Przedawkowanie
Elitasone 1 mg/g

Przedawkowanie mometazonu furoinianu w postaci roztworu na skórę (Elitasone 1 mg/g) niesie ryzyko kliniczne związane z nadmierną absorpcją ogólnoustrojową, prowadzącą do supresji osi podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy i wtórnej niewydolności kory nadnerczy. Objawy przedawkowania obejmują retencję płynów i obrzęki, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemię (z możliwym wystąpieniem cukromoczu), osłabienie odporności oraz pełnoobjawowy zespół Cushinga. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują efekt mineralokortykoidowy, wzmożoną glukoneogenezę, insulinooporność oraz supresję układu immunologicznego. W ciężkich przypadkach może dojść do atrofii kory nadnerczy i ostrej niewydolności nadnerczy, co stanowi zagrożenie życia.

Przedawkowanie leku Elitasone

Przedawkowanie mometazonu furoinianu w postaci roztworu na skórę (Elitasone 1 mg/g) stanowi istotne ryzyko kliniczne, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu lub aplikacji na rozległe obszary skóry. Główne zagrożenie wynika z nadmiernej absorpcji ogólnoustrojowej substancji czynnej, prowadzącej do szeregu poważnych zaburzeń endokrynologicznych i metabolicznych.1

Mechanizm przedawkowania

Patofizjologia przedawkowania mometazonu furoinianu wiąże się z nadmiernym wchłanianiem przezskórnym, które prowadzi do zahamowania prawidłowego funkcjonowania osi podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy. Ten mechanizm jest kluczowy dla zrozumienia objawów przedawkowania, ponieważ skutkuje supresją endogennej produkcji kortyzolu i w konsekwencji może doprowadzić do niewydolności kory nadnerczy.2

Objawy kliniczne przedawkowania

Manifestacja kliniczna przedawkowania mometazonu furoinianu obejmuje szereg objawów wynikających z działania glikokortykosteroidów na poziomie ogólnoustrojowym. Symptomatologia przedawkowania może być zróżnicowana – od łagodnych objawów do pełnoobjawowego zespołu Cushinga w ciężkich przypadkach.3

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Mechanizm patofizjologiczny
Obrzęki Retencja płynów prowadząca do obrzęków obwodowych, szczególnie w okolicach twarzy i kończyn Efekt mineralokortykoidowy – zwiększona reabsorpcja sodu i wody w kanalikach nerkowych
Nadciśnienie tętnicze Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego, mogące prowadzić do powikłań sercowo-naczyniowych Wzmożona wrażliwość naczyń na katecholaminy oraz retencja sodu i wody
Hiperglikemia Podwyższone stężenie glukozy we krwi, mogące manifestować się wzmożonym pragnieniem i wielomoczem Nasilenie glukoneogenezy wątrobowej oraz indukcja insulinooporności tkanek obwodowych
Cukromocz Obecność glukozy w moczu wykrywalna w badaniach laboratoryjnych Wtórny do hiperglikemii, przekroczenie nerkowego progu reabsorpcji glukozy
Zmniejszenie odporności Zwiększona podatność na infekcje, wydłużony czas gojenia ran, możliwe aktywowanie utajonych infekcji Supresja układu immunologicznego poprzez hamowanie funkcji limfocytów i monocytów
Choroba Cushinga Zespół objawów obejmujących: twarz księżycowatą, otyłość centralną, rozstępy skórne, osłabienie mięśniowe, osteoporozę Stan hiperkortyzolizmu wywołany długotrwałą ekspozycją na wysokie stężenia glikokortykosteroidów
Niewydolność kory nadnerczy Stan wymagający interwencji, charakteryzujący się osłabieniem, hipotonią, hipoglikemią Atrofia kory nadnerczy wskutek długotrwałej supresji endogennej produkcji kortyzolu

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania mometazonu furoinianu zależy od nasilenia objawów i czasu trwania ekspozycji. W przypadku ostrego przedawkowania objawy są zazwyczaj odwracalne i wymagają przede wszystkim zaprzestania stosowania preparatu.4

W sytuacji wystąpienia zaburzeń elektrolitowych niezbędne jest ich wyrównanie pod kontrolą parametrów laboratoryjnych.5

Szczególne postępowanie wymagane jest w przypadku przewlekłego zatrucia mometazonem furoinianem. W takiej sytuacji klinicznej rekomendowane jest stopniowe odstawianie preparatu, aby zapobiec wystąpieniu ostrej niewydolności kory nadnerczy, która może stanowić stan zagrożenia życia.6

Grupy szczególnego ryzyka przedawkowania

Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z czynnikami ryzyka zwiększonego wchłaniania przezskórnego:

  • Pacjenci pediatryczni (zwiększony stosunek powierzchni ciała do masy)
  • Osoby z uszkodzeniami bariery naskórkowej
  • Pacjenci stosujący preparat pod opatrunkami okluzyjnymi
  • Pacjenci aplikujący lek na duże powierzchnie skóry

U tych grup chorych ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych, w tym przedawkowania, jest istotnie wyższe, co wymaga szczególnej ostrożności w prowadzeniu terapii i monitorowaniu funkcji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.7

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl