Działania niepożądane
Meaxin 100 mg
Profil bezpieczeństwa imatynibu, stosowanego w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), został określony na podstawie licznych badań klinicznych. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił od 2,4% u pacjentów z nowo rozpoznaną CML do 5% w przełomie blastycznym CML oraz 4% u pacjentów z GIST. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmowały nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha, zmęczenie, bóle i skurcze mięśni oraz wysypkę. Charakterystyczne dla CML były częstsze przypadki mielosupresji, natomiast u pacjentów z GIST obserwowano częstsze krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza, które mogły mieć poważny przebieg. Obrzęki powierzchowne, zwłaszcza okołogałkowe i kończyn dolnych, występowały często, zwykle ustępując po zastosowaniu diuretyków lub zmniejszeniu dawki.
- guzowaty włókniakomięsak skóry nawracający i z przerzutami
- guzowaty włókniakomięsak skóry nieoperacyjny
- nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego Kit dodatnie nieoperacyjne i z przerzutami
- nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego Kit dodatnie po zabiegu z istotnym ryzykiem nawrotu
- ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia
- przewlekła białaczka eozynofilowa z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα
- przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia
- zaawansowany zespół hipereozynofilowy z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα
- zespoły mielodysplastyczne/mieloproliferacyjne związane z rearanżacją genu receptora płytkopochodnego czynnika wzrostu
Działania niepożądane leku Meaxin
Profil bezpieczeństwa imatynibu (substancji czynnej leku Meaxin) został szczegółowo określony na podstawie licznych badań klinicznych obejmujących pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) oraz z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST). Ze względu na specyfikę leczenia pacjentów w zaawansowanych stadiach nowotworów złośliwych, określenie bezpośredniego związku objawów z działaniem niepożądanym leku może być utrudnione z powodu nakładania się objawów choroby podstawowej.1
Przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych
W badaniach klinicznych przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych odnotowano u różnego odsetka pacjentów, w zależności od wskazania i fazy choroby:
- 2,4% pacjentów z nowo rozpoznaną CML
- 4% pacjentów w późnym okresie fazy przewlekłej CML po niepowodzeniu terapii interferonem
- 4% pacjentów w fazie akceleracji CML po niepowodzeniu terapii interferonem
- 5% pacjentów z przełomem blastycznym CML po niepowodzeniu terapii interferonem
- 4% pacjentów z GIST
2
Najczęstsze działania niepożądane
Działania niepożądane były podobne we wszystkich wskazaniach, z dwoma wyjątkami. U pacjentów z CML obserwowano więcej przypadków mielosupresji niż u pacjentów z GIST, co prawdopodobnie wiąże się z chorobą podstawową. Z kolei u pacjentów z nieoperacyjnymi i/lub przerzutowymi GIST częściej obserwowano krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawienia wewnątrz guza, które mogą być poważne i w niektórych przypadkach zakończyć się zgonem.3
Do najczęściej zgłaszanych (≥10%) działań niepożądanych związanych ze stosowaniem imatynibu w obu wskazaniach należały:
- Nudności o niewielkim nasileniu
- Wymioty
- Biegunka
- Bóle brzucha
- Zmęczenie
- Bóle mięśni
- Skurcze mięśni
- Wysypka
4
We wszystkich badaniach często obserwowano obrzęki powierzchowne, głównie w postaci obrzęków wokół oczu i obrzęków kończyn dolnych. Obrzęki te rzadko były ciężkie i zwykle ustępowały po podaniu diuretyków, innych środków wspomagających lub po zmniejszeniu dawki imatynibu.5
Specyficzne działania niepożądane w różnych grupach pacjentów
U pacjentów z Ph+ ALL otrzymujących imatynib w skojarzeniu z chemioterapią w dużych dawkach obserwowano przemijające działanie hepatotoksyczne w postaci podwyższonej aktywności aminotransferaz i hiperbilirubinemii. Profil bezpieczeństwa u dzieci z Ph+ ALL jest generalnie zgodny z profilem bezpieczeństwa u dorosłych, choć dane dotyczące bezpieczeństwa w tej grupie są bardzo ograniczone i nie odnotowano nowych kwestii związanych z bezpieczeństwem.6
Istotnym aspektem działań niepożądanych związanych z imatynibem jest zatrzymanie płynów, które może manifestować się jako wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc i gwałtowne zwiększenie masy ciała (z obrzękami powierzchniowymi lub bez nich). Działania te najczęściej ustępują po tymczasowym odstawieniu leku oraz podaniu diuretyków i innych środków pomocniczych. Należy jednak zaznaczyć, że niektóre z tych działań mogą być poważne lub bezpośrednio zagrażać życiu pacjenta – opisano kilka przypadków zgonów u pacjentów w przełomie blastycznym, spowodowanych wysiękiem opłucnowym, zastoinową niewydolnością serca i niewydolnością nerek.7
W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży nie stwierdzono szczególnych zagrożeń dotyczących bezpieczeństwa stosowania.8
Szczegółowa lista działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane występujące podczas stosowania imatynibu, pogrupowane według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania. Częstość określono zgodnie z przyjętą konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).9
| Układ/narząd | Częstość występowania | Działania niepożądane |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często | Zakażenia wirusem Herpes zoster, Herpes simplex, zapalenie nosogardła, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zapalenie tkanki łącznej, zakażenie górnych dróg oddechowych, grypa, zakażenie dróg moczowych, zapalenie żołądka i jelit, posocznica |
| Rzadko | Zakażenia grzybicze | |
| Częstość nieznana | Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B | |
| Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone | Rzadko | Zespół rozpadu guza |
| Częstość nieznana | Krwawienie z guza/martwica guza | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Częstość nieznana | Wstrząs anafilaktyczny |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo często | Neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość |
| Często | Pancytopenia, neutropenia z gorączką | |
| Niezbyt często | Trombocytoza, limfopenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego, eozynofilia, powiększenie węzłów chłonnych | |
| Rzadko | Niedokrwistość hemolityczna, mikroangiopatia zakrzepowa | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Jadłowstręt |
| Niezbyt często | Hipokaliemia, zwiększony apetyt, hipofosfatemia, zmniejszony apetyt, odwodnienie, dna, hiperurykemia, hiperkalcemia, hiperglikemia, hiponatremia | |
| Rzadko | Hiperkaliemia, hipomagnezemia | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Bezsenność |
| Niezbyt często | Depresja, osłabienie popędu płciowego, lęk | |
| Rzadko | Stan splątania | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Ból głowy |
| Często | Zawroty głowy, parestezje, zaburzenia smaku, niedoczulica | |
| Niezbyt często | Migrena, senność, omdlenia, neuropatia obwodowa, zaburzenia pamięci, rwa kulszowa, zespół niespokojnych nóg, drżenie, krwotok mózgowy | |
| Rzadko | Zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego, drgawki, zapalenie nerwu wzrokowego | |
| Częstość nieznana | Obrzęk mózgu | |
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Obrzęk powiek, nasilone łzawienie, krwotok spojówkowy, zapalenie spojówek, suchość oka, nieostre widzenie |
| Częstość nieznana | Krwotok do ciała szklistego | |
| Niezbyt często | Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, szum uszny, utrata słuchu | |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Kołatania, częstoskurcz, zastoinowa niewydolność serca, obrzęk płuc |
| Rzadko | Niemiarowość, migotanie przedsionków, zatrzymanie serca, zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa, wysięk osierdziowy | |
| Częstość nieznana | Zapalenie osierdzia, tamponada serca | |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Zaczerwienienie twarzy, krwotok |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Duszności, krwawienie z nosa, kaszel |
| Niezbyt często | Wysięk opłucnowy, ból gardła i krtani, zapalenie gardła | |
| Rzadko | Ból związany z zapaleniem opłucnej, zwłóknienie płuc, nadciśnienie płucne, krwotok płucny | |
| Częstość nieznana | Ostra niewydolność oddechowa, choroba śródmiąższowa płuc | |
| Niezbyt często | Nadciśnienie, krwiak, krwiak podtwardówkowy, zimne palce nóg i rąk, niedociśnienie, zespół Raynauda | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Nudności, biegunka, wymioty, niestrawność, ból brzucha |
| Często | Wzdęcia, rozdęcie brzucha, refluks żołądkowo-przełykowy, zaparcia, suchość jamy ustnej, nieżyt żołądka | |
| Niezbyt często | Zapalenie jamy ustnej, owrzodzenie jamy ustnej, krwotok z przewodu pokarmowego, odbijanie się, smoliste stolce, zapalenie przełyku, wodobrzusze, wrzód żołądka, krwawe wymioty, zapalenie warg, dysfagia, zapalenie trzustki | |
| Rzadko | Zapalenie okrężnicy, niedrożność jelita, nieswoiste zapalenia jelit | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych |
| Niezbyt często | Hiperbilirubinemia, zapalenie wątroby, żółtaczka | |
| Rzadko | Niewydolność wątroby, martwica wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo często | Obrzęk okołooczodołowy, zapalenie skóry/wyprysk/wysypka |
| Często | Świąd, obrzęk twarzy, sucha skóra, rumień, łysienie, poty nocne, reakcja nadwrażliwości na światło | |
| Niezbyt często | Wysypka krostkowa, siniaki, nasilone pocenie, pokrzywka, wylew krwawy podskórny, wzmożona tendencja do występowania siniaków, skąpe owłosienie, odbarwienie skóry, złuszczające zapalenie skóry, łamliwość paznokci, zapalenie mieszków włosowych, wybroczyny, łuszczyca, plamica, nadmierna pigmentacja skóry, wysypki pęcherzowe | |
| Rzadko | Ostra dermatoza z gorączką i neutrofilią (zespół Sweeta), przebarwienia paznokci, obrzęk naczynioruchowy, wysypka pęcherzykowa, rumień wielopostaciowy, leukoklastyczne zapalenie naczyń, zespół Stevensa-Johnsona, ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), pęcherzyca | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bardzo często | Skurcze mięśni, bóle mięśniowo-szkieletowe w tym bóle mięśni, bóle stawów i bóle kości |
| Często | Obrzęk stawów | |
| Niezbyt często | Sztywność stawów i mięśni, osteonekroza | |
| Rzadko | Osłabienie mięśni, zapalenie stawów, rabdomioliza/miopatia | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Niezbyt często | Ginekomastia, zaburzenia erekcji, krwotok miesiączkowy, nieregularne miesiączkowanie, zaburzenia seksualne, ból brodawek sutkowych, powiększenie piersi, obrzęk moszny |
| Rzadko | Krwotoczne ciałko żółte/krwotoczna torbiel jajnika | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Bardzo często | Zatrzymanie płynów i obrzęk, uczucie zmęczenia |
| Często | Osłabienie, gorączka, obrzęk tkanki podskórnej, dreszcze, zesztywnienie mięśni | |
| Niezbyt często | Ból klatki piersiowej, złe samopoczucie | |
| Badania diagnostyczne | Bardzo często | Zwiększenie masy ciała |
| Często | Zmniejszenie masy ciała | |
| Niezbyt często | Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi, zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej we krwi, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej we krwi | |
| Rzadko | Zwiększenie aktywności amylazy we krwi |
10
Dodatkowe informacje o wybranych działaniach niepożądanych
Zapalenie płuc i krwawienia
Zapalenie płuc zgłaszano najczęściej u pacjentów z CML po transformacji oraz u pacjentów z GIST. Zaczerwienienie twarzy występowało najczęściej u pacjentów z GIST, natomiast krwawienia (krwiaki, krwotoki) najczęściej obserwowano u pacjentów z GIST oraz u pacjentów z CML po transformacji.11
Wysięk opłucnowy i problemy kardiologiczne
Wysięk opłucnowy zgłaszano częściej u pacjentów z GIST oraz u pacjentów z CML po transformacji (CML-AP i CML-BC) niż u pacjentów z CML w fazie przewlekłej. W analizie pacjento-lat, zdarzenia niepożądane ze strony serca, w tym zastoinowa niewydolność serca, były częściej obserwowane u pacjentów z CML po transformacji niż u pacjentów z CML w fazie przewlekłej.12
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Ból brzucha i krwotok z przewodu pokarmowego były najczęściej obserwowane u pacjentów z GIST. W badaniach klinicznych odnotowano kilka przypadków niewydolności wątroby i martwicy wątroby zakończonych zgonem.13
Bóle mięśniowo-szkieletowe
Bóle mięśniowo-szkieletowe i związane z nimi działania niepożądane występowały częściej u pacjentów z CML w porównaniu z pacjentami z GIST. Bóle te mogły wystąpić zarówno podczas stosowania imatynibu, jak i po zaprzestaniu stosowania leku.14
Przypadki zgonów
Zgłaszano przypadki zgonów u pacjentów z chorobą zaawansowaną, ciężkimi zakażeniami, znaczną neutropenią i innymi poważnymi chorobami współistniejącymi. Szczególnie niebezpieczne może być wystąpienie ostrej niewydolności oddechowej.15
Działania niepożądane zgłoszone po wprowadzeniu leku do obrotu
Po wprowadzeniu imatynibu do obrotu zgłaszano dodatkowe działania niepożądane, które obejmowały doniesienia spontaniczne oraz ciężkie działania niepożądane zgłaszane podczas nadal trwających badań, programów rozszerzonego dostępu, badań farmakologii klinicznej i badań eksploracyjnych w niezarejestrowanych wskazaniach. Ponieważ działania te zgłaszano w populacji o nieokreślonej liczebności, oszacowanie ich częstości lub ustalenie związku przyczynowo-skutkowego z narażeniem na imatynib nie zawsze jest możliwe.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania