wchłanianie przezskórne
Wchłanianie przezskórne to proces, w którym substancje czynne przenikają przez skórę do krwiobiegu. Jest to jedna z dróg podania leków, wykorzystywana w farmakoterapii zarówno miejscowej, jak i ogólnoustrojowej. Mechanizm obejmuje kilka etapów: penetrację przez warstwę rogową naskórka, dyfuzję przez żywe warstwy naskórka i skóry właściwej, a następnie wchłonięcie do naczyń krwionośnych lub limfatycznych.
Skuteczność wchłaniania przezskórnego zależy od wielu czynników, w tym od właściwości fizykochemicznych substancji (masa cząsteczkowa, lipofilność, rozpuszczalność), stanu skóry pacjenta (grubość warstwy rogowej, nawodnienie, temperatura, pH), miejsca aplikacji (różna przepuszczalność w różnych obszarach ciała) oraz postaci farmaceutycznej preparatu (plastry, maści, kremy, żele).
W praktyce klinicznej wchłanianie przezskórne wykorzystuje się w terapii bólu (fentanyl, lidokaina), chorobach układu sercowo-naczyniowego (nitrogliceryna), terapii hormonalnej (estrogeny, testosteron), chorobach skóry oraz w terapii uzależnień (nikotyna). Zaletami tej drogi podania są omijanie efektu pierwszego przejścia przez wątrobę, możliwość długotrwałego uwalniania leku oraz nieinwazyjność aplikacji.
Warto pamiętać, że wchłanianie przezskórne może być również drogą ekspozycji na substancje toksyczne i alergeny, co ma znaczenie w medycynie pracy, toksykologii i alergologii. W diagnostyce dermatologicznej wykorzystuje się testy płatkowe, które bazują właśnie na zjawisku wchłaniania przezskórnego potencjalnych alergenów.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Nadtlenek benzoilu – Właściwości farmakokinetyczne
Nadtlenek benzoilu, stosowany miejscowo w leczeniu trądziku, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego skuteczność i bezpieczeństwo. Wchłanianie przezskórne zachodzi wyłącznie po konwersji nadtlenku benzoilu do kwasu benzoesowego, który następnie ulega metabolizmowi do kwasu hipurowego – głównego metabolitu eliminowanego głównie drogą nerkową. Badania z preparatami złożonymi, zawierającymi nadtlenek benzoilu (10 mg/g) i klindamycynę (50 mg/g), wykazały brak wzajemnych interakcji wpływających na wchłanianie, a systemowe stężenie klindamycyny po 4 tygodniach stosowania wynosiło jedynie 0,043% dawki, co potwierdza minimalną absorpcję ogólnoustrojową składników aktywnych.
absorpcja ogólnoustrojowa, absorpcja przezskórna, aplikacja miejscowa, Benzacne Duo, biotransformacja, droga nerkowa, Duac, kwas benzoesowy, kwas hipurowy, leczenie trądziku, nadtlenek benzoilu, profil farmakokinetyczny, stężenie ogólnoustrojowe, wchłanianie przezskórne, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z nasion kasztanowca – Przedawkowanie
Wyciąg z nasion kasztanowca (Aesculus hippocastanum L., semen) w preparacie Venescin występuje w formie gęstego wyciągu (DER 5-6:1) ekstrahowanego 70% etanolem, w stężeniu 11,8 g na 100 g żelu. Lek ten jest przeznaczony wyłącznie do stosowania zewnętrznego, co znacząco ogranicza ryzyko przedawkowania systemowego. Dokumentacja produktu nie zawiera szczegółowych danych dotyczących objawów przedawkowania ani dawek toksycznych, a także nie opisuje specyficznych zagrożeń związanych z nadmierną aplikacją na skórę. Preparat charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem przezskórnym, co dodatkowo minimalizuje ryzyko działań niepożądanych wynikających z substancji czynnych, w tym trokserutyny (2 g/100 g).
Pomimo niskiego ryzyka przedawkowania, należy zwrócić uwagę na obecność substancji pomocniczych, takich jak glikol propylenowy (8,0 g/100 g), metylu parahydroksybenzoesan (0,07 g/100 g) oraz propylu parahydroksybenzoesan (0,035 g/100 g), które przy nadmiernej ekspozycji mogą wywoływać reakcje miejscowe lub inne działania niepożądane. W przypadku stosowania preparatu Venescin zaleca się przestrzeganie zaleceń lekarza oraz instrukcji zawartych w ulotce, aby zminimalizować ryzyko niekorzystnych efektów zarówno ze strony substancji czynnych, jak i pomocniczych. Brak jest szczegółowych wytycznych dotyczących postępowania w przypadku przedawkowania, co podkreśla konieczność ostrożnego stosowania preparatu.
Aesculus hippocastanum, aplikacja miejscowa, dawka toksyczna, działanie niepożądane, ekstrakcja etanolem, glikol propylenowy, metylu parahydroksybenzoesan, preparat dermatologiczny, propylu parahydroksybenzoesan, przedawkowanie systemowe, substancja pomocnicza, trokserutyna, Venescin, wchłanianie przezskórne, wyciąg z nasion kasztanowca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dolgit 50 mg/g
Przedawkowanie ibuprofenu, substancji czynnej kremu Dolgit 50 mg/g, może prowadzić do poważnych objawów toksycznych, zwłaszcza po doustnym przyjęciu. U dorosłych dawki rzędu 8-12 g ibuprofenu mogą wywołać zawroty głowy, utratę świadomości oraz hipotensję, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. U dzieci w wieku 1,5-2 lat dawki 3-4 g mogą powodować bezdech i sinicę, co wymaga oddechu kontrolowanego i intensywnej opieki medycznej, z normalizacją funkcji oddechowych zwykle w ciągu 12 godzin. W przypadku miejscowego stosowania kremu Dolgit, zawierającego 50 mg ibuprofenu na 1 g kremu (5 g w 100 g produktu), ryzyko przedawkowania jest minimalne ze względu na ograniczone wchłanianie przezskórne, a dotychczas nie odnotowano zatruć po aplikacji miejscowej.
aplikacja miejscowa, bezdech, funkcja oddechowa, hipotensja, intensywna opieka medyczna, interwencja medyczna, niedotlenienie, objaw toksyczny, objawy przedawkowania, obniżenie ciśnienia tętniczego, oddech kontrolowany, ośrodek toksykologiczny, podanie doustne, postępowanie terapeutyczne, przedawkowanie ibuprofenu, sinica, utrata świadomości, wchłanianie przezskórne, węgiel aktywny, zaburzenie oddychania, zatrucie ibuprofenem, zawrót głowy - Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt z kory nadnerczy – Właściwości farmakokinetyczne
Ekstrakt z kory nadnerczy, stanowiący 1,0 g/100 g preparatu Mobilat (dostępnego w formie maści i żelu), wykazuje istotne działanie przeciwzapalne dzięki zdolności przenikania przez skórę do głębiej położonych tkanek. Jego budowa chemiczna jest homologiczna do endogennych kortykosteroidów, co wpływa na metabolizm i farmakokinetykę substancji. Kluczowym aspektem jest brak wpływu na fizjologiczne stężenie kortykosteroidów we krwi po miejscowej aplikacji, co minimalizuje ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych typowych dla terapii systemowej. W preparacie Mobilat ekstrakt z kory nadnerczy współdziała z kwasem salicylowym (2,0 g/100 g) oraz mukopolisacharydowym polisiarczanem (0,2 g/100 g), które również przenikają do tkanek, wykazując odmienne profile metabolizmu i wydalania.
depolimeryzacja, desulfatyzacja, działanie niepożądane, działanie przeciwzapalne, ekstrakt z kory nadnerczy, farmakokinetyka składników, glukuronian, homeostaza hormonalna, kortykosteroid, kortykosteroid endogenny, kwas salicylomoczowy, kwas salicylowy, mukopolisacharydowy polisiarczan, stan zapalny tkanek, stężenie kortykosteroidów, terapia kortykosteroidowa, wchłanianie przezskórne - Leksykon substancji czynnych
Imikwimod – Przedawkowanie
Imikwimod, stosowany miejscowo w kremie (np. Imikeraderm 50 mg/g), charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem przezskórnym, co czyni ogólnoustrojowe przedawkowanie mało prawdopodobnym przy prawidłowej aplikacji. Długotrwałe nadmierne stosowanie może jednak wywołać ciężkie miejscowe odczyny skórne, wymagające zaprzestania terapii i leczenia objawowego. Badania na królikach wskazują, że dawka śmiertelna przy podaniu miejscowym przekracza 5 g/kg masy ciała, co potwierdza niską toksyczność miejscową imikwimodu.
alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, hipotensja, Imikeraderm, imikwimod, leczenie objawowe, nawodnienie dożylne, objawy ogólnoustrojowe, odczyn skórny, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, podanie dożylne, przedawkowanie ogólnoustrojowe, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, wchłanianie przezskórne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Locoid Lipocream 1 mg/g
17-Maślan hydrokortyzonu, obecny w preparacie Locoid Lipocream w stężeniu 1 mg/g, ulega absorpcji przez skórę po miejscowej aplikacji. Stopień wchłaniania jest zmienny i zależy od stanu skóry oraz metody aplikacji, przy czym zastosowanie opatrunku okluzyjnego znacząco zwiększa absorpcję substancji czynnej. Po przeniknięciu przez barierę skórną, 17-maślan hydrokortyzonu wiąże się z białkami osocza, co determinuje jego biodostępność systemową, a następnie ulega hydrolizie do aktywnego hydrokortyzonu w surowicy krwi oraz w wątrobie, która pełni kluczową rolę w metabolizmie glikokortykosteroidów.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Estreva 1 mg/g,0,1%
Lek Estreva w postaci żelu zawiera estradiol w stężeniu 0,1%, gdzie 1 g żelu dostarcza 1,0325 mg estradiolu półwodnego (odpowiadającego 1,0000 mg estradiolu bezwodnego). Standardowa dawka wynosi 0,5 g żelu, co odpowiada 0,5 mg estradiolu (0,516 mg estradiolu półwodnego). Żel zawiera substancje pomocnicze takie jak etanol (ułatwiający przenikanie przez skórę), glikol propylenowy (możliwy czynnik drażniący), glikolu dietylenowego eter monoetylowy (wspomagający wchłanianie), polimer karboksypoliwinylowy (nadający konsystencję), trolaminę (regulator pH) oraz disodu edetynian (substancja stabilizująca). Preparat jest bezbarwny, bezzapachowy i zapewnia stopniowe uwalnianie estradiolu przez skórę do krwiobiegu.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Erazaban 10% krem 100 mg/g
Przedawkowanie Erazaban 10% kremu, zawierającego 100 mg/g dokozanolu, cechuje się bardzo niskim ryzykiem działań niepożądanych ze względu na farmakokinetykę substancji czynnej oraz formę farmaceutyczną. Dokozanol wykazuje nieznaczne wchłanianie przez skórę oraz po podaniu doustnym, co minimalizuje ryzyko objawów ogólnoustrojowych. W przypadku nadmiernej aplikacji miejscowej nie przewiduje się objawów ogólnoustrojowych, natomiast spożycie doustne również wiąże się z niskim ryzykiem działań niepożądanych. Kontakt ze śluzówkami może wywołać miejscowe podrażnienie, co jest związane z obecnością substancji pomocniczych, takich jak 50 mg glikolu propylenowego i 27 mg alkoholu benzylowego na 1 g kremu.
alkohol benzylowy, aplikacja miejscowa, charakterystyka produktu leczniczego, dokozanol, działanie niepożądane, farmakokinetyka, glikol propylenowy, leczenie objawowe, objawy ogólnoustrojowe, podanie doustne, postać farmaceutyczna, profil bezpieczeństwa, reakcja miejscowa, substancja czynna, substancja pomocnicza, wchłanianie przezskórne - Leksykon substancji czynnych
Minoksydyl – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Minoksydyl stosowany miejscowo jest wskazany wyłącznie w leczeniu łysienia androgenowego i wymaga starannej oceny stanu skóry głowy przed rozpoczęciem terapii. Preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z innymi typami wypadania włosów (np. plackowatym, związanym z chemioterapią, niedoborami żelaza, zaburzeniami tarczycy) oraz przy obecności stanów zapalnych, zakażeń, łuszczycy, oparzeń lub uszkodzeń skóry głowy. U pacjentów z chorobami układu krążenia (np. choroba wieńcowa, zastoinowa niewydolność serca, tachykardia) konieczne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego i tętna ze względu na ryzyko działań ogólnoustrojowych mimo niskiego wchłaniania minoksydylu. W trakcie terapii mogą wystąpić przejściowe nasilenie wypadania włosów (2-6 tygodni) oraz działania niepożądane takie jak niedociśnienie, tachykardia, obrzęki czy podrażnienia skóry, które wymagają przerwania leczenia i konsultacji lekarskiej.
chemioterapia, choroba wieńcowa, choroba zastawkowa serca, ditranol, dławica piersiowa, glikol propylenowy, kiła wtórna, kortykosteroid, leki przeciwnadciśnieniowe, leki rozszerzające naczynia, łuszczyca skóry głowy, łysienie androgenowe, łysienie plackowate, niedobór żelaza, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, obrzęk miejscowy, opatrunek okluzyjny, retencja wody, tachykardia, tamponada serca, toczeń, tretynoina, wchłanianie przezskórne, wysięk osierdziowy, zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia tarczycy, zapalenie skóry głowy, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydrocortisonum Aflofarm
Hydrocortisonum Aflofarm w postaci kremu zawiera 5 mg/g hydrokortyzonu octanu i jest stosowany miejscowo jako kortykosteroid. Terapia wymaga regularnej oceny klinicznej, a brak poprawy po 7 dniach wskazuje na konieczność konsultacji i weryfikacji rozpoznania. Produkt nie powinien być aplikowany na zdrową skórę, a stosowanie na twarz powinno być ograniczone do maksymalnie 3 dni ze względu na ryzyko miejscowych działań niepożądanych. Aplikacja na rozległe powierzchnie wymaga konsultacji lekarskiej. Należy unikać stosowania pod opatrunkiem okluzyjnym, aby nie zwiększać wchłaniania kortykosteroidu, co może prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych, w tym zahamowania czynności kory nadnerczy. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z cukrzycą, dzieci, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią.
cukrzyca, dermatitis perioralis, hydrokortyzon octan, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kontrola glikemii, kortykosteroid, leczenie przeciwgrzybicze, łuszczyca krostkowa, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, reakcja alergiczna, teleangiektazja, wchłanianie przezskórne, zaburzenie wzrostu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie skóry, zanik skóry - Leksykon substancji czynnych
Stokrotka pospolita – Właściwości farmakokinetyczne
Obecnie brak jest kompleksowych danych farmakokinetycznych dotyczących stokrotki pospolitej (Bellis perennis) w preparacie Traumeel S stosowanym miejscowo w formie maści i żelu. Substancja ta występuje w postaci nalewki macierzystej (TM) w stężeniu 0,1 g/100 g produktu i jest jednym z 14 składników aktywnych. Dokumentacja produktu nie zawiera informacji na temat kluczowych parametrów farmakokinetycznych, takich jak wchłanianie przezskórne, biodostępność, dystrybucja w tkankach, wiązanie z białkami osocza, metabolizm czy okres półtrwania.
aplikacja miejscowa, biodostępność, biotransformacja, dystrybucja w tkankach, działanie ogólnoustrojowe, nalewka macierzysta, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, penetracja przez skórę, postać farmaceutyczna, postać leku, preparat homeopatyczny, skuteczność terapeutyczna, stokrotka pospolita, Traumeel S, wchłanianie przezskórne, wiązanie z białkami osocza - Leksykon substancji czynnych
Cyklopiroks z olaminą – Dawkowanie i sposób podawania
Cyklopiroks z olaminą jest stosowany miejscowo w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry i owłosionej skóry głowy, dostępny w postaci kremu (Hascofungin) oraz szamponu leczniczego (Stieprox). Krem Hascofungin zawiera 1 g cyklopiroksu z olaminą na 100 g podłoża i powinien być aplikowany dwa razy dziennie na zmienione chorobowo miejsca oraz otaczające je obszary skóry, aż do ustąpienia zmian, zwykle przez 2-4 tygodnie. W przypadku braku poprawy po 4 tygodniach konieczna jest weryfikacja diagnozy. Szampon Stieprox zawiera 15 mg substancji czynnej na 1 g i jest stosowany 2-3 razy w tygodniu na zwilżoną skórę głowy, z masażem i pozostawieniem preparatu na 3-5 minut, przez okres 4 tygodni. U pacjentów pediatrycznych brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania obu preparatów, co wymaga ostrożności przy decyzji terapeutycznej.
cyklopiroks z olaminą, diagnoza, ekspozycja na substancję czynną, Hascofungin, miejsce chorobowo zmienione, niepowodzenie terapeutyczne, owłosiona skóra głowy, pacjent pediatryczny, postać farmaceutyczna, Stieprox, stosowanie miejscowe, substancja czynna, substancja przeciwgrzybicza, szampon leczniczy, ustąpienie zmian, wchłanianie przezskórne, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie funkcji narządów, zmiana chorobowa, zmiana skórna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Diklofenak Viatris 180 mg
Diklofenak Viatris to plaster leczniczy zawierający 180 mg diklofenaku epolaminy, co odpowiada 140 mg diklofenaku sodowego, należący do niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) stosowanych miejscowo w bólach stawów i mięśni (kod ATC: M02AA15). Mechanizm działania diklofenaku epolaminy opiera się na kompetycyjnym i nieodwracalnym hamowaniu biosyntezy prostaglandyn oraz inhibicji enzymów lizosomalnych, co skutkuje działaniem przeciwzapalnym, przeciwobrzękowym i przeciwbólowym. Specjalna sól diklofenaku (hydroksyetylopirolidyna) została opracowana w celu zwiększenia skuteczności przezskórnej aplikacji, umożliwiając szybsze i bardziej efektywne gromadzenie substancji czynnej w miejscu zmienionym chorobowo.
biosynteza prostaglandyn, diklofenak epolaminy, diklofenak hydroksyetylopirolidyny, diklofenak sodowy, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwobrzękowe, działanie przeciwzapalne, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzym lizosomalny, glikol propylenowy, metylu parahydroksybenzoesan, niesteroidowy lek przeciwzapalny, plaster leczniczy, propylu parahydroksybenzoesan, prostaglandyna, reakcja nadwrażliwości, stan zapalny, wchłanianie przezskórne, wysięk zapalny - Leksykon substancji czynnych
Beznokaina – Właściwości farmakokinetyczne
Benznokaina, obecna w produkcie leczniczym Pudrospan-Puder płynny w stężeniu 10 mg/g, wykazuje działanie miejscowe po aplikacji na skórę, będąc składnikiem aktywnym wraz z tlenkiem cynku (200 mg/g) oraz mentolem (10 mg/g). Preparat w formie białej zawiesiny o charakterystycznym zapachu został opracowany tak, aby zapewnić powierzchniowe działanie znieczulające bez istotnego wchłaniania ogólnoustrojowego. Brak szczegółowych badań farmakokinetycznych jest uzasadniony ograniczonym działaniem miejscowym i minimalną penetracją przezskórną benznokainy, co eliminuje ryzyko ekspozycji systemowej i konieczność oceny parametrów farmakokinetycznych typowych dla leków o działaniu systemowym.
aplikacja na skórę, badanie farmakokinetyczne, benznokaina, działanie miejscowo znieczulające, działanie powierzchniowe, działanie systemowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, mentol, parametr farmakokinetyczny, postać farmaceutyczna, puder płynny, synergia lekowa, tlenek cynku, wchłanianie ogólnoustrojowe, wchłanianie przezskórne, właściwość farmakokinetyczna, zawiesina na skórę - Leksykon substancji czynnych
Trybenozyd – Przedawkowanie
Przedawkowanie trybenozydu (10 mg/g w preparacie Venożel) jest klinicznie rzadkie ze względu na ograniczone wchłanianie przezskórne, zwłaszcza przy prawidłowej aplikacji na nieuszkodzoną skórę. Preparat zawiera również 12 mg diklofenaku sodowego i 5 mg escyny na gram żelu, co może wpływać na profil toksykologiczny w przypadku nadmiernego stosowania lub przypadkowego połknięcia. Ryzyko ogólnoustrojowego działania trybenozydu jest minimalne, jednak nadmierna aplikacja na rozległe lub uszkodzone powierzchnie skóry oraz przypadkowe spożycie, szczególnie u dzieci, mogą prowadzić do objawów toksycznych charakterystycznych dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz potencjalnie nasilonych przez trybenozyd i escynę.
absorpcja substancji czynnych, antidotum, dekontaminacja przewodu pokarmowego, diklofenak sodowy, działanie niepożądane, działanie niepożądane NLPZ, escyna, monitorowanie funkcji narządów, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objawy ogólnoustrojowe, profil toksykologiczny, trybenozyd, Venożel, wchłanianie przezskórne, zatrucie NLPZ - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Alantan-Plus (20 mg + 50 mg)/g
Produkt leczniczy Alantan-Plus w formie maści zawiera alantoinę (20 mg/g) oraz deksopantenol (50 mg/g) w postaci 50% roztworu pantenolu w glikolu propylenowym. Aktualnie brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego preparatu u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. W związku z tym, przed zastosowaniem u tych grup pacjentek, konieczne jest indywidualne rozważenie stosunku korzyści terapeutycznych do potencjalnego, choć nieznanego ryzyka. Nie przeprowadzono badań dotyczących przenikania składników aktywnych do mleka ludzkiego ani wpływu na płodność, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności i rozważenia alternatywnych terapii o lepszym profilu bezpieczeństwa.
- Leksykon substancji czynnych
Fluocynolon acetonid – Przedawkowanie
Fluocynolon acetonid, silny syntetyczny glikokortykosteroid stosowany miejscowo, może prowadzić do przedawkowania, zwłaszcza przy długotrwałej aplikacji na duże powierzchnie skóry lub pod okluzją. Przedawkowanie manifestuje się objawami zespołu Cushinga, hiperglikemią (z ryzykiem cukrzycy posteroidowej), supresją osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, osłabieniem odporności oraz zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, takimi jak nadciśnienie tętnicze (>140/90 mmHg) i obrzęki. W przypadku preparatu FLUCINAR N, zawierającego dodatkowo neomycynę, istnieje ryzyko ototoksyczności i nefrotoksyczności, a także rozwoju opornych szczepów bakterii. Wchłanianie systemowe wzrasta przy uszkodzonej skórze, stosowaniu okluzji oraz u pacjentów pediatrycznych ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy.
absorpcja systemowa, antybiotyk aminoglikozydowy, aplikacja na skórę, cukrzyca posteroidowa, działanie mineralokortykoidowe, działanie nefrotoksyczne, działanie ototoksyczne, działanie przeciwzapalne, fluocynolon acetonid, glikokortykosteroid, glukoneogeneza wątrobowa, hiperglikemia, implant do ciałka szklistego, infekcja oportunistyczna, nadciśnienie tętnicze, neomycyna, niewydolność nadnerczy, okluzja, opatrunek okluzyjny, oporne szczepy bakterii, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osłabienie odporności, otyłość centralna, przewlekła choroba nerek, rozstępy skórne, supresja odpowiedzi immunologicznej, twarz księżycowata, uszkodzenie słuchu, wchłanianie przezskórne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Skład i postać leku – Matrifen 25 mikrogramów/godzinę system transdermalny 25 mcg/h
Matrifen to system transdermalny zawierający fentanyl, dostępny w pięciu mocach: 12, 25, 50, 75 oraz 100 mikrogramów na godzinę. Każdy plaster różni się zawartością fentanylu (od 1,38 mg do 11,0 mg) oraz powierzchnią (od 4,2 cm² do 33,6 cm²), co wpływa na kontrolowane uwalnianie substancji czynnej. Skład pomocniczy obejmuje glikol dipropylenowy, hydroksypropylocelulozę, dimetykon oraz kleje silikonowe o różnej sile przylegania, a także membranę EVA regulującą szybkość uwalniania fentanylu. Plastry są przezroczyste, prostokątne, oznaczone kolorowym nadrukiem ułatwiającym identyfikację dawki, a pakowane w zabezpieczone przed dziećmi saszetki z materiałów chroniących przed czynnikami zewnętrznymi. Okres ważności produktu wynosi 3 lata, a przechowywanie nie wymaga specjalnych warunków.
dimetykon, fentanyl, glikol dipropylenowy, hydroksypropyloceluloza, klej silikonowy, kopolimer etylenu i octanu winylu, membrana kontrolująca uwalnianie, politereftalan etylenu, saszetka medyczna, substancja czynna, system terapeutyczny, system transdermalny, warstwa zabezpieczająca, wchłanianie przezskórne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Hascofungin 10 mg/ml
Preparat HASCOFUNGIN zawierający cyklopiroks z olaminą w stężeniu 10 mg/ml w formie płynu do stosowania na skórę wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się porównywalnym wchłanianiem przezskórnym do 1% kremu o tej samej substancji czynnej. Po aplikacji miejscowej, w warstwie rogowej naskórka (stratum corneum) stwierdzono obecność 0,8% do 1,6% zaaplikowanej dawki w czasie 1,5-6 godzin, co jest kluczowe dla skuteczności terapeutycznej w leczeniu powierzchniowych zakażeń grzybiczych. Wchłonięta frakcja leku wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza na poziomie 94-97%, co może wpływać na dostępność wolnej frakcji leku oraz potencjalne interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami o podobnym profilu wiązania.
biodostępność, cyklopiroks olamina, cyklopiroks z olaminą, dystrybucja w organizmie, eliminacja leku, farmakokinetyka, klirens nerkowy, parametr farmakokinetyczny, penetracja leku, płyn na skórę, stratum corneum, warstwa rogowa naskórka, wchłanianie przezskórne, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z moczem, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Proscar 5 mg
Podczas konsultacji lekarskiej należy szczegółowo omówić z pacjentkami ryzyko związane ze stosowaniem finasterydu (substancji czynnej Proscar, 5 mg) w kontekście płodności, ciąży oraz laktacji. Finasteryd, jako inhibitor 5-alfa reduktazy, hamuje przemianę testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT), co w przypadku ekspozycji kobiet ciężarnych może prowadzić do poważnych zaburzeń rozwoju zewnętrznych narządów płciowych płodu męskiego. Produkt jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz w wieku rozrodczym. Należy zwrócić uwagę na potencjalne drogi ekspozycji: bezpośredni kontakt z pokruszonymi tabletkami (ryzyko wchłonięcia przez skórę), kontakt z nasieniem partnera przyjmującego finasteryd (obecność niewielkich ilości leku w nasieniu) oraz konieczność stosowania prezerwatyw w celu minimalizacji ryzyka przeniesienia substancji czynnej na partnerkę w ciąży lub potencjalnie ciężarną.
badanie USG, dawka finasterydu, diagnostyka prenatalna, dihydrotestosteron, ekspozycja na finasteryd, finasteryd, inhibitor 5-alfa-reduktazy, konsultacja perinatologiczna, Proscar, przenikanie do mleka kobiecego, tabletka powlekana, wchłanianie przezskórne, wiek rozrodczy, zaburzenia rozwojowe płodu, zaburzenia rozwoju narządów płciowych - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tersilat 10 mg/g
Terbinafina w kremie Tersilat, zawierającym 10 mg chlorowodorku terbinafiny na gram, charakteryzuje się niskim wchłanianiem ogólnoustrojowym, wynoszącym mniej niż 5% aplikowanej dawki. Ograniczone przenikanie substancji czynnej do krążenia systemowego przekłada się na minimalną ekspozycję organizmu, co istotnie zmniejsza ryzyko działań niepożądanych związanych z ogólnoustrojowym działaniem leku. Bazą kremu są substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetostearylowy (100 mg/g) i alkohol benzylowy (15 mg/g), które wspomagają penetrację terbinafiny do warstw skóry, jednocześnie ograniczając jej przenikanie do krążenia ogólnego.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, biodostępność, biodostępność ogólnoustrojowa, chlorowodorek terbinafiny, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka terbinafiny, krążenie ogólnoustrojowe, parametr farmakokinetyczny, profil farmakokinetyczny, stężenie terapeutyczne, terbinafina, wchłanianie przezskórne, zakażenie grzybicze - Leksykon substancji czynnych
Izopropanol – Przeciwwskazania stosowania
Izopropanol, będący głównym składnikiem preparatu Spitaderm (70 g izopropanolu w 100 g roztworu), wykazuje skuteczność przeciwdrobnoustrojową, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na izopropanol, chloroheksydynę diglukonian, wodór nadtlenek lub substancje pomocnicze. Preparat nie powinien być aplikowany na błony śluzowe, rany ani w okolicy oczu ze względu na ryzyko podrażnień, uszkodzeń tkanek oraz hamowania procesu gojenia. Kontakt z oczami może prowadzić do silnego podrażnienia spojówek i rogówki, a stosowanie na uszkodzoną skórę zwiększa penetrację i działanie drażniące izopropanolu.
antyseptyka ran, błona śluzowa, chloroheksydyna, działanie drażniące, gojenie ran, izopropanol, nadtlenek wodoru, nadwrażliwość, nieuszkodzona skóra, objaw niepożądany, penetracja substancji, podrażnienie rogówki, podrażnienie spojówek, powikłanie miejscowe, preparat dezynfekcyjny, rana powierzchniowa, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja skórna, środek dezynfekcyjny, uszkodzenie naskórka, uszkodzenie tkanek, uszkodzenie wzroku, wchłanianie przezskórne, wysuszenie skóry, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – emoliumLEK (20 mg + 200 mg)/g
Krem emoliumLEK zawiera dwie substancje czynne: mocznik w stężeniu 20 mg/g oraz glicerol w stężeniu 200 mg/g. Farmakokinetyka tych składników po podaniu miejscowym nie została szczegółowo zbadana, jednak na podstawie dostępnych danych i wiedzy klinicznej przyjmuje się, że ich wchłanianie przezskórne jest znikome. W związku z tym parametry dotyczące dystrybucji, metabolizmu i eliminacji mocznika oraz glicerolu po aplikacji kremu nie zostały określone, a także brak jest danych o ich akumulacji podczas długotrwałego stosowania.
absorpcja systemowa, aplikacja miejscowa, działanie keratolityczne, działanie nawilżające, działanie terapeutyczne, działanie zmiękczające, efekt miejscowy, glicerol, mocznik, modyfikacja dawkowania, pacjent pediatryczny, parametr farmakokinetyczny, preparat dermatologiczny, wchłanianie przezskórne, wchłanianie systemowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby