Działania niepożądane
Meaxin 100 mg

Profil bezpieczeństwa imatynibu, stosowanego w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), został określony na podstawie licznych badań klinicznych. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił od 2,4% u pacjentów z nowo rozpoznaną CML do 5% w przełomie blastycznym CML oraz 4% u pacjentów z GIST. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmowały nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha, zmęczenie, bóle i skurcze mięśni oraz wysypkę. Charakterystyczne dla CML były częstsze przypadki mielosupresji, natomiast u pacjentów z GIST obserwowano częstsze krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza, które mogły mieć poważny przebieg. Obrzęki powierzchowne, zwłaszcza okołogałkowe i kończyn dolnych, występowały często, zwykle ustępując po zastosowaniu diuretyków lub zmniejszeniu dawki.

Działania niepożądane leku Meaxin

Profil bezpieczeństwa imatynibu (substancji czynnej leku Meaxin) został szczegółowo określony na podstawie licznych badań klinicznych obejmujących pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) oraz z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST). Ze względu na specyfikę leczenia pacjentów w zaawansowanych stadiach nowotworów złośliwych, określenie bezpośredniego związku objawów z działaniem niepożądanym leku może być utrudnione z powodu nakładania się objawów choroby podstawowej.1

Przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych

W badaniach klinicznych przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych odnotowano u różnego odsetka pacjentów, w zależności od wskazania i fazy choroby:

  • 2,4% pacjentów z nowo rozpoznaną CML
  • 4% pacjentów w późnym okresie fazy przewlekłej CML po niepowodzeniu terapii interferonem
  • 4% pacjentów w fazie akceleracji CML po niepowodzeniu terapii interferonem
  • 5% pacjentów z przełomem blastycznym CML po niepowodzeniu terapii interferonem
  • 4% pacjentów z GIST

2

Najczęstsze działania niepożądane

Działania niepożądane były podobne we wszystkich wskazaniach, z dwoma wyjątkami. U pacjentów z CML obserwowano więcej przypadków mielosupresji niż u pacjentów z GIST, co prawdopodobnie wiąże się z chorobą podstawową. Z kolei u pacjentów z nieoperacyjnymi i/lub przerzutowymi GIST częściej obserwowano krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawienia wewnątrz guza, które mogą być poważne i w niektórych przypadkach zakończyć się zgonem.3

Do najczęściej zgłaszanych (≥10%) działań niepożądanych związanych ze stosowaniem imatynibu w obu wskazaniach należały:

  • Nudności o niewielkim nasileniu
  • Wymioty
  • Biegunka
  • Bóle brzucha
  • Zmęczenie
  • Bóle mięśni
  • Skurcze mięśni
  • Wysypka

4

We wszystkich badaniach często obserwowano obrzęki powierzchowne, głównie w postaci obrzęków wokół oczu i obrzęków kończyn dolnych. Obrzęki te rzadko były ciężkie i zwykle ustępowały po podaniu diuretyków, innych środków wspomagających lub po zmniejszeniu dawki imatynibu.5

Specyficzne działania niepożądane w różnych grupach pacjentów

U pacjentów z Ph+ ALL otrzymujących imatynib w skojarzeniu z chemioterapią w dużych dawkach obserwowano przemijające działanie hepatotoksyczne w postaci podwyższonej aktywności aminotransferaz i hiperbilirubinemii. Profil bezpieczeństwa u dzieci z Ph+ ALL jest generalnie zgodny z profilem bezpieczeństwa u dorosłych, choć dane dotyczące bezpieczeństwa w tej grupie są bardzo ograniczone i nie odnotowano nowych kwestii związanych z bezpieczeństwem.6

Istotnym aspektem działań niepożądanych związanych z imatynibem jest zatrzymanie płynów, które może manifestować się jako wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc i gwałtowne zwiększenie masy ciała (z obrzękami powierzchniowymi lub bez nich). Działania te najczęściej ustępują po tymczasowym odstawieniu leku oraz podaniu diuretyków i innych środków pomocniczych. Należy jednak zaznaczyć, że niektóre z tych działań mogą być poważne lub bezpośrednio zagrażać życiu pacjenta – opisano kilka przypadków zgonów u pacjentów w przełomie blastycznym, spowodowanych wysiękiem opłucnowym, zastoinową niewydolnością serca i niewydolnością nerek.7

W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży nie stwierdzono szczególnych zagrożeń dotyczących bezpieczeństwa stosowania.8

Szczegółowa lista działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane występujące podczas stosowania imatynibu, pogrupowane według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania. Częstość określono zgodnie z przyjętą konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).9

Układ/narząd Częstość występowania Działania niepożądane
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Niezbyt często Zakażenia wirusem Herpes zoster, Herpes simplex, zapalenie nosogardła, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zapalenie tkanki łącznej, zakażenie górnych dróg oddechowych, grypa, zakażenie dróg moczowych, zapalenie żołądka i jelit, posocznica
Rzadko Zakażenia grzybicze
Częstość nieznana Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone Rzadko Zespół rozpadu guza
Częstość nieznana Krwawienie z guza/martwica guza
Zaburzenia układu immunologicznego Częstość nieznana Wstrząs anafilaktyczny
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Bardzo często Neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość
Często Pancytopenia, neutropenia z gorączką
Niezbyt często Trombocytoza, limfopenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego, eozynofilia, powiększenie węzłów chłonnych
Rzadko Niedokrwistość hemolityczna, mikroangiopatia zakrzepowa
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często Jadłowstręt
Niezbyt często Hipokaliemia, zwiększony apetyt, hipofosfatemia, zmniejszony apetyt, odwodnienie, dna, hiperurykemia, hiperkalcemia, hiperglikemia, hiponatremia
Rzadko Hiperkaliemia, hipomagnezemia
Zaburzenia psychiczne Często Bezsenność
Niezbyt często Depresja, osłabienie popędu płciowego, lęk
Rzadko Stan splątania
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często Ból głowy
Często Zawroty głowy, parestezje, zaburzenia smaku, niedoczulica
Niezbyt często Migrena, senność, omdlenia, neuropatia obwodowa, zaburzenia pamięci, rwa kulszowa, zespół niespokojnych nóg, drżenie, krwotok mózgowy
Rzadko Zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego, drgawki, zapalenie nerwu wzrokowego
Częstość nieznana Obrzęk mózgu
Zaburzenia oka Niezbyt często Obrzęk powiek, nasilone łzawienie, krwotok spojówkowy, zapalenie spojówek, suchość oka, nieostre widzenie
Częstość nieznana Krwotok do ciała szklistego
Niezbyt często Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, szum uszny, utrata słuchu
Zaburzenia serca Niezbyt często Kołatania, częstoskurcz, zastoinowa niewydolność serca, obrzęk płuc
Rzadko Niemiarowość, migotanie przedsionków, zatrzymanie serca, zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa, wysięk osierdziowy
Częstość nieznana Zapalenie osierdzia, tamponada serca
Zaburzenia naczyniowe Często Zaczerwienienie twarzy, krwotok
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Często Duszności, krwawienie z nosa, kaszel
Niezbyt często Wysięk opłucnowy, ból gardła i krtani, zapalenie gardła
Rzadko Ból związany z zapaleniem opłucnej, zwłóknienie płuc, nadciśnienie płucne, krwotok płucny
Częstość nieznana Ostra niewydolność oddechowa, choroba śródmiąższowa płuc
Niezbyt często Nadciśnienie, krwiak, krwiak podtwardówkowy, zimne palce nóg i rąk, niedociśnienie, zespół Raynauda
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Nudności, biegunka, wymioty, niestrawność, ból brzucha
Często Wzdęcia, rozdęcie brzucha, refluks żołądkowo-przełykowy, zaparcia, suchość jamy ustnej, nieżyt żołądka
Niezbyt często Zapalenie jamy ustnej, owrzodzenie jamy ustnej, krwotok z przewodu pokarmowego, odbijanie się, smoliste stolce, zapalenie przełyku, wodobrzusze, wrzód żołądka, krwawe wymioty, zapalenie warg, dysfagia, zapalenie trzustki
Rzadko Zapalenie okrężnicy, niedrożność jelita, nieswoiste zapalenia jelit
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Często Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Niezbyt często Hiperbilirubinemia, zapalenie wątroby, żółtaczka
Rzadko Niewydolność wątroby, martwica wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Bardzo często Obrzęk okołooczodołowy, zapalenie skóry/wyprysk/wysypka
Często Świąd, obrzęk twarzy, sucha skóra, rumień, łysienie, poty nocne, reakcja nadwrażliwości na światło
Niezbyt często Wysypka krostkowa, siniaki, nasilone pocenie, pokrzywka, wylew krwawy podskórny, wzmożona tendencja do występowania siniaków, skąpe owłosienie, odbarwienie skóry, złuszczające zapalenie skóry, łamliwość paznokci, zapalenie mieszków włosowych, wybroczyny, łuszczyca, plamica, nadmierna pigmentacja skóry, wysypki pęcherzowe
Rzadko Ostra dermatoza z gorączką i neutrofilią (zespół Sweeta), przebarwienia paznokci, obrzęk naczynioruchowy, wysypka pęcherzykowa, rumień wielopostaciowy, leukoklastyczne zapalenie naczyń, zespół Stevensa-Johnsona, ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), pęcherzyca
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bardzo często Skurcze mięśni, bóle mięśniowo-szkieletowe w tym bóle mięśni, bóle stawów i bóle kości
Często Obrzęk stawów
Niezbyt często Sztywność stawów i mięśni, osteonekroza
Rzadko Osłabienie mięśni, zapalenie stawów, rabdomioliza/miopatia
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Niezbyt często Ginekomastia, zaburzenia erekcji, krwotok miesiączkowy, nieregularne miesiączkowanie, zaburzenia seksualne, ból brodawek sutkowych, powiększenie piersi, obrzęk moszny
Rzadko Krwotoczne ciałko żółte/krwotoczna torbiel jajnika
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Bardzo często Zatrzymanie płynów i obrzęk, uczucie zmęczenia
Często Osłabienie, gorączka, obrzęk tkanki podskórnej, dreszcze, zesztywnienie mięśni
Niezbyt często Ból klatki piersiowej, złe samopoczucie
Badania diagnostyczne Bardzo często Zwiększenie masy ciała
Często Zmniejszenie masy ciała
Niezbyt często Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi, zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej we krwi, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej we krwi
Rzadko Zwiększenie aktywności amylazy we krwi

10

Dodatkowe informacje o wybranych działaniach niepożądanych

Zapalenie płuc i krwawienia

Zapalenie płuc zgłaszano najczęściej u pacjentów z CML po transformacji oraz u pacjentów z GIST. Zaczerwienienie twarzy występowało najczęściej u pacjentów z GIST, natomiast krwawienia (krwiaki, krwotoki) najczęściej obserwowano u pacjentów z GIST oraz u pacjentów z CML po transformacji.11

Wysięk opłucnowy i problemy kardiologiczne

Wysięk opłucnowy zgłaszano częściej u pacjentów z GIST oraz u pacjentów z CML po transformacji (CML-AP i CML-BC) niż u pacjentów z CML w fazie przewlekłej. W analizie pacjento-lat, zdarzenia niepożądane ze strony serca, w tym zastoinowa niewydolność serca, były częściej obserwowane u pacjentów z CML po transformacji niż u pacjentów z CML w fazie przewlekłej.12

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Ból brzucha i krwotok z przewodu pokarmowego były najczęściej obserwowane u pacjentów z GIST. W badaniach klinicznych odnotowano kilka przypadków niewydolności wątroby i martwicy wątroby zakończonych zgonem.13

Bóle mięśniowo-szkieletowe

Bóle mięśniowo-szkieletowe i związane z nimi działania niepożądane występowały częściej u pacjentów z CML w porównaniu z pacjentami z GIST. Bóle te mogły wystąpić zarówno podczas stosowania imatynibu, jak i po zaprzestaniu stosowania leku.14

Przypadki zgonów

Zgłaszano przypadki zgonów u pacjentów z chorobą zaawansowaną, ciężkimi zakażeniami, znaczną neutropenią i innymi poważnymi chorobami współistniejącymi. Szczególnie niebezpieczne może być wystąpienie ostrej niewydolności oddechowej.15

Działania niepożądane zgłoszone po wprowadzeniu leku do obrotu

Po wprowadzeniu imatynibu do obrotu zgłaszano dodatkowe działania niepożądane, które obejmowały doniesienia spontaniczne oraz ciężkie działania niepożądane zgłaszane podczas nadal trwających badań, programów rozszerzonego dostępu, badań farmakologii klinicznej i badań eksploracyjnych w niezarejestrowanych wskazaniach. Ponieważ działania te zgłaszano w populacji o nieokreślonej liczebności, oszacowanie ich częstości lub ustalenie związku przyczynowo-skutkowego z narażeniem na imatynib nie zawsze jest możliwe.16

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl