Przedawkowanie
Prepidil 0,5 mg/3 g

Prepidil w formie żelu zawiera 500 μg dinoprostonu w 3 g preparatu i jest stosowany do aplikacji na szyjkę macicy. Przedawkowanie dinoprostonu może prowadzić do nadmiernej stymulacji mięśnia macicy, objawiającej się nadmiernym napięciem macicy (>20 mmHg), skurczami o zwiększonej amplitudzie (80-100 mmHg) oraz tachysystolią (>5 skurczów na 10 minut przez co najmniej 30 minut). Te zaburzenia mogą skutkować niedotlenieniem płodu, zaburzeniami perfuzji łożyskowej, przedwczesnym oddzieleniem łożyska, a także poważnymi powikłaniami jak pęknięcie macicy czy encefalopatia niedotlenieniowo-niedokrwienna. Monitorowanie kardiotokograficzne (KTG) jest kluczowe w wykrywaniu nieprawidłowości, takich jak późne deceleracje, obniżona zmienność i bradykardia płodu, które wskazują na stan zagrożenia płodu.

Substancja czynna

Przedawkowanie leku Prepidil

Prepidil w postaci żelu do szyjki macicy zawierający 500 μg dinoprostonu w 3 g żelu, jest produktem dostępnym wyłącznie w opakowaniach jednostkowych, co znacząco ogranicza ryzyko przypadkowego przedawkowania w warunkach klinicznych. Niemniej jednak istnieje możliwość wystąpienia objawów przedawkowania, szczególnie u pacjentek wykazujących nadwrażliwość na substancję czynną.1

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie dinoprostonu zawartego w żelu Prepidil może prowadzić do poważnych konsekwencji zarówno dla matki, jak i dla płodu. Główne objawy przedawkowania związane są z nadmierną stymulacją mięśnia macicy i obejmują:2

  • Nadmierne napięcie macicy – stan charakteryzujący się znacznie zwiększonym tonusem mięśnia macicy
  • Nieprawidłowo intensywne skurcze macicy – skurcze o zwiększonej amplitudzie, mogące prowadzić do niedotlenienia płodu
  • Nieprawidłowo częste skurcze macicy – znacznie zwiększona częstotliwość skurczów, mogąca uniemożliwić prawidłową perfuzję łożyskową

Wymienione powyżej objawy mogą w konsekwencji doprowadzić do stanu zagrożenia płodu, manifestującego się nieprawidłowym zapisem kardiotokograficznym, wskazującym na rozwijające się niedotlenienie wewnątrzmaciczne.3

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W sytuacji rozpoznania przedawkowania produktu Prepidil należy wdrożyć natychmiastowe postępowanie terapeutyczne. Leczenie powinno być ukierunkowane na zniwelowanie objawów oraz zapewnienie bezpieczeństwa matki i płodu:4

  1. Zaprzestanie podawania leku – natychmiastowe przerwanie aplikacji dinoprostonu
  2. Leczenie objawowe – ukierunkowane na normalizację czynności skurczowej macicy
  3. Dożylne podanie beta-mimetyku – w przypadku utrzymującej się nadmiernej stymulacji macicy i/lub zagrożenia płodu pomimo zaprzestania podawania produktu Prepidil
  4. Natychmiastowe zakończenie porodu – jeżeli leczenie objawowe okaże się nieskuteczne, należy rozważyć doprowadzenie do natychmiastowego porodu drogą najbardziej bezpieczną dla matki i płodu, często poprzez cięcie cesarskie5

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Potencjalne konsekwencje Zalecane postępowanie
Nadmierne napięcie macicy Stale utrzymujące się wzmożone napięcie mięśnia macicy, zwykle powyżej 20 mmHg w pomiarze wewnątrzmacicznym Zaburzenie perfuzji łożyskowej, niedotlenienie płodu, przedwczesne oddzielenie łożyska Zaprzestanie podawania preparatu, tokoliza przy użyciu beta-mimetyku (np. fenoterol)
Nieprawidłowo intensywne skurcze macicy Skurcze o znacznie zwiększonej amplitudzie, często przekraczające 80-100 mmHg Zagrożenie pęknięciem macicy, niedotlenienie płodu, urazy kanału rodnego Zaprzestanie podawania preparatu, tokoliza, monitorowanie KTG, przygotowanie do cięcia cesarskiego
Nieprawidłowo częste skurcze macicy Tachysystole – więcej niż 5 skurczów na 10 minut, utrzymujące się przez co najmniej 30 minut Niedotlenienie płodu wskutek niewystarczającej relaksacji macicy pomiędzy skurczami Zaprzestanie podawania preparatu, tokoliza, monitorowanie KTG, zmiana pozycji ciała matki
Stan zagrożenia płodu Nieprawidłowy zapis KTG: późne deceleracje, obniżona zmienność, bradykardia płodu Niedotlenienie okołoporodowe, encefalopatia niedotlenieniowo-niedokrwienna, zgon wewnątrzmaciczny Natychmiastowe zakończenie porodu, najczęściej przez cięcie cesarskie

Monitorowanie stanu pacjentki i płodu ma kluczowe znaczenie w przypadku podejrzenia przedawkowania dinoprostonu. Ciągły nadzór kardiotokograficzny oraz ocena kliniczna pozwalają na wczesne wykrycie potencjalnych powikłań i wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego. Należy pamiętać, że w przypadku braku skuteczności leczenia objawowego, zakończenie ciąży przez natychmiastowy poród jest postępowaniem z wyboru dla zapewnienia bezpieczeństwa matki i płodu.6

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl