Przedawkowanie
Soligamma 5 000 IU

Przedawkowanie cholekalcyferolu, substancji czynnej preparatu Soligamma dostępnego w dawkach 5 000 IU, 10 000 IU i 20 000 IU, prowadzi do hiperkalcemii o zmiennym przebiegu klinicznym. Początkowo dominują objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunka, które z czasem przechodzą w zaparcia i jadłowstręt. Występują także objawy ogólnoustrojowe: zmęczenie, bóle głowy, dolegliwości mięśniowo-stawowe oraz objawy ze strony układu moczowego (wielomocz, kamica nerkowa, niewydolność nerek), nerwowego (osłabienie, ból głowy), sercowo-naczyniowego (zaburzenia rytmu, zmiany w EKG) oraz metaboliczne (podwyższone stężenie wapnia w surowicy i moczu, zwiększone 25-hydroksykalcyferolu). W ciężkich przypadkach obserwuje się zwapnienia tkanek miękkich i zapalenie trzustki, a także ryzyko zgonu mimo leczenia.

Przedawkowanie leku Soligamma

Przedawkowanie cholekalcyferolu (witaminy D3), substancji czynnej zawartej w preparacie Soligamma (dostępnym w dawkach 5 000 IU, 10 000 IU i 20 000 IU), może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Nadmierne przyjmowanie tego leku może skutkować zarówno ostrym, jak i przewlekłym zatruciem, prowadzącym do hiperkalcemii i innych poważnych zaburzeń.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Hiperkalcemia wywołana przedawkowaniem cholekalcyferolu charakteryzuje się objawami, które początkowo mogą być niespecyficzne. Symptomy te rozwijają się stopniowo i mogą dotyczyć wielu układów organizmu, co często utrudnia szybkie rozpoznanie przyczyny.2

Warto podkreślić, że w piśmiennictwie medycznym odnotowano przypadki śmiertelne związane z ciężką hiperkalcemią wywołaną nadmiernym spożyciem witaminy D.3

Dynamika objawów przedawkowania

Charakterystyczną cechą zatrucia cholekalcyferolem jest zmienność objawów w czasie. We wczesnych etapach przedawkowania dominują objawy z przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunka. W miarę rozwoju zatrucia dochodzi do zaparć i jadłowstrętu. Równocześnie pojawiają się objawy ogólnoustrojowe, w tym zmęczenie, bóle głowy oraz dolegliwości mięśniowo-stawowe.4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania cholekalcyferolu wymaga kompleksowego podejścia, które zależy od nasilenia hiperkalcemii i stanu klinicznego pacjenta. Normalizacja stężenia wapnia po zatruciu witaminą D może trwać kilka tygodni.5

Podstawowe działania terapeutyczne obejmują:

  • Przerwanie podawania witaminy D – natychmiastowe zaprzestanie przyjmowania preparatu Soligamma6
  • Modyfikacja diety – wprowadzenie diety niskowanpieniowej lub całkowicie bezwapniowej7
  • Nawodnienie i diuretyki – ponowne nawodnienie oraz zastosowanie leków moczopędnych (np. furosemidu) dla zwiększenia wydalania wapnia8
  • Leczenie farmakologiczne – w określonych przypadkach konieczne może być zastosowanie kalcytoniny lub kortykosteroidów9
  • Hemodializa – w ciężkich przypadkach, szczególnie przy oligourii lub anurii, może być konieczne zastosowanie hemodializy z użyciem dializatu niezawierającego wapnia10

Objawy przedawkowania cholekalcyferolu – zestawienie kliniczne

Układ/narząd Objawy przedawkowania Charakterystyka kliniczna
Przewód pokarmowy Nudności, wymioty, biegunka (wczesna faza), zaparcia (późniejsza faza), jadłowstręt, zapalenie trzustki Objawy z przewodu pokarmowego często pojawiają się jako pierwsze; zapalenie trzustki występuje w cięższych przypadkach hiperkalcemii
Układ nerwowy Ból głowy, zmęczenie, osłabienie Objawy niespecyficzne, często mylone z innymi schorzeniami
Układ mięśniowo-szkieletowy Ból mięśni i stawów, osłabienie mięśni Osłabienie mięśniowe może być znaczące i upośledzać codzienne funkcjonowanie
Układ moczowy Wielomocz, tworzenie kamieni nerkowych, wapnica nerek, niewydolność nerek Uszkodzenie nerek może być nieodwracalne; kamica nerkowa często objawia się kolką nerkową
Układ sercowo-naczyniowy Zaburzenia rytmu serca, zmiany w zapisie EKG Hiperkalcemia wpływa na przewodnictwo elektryczne serca, potencjalnie prowadząc do groźnych arytmii
Zaburzenia metaboliczne Hiperkalcemia, zwiększone stężenie wapnia w surowicy i moczu, podwyższone stężenie 25-hydroksykalcyferolu w surowicy Laboratoryjne cechy hiperkalcemii; podwyższone stężenie 25-hydroksykalcyferolu potwierdza przedawkowanie witaminy D
Inne Nadmierne pragnienie, zwapnienie tkanek miękkich Wapnienie tkanek miękkich może dotyczyć naczyń, narządów wewnętrznych i innych struktur

Należy podkreślić, że w skrajnych przypadkach ciężkiej hiperkalcemii wywołanej przedawkowaniem cholekalcyferolu, mimo zastosowania odpowiedniego leczenia, może dojść do zgonu pacjenta.11 Dlatego niezwykle istotne jest wczesne rozpoznanie przedawkowania oraz wdrożenie intensywnego leczenia, szczególnie u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl