiększony popęd płciowy i nadmierna aktywność seksualna, kompulsywne wydawanie pieniędzy lub robienie zakupów, nadmierne i kompulsywne objadanie się.3
Zespół dysregulacji dopaminowej (DDS) jest formą uzależnienia obserwowaną u niektórych pacjentów leczonych karbidopą z lewodopą. Pacjenci z tym zaburzeniem wykazują zachowania kompulsywne związane z przyjmowaniem większych dawek leku niż zalecane do kontroli objawów motorycznych, co może prowadzić do ciężkich dyskinez.4
Zjawisko „on-off” i zaburzenia ruchowe
Po kilku miesiącach lub latach od rozpoczęcia leczenia lewodopą mogą pojawić się epizody „on-off” (bradykinezja), które prawdopodobnie wiążą się z progresją choroby. W takich przypadkach może być konieczne dostosowanie schematu dawkowania i przerw między dawkami.5
Warto zaznaczyć, że dyskinezy występują częściej w przypadku preparatu lewodopy z karbidopą o przedłużonym uwalnianiu niż o natychmiastowym uwalnianiu.6
Stosowanie lewodopy z karbidopą wiąże się również z występowaniem senności. W bardzo rzadkich przypadkach opisywano nadmierną senność w ciągu dnia oraz epizody nagłego zasypiania.7
Złośliwy zespół neuroleptyczny
Rzadkim, ale potencjalnie zagrażającym życiu powikłaniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.8
Szczegółowy wykaz działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działania niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukopenia, niedokrwistość hemolityczna i niehemolityczna, trombocytopenia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zmniejszenie liczby leukocytów, różne typy niedokrwistości i zmniejszenie liczby płytek krwi |
| Agranulocytoza | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Krytyczne zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt | Często (≥1/100 do <1/10) | Utrata apetytu |
| Zmniejszenie lub zwiększenie masy ciała | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Wahania masy ciała podczas terapii | |
| Zaburzenia psychiczne | Omamy, splątanie, zawroty głowy, koszmary senne, senność, uczucie zmęczenia, bezsenność, depresja (bardzo rzadko z próbami samobójczymi), euforia, otępienie, epizody psychotyczne, uczucie pobudzenia | Często (≥1/100 do <1/10) | Różnorodne zaburzenia neuropsychiatryczne |
| Pobudzenie psychoruchowe, uczucie strachu, osłabienie zdolności myślenia, dezorientacja, ból głowy, zwiększenie popędu płciowego, odrętwienie, drgawki | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Rzadziej występujące zaburzenia psychiczne | |
| Zaburzenia kontroli bodźców (patologiczna skłonność do hazardu, zwiększony popęd płciowy, nadmierna aktywność seksualna, kompulsywne wydawanie pieniędzy lub robienie zakupów, nadmierne i kompulsywne objadanie się) | Częstość nieznana | Impulsywne zachowania związane z dysregulacją dopaminergiczną | |
| Otępienie, zespół dysregulacji dopaminowej (DDS) | Częstość nieznana | Uzależnienie od leku i kompulsywne przyjmowanie zwiększonych dawek | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Dyskinezy, pląsawica, dystonia, zaburzenia pozapiramidowe i inne zaburzenia ruchowe, efekt włączenia-wyłączenia („on-off”) | Często (≥1/100 do <1/10) | Różnorodne zaburzenia motoryczne, częstsze w przypadku preparatu o przedłużonym uwalnianiu |
| Ataksja, nasilone drżenie rąk | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zaburzenia koordynacji ruchowej i nasilenie drżenia | |
| Złośliwy zespół neuroleptyczny, parestezje, upadki, zaburzenia chodu, szczękościsk | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Poważne zaburzenia neurologiczne wymagające uwagi medycznej | |
| Zaburzenia oka | Zamglone widzenie, kurcz powiek, uaktywnienie utajonego zespołu Hornera, podwójne widzenie, rozszerzenie źrenic, napadowe przymusowe patrzenie z rotacją gałek | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Różnorodne zaburzenia widzenia i funkcji gałek ocznych; kurcz powiek może być wczesnym objawem przedawkowania |
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca, nieregularna czynność serca | Często (≥1/100 do <1/10) | Zaburzenia rytmu serca |
| Zaburzenia naczyniowe | Hipotonia ortostatyczna, skłonność do zasłabnięć, omdlenia | Często (≥1/100 do <1/10) | Spadki ciśnienia przy zmianie pozycji ciała |
| Nadciśnienie tętnicze | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego | |
| Zapalenie żył | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Stan zapalny naczyń żylnych | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Chrypka, ból w klatce piersiowej | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zaburzenia głosu i dolegliwości w obrębie klatki piersiowej |
| Duszność, zaburzenia oddychania | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Trudności z oddychaniem | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, wymioty, suchość błony śluzowej jamy ustnej, gorzki smak w ustach | Często (≥1/100 do <1/10) | Najczęstsze dolegliwości żołądkowo-jelitowe |
| Zaparcie, biegunka, ślinotok, zaburzenia połykania, wzdęcia | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego o średniej częstości | |
| Niestrawność, ból żołądka i jelit, ciemne zabarwienie śliny, bruksizm, czkawka, krwawienie z przewodu pokarmowego, pieczenie języka, owrzodzenie dwunastnicy | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Rzadziej występujące, ale potencjalnie poważne powikłania żołądkowo-jelitowe | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Obrzęk | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Gromadzenie się płynu w tkankach |
| Obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, świąd, zaczerwienienie twarzy, wypadanie włosów, wykwity skórne, zwiększone pocenie się, ciemne zabarwienie potu, plamica Schönleina-Henocha | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Różnorodne reakcje skórne i alergiczne | |
| Czerniak złośliwy | Częstość nieznana | Nowotwór złośliwy skóry (przeciwwskazanie do stosowania leku) | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Skurcze mięśni | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Mimowolne skurcze mięśni, mogą być wczesnym objawem przedawkowania |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Ciemne zabarwienie moczu | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zmiana koloru moczu związana z metabolizmem leku |
| Zatrzymanie moczu, nietrzymanie moczu, priapizm | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zaburzenia funkcji układu moczowego i przedłużająca się erekcja | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Osłabienie, złe samopoczucie, pogorszenie stanu choroby | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Ogólne pogorszenie samopoczucia i stanu klinicznego |
Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
Większość reakcji niepożądanych występujących u pacjentów przyjmujących Dopamar można złagodzić poprzez dostosowanie dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na wczesne objawy przedawkowania, takie jak skurcze mięśni czy kurcz powiek, które sugerują potrzebę zmniejszenia dawki.9
W przypadku wystąpienia zaburzeń kontroli impulsów konieczna jest weryfikacja stosowanego leczenia i ewentualna modyfikacja dawkowania. Zjawisko to wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalnie destrukcyjny wpływ na życie pacjenta i jego otoczenie.10
W przypadku epizodów „on-off” zaleca się dostosowanie schematu dawkowania i przerw pomiędzy dawkami, aby zminimalizować wahania skuteczności terapeutycznej i poprawić komfort życia pacjenta.11
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, e-mail: [email protected]. Działania niepożądane można zgłaszać również do podmiotu odpowiedzialnego.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania