Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Izokonazol

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania izokonazolu

Izokonazol azotan, substancja przeciwgrzybicza stosowana w preparatach dermatologicznych i ginekologicznych, został poddany kompleksowym badaniom przedklinicznym w celu oceny jego bezpieczeństwa. Dane niekliniczne uzyskane na podstawie konwencjonalnych badań nie wykazują występowania szczególnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych.¹

Toksyczność dawek wielokrotnych

Badania toksyczności po podaniu dawek wielokrotnych izokonazolu azotanu nie wskazują na szczególne ryzyko dla zdrowia człowieka związane ze stosowaniem dawek leczniczych w kremie.² Badania tolerancji ogólnej z zastosowaniem wielokrotnej dawki izokonazolu azotanu na skórę oraz po podaniu podskórnym nie wskazują na jego działanie ogólne.³ W przypadku preparatu Travocort, zawierającego kombinację izokonazolu azotanu z diflukortolonu walerianianem, badania wykazały efekty typowe dla glikokortykosteroidów, bez wskazań na możliwość wystąpienia niezgodności między tymi substancjami.⁴

Genotoksyczność

Badania genotoksyczności izokonazolu azotanu przeprowadzone zarówno w warunkach in vitro jak i in vivo nie wykazały działania mutagennego. Dokładniej, badania ukierunkowane na wykrycie mutacji genetycznych i chromosomowych nie wskazały na potencjał teratogenny tej substancji.⁵ Również w przypadku preparatu Travocort, gdzie izokonazol występuje w połączeniu z diflukortolonu walerianianem, nie stwierdzono, aby którakolwiek z tych substancji powodowała mutacje chromosomalne, genomowe ani genowe.⁶

Toksyczny wpływ na reprodukcję

Badania dotyczące toksycznego wpływu izokonazolu na reprodukcję nie wykazały niekorzystnego wpływu na jakikolwiek etap cyklu rozrodczego.⁷ W szczególności nie zaobserwowano działania teratogennego. Podobne wyniki uzyskano w badaniach preparatu Travocort, gdzie również potwierdzono, że izokonazol nie powoduje wad rozwojowych i nie ma ograniczającego wpływu na żadną z faz cyklu reprodukcyjnego.⁸

Potencjalne działanie rakotwórcze

Chociaż nie przeprowadzono swoistych badań w kierunku oceny nowotworowego działania izokonazolu azotanu, budowa chemiczna tej substancji, mechanizm działania oraz wyniki badań tolerancji ogólnej po długotrwałym stosowaniu (bez obserwacji zmian proliferacyjnych) nie wskazują na potencjał kancerogenny.⁹ Miejscowe stosowanie preparatów zawierających izokonazol zgodnie z zaleceniami nie wywołuje działania ogólnego, co dodatkowo minimalizuje potencjalne ryzyko onkogenne.¹⁰

Tolerancja miejscowa

Zgodnie z wynikami badań tolerancji miejscowej, izokonazol w dawkach terapeutycznych nie powoduje podrażnienia miejscowego skóry i błon śluzowych.¹¹¹² Badania preparatu Travocort, zawierającego izokonazol w połączeniu z diflukortolonu walerianianem, również nie wykazały innych działań niepożądanych niż te typowe dla produktów zawierających glikokortykosteroidy.¹³

Warto jednak odnotować, że z badań przeprowadzonych na królikach wynika, iż w przypadku niezamierzonego dostania się izokonazolu w postaci kremu do oka może nastąpić podrażnienie spojówki.¹⁴¹⁵ Podobne wyniki uzyskano dla preparatu Travocort, co potwierdza konieczność unikania kontaktu preparatów zawierających izokonazol z oczami.¹⁶

Ocena bezpieczeństwa stosowania w połączeniu z glikokortykosteroidami

W przypadku preparatu Travocort, zawierającego izokonazol w połączeniu z diflukortolonu walerianianem (glikokortykosteroid), badania wykazały, że podczas stosowania zgodnie z zaleceniami mogą wystąpić wyłącznie objawy niepożądane charakterystyczne dla glikokortykosteroidów, nawet po nałożeniu produktu na dużą powierzchnię skóry lub po stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym.¹⁷ Nie stwierdzono niezgodności między izokonazolem a diflukortolonu walerianianem, co potwierdza bezpieczeństwo takiego połączenia w stosowaniu klinicznym.

Wyniki badań dotyczących wpływu preparatu Travocort na reprodukcję wykazały działanie charakterystyczne dla glikokortykosteroidów – ekspozycja na odpowiednio duże dawki powoduje śmierć zarodków i/lub wady rozwojowe. Należy jednak podkreślić, że efekty te są związane z komponentem steroidowym, a nie z izokonazolem, który jak wykazano wcześniej, nie ma niekorzystnego wpływu na proces reprodukcji.¹⁸