Działania niepożądane leku Allupol

Allupol zawierający jako substancję czynną allopurynol może wywoływać szereg działań niepożądanych, które występują z różną częstotliwością w zależności od stosowanej dawki oraz w przypadku leczenia skojarzonego z innymi produktami leczniczymi. Działania niepożądane związane ze stosowaniem produktu leczniczego Allupol występują rzadko w populacji leczonych pacjentów i w większości przypadków mają niewielkie nasilenie¹.

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych zwiększa się w przypadkach współistniejącej choroby nerek i (lub) wątroby². W dokumentacji klinicznej produktu brakuje współczesnych danych, które mogłyby być wykorzystane do precyzyjnej oceny częstości występowania działań niepożądanych³. Częstości przypisane do wymienionych działań niepożądanych zostały określone w przybliżeniu, dla większości z nich nie są dostępne odpowiednie dane pozwalające na dokładne określenie częstości występowania⁴.

Kategorie częstości występowania działań niepożądanych określono według następującego schematu⁵:

• Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (1-10 przypadków na 100 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (1-10 przypadków na 1 000 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (1-10 przypadków na 10 000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy wykaz działań niepożądanych

Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Zaburzenia hematologiczne

Bardzo rzadko zgłaszano przypadki wystąpienia małopłytkowości, agranulocytozy i niedokrwistości aplastycznej, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i (lub) wątroby. Obserwacje te potwierdzają konieczność zachowania szczególnej ostrożności u tych pacjentów⁶.

Zespół nadwrażliwości

Zespół nadwrażliwości (znany również jako DRESS) to poważne powikłanie występujące z opóźnieniem i obejmujące jednocześnie wiele narządów. Może manifestować się następującymi objawami⁷:

• Gorączka
• Wysypka
• Zapalenie naczyń
• Powiększenie węzłów chłonnych
• Pseudochłoniak
• Ból stawów
• Leukopenia
• Eozynofilia
• Powiększenie wątroby i śledziony
• Nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby
• Zespół znikających przewodów żółciowych (zniszczenie oraz zanik wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych)

Wymienione objawy mogą występować w różnych kombinacjach i mogą dotyczyć również innych narządów (np. płuc, nerek, trzustki, mięśnia sercowego oraz okrężnicy). W przypadku wystąpienia zespołu nadwrażliwości, allopurynol należy odstawić natychmiast i na stałe⁸.

Ważne jest, aby pamiętać, że nie należy powtórnie podawać produktu leczniczego pacjentom, u których wystąpił zespół nadwrażliwości i SJS/TEN. W leczeniu skórnych reakcji nadwrażliwości można zastosować kortykosteroidy⁹.

Wystąpienie uogólnionej reakcji nadwrażliwości związane było zwykle ze współistnieniem zaburzenia czynności nerek i (lub) wątroby, szczególnie w przypadkach zakończonych zgonem¹⁰.

Chłoniak angioimmunoblastyczny komórek T

Bardzo rzadko opisywano przypadki chłoniaka angioimmunoblastycznego komórek T po dokonaniu biopsji z powodu uogólnionego powiększenia węzłów chłonnych. Zmiany z reguły przemijają po odstawieniu produktu leczniczego Allupol¹¹.

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

We wczesnych badaniach klinicznych odnotowywano występowanie nudności i wymiotów. Późniejsze doniesienia wskazują, że objawy te nie stanowią poważnego problemu i można im zapobiec, przyjmując produkt leczniczy Allupol po posiłkach¹².

Zaburzenia czynności wątroby

Opisywano zaburzenia czynności wątroby bez wyraźnych innych objawów uogólnionej nadwrażliwości¹³.

Reakcje skórne

Reakcje skórne są najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi i mogą wystąpić w każdym momencie leczenia. Mogą przybierać różne formy¹⁴:

• Zmiany swędzące
• Zmiany grudkowo-plamiste
• Zmiany łuskowate
• Zmiany plamicze
• Zmiany złuszczające – najpoważniejsze, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN)

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek zmian skórnych, produkt leczniczy Allupol należy natychmiast odstawić¹⁵. Największe ryzyko pojawienia się SJS/TEN oraz innych ciężkich reakcji nadwrażliwości występuje w ciągu pierwszych kilku tygodni leczenia. Najlepsze wyniki w leczeniu tych reakcji uzyskuje się dzięki wczesnej diagnozie i natychmiastowemu odstawieniu leku podejrzanego o wywoływanie działań niepożądanych¹⁶.

W przypadku wystąpienia zmian o niewielkim nasileniu, po ich ustąpieniu można, jeśli jest to konieczne, ponownie podać produkt leczniczy Allupol, stosując początkowo małą dawkę (np. 50 mg na dobę) i stopniowo ją zwiększać¹⁷. Wykazano związek obecności allelu HLA-B*5801 z ryzykiem rozwoju zespołu nadwrażliwości oraz SJS/TEN związanych z allopurynolem¹⁸.

Jeśli wysypka wystąpi ponownie, produkt leczniczy Allupol należy odstawić na stałe, ponieważ mogą wystąpić ciężkie reakcje nadwrażliwości¹⁹. Jeżeli nie można wykluczyć wystąpienia SJS/TEN lub innych ciężkich reakcji nadwrażliwości, nie należy ponownie podawać allopurynolu ze względu na możliwość wystąpienia ciężkiej lub nawet zakończonej zgonem reakcji²⁰.

Inne ważne reakcje

Zgłaszano występowanie obrzęku naczynioruchowego z objawami przedmiotowymi i podmiotowymi bardziej uogólnionej reakcji nadwrażliwości, jak i bez takich objawów²¹.

Zgłaszano również występowanie gorączki z objawami przedmiotowymi i podmiotowymi bardziej uogólnionej reakcji nadwrażliwości na allopurinol, jak i bez takich objawów²².

W badaniach laboratoryjnych obserwowano zwiększone stężenie hormonu tyreotropowego (TSH), jednak nie miało to żadnego wpływu na stężenie wolnej T4, ani też stężenie TSH nie wskazywało na subkliniczną niedoczynność tarczycy²³.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego²⁴. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych²⁵.