Działania niepożądane
Prepidil 0,5 mg/3 g

Prepidil, zawierający dinoproston w dawce 500 μg/3 g żelu, stosowany do miejscowej aplikacji na szyjkę macicy, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki i drogi podania. U matek obserwowano poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym rzadkie przypadki zatrzymania akcji serca oraz nadciśnienie tętnicze. Reakcje immunologiczne mogą obejmować reakcje anafilaktyczne i wstrząs anafilaktyczny. Zaburzenia układu oddechowego manifestują się astmą, skurczem oskrzeli, kaszlem, dusznością i uczuciem ucisku w klatce piersiowej. Dodatkowo, mogą wystąpić objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty), zmiany skórne (wysypka), ból pleców oraz objawy miejscowe w obrębie pochwy (uczucie ciepła, ból, podrażnienie). Szczególnie istotne są powikłania okołoporodowe, takie jak nieprawidłowe skurcze macicy, pęknięcie macicy (bardzo rzadkie, ale zagrażające życiu), odklejenie łożyska, zator tętnicy płucnej lub płynem owodniowym oraz nagłe rozszerzenie szyjki macicy, które wymagają natychmiastowej interwencji.

Substancja czynna

Charakterystyka działań niepożądanych preparatu Prepidil

Prepidil to produkt leczniczy w postaci żelu do szyjki macicy zawierający substancję czynną dinoproston w dawce 500 μg w 3 g żelu. Częstość występowania oraz nasilenie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego preparatu są ściśle uzależnione od zastosowanej dawki, a w pewnym stopniu również od drogi podania leku. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych, które mogą wystąpić podczas terapii tym produktem.1

Działania niepożądane występujące u matki

Podczas stosowania preparatu Prepidil u matki mogą wystąpić następujące działania niepożądane, które sklasyfikowano zgodnie z układami i narządami:2

Zaburzenia sercowo-naczyniowe – wśród poważnych działań niepożądanych dotyczących układu sercowo-naczyniowego odnotowano przypadki zatrzymania akcji serca, co stanowi zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. W zakresie zaburzeń naczyniowych obserwowano występowanie nadciśnienia tętniczego.3

Zaburzenia immunologiczne – u pacjentek stosujących Prepidil mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, w tym reakcje anafilaktyczne, wstrząs anafilaktyczny oraz reakcje rzekomoanafilaktyczne. Reakcje te wymagają natychmiastowego rozpoznania i leczenia ze względu na potencjalne zagrożenie życia.4

Zaburzenia układu oddechowego – wśród działań niepożądanych dotyczących układu oddechowego obserwowano:

  • Astmę i skurcz oskrzeli
  • Kaszel i duszność
  • Uczucie ucisku w klatce piersiowej
  • Rzężenia grubobańkowe nad polami płucnymi

Objawy te mogą wskazywać na reakcję nadwrażliwości układu oddechowego i wymagają monitorowania stanu pacjentki.5

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – stosowanie Prepidilu może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, takich jak biegunka, nudności i wymioty.6

Zaburzenia skórne – zmiany skórne w postaci wysypki mogą świadczyć o reakcji nadwrażliwości na składniki preparatu.7

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe – odnotowano występowanie bólu pleców jako działania niepożądanego.8

Działania niepożądane związane z ciążą i porodem – szczególnie istotną grupę działań niepożądanych stanowią zaburzenia związane z przebiegiem ciąży i porodu. Należą do nich:

  • Nieprawidłowe skurcze macicy (o zwiększonej częstości, ze zwiększonym napięciem lub wydłużone w czasie), które mogą występować z lub bez zmian w częstości akcji serca płodu
  • Pęknięcie macicy – poważne powikłanie stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia matki i płodu
  • Odklejenie łożyska
  • Zator tętnicy płucnej lub zator płynem owodniowym
  • Nagłe rozszerzenie szyjki macicy

Wymienione działania niepożądane wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.9

Zaburzenia układu rozrodczego – pacjentki mogą odczuwać uczucie ciepła, ból oraz podrażnienie w obrębie pochwy.10

Zaburzenia ogólnoustrojowe – obserwowano występowanie gorączki oraz zwiększenie liczby białych krwinek, które ustępują po zakończeniu terapii.11

Działania niepożądane występujące u płodu i noworodka

Stosowanie Prepidilu może wiązać się z występowaniem działań niepożądanych również u płodu i noworodka:12

Zaburzenia w badaniach diagnostycznych:

  • Stan zagrożenia płodu lub zaburzenia częstości akcji serca płodu mogące wystąpić zarówno w trakcie, jak i po zakończeniu leczenia preparatem Prepidil
  • Niska ocena stanu noworodka po porodzie (poniżej 7 punktów w skali Apgar)
  • Kwasica u płodu

Powyższe zaburzenia wymagają stałego monitorowania stanu płodu podczas stosowania preparatu oraz odpowiedniej opieki neonatologicznej po porodzie.13

Poważne powikłania okołoporodowe:

  • Śmierć płodu
  • Poród martwego płodu
  • Śmierć noworodka

Należy podkreślić, że przypadki śmierci płodu, porodu martwego płodu oraz śmierci noworodka zgłaszano po zastosowaniu dinoprostonu, zwłaszcza po wystąpieniu ciężkich zdarzeń niepożądanych, takich jak pęknięcie macicy.14

Ryzyko zakażeń miejscowych

Podobnie jak w przypadku innych produktów podawanych domacicznie, należy pamiętać o ryzyku zakażeń miejscowych w wyniku zewnątrzowodniowego podania żelu. W przypadku rozpoznania zakażenia konieczne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia przeciwinfekcyjnego.15

Tabela działań niepożądanych preparatu Prepidil

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Opis Częstość występowania
Zaburzenia serca Zatrzymanie akcji serca Stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji Rzadko
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości (np. reakcja anafilaktyczna, wstrząs anafilaktyczny, reakcja rzekomoanafilaktyczna) Reakcje alergiczne o różnym nasileniu, w skrajnych przypadkach zagrażające życiu Nieznana
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Astma Napad duszności wynikający ze skurczu oskrzeli Nieznana
Skurcz oskrzeli Zwężenie światła dróg oddechowych utrudniające przepływ powietrza Nieznana
Kaszel Odruchowa reakcja na podrażnienie dróg oddechowych Nieznana
Duszność Subiektywne uczucie braku powietrza Nieznana
Uczucie ucisku w klatce piersiowej, rzężenia grubobańkowe Nieprawidłowe odgłosy osłuchowe świadczące o obecności wydzieliny w drogach oddechowych Nieznana
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Zwiększona częstość wypróżnień o płynnej konsystencji Nieznana
Nudności Nieprzyjemne uczucie w nadbrzuszu z towarzyszącym odruchem wymiotnym Nieznana
Wymioty Gwałtowne wydalenie treści żołądkowej przez jamę ustną Nieznana
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Zmiany skórne o różnym charakterze i nasileniu Nieznana
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Ból pleców Dolegliwości bólowe w okolicy kręgosłupa Nieznana
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie tętnicze Wzrost wartości ciśnienia tętniczego krwi Nieznana
Ciąża, połóg i okres okołoporodowy (u matki) Nieprawidłowe skurcze macicy Skurcze o zwiększonej częstości, ze zwiększonym napięciem lub wydłużone w czasie, z lub bez zmiany częstości akcji serca płodu Nieznana
Pęknięcie macicy Poważne powikłanie zagrażające życiu matki i płodu Bardzo rzadko
Odklejenie łożyska Przedwczesne oddzielenie łożyska od ściany macicy Nieznana
Zator tętnicy płucnej/zator płynem owodniowym Niedrożność tętnicy płucnej spowodowana zatorem, który może być związany z płynem owodniowym Bardzo rzadko
Nagłe rozszerzenie szyjki macicy Gwałtowne poszerzenie kanału szyjki macicy Nieznana
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Uczucie ciepła w obrębie pochwy Subiektywne odczucie zwiększonej temperatury w pochwie Często
Ból w obrębie pochwy Dolegliwości bólowe występujące w obrębie pochwy Często
Podrażnienie w obrębie pochwy Dyskomfort, pieczenie lub swędzenie w pochwie Często
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Gorączka Wzrost temperatury ciała powyżej 38°C Często
Zwiększenie liczby białych krwinek Leukocytoza, która ustępuje po zakończeniu leczenia Często
Badania diagnostyczne (u płodu/noworodka) Stan zagrożenia płodu/zaburzenia częstości akcji serca płodu Nieprawidłowości w zapisie kardiotokograficznym występujące w czasie lub po leczeniu Nieznana
Ocena stanu noworodka na mniej niż 7 punktów w skali Apgar Obniżona punktacja w skali oceniającej stan noworodka po porodzie Nieznana
Kwasica u płodu Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej objawiające się obniżeniem pH krwi płodu Nieznana
Ciąża, połóg i okres okołoporodowy (u płodu/noworodka) Śmierć płodu Obumarcie płodu przed porodem Bardzo rzadko
Poród martwego płodu Urodzenie martwego dziecka Bardzo rzadko
Śmierć noworodka Zgon dziecka we wczesnym okresie po porodzie Bardzo rzadko
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenia miejscowe Infekcje związane z zewnątrzowodniowym podaniem żelu Nieznana

Istotne aspekty monitorowania bezpieczeństwa

Biorąc pod uwagę profil działań niepożądanych preparatu Prepidil, należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko ciężkich powikłań, takich jak pęknięcie macicy, które mogą prowadzić do śmierci płodu lub noworodka. Przypadki śmierci płodu, porodu martwego płodu oraz śmierci noworodka zgłaszano po zastosowaniu dinoprostonu, zwłaszcza po wystąpieniu ciężkich zdarzeń niepożądanych.16

W przypadku produktów zawierających dinoproston, takich jak Prepidil, będących żelem do szyjki macicy, należy również pamiętać o ryzyku zakażeń miejscowych w wyniku zewnątrzowodniowego podania. W razie wystąpienia oznak zakażenia niezbędne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia przeciwinfekcyjnego.17

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl