Specjalne ostrzeżenia
Sunitinib Medical Valley
Sunitynib, stosowany w leczeniu nowotworów litych, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na liczne potencjalnie ciężkie działania niepożądane. Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów i inhibitorów CYP3A4, które mogą odpowiednio obniżać lub podwyższać stężenia leku w osoczu, wpływając na skuteczność i toksyczność terapii. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zmiany skórne (w tym odbarwienie włosów i skóry, wysypki, pęcherze), które mogą w rzadkich przypadkach przyjmować postać zagrażających życiu reakcji, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). W przypadku wystąpienia objawów SJS, TEN lub rumienia wielopostaciowego (EM) konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Ponadto, sunitynib wiąże się z ryzykiem poważnych zdarzeń krwotocznych, w tym krwotoków z przewodu pokarmowego, układu oddechowego i mózgu, a także ryzykiem krwotoku z guza nowotworowego, szczególnie w przypadku guzów płuc, co może prowadzić do zgonu.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Sunitinib Medical Valley
- Interakcje lekowe istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Krwotoki i krwawienie z guza
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Nadciśnienie tętnicze
- Zaburzenia hematologiczne
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe
- Powikłania zakrzepowo-zatorowe
- Tętniaki i rozwarstwienie tętnicy
- Mikroangiopatia zakrzepowa (TMA)
- Zaburzenia czynności tarczycy
- Zapalenie trzustki
- Hepatotoksyczność
- Czynność nerek
- Przetoki
- Nieprawidłowy proces gojenia się ran
- Martwica kości szczęki i (lub) żuchwy (ONJ)
- Nadwrażliwość i (lub) obrzęk naczynioruchowy
- Napady drgawkowe
- Zespół ostrego rozpadu guza (TLS)
- Zakażenia
- Hipoglikemia
- Encefalopatia hiperamonemiczna
- Substancje pomocnicze
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Sunitinib Medical Valley
Stosowanie sunitynibu wiąże się z wieloma poważnymi zagrożeniami, które wymagają szczególnej uwagi podczas leczenia pacjentów. Niniejszy dokument przedstawia szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności, które należy podjąć przy przepisywaniu tego leku.1
Interakcje lekowe istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa
Przy stosowaniu sunitynibu należy unikać jednoczesnego podawania silnych induktorów CYP3A4, gdyż mogą one spowodować zmniejszenie stężenia sunitynibu w osoczu, co może skutkować obniżeniem skuteczności terapeutycznej. Równocześnie nie zaleca się także jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP3A4, ponieważ może to prowadzić do zwiększenia stężenia sunitynibu w osoczu i nasilenia działań niepożądanych.2
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Pacjentów należy poinformować o możliwych zmianach skórnych podczas terapii sunitynibem. Często występuje odbarwienie włosów lub skóry, a także inne objawy dermatologiczne, takie jak suchość, zgrubienie lub pękanie skóry, pęcherze lub wysypka na powierzchni dłoni i podeszwach stóp. Te zmiany są zazwyczaj odwracalne i rzadko wymagają przerwania leczenia.3
Zgłaszano jednak również ciężkie reakcje skórne, które mogą zagrażać życiu, w tym:
- Przypadki piodermii zgorzelinowej, które zwykle ustępują po przerwaniu leczenia4
- Rumień wielopostaciowy (EM)5
- Przypadki przypominające zespół Stevensa-Johnsona (SJS)6
- Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN)7
Postępowanie w przypadku ciężkich reakcji skórnych: Jeżeli wystąpią objawy przedmiotowe lub podmiotowe SJS, TEN lub EM (np. postępująca wysypka skórna często występująca z pęcherzami lub zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej), należy natychmiast przerwać leczenie sunitynibem. W przypadku potwierdzenia SJS lub TEN, leczenie sunitynibem nie może być wznowione. W niektórych przypadkach podejrzenia EM, po ustąpieniu reakcji skórnej pacjenci tolerowali ponowne wprowadzenie sunitynibu w mniejszej dawce, czasami przy jednoczesnym zastosowaniu kortykosteroidów lub leków przeciwhistaminowych.8
Krwotoki i krwawienie z guza
W badaniach klinicznych oraz w ramach nadzoru po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano zdarzenia krwotoczne, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu. Powikłania te obejmowały krwotoki z przewodu pokarmowego, układu oddechowego, dróg moczowych oraz mózgu.9
Rutynowa ocena zdarzeń krwotocznych powinna obejmować:
- Pełną morfologię krwi
- Dokładne badanie fizykalne10
Krwotok z nosa jest najczęściej występującym krwotocznym działaniem niepożądanym, obserwowanym u około połowy pacjentów z guzami litymi, u których wystąpiły powikłania krwotoczne. Chociaż niektóre z tych krwotoków były ciężkie, rzadko prowadziły one do zgonu.11
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia krwotoku z guza nowotworowego, który może pojawić się nagle i w przypadku guzów płuc może mieć postać ciężkiego, zagrażającego życiu krwioplucia lub krwotoku płucnego. W badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu u pacjentów z MRCC, GIST i rakiem płuc leczonych sunitynibem zgłaszano przypadki krwotoku płucnego, z których niektóre prowadziły do zgonu.12
Należy podkreślić, że Sunitinib Medical Valley nie jest zarejestrowany do stosowania u pacjentów z rakiem płuc.13
Postępowanie u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe: Pacjenci otrzymujący równocześnie produkty przeciwzakrzepowe (np. warfarynę, acenokumarol) mogą wymagać okresowych kontroli, obejmujących:
- Morfologię krwi (z oznaczeniem liczby płytek krwi)
- Badanie czynników krzepnięcia (czas protrombinowy (PT) i/lub wskaźnik INR)
- Badanie przedmiotowe14
Zaburzenia żołądka i jelit
Najczęściej obserwowane działania niepożądane ze strony układu pokarmowego podczas stosowania sunitynibu to:
- Biegunka
- Nudności i/lub wymioty
- Ból brzucha
- Niestrawność
- Zapalenie jamy ustnej i/lub ból w jamie ustnej
Zgłaszano również przypadki zapalenia przełyku.15
Leczenie wspomagające w przypadku wystąpienia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego może obejmować stosowanie:
- Leków przeciwwymiotnych
- Leków przeciwbiegunkowych
- Leków zobojętniających kwas żołądkowy16
U pacjentów z nowotworami w jamie brzusznej leczonych sunitynibem zgłaszano ciężkie, czasem prowadzące do zgonu powikłania ze strony przewodu pokarmowego, w tym perforacje.17
Nadciśnienie tętnicze
Podczas stosowania sunitynibu odnotowano przypadki nadciśnienia tętniczego, w tym ciężkiego nadciśnienia (z ciśnieniem skurczowym powyżej 200 mmHg lub ciśnieniem rozkurczowym 110 mmHg). Należy regularnie monitorować pacjentów w celu wykrycia nadciśnienia tętniczego i wdrożyć odpowiednie leczenie.19
Zaburzenia hematologiczne
Podczas stosowania sunitynibu zgłaszano zaburzenia hematologiczne obejmujące:
- Zmniejszenie bezwzględnej liczby neutrofili
- Małopłytkowość20
- Niedokrwistość21
Te zaburzenia zazwyczaj nie występowały łącznie, były na ogół odwracalne i zasadniczo nie wiązały się z koniecznością przerwania leczenia. W badaniach III fazy żadne z tych epizodów nie był śmiertelny, jednak w ramach nadzoru po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki epizodów hematologicznych o skutkach śmiertelnych, w tym krwotoki związane z małopłytkowością i zakażenia w przebiegu neutropenii.22
Monitorowanie: U pacjentów, u których stosuje się sunitynib, należy oznaczyć morfologię krwi na początku każdego cyklu leczenia.23
Zaburzenia sercowo-naczyniowe
Podczas leczenia sunitynibem zgłaszano zdarzenia sercowo-naczyniowe, w tym:
- Niewydolność serca
- Kardiomiopatię
- Zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory poniżej dolnej granicy normy
- Zapalenie mięśnia sercowego
- Niedokrwienie mięśnia sercowego
- Zawał mięśnia sercowego24
Dostępne dane wskazują, że sunitynib zwiększa ryzyko rozwoju kardiomiopatii. U leczonych pacjentów nie zidentyfikowano żadnych dodatkowych czynników ryzyka rozwoju kardiomiopatii wywołanej przez sunitynib, poza wpływem samego produktu.25
Monitorowanie pacjentów z ryzykiem sercowo-naczyniowym:
- U pacjentów zagrożonych wystąpieniem zdarzeń sercowo-naczyniowych lub u których takie zdarzenia wystąpiły w przeszłości, sunitynib należy stosować ostrożnie.26
- Pacjentów, szczególnie tych z kardiologicznymi czynnikami ryzyka i/lub chorobą wieńcową w wywiadzie, należy uważnie monitorować pod kątem występowania ewentualnych klinicznych objawów podmiotowych i przedmiotowych zastoinowej niewydolności serca.27
- Należy rozważyć wykonywanie oznaczeń frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF) na początku terapii oraz okresowo w trakcie leczenia.28
- U pacjentów bez kardiologicznych czynników ryzyka należy rozważyć wykonanie wyjściowej oceny frakcji wyrzutowej.29
Warto zaznaczyć, że z badań klinicznych nad sunitynibem wykluczono pacjentów, u których w ciągu 12 miesięcy przed podaniem produktu miały miejsce incydenty związane z układem krążenia, takie jak: zawał mięśnia sercowego (w tym ciężka i/lub niestabilna dławica piersiowa), przeszczep pomostujący tętnicy wieńcowej i/lub tętnicy obwodowej, objawowa zastoinowa niewydolność serca, udar mózgu lub przejściowy napad niedokrwienny, bądź też zator tętnicy płucnej.30
Postępowanie w przypadku wystąpienia powikłań kardiologicznych:
- W przypadku wystąpienia objawów klinicznych zastoinowej niewydolności serca zaleca się przerwanie stosowania sunitynibu.31
- U pacjentów bez klinicznych objawów zastoinowej niewydolności serca, ale z frakcją wyrzutową <50% i >20% poniżej wartości wyjściowej należy przerwać stosowanie sunitynibu i/lub zmniejszyć dawkę.Wydłużenie odstępu QT
U pacjentów otrzymujących sunitynib obserwowano wydłużenie odstępu QT oraz torsade de pointes. Wydłużenie odstępu QT może prowadzić do zwiększenia ryzyka występowania komorowych zaburzeń rytmu, w tym typu torsade de pointes.33
Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania sunitynibu u następujących pacjentów:
- Z wydłużonym odstępem QT w wywiadzie
- Przyjmujących leki przeciwarytmiczne lub leki mogące powodować wydłużenie odstępu QT
- Z istotnymi chorobami serca w wywiadzie
- Z bradykardią
- Z zaburzeniami elektrolitowymi34
Należy ograniczyć jednoczesne podawanie sunitynibu z silnymi inhibitorami CYP3A4, które mogą powodować zwiększenie stężenia sunitynibu w osoczu.35
Powikłania zakrzepowo-zatorowe
Powikłania żylne: U pacjentów leczonych sunitynibem zgłaszano epizody żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, w tym:
- Zakrzepicę żył głębokich
- Zator tętnicy płucnej36
W ramach nadzoru po wprowadzeniu produktu do obrotu obserwowano przypadki zatoru tętnicy płucnej zakończone zgonem.37
Powikłania tętnicze: U pacjentów leczonych sunitynibem obserwowano przypadki tętniczych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych (ATE), czasem prowadzących do zgonu. Najczęstszymi z takich zdarzeń były:
- Udar naczyniowy mózgu
- Przemijający napad niedokrwienny
- Zawał mózgu38
Czynniki ryzyka ATE to:
- Choroba nowotworowa
- Wiek ≥ 65 lat
- Nadciśnienie tętnicze
- Cukrzyca
- Choroba zakrzepowo-zatorowa w wywiadzie39
Tętniaki i rozwarstwienie tętnicy
Stosowanie inhibitorów czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF) u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub bez nadciśnienia tętniczego może sprzyjać tworzeniu tętniaka i/lub rozwarstwieniu tętnicy. Przed rozpoczęciem stosowania sunitynibu należy starannie rozważyć ryzyko wystąpienia tych działań niepożądanych u pacjentów z takimi czynnikami ryzyka, jak nadciśnienie tętnicze lub tętniak w wywiadzie.40
Mikroangiopatia zakrzepowa (TMA)
W przypadku wystąpienia objawów takich jak:
- Niedokrwistość hemolityczna
- Małopłytkowość
- Zmęczenie
- Objawy neurologiczne o charakterze zmiennym
- Zaburzenia czynności nerek
- Gorączka
należy rozważyć możliwość wystąpienia mikroangiopatii zakrzepowej, w tym zakrzepowej plamicy małopłytkowej (TTP) i zespołu hemolityczno-mocznicowego, które mogą prowadzić do niewydolności nerek lub zgonu.41
Postępowanie: U pacjentów, u których rozwinęła się mikroangiopatia zakrzepowa, należy przerwać terapię sunitynibem i szybko rozpocząć odpowiednie leczenie. Po zaprzestaniu leczenia obserwowano ustąpienie objawów mikroangiopatii zakrzepowej.42
Zaburzenia czynności tarczycy
Postępowanie przy rozpoczynaniu leczenia:
- Zaleca się wstępne badania laboratoryjne czynności tarczycy u wszystkich pacjentów.
- Pacjenci z niedoczynnością tarczycy lub nadczynnością tarczycy w wywiadzie powinni być leczeni w sposób standardowy przed włączeniem leczenia sunitynibem.43
Monitorowanie w trakcie leczenia:
- W trakcie leczenia sunitynibem należy kontrolować regularnie co 3 miesiące czynność tarczycy.
- Pacjenci w czasie leczenia powinni być starannie obserwowani pod kątem występowania przedmiotowych i podmiotowych objawów zaburzeń czynności tarczycy.
- U pacjentów z objawami wskazującymi na zaburzenia czynności tarczycy konieczne jest wykonywanie badań laboratoryjnych czynności tarczycy zgodnie z klinicznymi wskazaniami.44
Postępowanie w przypadku zaburzeń czynności tarczycy: Pacjenci, u których rozwiną się zaburzenia czynności tarczycy powinni być leczeni zgodnie z obowiązującymi standardami. Zarówno we wczesnym, jak i późniejszym okresie leczenia sunitynibem opisywano przypadki niedoczynności tarczycy.45
Zapalenie trzustki
U pacjentów z różnymi guzami litymi otrzymujących sunitynib obserwowano zwiększenie aktywności lipazy i amylazy w surowicy. Wzrost aktywności lipazy miał charakter przemijający i na ogół nie towarzyszyły mu objawy podmiotowe i przedmiotowe zapalenia trzustki.46
Zgłaszano również przypadki ciężkich działań niepożądanych ze strony trzustki, w niektórych przypadkach prowadzące do zgonu. W przypadku wystąpienia u pacjenta objawów zapalenia trzustki, należy przerwać stosowanie sunitynibu i zapewnić właściwe leczenie wspomagające.47
Hepatotoksyczność
U pacjentów leczonych sunitynibem obserwowano przypadki hepatotoksyczności. Przypadki niewydolności wątroby, z których część zakończyła się zgonem, opisywano u <1% pacjentów z nowotworami litymi leczonych sunitynibem.48
Monitorowanie czynności wątroby: Należy kontrolować parametry czynnościowe wątroby (aktywność aminotransferazy alaninowej [AlAT] i asparaginianowej [AspAT] oraz stężenie bilirubiny):
- Przed rozpoczęciem leczenia
- Podczas każdego cyklu leczenia
- W przypadku wystąpienia wskazań klinicznych49
Postępowanie w przypadku objawów niewydolności wątroby: W przypadku wystąpienia objawów niewydolności wątroby należy przerwać stosowanie sunitynibu i zapewnić odpowiednie leczenie podtrzymujące.50
Czynność nerek
Podczas stosowania sunitynibu obserwowano przypadki zaburzenia czynności nerek, niewydolności nerek i/lub ostrej niewydolności nerek, które w niektórych przypadkach kończyły się zgonem.51
Czynniki ryzyka zaburzeń czynności nerek u pacjentów leczonych sunitynibem, poza rakiem nerkowokomórkowym, obejmują:
- Podeszły wiek
- Cukrzycę
- Współistniejące zaburzenia czynności nerek
- Niewydolność serca
- Nadciśnienie tętnicze
- Sepsę
- Odwodnienie i/lub hipowolemię
- Rabdomiolizę52
Monitorowanie czynności nerek: Bezpieczeństwo stosowania sunitynibu u pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim białkomoczem nie zostało odpowiednio zbadane. Opisywano przypadki białkomoczu oraz rzadkie przypadki zespołu nerczycowego. Zaleca się przeprowadzenie badania moczu na początku leczenia oraz monitorowanie pacjentów w kierunku wystąpienia lub nasilenia białkomoczu.53
Postępowanie: U pacjentów z zespołem nerczycowym należy przerwać stosowanie sunitynibu.54
Przetoki
W przypadku tworzenia się przetok, leczenie sunitynibem powinno zostać przerwane. Dostępna jest ograniczona ilość informacji dotyczących kontynuacji stosowania sunitynibu u pacjentów z przetokami.55
Nieprawidłowy proces gojenia się ran
Podczas leczenia sunitynibem opisywano przypadki nieprawidłowego procesu gojenia się ran.56
Postępowanie w przypadku zabiegów chirurgicznych:
- U pacjentów poddawanych dużym zabiegom chirurgicznym zaleca się, jako środek ostrożności, czasowe przerwanie leczenia sunitynibem.57
- Decyzja o ponownym rozpoczęciu stosowania sunitynibu po dużych interwencjach chirurgicznych powinna być podejmowana w oparciu o kliniczną ocenę rekonwalescencji po zabiegu.58
Martwica kości szczęki i (lub) żuchwy (ONJ)
Zgłaszano przypadki martwicy kości szczęki i/lub żuchwy (ONJ) u pacjentów leczonych sunitynibem. Większość z nich odnotowano u osób przyjmujących wcześniej lub jednocześnie dożylnie bisfosfoniany, u których ONJ stanowi rozpoznane zagrożenie.59
Środki ostrożności:
- Zachować ostrożność w przypadku jednoczesnego lub sekwencyjnego stosowania sunitynibu i dożylnie bisfosfonianów.60
- Przed rozpoczęciem stosowania sunitynibu należy rozważyć przeprowadzenie badania stomatologicznego i wdrożyć odpowiednie działania zapobiegawcze.61
- U pacjentów przyjmujących wcześniej lub stosujących obecnie bisfosfoniany dożylnie, w miarę możliwości należy unikać inwazyjnych procedur dentystycznych.62
Nadwrażliwość i (lub) obrzęk naczynioruchowy
W przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego spowodowanego nadwrażliwością, stosowanie sunitynibu powinno zostać przerwane, a pacjenci powinni zostać objęci standardową opieką medyczną.63
Napady drgawkowe
W badaniach klinicznych sunitynibu oraz w ramach nadzoru po wprowadzeniu go do obrotu zgłaszano występowanie drgawek.64
Zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii (RPLS): U pacjentów z drgawkami i objawami podmiotowymi i/lub przedmiotowymi wskazującymi na obecność zespołu odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, takimi jak:
- Nadciśnienie
- Ból głowy
- Zmniejszona czujność
- Zmiany psychiczne
- Utrata wzroku, w tym ślepota korowa
należy kontrolować występujące zaburzenia poprzez zastosowanie właściwego leczenia, w tym farmakologicznej kontroli nadciśnienia. Zaleca się tymczasowe przerwanie stosowania sunitynibu. Po ustąpieniu objawów lekarz prowadzący może podjąć decyzję o kontynuacji leczenia.65
Zespół ostrego rozpadu guza (TLS)
W badaniach klinicznych oraz w ramach nadzoru po wprowadzeniu produktu do obrotu u pacjentów leczonych sunitynibem rzadko obserwowano przypadki zespołu ostrego rozpadu guza; niektóre z nich prowadziły do zgonu.66
Czynniki ryzyka zespołu ostrego rozpadu guza obejmują:
- Dużą wielkość guza
- Przewlekłą niewydolność nerek w wywiadzie
- Skąpomocz
- Odwodnienie
- Niedociśnienie tętnicze
- Kwaśny odczyn moczu67
Postępowanie: Pacjentów należy ściśle obserwować i podjąć leczenie w razie wystąpienia wskazań klinicznych. Należy rozważyć zastosowanie nawodnienia pacjenta jako profilaktyki.68
Zakażenia
Zgłaszano ciężkie zakażenia, z neutropenią lub bez neutropenii, w tym niektóre zakończone zgonem.69
Zgłaszano nieliczne przypadki martwiczego zapalenia powięzi, w tym krocza, czasami prowadzące do zgonu. U pacjentów, u których wystąpi martwicze zapalenie powięzi, należy przerwać stosowanie sunitynibu i niezwłocznie wdrożyć odpowiednie leczenie.70
Hipoglikemia
Podczas leczenia sunitynibem zgłaszano zmniejszenie stężenia glukozy we krwi, w niektórych przypadkach klinicznie objawowe i wymagające hospitalizacji z powodu utraty przytomności.71
Postępowanie:
- W przypadku objawowej hipoglikemii należy tymczasowo przerwać podawanie sunitynibu.72
- U pacjentów z cukrzycą należy regularnie sprawdzać stężenie glukozy we krwi, aby ocenić, czy konieczne jest dostosowanie dawki leku przeciwcukrzycowego w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia hipoglikemii.73
Encefalopatia hiperamonemiczna
Podczas stosowania sunitynibu obserwowano encefalopatię hiperamonemiczną. U pacjentów, u których wystąpi niewyjaśniona ospałość lub zmiany stanu psychicznego, należy oznaczyć stężenie amoniaku i wdrożyć odpowiednie postępowanie kliniczne.74
Substancje pomocnicze
Sód: Ten produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, to znaczy produkt leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”.75
Barwniki: Sunitinib Medical Valley 37,5 mg kapsułki zawiera żółcień pomarańczową FCF (E 110) i tartrazynę (E 102), które mogą powodować reakcje alergiczne.76
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania