Wskazania do stosowania
Allupol 100 mg

Allupol (allopurynol) jest lekiem przeciwhiperurykemicznym dostępnym w tabletkach 100 mg i 300 mg, stosowanym w leczeniu hiperurykemii pierwotnej i wtórnej, zwłaszcza w przypadkach, gdy dieta jest niewystarczająca. Wskazania obejmują leczenie dny moczanowej, nefropatii moczanowej, kamicy nerkowej (zarówno rozpuszczanie złogów moczanowych, jak i leczenie kamicy o mieszanym składzie wapniowo-szczawianowym z towarzyszącą hiperurykemią) oraz profilaktykę hiperurykemii w chorobach nowotworowych i zespołach mieloproliferacyjnych. Allopurynol jest także stosowany w leczeniu wrodzonych zaburzeń enzymatycznych prowadzących do nadprodukcji kwasu moczowego, takich jak niedobór fosforybozylotransferazy hipoksantynowo-guaninowej (zespół Lescha-Nyhana) czy defekt glukozo-6-fosfatazy. Dawkowanie powinno być dostosowane do masy ciała, nasilenia hiperurykemii oraz funkcji nerek, a terapia jest zwykle długotrwała.

Wskazania do stosowania leku Allupol

Lek Allupol (allopurynol) występuje w postaci tabletek o mocy 100 mg oraz 300 mg. Jest lekiem przeciwhiperurykemicznym, który znajduje zastosowanie w szeregu stanów klinicznych związanych z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego w organizmie. Poniżej przedstawione są szczegółowe wskazania do jego stosowania oraz okoliczności, w których należy rozważyć jego przepisanie pacjentom.1

Hiperurykemia i dna moczanowa

Allupol jest wskazany w leczeniu wszystkich postaci hiperurykemii, których nie można skutecznie kontrolować jedynie za pomocą diety. Dotyczy to zarówno hiperurykemii pierwotnej, jak i wtórnej o różnym pochodzeniu. Jest szczególnie istotny w leczeniu powikłań klinicznych związanych z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego, wśród których najważniejsze to jawna dna moczanowa. W przypadku pacjentów z nawracającymi atakami dny moczanowej, allopurynol jest lekiem z wyboru, który pomaga zapobiegać kolejnym epizodowi i ogranicza niszczenie stawów.2

Nefropatia moczanowa

Lek jest również wskazany w przypadku nefropatii moczanowej, która może rozwinąć się np. w trakcie leczenia nowotworów metodami powodującymi nasilony rozpad komórek. Allupol zapobiega odkładaniu się kryształów kwasu moczowego w nerkach, które mogłoby prowadzić do uszkodzenia nerek.3

Kamica nerkowa

Allupol znajduje zastosowanie w dwóch aspektach związanych z kamicą nerkową:

  • W celu rozpuszczenia istniejących złogów moczanowych i zapobiegania powstawaniu nowych kamieni moczanowych4
  • W leczeniu nawracającej kamicy nerkowej z kamieniami o mieszanym składzie wapniowo-szczawianowym z towarzyszącą hiperurykemią, gdy standardowe metody leczenia (odpowiednie nawodnienie, dieta i inne sposoby) okazały się nieskuteczne5

Choroby nowotworowe i zespoły mieloproliferacyjne

Lek Allupol jest wskazany w przypadku chorób nowotworowych i zespołów mieloproliferacyjnych charakteryzujących się szybkim obrotem komórkowym. W tych stanach zwiększone stężenie kwasu moczowego może pojawić się:

  • Samoistnie – jako skutek podstawowego procesu nowotworowego i zwiększonego rozpadu komórek
  • W wyniku zastosowanego leczenia cytotoksycznego – tzw. hiperurykemia związana z zespołem rozpadu guza

Allopurynol pozwala kontrolować poziom kwasu moczowego i zapobiegać powikłaniom metabolicznym związanym z jego nadmiarem.6

Zaburzenia enzymatyczne prowadzące do nadprodukcji moczanów

Allupol jest wskazany w leczeniu zaburzeń aktywności niektórych enzymów, które prowadzą do nadprodukcji kwasu moczowego. Do zaburzeń tych należą defekty lub nieprawidłowości w działaniu następujących enzymów:

Wszystkie te zaburzenia enzymatyczne prowadzą do zwiększonej produkcji kwasu moczowego i wymagają długotrwałego leczenia allopurynolem.7

Okoliczności i warunki stosowania leku Allupol

Podczas podejmowania decyzji o włączeniu leku Allupol, należy uwzględnić kilka istotnych czynników klinicznych:

Dawkowanie i postaci leku

Allupol jest dostępny w dwóch mocach:

  • Tabletki 100 mg – białe, okrągłe, obustronnie płaskie, z linią podziału, która ułatwia jedynie rozkruszenie w celu łatwiejszego połknięcia, nie służy do podziału na równe dawki
  • Tabletki 300 mg – białe, okrągłe, o średnicy 12 mm, obustronnie wypukłe, z linią podziału wytłoczoną po jednej stronie i oznakowaniem „300″ po drugiej stronie; te tabletki można podzielić na równe dawki

Wybór dawki powinien być dostosowany do nasilenia hiperurykemii, masy ciała pacjenta oraz funkcji nerek.8

Zapobieganie atakom dny

Allupol należy zalecać jako lek długotrwały w celu zapobiegania kolejnym atakom dny moczanowej. Na początku terapii, zwłaszcza w przypadku wysokiego stężenia kwasu moczowego, istnieje ryzyko wystąpienia ataków dny, dlatego leczenie allopurynolem powinno być wdrażane ostrożnie, z równoczesnym stosowaniem leków przeciwzapalnych i/lub kolchicyny przez pierwsze tygodnie lub miesiące terapii.

Stosowanie w nefropatii i kamicy

W przypadku nefropatii moczanowej lub kamicy nerkowej, kluczowe znaczenie ma odpowiednie nawodnienie pacjenta zapewniające dobową diurezę co najmniej 2 litrów oraz utrzymanie obojętnego lub lekko zasadowego pH moczu. Takie postępowanie zwiększa skuteczność leku Allupol w zapobieganiu tworzenia się nowych złogów i ułatwia rozpuszczanie już istniejących.

Hiperurykemia w chorobach nowotworowych

U pacjentów z chorobami nowotworowymi, zwłaszcza przed rozpoczęciem intensywnej chemioterapii, zaleca się profilaktyczne podawanie Allupolu. Należy to rozpocząć przed leczeniem cytotoksycznym, aby zapobiec rozwojowi zespołu rozpadu guza i związanym z nim powikłaniom nerkowym. W takich przypadkach ważne jest monitorowanie stężenia kwasu moczowego oraz funkcji nerek.

Postępowanie w zaburzeniach enzymatycznych

W przypadku wrodzonych zaburzeń enzymatycznych prowadzących do nadprodukcji kwasu moczowego, Allupol jest zazwyczaj stosowany przez całe życie pacjenta. Terapia powinna być rozpoczęta jak najwcześniej po postawieniu diagnozy, aby zapobiec powikłaniom związanym z przewlekłą hiperurykemią.

Należy pamiętać, że lek Allupol zawiera laktozę jednowodną (68,1 mg w tabletce 100 mg i 204,30 mg w tabletce 300 mg), co może być istotne u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy czy zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.9

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl