przebudzenie poranne

Przebudzenie poranne, znane w literaturze medycznej jako „morning awakening”, to stan przejścia ze snu do czuwania w godzinach porannych. Jest to złożony proces neurohormonalny, podczas którego układ nerwowy przechodzi od dominacji przywspółczulnej do współczulnej, co manifestuje się wzrostem ciśnienia tętniczego, przyśpieszeniem częstości akcji serca oraz zwiększeniem napięcia mięśniowego.

Fizjologiczne przebudzenie poranne charakteryzuje się sekwencyjnym uwalnianiem hormonów, szczególnie kortyzolu (szczyt wydzielania przypada na wczesne godziny poranne), co przygotowuje organizm do dziennej aktywności. Zaburzenia tego procesu mogą manifestować się jako poranna senność, trudności z przebudzeniem czy morning sickness, a w kontekście patologii mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych w godzinach porannych.

W praktyce klinicznej ocena jakości przebudzenia porannego stanowi istotny element diagnostyki zaburzeń snu, chorób endokrynologicznych oraz niektórych zaburzeń psychicznych, szczególnie depresji. Trudności z porannym przebudzeniem mogą wskazywać na zaburzenia rytmu dobowego, bezdech senny, niedoczynność tarczycy lub być efektem działania leków o działaniu sedatywnym.