Przedawkowanie
Devikap 50 000 IU

Przedawkowanie cholekalcyferolu (witamina D3), głównego składnika Devikapu, może wystąpić zarówno po jednorazowym spożyciu dużej dawki, jak i w wyniku długotrwałego stosowania dawek przekraczających zalecenia. Patofizjologicznie prowadzi to do hiperkalcemii i hiperkalciurii, które są podstawą większości objawów klinicznych. Objawy te są niespecyficzne i obejmują m.in. nudności, wymioty, biegunkę, zaparcia, bóle głowy, osłabienie mięśni, polidypsję, wielomocz oraz poważne powikłania takie jak zapalenie trzustki, kamica nerkowa, nefrokalcynoza, niewydolność nerek, zaburzenia rytmu serca (arytmie, bloki przedsionkowo-komorowe) oraz zmiany w EKG (skrócenie QT, wydłużenie PR). Ciężka hiperkalcemia może prowadzić do zgonu.

Przedawkowanie leku

Przedawkowanie cholekalcyferolu (witaminy D3), stanowiącego główny składnik aktywny produktu leczniczego Devikap, może nastąpić w wyniku jednorazowego przyjęcia zbyt dużej dawki (ostre przedawkowanie) lub długotrwałego stosowania dawek przekraczających zalecane (przewlekłe przedawkowanie). Obydwa przypadki mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych wymagających interwencji medycznej.1

Mechanizm przedawkowania

Nadmierne spożycie witaminy D3 prowadzi do zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu. Kluczowym patofizjologicznym skutkiem przedawkowania jest wystąpienie hiperkalcemii (podwyższone stężenie wapnia w surowicy krwi) oraz hiperkalciurii (zwiększone wydalanie wapnia z moczem). Te zaburzenia homeostazy wapniowej stanowią bezpośrednią przyczynę większości objawów klinicznych obserwowanych przy intoksykacji witaminą D.2

Objawy kliniczne przedawkowania

Symptomy przedawkowania cholekalcyferolu charakteryzują się niespecyficznością, co może utrudniać szybką diagnostykę. Objawy te mogą obejmować szeroki zakres dolegliwości dotyczących różnych układów organizmu, a ich nasilenie jest zwykle proporcjonalne do stopnia hiperkalcemii.3

Szczególnie niebezpieczne są powikłania związane z układem sercowo-naczyniowym oraz nerkowym, które mogą prowadzić do stanów zagrażających życiu. W skrajnych przypadkach ciężka hiperkalcemia wywołana zatruciem witaminą D może doprowadzić do zgonu pacjenta.4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie hiperkalcemii wywołanej przedawkowaniem witaminy D3 jest procesem długotrwałym, trwającym zazwyczaj kilka tygodni. Podstawowym krokiem terapeutycznym jest natychmiastowe odstawienie wszystkich źródeł witaminy D, włączając w to produkty lecznicze, suplementy diety oraz ograniczenie ekspozycji na promieniowanie słoneczne.5

Strategia terapeutyczna powinna również obejmować modyfikację diety poprzez ograniczenie lub całkowite wykluczenie wapnia. Wskazane jest również zwiększenie nawodnienia pacjenta oraz rozważenie zastosowania leków diuretycznych, takich jak furosemid, w celu przyspieszenia eliminacji nadmiaru wapnia przez nerki.6

W cięższych przypadkach hiperkalcemii można rozważyć zastosowanie kalcytoniny lub kortykosteroidów jako terapii wspomagającej.7

Warto podkreślić, że podawanie wlewów fosforanowych w celu obniżenia stężenia wapnia w surowicy jest przeciwwskazane, ze względu na ryzyko wystąpienia zwapnień przerzutowych.8

Tabela objawów przedawkowania

Układ/narząd Objawy przedawkowania Charakterystyka kliniczna Prawdopodobny czas wystąpienia
Układ pokarmowy Nudności Niespecyficzne uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu Wczesny objaw
Układ pokarmowy Wymioty Mogą mieć charakter uporczywy Wczesny objaw
Układ pokarmowy Biegunka Częste luźne stolce Występuje we wczesnym etapie
Układ pokarmowy Zaparcia Trudności z oddawaniem stolca Pojawia się po wstępnych objawach biegunkowych
Układ pokarmowy Jadłowstręt Utrata apetytu Objaw przewlekły
Układ pokarmowy Zapalenie trzustki Silny ból w nadbrzuszu, promieniujący do pleców Poważne powikłanie
Układ nerwowy Ból głowy Zwykle tępy, rozlany Objaw przewlekły
Układ nerwowy Zmęczenie Ogólne osłabienie, apatia Objaw przewlekły
Układ mięśniowo-szkieletowy Ból stawów i mięśni Dolegliwości bólowe o zmiennym nasileniu Objaw przewlekły
Układ mięśniowo-szkieletowy Osłabienie mięśni Zmniejszenie siły mięśniowej Objaw przewlekły
Układ moczowy Nadmierne pragnienie Polidypsja Objaw przewlekły
Układ moczowy Wielomocz Zwiększone wydalanie moczu Objaw przewlekły
Układ moczowy Tworzenie kamieni nerkowych Kamica nerkowa, kolka nerkowa Powikłanie długotrwałej hiperkalcemii
Układ moczowy Wapnienie nerek Nefrokalcynoza Powikłanie długotrwałej hiperkalcemii
Układ moczowy Niewydolność nerek Upośledzenie funkcji filtracyjnej nerek Poważne powikłanie długotrwałej hiperkalcemii
Układ sercowo-naczyniowy Zmiany w zapisie EKG Skrócenie odstępu QT, wydłużenie odstępu PR Może wystąpić przy znacznej hiperkalcemii
Układ sercowo-naczyniowy Zaburzenia rytmu serca Arytmie, bloki przedsionkowo-komorowe Poważne powikłanie znacznej hiperkalcemii
Inne Wapnienie tkanek miękkich Kalcyfikacja w różnych tkankach Powikłanie długotrwałej hiperkalcemii

Rokowanie i odległe skutki przedawkowania

Rokowanie w przypadku przedawkowania witaminy D3 zależy przede wszystkim od stopnia hiperkalcemii, czasu jej trwania oraz szybkości wdrożenia odpowiedniego leczenia. Wczesne rozpoznanie objawów przedawkowania i natychmiastowe odstawienie źródeł witaminy D znacząco poprawia rokowanie.9

Należy podkreślić, że długotrwałe utrzymywanie się hiperkalcemii może prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń nerek, zwapnień narządów wewnętrznych oraz poważnych zaburzeń rytmu serca, które w skrajnych przypadkach mogą być przyczyną zgonu.10

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl