Interakcje leku
Allupol 100 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Allopurynol, jako inhibitor oksydazy ksantynowej, może wchodzić w istotne interakcje z wieloma lekami, wpływając na ich metabolizm, wydalanie lub skuteczność terapeutyczną. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd interakcji allopurynolu z innymi produktami leczniczymi oraz substancjami, które mogą mieć znaczenie kliniczne.¹

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

6-Merkaptopuryna i azatiopryna – substancje te są metabolizowane przez oksydazę ksantynową, którą hamuje allopurynol. Jednoczesne stosowanie allopurynolu powoduje spowolnienie metabolizmu tych leków, co znacząco wydłuża ich działanie i zwiększa ryzyko toksyczności. W przypadku konieczności jednoczesnego podawania tych leków, należy zredukować dawkę 6-merkaptopuryny lub azatiopryny do zaledwie ¼ standardowej dawki.²

Cyklosporyna – obserwowano podwyższenie stężenia cyklosporyny w osoczu podczas jednoczesnego stosowania z allopurynolem. Należy uwzględnić możliwość nasilenia toksyczności cyklosporyny i monitorować jej stężenie w surowicy przy równoczesnym podawaniu obu leków.³

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Widarabina (arabinozyd adeniny) – dane kliniczne wskazują, że allopurynol wydłuża okres półtrwania widarabiny. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta w celu wczesnego wykrycia objawów nasilonej toksyczności widarabiny.⁴

Dydanozyna – badania wykazały, że allopurynol w dawce 300 mg na dobę powoduje podwojenie wartości Cmax oraz AUC dydanozyny u zdrowych ochotników oraz u pacjentów zakażonych wirusem HIV, bez wpływu na końcowy okres półtrwania. Z tego powodu może być konieczna redukcja dawki dydanozyny u pacjentów otrzymujących jednocześnie allopurynol.⁵

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Pochodne kumaryny, w tym warfaryna – raportowano rzadkie przypadki nasilenia działania przeciwzakrzepowego tych leków podczas jednoczesnego stosowania z allopurynolem. Wszyscy pacjenci przyjmujący jednocześnie allopurynol i leki przeciwzakrzepowe wymagają uważnego monitorowania parametrów koagulologicznych i ewentualnej modyfikacji dawki leku przeciwzakrzepowego.⁶

Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi

Fenytoina – allopurynol może hamować utlenianie fenytoiny w wątrobie, chociaż kliniczne znaczenie tej interakcji nie zostało jednoznacznie potwierdzone. Wskazane jest monitorowanie stężenia fenytoiny u pacjentów rozpoczynających leczenie allopurynolem.⁷

Interakcje z pochodnymi metyloksantyn

Teofilina – allopurynol hamuje metabolizm teofiliny, co może prowadzić do wzrostu jej stężenia w surowicy. Mechanizm tej interakcji wynika z udziału oksydazy ksantynowej w biotransformacji teofiliny. Zaleca się monitorowanie stężenia teofiliny w surowicy u pacjentów rozpoczynających leczenie allopurynolem lub gdy zwiększana jest jego dawka.⁸

Interakcje z antybiotykami

Ampicylina i amoksycylina – zaobserwowano zwiększoną częstość występowania wysypek skórnych u pacjentów przyjmujących jednocześnie ampicylinę lub amoksycylinę z allopurynolem w porównaniu do pacjentów nie stosujących obu leków jednocześnie. Mechanizm tej interakcji nie został w pełni wyjaśniony. Jeśli to możliwe, zaleca się stosowanie innych antybiotyków niż ampicylina lub amoksycylina u pacjentów leczonych allopurynolem.⁹

Interakcje z lekami cytostatycznymi

Cytostatyki (np. cyklofosfamid, doksorubicyna, bleomycyna, prokarbazyna, halogenki alkilowe) – zaburzenia hematologiczne występują częściej przy jednoczesnym stosowaniu allopurynolu z lekami cytostatycznymi niż gdy leki te są podawane w monoterapii. Z tego powodu u pacjentów otrzymujących takie połączenie konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi.¹⁰

Interakcje z lekami hipoglikemizującymi

Chlorpropamid – u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, otrzymujących jednocześnie allopurynol i chlorpropamid, może wystąpić zwiększone ryzyko przedłużonego działania hipoglikemizującego. Jest to spowodowane konkurencją obu leków o wydalanie w cewkach nerkowych.¹¹

Interakcje z lekami moczopędnymi

Furosemid – zaobserwowano interakcję między allopurynolem a furosemidem, prowadzącą do zwiększenia stężenia kwasu moczowego w surowicy oraz zwiększonego stężenia oksypurynolu (aktywnego metabolitu allopurynolu) w osoczu.¹²

Diuretyki tiazydowe – raportowano zwiększone ryzyko reakcji nadwrażliwości podczas jednoczesnego stosowania allopurynolu z lekami moczopędnymi, szczególnie tiazydowymi, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.¹³

Interakcje z inhibitorami konwertazy angiotensyny

Inhibitory ACE – donoszono o zwiększonym ryzyku wystąpienia reakcji nadwrażliwości podczas jednoczesnego stosowania allopurynolu z inhibitorami konwertazy angiotensyny, szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek.¹⁴

Interakcje z salicylanami i lekami zwiększającymi wydalanie kwasu moczowego

Salicylany i inne leki urykozuryczne (np. probenecyd) – oksypurynol, aktywny metabolit allopurynolu, jest wydalany przez nerki podobnie jak moczany. Leki zwiększające wydalanie kwasu moczowego i moczanów mogą przyspieszać wydalanie oksypurynolu, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapeutyczną allopurynolu. Znaczenie kliniczne tej interakcji wymaga indywidualnej oceny w każdym przypadku.¹⁵

Inne interakcje

Wodorotlenek glinu – jednoczesne stosowanie wodorotlenku glinu może osłabiać działanie allopurynolu. Aby zminimalizować tę interakcję, zaleca się zachowanie co najmniej 3-godzinnego odstępu między przyjmowaniem obu leków.¹⁶

Interakcje allopurynolu z alkoholem

Interakcja allopurynolu z alkoholem zasługuje na szczególną uwagę ze względu na jej potencjalne znaczenie kliniczne. Alkohol może wpływać na poziom kwasu moczowego w organizmie, a tym samym na skuteczność terapii allopurynolem. Konsumpcja alkoholu, zwłaszcza piwa, może zwiększać produkcję kwasu moczowego w organizmie, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej allopurynolu.¹⁷

Dodatkowo, jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie allopurynolu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi chorobami wątroby. Należy również pamiętać, że alkohol może nasilać działanie niektórych leków przyjmowanych jednocześnie z allopurynolem, takich jak leki przeciwzakrzepowe.¹⁸

W związku z powyższym, pacjentom leczonym allopurynolem zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu, a najlepiej całkowitą abstynencję, aby zapewnić optymalną skuteczność leczenia i zminimalizować ryzyko działań niepożądanych.¹⁹

Tabela interakcji allopurynolu z innymi lekami