Właściwości farmakokinetyczne
Mocznik

Właściwości farmakokinetyczne mocznika

Mocznik (łac. Urea) jest substancją aktywną stosowaną w różnych preparatach dermatologicznych, o złożonych właściwościach farmakokinetycznych. Dane dotyczące farmakokinetyki mocznika różnią się w zależności od postaci farmaceutycznej i składu produktu leczniczego, w którym występuje.¹

Wchłanianie mocznika po podaniu miejscowym

Mocznik aplikowany na powłoki skórne ulega absorpcji do naskórka, skąd jest następnie eliminowany wraz ze złuszczającymi się warstwami. W przypadku większości preparatów zawierających mocznik, resorpcja przez skórę jest minimalna i nie ma znaczenia klinicznego, zwłaszcza przy ograniczonym stosowaniu na nieuszkodzoną skórę.²

W przypadku produktu emoliumLEK, który zawiera 20 mg mocznika i 200 mg glicerolu w 1 g kremu, nie prowadzono szczegółowych badań ogólnoustrojowego wchłaniania mocznika, jednak przyjmuje się, że absorpcja jest znikoma.³

Przenikanie i dystrybucja w skórze

W przypadkach preparatów złożonych, jak Canespor Onychoset, który zawiera 10 mg bifonazolu i 400 mg mocznika w 1 g maści, obserwuje się synergistyczne działanie składników. Chociaż nie ma jednoznacznych danych dotyczących zachowania samego mocznika, wiadomo, że bifonazol (substancja towarzysząca mocznikowi w tym preparacie) bardzo dobrze przenika do zakażonej warstwy skóry. Stężenie bifonazolu w różnych warstwach skóry po 6 godzinach od aplikacji wynosi od 1000 μg/cm³ w górnych warstwach naskórka (warstwa rogowa) do 5 μg/cm³ w warstwie brodawkowatej.⁴

Eliminacja mocznika

Mocznik, który uległ absorpcji do naskórka, jest eliminowany głównie poprzez złuszczanie się warstw naskórka. W przypadku preparatu Hasceral zawierającego 100 mg mocznika i 50 mg kwasu salicylowego w 1 g maści, śladowe ilości zresorbowanego mocznika mogą być wydalane przez nerki z moczem, podobnie jak ma to miejsce w przypadku kwasu salicylowego.⁵

Ograniczenia w zakresie badań klinicznych

Należy podkreślić, że dla wielu preparatów zawierających mocznik w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, jak w przypadku preparatu Hasceral (mocznik + kwas salicylowy), brak jest szczegółowych danych z badań klinicznych dotyczących farmakokinetyki.⁶

Farmakokinetyka w preparatach złożonych

W preparatach złożonych, takich jak Canespor Onychoset, gdzie mocznik występuje razem z bifonazolem, pomiary stężeń bifonazolu w osoczu po zastosowaniu maści do paznokci były zawsze poniżej granicy oznaczalności (< 1 ng/ml). Wskazuje to na minimalną absorpcję ogólnoustrojową, co sugeruje również niską absorpcję mocznika.<sup data-drug="Canespor Onychoset" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Pomiary stężeń bifonazolu w osoczu uzyskane w wyniku leczenia bifonazolem w postaci maści do paznokci były zawsze poniżej granicy oznaczalności bifonazolu (np. 7

Utrzymywanie się działania składników aktywnych w preparatach z mocznikiem może być różne. Na przykład w badaniach na świnkach morskich działanie przeciwgrzybicze bifonazolu, substancji towarzyszącej mocznikowi w preparacie Canespor Onychoset, utrzymywało się przez 48 do 72 godzin po nałożeniu leku.⁸

Wpływ stanu skóry na wchłanianie

Istotnym czynnikiem wpływającym na wchłanianie mocznika jest stan skóry. W badaniach z bifonazolem, substancją towarzyszącą mocznikowi w preparacie Canespor Onychoset, zaobserwowano, że absorpcja przez nieuszkodzoną ludzką skórę jest minimalna (0,6-0,8% dawki), natomiast w przypadku skóry objętej procesem zapalnym wchłanianie może być zwiększone (2-4% dawki).<sup data-drug="Canespor Onychoset" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Badania farmakokinetyczne po nałożeniu na nieuszkodzoną ludzką skórę wykazały, że tylko niewielka ilość bifonazolu ulega wchłonięciu (0,6 – 0,8% dawki), a stężenia w osoczu mieściły się poniżej granicy wykrywalności (np. 9

Przy niskich stężeniach składników aktywnych w osoczu (zazwyczaj poniżej poziomu wykrywalności lub poniżej 5 ng/ml w przypadku bifonazolu) nie oczekuje się wystąpienia jakichkolwiek działań ogólnoustrojowych po podaniu miejscowym.¹⁰