odbarwienie skóry
Odbarwienie skóry (depigmentacja) to utrata naturalnego koloru skóry, spowodowana zmniejszeniem ilości melaniny – barwnika odpowiedzialnego za pigmentację. Może objawiać się jako jasne plamy lub obszary o jaśniejszym odcieniu niż otaczająca skóra.
Najczęstszą przyczyną odbarwienia skóry jest bielactwo (vitiligo) – choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje melanocyty. Inne przyczyny obejmują albinizm (wrodzony brak melaniny), pebaldyzm, liszaj twardzinowy, zakażenia grzybicze (np. łupież pstry), urazy, oparzenia oraz stosowanie niektórych leków czy substancji chemicznych.
Diagnostyka odbarwienia skóry obejmuje badanie dermatoskopowe, lampę Wooda (do różnicowania przyczyn hipopigmentacji), a w niektórych przypadkach biopsję skóry. W przypadku bielactwa charakterystyczne jest występowanie symetrycznych, dobrze odgraniczonych plam o mlecznobiałym zabarwieniu, często na twarzy, dłoniach, stopach i w okolicach naturalnych otworów ciała.
Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować miejscowe kortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny, fototerapię (szczególnie UVB o wąskim spektrum), przeszczepy skóry w przypadku bielactwa, czy leczenie przeciwgrzybicze w przypadku infekcji. Ważnym elementem terapii jest także wsparcie psychologiczne, gdyż zmiany skórne mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Pimafucort (10 mg + 10 mg + 3500 I.U.)/g
Lek Pimafucort w postaci maści zawiera natamycynę (10 mg/g), hydrokortyzon (10 mg/g) oraz siarczan neomycyny (3500 I.U./g). Profil działań niepożądanych obejmuje efekty charakterystyczne dla wszystkich składników, ze szczególnym uwzględnieniem miejscowych reakcji na kortykosteroid i aminoglikozyd. Rzadko może wystąpić zahamowanie czynności kory nadnerczy związane z ogólnoustrojowym wchłanianiem hydrokortyzonu, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym. W obrębie skóry i tkanki podskórnej rzadko obserwuje się zanik skóry, rozszerzenie drobnych naczyń, plamicę, rozstępy, zapalenie skóry o cechach trądziku różowatego, okołowargowe zapalenie skóry, efekt z odbicia, opóźnienie gojenia, odbarwienia oraz nadmierne owłosienie. Ryzyko tych działań jest mniejsze niż przy silniejszych kortykosteroidach. Alergia kontaktowa na neomycynę manifestuje się miejscowym zaczerwienieniem, świądem i wysypką.
alergia kontaktowa, antybiotyk aminoglikozydowy, ciśnienie śródgałkowe, efekt z odbicia, hirsutyzm, hydrokortyzon, jaskra, kortykosteroid, miejscowe kortykosteroidy, natamycyna, neomycyna, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, okołowargowe zapalenie skóry, opatrunek okluzyjny, plamica, rozstępy skórne, rozszerzenie naczyń krwionośnych, siarczan neomycyny, teleangiektazja, trądzik różowaty, wybroczyny skórne, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Psotriol (50 mcg + 0,5 mg)/g
Psotriol to maść zawierająca kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazon dipropionian (0,5 mg/g), stosowana w leczeniu łuszczycy. Kalcypotriol, analog witaminy D, działa poprzez stymulację różnicowania i hamowanie proliferacji keratynocytów, natomiast betametazon dipropionian wykazuje miejscowe działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe, zwężające naczynia i immunosupresyjne. Zastosowanie opatrunku okluzyjnego może zwiększać przenikanie betametazonu, co potencjalnie nasila zarówno efekty terapeutyczne, jak i działania niepożądane. W badaniach klinicznych z udziałem 634 pacjentów stosowano różne schematy terapeutyczne przez okres do 52 tygodni, wykazując zróżnicowaną częstość działań niepożądanych: 21,7% w monoterapii kalcypotriol + betametazon, 29,6% w terapii naprzemiennej oraz 37,9% w monoterapii kalcypotriol. Najczęstsze działania niepożądane to świąd (5,8%) i zaostrzenie łuszczycy (5,3%).
adrenokortykotropina, analog witaminy D, atrofia skóry, czyrak, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, działanie przeciwłuszczycowe, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, gospodarka wapniowa, hiperkalcemia, kalcypotriol i betametazon, keratynocyty, kortykosteroid miejscowy, kortyzol, lek przeciwłuszczycowy, łuszczyca, łuszczyca skóry głowy, metabolizm wapnia, monoterapia, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, oś HPA, plamica, populacja pediatryczna, świąd, terapia naprzemienna, układ hormonalny, warstwa rogowa naskórka, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Belogent (0,5 mg + 1 mg)/g
Preparat Belogent w formie kremu zawiera 0,5 mg betametazonu dipropionianu oraz 1 mg gentamycyny siarczanu na jednostkę dawki. Betametazon, jako kortykosteroid miejscowy, może wywoływać liczne działania niepożądane skórne, takie jak zanikowe zmiany skóry (ścieńczenie naskórka i skóry właściwej), nieodwracalne rozstępy, suchość skóry, teleangiektazje, zapalenie mieszków włosowych, hirsutyzm, zmiany trądzikopodobne, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, zapalenie skóry wokół ust, świąd, odbarwienia skóry, hamowanie czynności gruczołów potowych prowadzące do potówki oraz wtórne zakażenia skórne. Gentamycyna może powodować reakcje nadwrażliwości, manifestujące się wysypką, świądem, zaczerwienieniem i obrzękiem skóry. Częstość występowania tych działań niepożądanych jest nieokreślona, co wymaga uważnej obserwacji pacjentów podczas terapii.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, Belogent, betametazon, betametazon dipropionian, działanie ogólnoustrojowe, gentamycyna, gentamycyna siarczan, hirsutyzm, kortykosteroid, nieodwracalne rozstępy, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, potówka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie tętniczek, teleangiektazja, wtórne zakażenie, zanikowe zmiany skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zmiany trądzikopodobne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Benzacne Duo (10 mg + 50 mg)/g
Żel Benzacne Duo zawiera klindamycynę 10 mg/g oraz bezwodny nadtlenek benzoilu 50 mg/g i jest stosowany miejscowo w leczeniu trądziku. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są miejscowe reakcje skórne, takie jak rumień, łuszczenie i przesuszenie skóry, które występują bardzo często (≥1/10), zwykle w łagodnym nasileniu. W trakcie terapii odsetek pacjentów z łuszczeniem wzrósł z 6% do 17%, a przesuszeniem z 6% do 15%. Inne reakcje skórne, takie jak pieczenie, świąd, wysypka rumieniowa czy pokrzywka, występują rzadziej. Zgłaszano również reakcje alergiczne, w tym nadwrażliwość i reakcje anafilaktyczne, których częstość jest nieznana. Ponadto, w badaniach klinicznych odnotowano rzadkie przypadki działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, takich jak zapalenie okrężnicy (w tym rzekomobłoniaste), biegunka krwotoczna i ból brzucha, co może wskazywać na ogólnoustrojowe wchłanianie klindamycyny i wymaga natychmiastowej interwencji.
Benzacne Duo, biegunka krwotoczna, fotoprotekcja, fotowrażliwość, klasyfikacja MedDRA, klindamycyna miejscowa, klindamycyna z nadtlenkiem benzoilu, łuszczenie skóry, nadtlenek benzoilu, odbarwienie skóry, parestezja, pieczenie skóry, pokrzywka, przesuszenie skóry, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień skóry, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, trądzik, zapalenie okrężnicy, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Afloderm 0,5 mg/g
Alklometazonu dipropionian, substancja czynna preparatu Afloderm (0,5 mg/g), stosowany miejscowo w dawkach terapeutycznych, rzadko wywołuje działania niepożądane, które mogą mieć charakter miejscowy lub ogólnoustrojowy. Miejscowe działania niepożądane, występujące u 1-2% pacjentów, obejmują świąd, pieczenie, rumień, suchość i podrażnienie skóry oraz grudkową wysypkę. Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się zapalenie mieszków włosowych, zmiany trądzikopodobne, odbarwienia skóry, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, wtórne zakażenia, zanikowe zmiany skóry, potówki, rozstępy, rozszerzenie powierzchniowych naczyń krwionośnych oraz nadmierne owłosienie. Częstość występowania nieostrego widzenia pozostaje nieznana, jednak jest to potencjalne powikłanie związane ze stosowaniem kortykosteroidów.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alklometazon dipropionian, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, kortykosteroid, monitorowanie działań niepożądanych, nadmierne owłosienie, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, personel medyczny, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, rozstępy, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rumień, stan zapalny, substancja czynna, suchość skóry, świąd, wysypka grudkowa, zahamowanie kory nadnerczy, zakażenie bakteryjne, zakażenie wtórne, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry okołoustne, zmiany trądzikopodobne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Beloderm 0,5 mg/g
Stosowanie betametazonu dipropionianu w postaci maści, takiej jak Beloderm, wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych zarówno miejscowych, jak i ogólnoustrojowych. Miejscowe działania niepożądane obejmują zanikowe zmiany skóry, nieodwracalne rozstępy, suchość, teleangiektazje, zapalenie mieszków włosowych, nadmierne owłosienie, zmiany trądzikopodobne, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, zapalenie skóry wokół ust, świąd, odbarwienia, hamowanie czynności gruczołów potowych oraz wtórne zakażenia skóry. Zanikowe zmiany skóry, szczególnie w miejscach o cienkiej skórze (np. twarz, zgięcia), mogą prowadzić do trwałego ścieńczenia i zwiększonej podatności na urazy. Nieodwracalne rozstępy oraz teleangiektazje stanowią istotne problemy estetyczne i funkcjonalne. Wtórne zakażenia wynikają z immunosupresyjnego działania kortykosteroidów i mogą wymagać dodatkowego leczenia.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, betametazonu dipropionian, dipropionian betametazonu, działanie immunosupresyjne, hiperglikemia, jaskra, kortykosteroid, nadmierne owłosienie, nieodwracalne rozstępy, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, potówka, rozszerzenie tętniczek, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, teleangiektazja, wchłanianie systemowe, wtórne zakażenie skóry, zaburzenia elektrolitowe, zaćma posteroidowa, zanikowe zmiany skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zespół Cushinga, zmiany trądzikopodobne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Suganet
Sunitynib (produkt leczniczy Suganet) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane i interakcje farmakologiczne. Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami lub inhibitorami CYP3A4, które mogą odpowiednio obniżać lub podwyższać stężenia leku w osoczu. W trakcie terapii obserwuje się zmiany dermatologiczne (np. odbarwienie skóry, pęcherze, wysypki), które zwykle są odwracalne, ale mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) czy martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), wymagające natychmiastowego przerwania leczenia. Zgłaszano również poważne zdarzenia krwotoczne, w tym krwotoki z przewodu pokarmowego, układu oddechowego, dróg moczowych i mózgu, które mogą prowadzić do zgonu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe, monitorując morfologię krwi, czas protrombinowy (PT) i wskaźnik INR.
białkomocz, czas protrombinowy, encefalopatia hiperamonemiczna, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hipoglikemia, induktory i inhibitory CYP3A4, kardiomiopatia, krwioplucie, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odbarwienie skóry, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, produkt przeciwzakrzepowy, przemijający napad niedokrwienny, przetoka, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, sunitynib, tętniak tętnicy, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Belkyra 10 mg/ml
Belkyra, zawierająca kwas deoksycholowy w stężeniu 10 mg/ml, jest stosowana do redukcji nadmiaru tkanki tłuszczowej w obrębie podbródka. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje miejscowe, takie jak ból (74,1%, średni czas ustąpienia 12 dni), obrzęk (78,6%, 15 dni), znieczulenie (61,6%, 50 dni), stwardnienie (23,4%, 41 dni), guzki (12%, 48 dni) oraz parestezje (11,3%, 27 dni). Reakcje te mogą utrzymywać się dłużej niż standardowy 4-tygodniowy odstęp między zabiegami. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak martwica tkanek (częstość nieznana), zakażenia, uszkodzenie nerwu ruchowego (3,6%, 53 dni) oraz dysfagia (1,5%, 22 dni). Występują również objawy ogólnoustrojowe, takie jak bóle głowy, mdłości czy zaburzenia smaku i głosu.
blizna, dysfagia, dysfonia, guzek, hipoestezja, hipoestezja jamy ustnej, krwiak, krwotok, kwas deoksycholowy, martwica skóry, martwica tkanek miękkich, martwica tkanki tłuszczowej, nadwrażliwość, napięcie skóry, objaw czuciowy, obrzęk, odbarwienie skóry, owrzodzenie, parestezja, parestezja jamy ustnej, pokrzywka, reakcja miejscowa, ropień, rumień, tkanka bliznowata, uraz naczyniowy, uszkodzenie nerwu, wstrzyknięcie donaczyniowe, zaburzenie smaku, zakażenie miejscowe, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Monobenzone VIS 200 mg/g
Monobenzone VIS to maść zawierająca 200 mg/g eteru monobenzylowego hydrochinonu, stosowana miejscowo na skórę w leczeniu przebarwień. Zalecane dawkowanie dla dorosłych to aplikacja cienkiej warstwy 2-3 razy na dobę przez maksymalnie 3 miesiące. Po tym okresie konieczna jest ocena skuteczności terapii; w przypadku braku poprawy leczenie należy przerwać. Po uzyskaniu zadowalającego efektu możliwe jest przejście do fazy leczenia podtrzymującego, gdzie maść stosuje się 2 razy w tygodniu, co pomaga utrzymać efekt i zapobiega nawrotom przebarwień. Produkt jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego i nie zaleca się jego stosowania u dzieci ze względu na brak danych klinicznych.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Daktarin 20 mg/g
Daktarin w postaci pudru leczniczego do rozpylania na skórę zawiera 20 mg/g mikonazolu azotanu oraz 100 mg/g etanolu jako substancji pomocniczej. Produkt może wywoływać działania niepożądane, które występują bardzo rzadko (<1/10 000) i obejmują reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy oraz nadwrażliwość układu immunologicznego. Objawy te mogą stanowić zagrożenie życia, manifestując się m.in. wysypką, obrzękiem dróg oddechowych, trudnościami w oddychaniu i spadkiem ciśnienia tętniczego. Działania niepożądane ze strony skóry i tkanki podskórnej, takie jak pokrzywka, kontaktowe zapalenie skóry, wysypka, rumień, świąd, uczucie pieczenia, zapalenie skóry oraz odbarwienia, mogą obniżać komfort pacjenta, choć nie zagrażają bezpośrednio życiu.
działanie niepożądane, etanol, kontaktowe zapalenie skóry, mikonazol azotan, nadwrażliwość, niedrożność dróg oddechowych, obrzęk dróg oddechowych, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk skóry, odbarwienie skóry, podrażnienie skóry, pokrzywka, produkt leczniczy, przyspieszenie akcji serca, puder leczniczy, reakcja anafilaktyczna, rumień, spadek ciśnienia tętniczego, substancja czynna, świąd, trudność w oddychaniu, zaburzenie skóry, zaburzenie układu immunologicznego, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pimafucort (10 mg + 10 mg + 3500 I.U.)/g
Preparat Pimafucort, zawierający 10 mg natamycyny, 10 mg hydrokortyzonu oraz 3500 I.U. siarczanu neomycyny na gram kremu, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które należy uwzględnić w planowaniu terapii. Wśród nich rzadko (≥1/10 000 do ≤1/1000) obserwuje się zahamowanie czynności kory nadnerczy, co może prowadzić do supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i poważnych zaburzeń metabolicznych oraz hormonalnych. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą skóry i tkanki podskórnej, w tym zanik skóry ze ścieńczeniem, teleangiektazje, plamica, rozstępy, zapalenie skóry o charakterze trądziku różowatego, okołowargowe zapalenie skóry z możliwą atrofią oraz tzw. efekt z odbicia, czyli nasilenie objawów po odstawieniu leku, co może prowadzić do uzależnienia od miejscowych steroidów. Dodatkowo mogą wystąpić opóźnienie gojenia, odbarwienia skóry, nadmierne owłosienie oraz alergia kontaktowa na neomycynę.
alergia kontaktowa, ciśnienie śródgałkowe, efekt z odbicia, hirsutyzm, hydrokortyzon, jaskra, natamycyna, neomycyna, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, okołowargowe zapalenie skóry, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica, rozstępy skórne, teleangiektazje, trądzik różowaty, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry, zapalenie skóry, zmętnienie soczewki oka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Klertis
Podczas terapii sunitynibem (Klertis) konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko licznych działań niepożądanych, w tym poważnych reakcji skórnych oraz zdarzeń krwotocznych. Interakcje lekowe z silnymi induktorami i inhibitorami CYP3A4 są przeciwwskazane, gdyż mogą znacząco zmieniać stężenie sunitynibu w osoczu, wpływając na skuteczność i bezpieczeństwo leczenia. Wśród działań niepożądanych dermatologicznych najczęściej obserwuje się odbarwienie włosów i skóry, suchość, pękanie skóry oraz pęcherze na dłoniach i podeszwach, które zwykle są odwracalne i nie wymagają przerwania terapii. Jednakże ciężkie reakcje, takie jak rumień wielopostaciowy (EM), zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowego odstawienia leku. W przypadku potwierdzenia SJS lub TEN ponowne wdrożenie sunitynibu jest przeciwwskazane.
acenokumarol, ciężka reakcja skórna, czas protrombinowy, dysfagia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, krwioplucie, krwotok płucny, krwotok podpajęczynówkowy, krwotok śródmózgowy, krwotok z guza nowotworowego, krwotok z nosa, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwwymiotny, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odbarwienie skóry, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, produkt przeciwzakrzepowy, rak nerkowokomórkowy, rumień wielopostaciowy, sunitynib, warfaryna, wskaźnik INR, zapalenie jamy ustnej, zapalenie przełyku, zdarzenie krwotoczne, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Tretynoina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tretynoina (kwas all-trans-retinowy, ATRA) wykazuje niską toksyczność ostrą po podaniu doustnym, z dawkami toksycznymi od 2000 do 20 000 razy wyższymi niż stosowane terapeutycznie u ludzi. W badaniach podostrych i przewlekłych u szczurów dawka bezobjawowa wynosiła ≤1 mg/kg mc./dobę, natomiast u psów dawka 30 mg/kg mc./dobę wywoływała toksyczne zmiany, m.in. w nerkach, jądrach i szpiku kostnym. Miejscowa aplikacja może powodować odwracalne podrażnienia skóry (zaczerwienienie, obrzęk, złuszczanie), jednak w standardowych stężeniach terapeutycznych nie obserwuje się odbarwień skóry. Badania na zwierzętach wykazały brak podrażnienia błony śluzowej oka oraz niskie ryzyko uczuleń kontaktowych. Testy in vitro i in vivo nie potwierdziły mutagenności, a dwuletnie badanie u myszy z 0,1% tretynoiną nie wykazało działania rakotwórczego, choć brak jest kompleksowych badań oceniających ogólnoustrojowy potencjał kancerogenny.
4-okso-izotretynoina, 4-okso-tretynoina, białaczka, błona śluzowa oka, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, fotokancerogeneza, izotretynoina, kwas all-trans-retinowy, odbarwienie skóry, podrażnienie skóry, potencjał mutagenny, proliferacja naskórka, rozrost szpiku kostnego, rumień, spermatogeneza, toksyczność ostra, trądzik, tretynoina - Leksykon substancji czynnych
Disiarczek dibenzotiazylu – Działania niepożądane
Disiarczek dibenzotiazylu, obecny w mieszaninie pochodnych merkaptanowych (punkt 22) w produkcie TRUE Test 36, stosowanym w diagnostyce alergii kontaktowej, występuje w stężeniu 75 μg/cm² (61 μg/płatek). Substancja ta może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie skórne i immunologiczne, o zróżnicowanej częstości występowania. Do najpoważniejszych zagrożeń należą bardzo rzadkie reakcje anafilaktyczne z możliwością zagrażającego życiu spadku ciśnienia tętniczego, choć dotychczas nie odnotowano ich po zastosowaniu TRUE Test 36. Istnieje także ryzyko aktywnej sensytyzacji, czyli indukcji uczulenia podczas testu płatkowego. Typowe reakcje skórne ustępują zwykle w ciągu 1-2 tygodni, jednak mogą się zdarzać przewlekłe zmiany utrzymujące się przez tygodnie lub miesiące, a także zaostrzenie istniejących zmian zapalnych u pacjentów z aktywnym zapaleniem skóry.
aktywna sensytyzacja, alergia kontaktowa, aplikacja testu, disiarczek dibenzotiazylu, morfolinylomerkaptobenzotiazol, N-cykloheksylobenzotiazylosufonamid, nadwrażliwość, obniżenie ciśnienia tętniczego, odbarwienie skóry, pieczenie skóry, pochodne merkaptanowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja przewlekła, reakcja testowa, rumień, taśma chirurgiczna, test płatkowy, TRUE Test, zaostrzenie zmian zapalnych, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Nadtlenek benzoilu – Działania niepożądane
Nadtlenek benzoilu jest substancją aktywną o działaniu przeciwbakteryjnym, keratolitycznym i przeciwzapalnym, szeroko stosowaną w terapii przeciwtrądzikowej. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są miejscowe reakcje skórne, takie jak rumień, łuszczenie i przesuszenie skóry, występujące bardzo często (≥1/10), zwykle o łagodnym nasileniu. Często pojawia się także uczucie pieczenia w miejscu aplikacji. Rzadziej występują zapalenie skóry, świąd, wysypka rumieniowa oraz pogorszenie trądziku (≥1/1 000 do <1/100). Reakcje alergiczne i anafilaktyczne mają częstość nieznaną, ale mogą stanowić poważne zagrożenie. W badaniach klinicznych preparatu Benzacne Duo odnotowano wzrost częstości łagodnego łuszczenia (z 6% do 17%) i przesuszenia skóry (z 6% do 15%) podczas terapii, przy jednoczesnym niewielkim wzroście umiarkowanego rumienia (z 3% do 5%).
biegunka, biegunka krwotoczna, ból brzucha, działanie fotosensybilizujące, emolient, fotowrażliwość, łuszczenie, nadtlenek benzoilu, odbarwienie skóry, parestezje, pokrzywka, postępowanie przeciwalergiczne, przesuszenie skóry, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, świąd, terapia przeciwtrądzikowa, terminologia MedDRA, uczucie pieczenia, właściwości keratolityczne, właściwości przeciwbakteryjne, właściwości przeciwzapalne, wysypka rumieniowa, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie okrężnicy, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Morfolinylomerkaptobenzotiazol – Działania niepożądane
Morfolinylomerkaptobenzotiazol, stosowany w mieszaninie pochodnych merkaptanowych w stężeniu 75 μg/cm² (61 μg/płatek) w plastrach diagnostycznych TRUE Test 36, służy do wykrywania alergii kontaktowej. W trakcie testów mogą wystąpić działania niepożądane, głównie miejscowe, takie jak przewlekłe reakcje skórne utrzymujące się tygodniami lub miesiącami, uczucie pieczenia, rumień, przejściowe odbarwienia lub przebarwienia skóry oraz zaostrzenie istniejących zmian zapalnych. Częstość występowania tych objawów jest zróżnicowana: bardzo często (≥1/10) dla przewlekłych reakcji i pieczenia, często (≥1/100 do <1/10) dla rumienia i przebarwień, niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) dla zaostrzenia zmian zapalnych, a rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) dla uczulenia na substancję testową. Dodatkowo, bardzo często (≥1/10) obserwuje się podrażnienie spowodowane taśmą chirurgiczną plastra.
alergia kontaktowa, diagnostyka alergologiczna, disiarczek dibenzotiazylu, działanie niepożądane, hapten, mieszanina pochodnych merkaptanowych, morfolinylomerkaptobenzotiazol, N-cykloheksylobenzotiazylosufonamid, nadwrażliwość, obniżenie ciśnienia tętniczego, odbarwienie skóry, plastry do testów prowokacyjnych, podrażnienie taśmą chirurgiczną, procedura przeciwwstrząsowa, przewlekła reakcja skórna, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, reakcja systemowa, reakcja uczuleniowa, reakcja uogólniona, rumień, TRUE Test 36, uczulenie jatrogeniczne, zaburzenie ogólne, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fusicutan plus (20 mg + 1 mg)/g
Fusicutan plus w kremie zawiera 20 mg kwasu fusydynowego oraz 1 mg betametazonu na gram i może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej zgłaszanym objawem był świąd, a inne reakcje obejmowały kontaktowe zapalenie skóry, nasilenie wyprysku, pieczenie, suchość skóry, rumień, pokrzywkę oraz wysypki. W zakresie układu immunologicznego obserwowano reakcje nadwrażliwości (niezbyt często), a w obrębie oczu zgłaszano nieostre widzenie (częstość nieznana), co może wiązać się z wpływem betametazonu na ciśnienie wewnątrzgałkowe. Miejscowe działania niepożądane obejmowały ból, podrażnienie, obrzęk i pęcherzyki w miejscu aplikacji. Długotrwałe stosowanie kortykosteroidu może prowadzić do zahamowania czynności nadnerczy oraz charakterystycznych zmian skórnych, takich jak atrofia skóry, teleangiektazje, rozstępy, trądzik różowaty, hirsutyzm, nadmierna potliwość, odbarwienia skóry i wybroczyny, choć te działania występowały sporadycznie.
atrofia skóry, betametazon, ciśnienie wewnątrzgałkowe, hiperhidroza, hirsutyzm, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kwas fusydynowy, nieostre widzenie, obrzęk miejscowy, odbarwienie skóry, pieczenie skóry, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rozstępy skórne, rumień, suchość skóry, świąd, teleangiektazja, trądzik różowaty, wybroczyna, wyprysk, wysypka rumieniowa, zahamowanie czynności nadnerczy, zapalenie okołowargowe - Leksykon substancji czynnych
Difenyloguanidyna – Działania niepożądane
Difenyloguanidyna, składnik produktu TRUE Test 36 stosowanego w diagnostyce alergii kontaktowych, jest obecna w panelu nr 2 plastra diagnostycznego w stężeniu 250 µg/cm² (203 µg/płatek). Substancja ta, będąca częścią mieszaniny pochodnych węglowych, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie miejscowe reakcje skórne, takie jak przewlekłe dodatnie reakcje testowe utrzymujące się tygodnie lub miesiące, pieczenie, rumień, przejściowe odbarwienia lub przebarwienia skóry oraz zaostrzenie istniejących zmian zapalnych, szczególnie przy aktywnym zapaleniu skóry. Bardzo często obserwuje się także podrażnienia mechaniczne spowodowane taśmą chirurgiczną, które ustępują po usunięciu plastra. Rzadziej występują reakcje uczuleniowe, a reakcje anafilaktyczne, choć potencjalnie zagrażające życiu, nie zostały dotychczas odnotowane po zastosowaniu TRUE Test 36.
alergia kontaktowa, ciśnienie tętnicze krwi, dibutyloditiokarbaminian cynku, dietyloditiokarbaminian cynku, difenyloguanidyna, nadwrażliwość, odbarwienie skóry, pieczenie skóry, plaster testowy, podrażnienie skóry, przebarwienie skóry, przewlekła reakcja skórna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, test płatkowy, tkanka podskórna, zaburzenie oddechowe, zaburzenie pigmentacji, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rapydan 70 mg + 70 mg
Profil bezpieczeństwa plastra leczniczego Rapydan charakteryzuje się głównie miejscowymi reakcjami skórnymi, które są najczęściej łagodne i przemijające. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są rumień (71% pacjentów), obrzęk (12%) oraz zblednięcie skóry (12%) w miejscu aplikacji. Inne reakcje skórne, takie jak wysypka (≥1/100 do <1/10), wysypka pęcherzykowa, świąd, kontaktowe zapalenie skóry (wszystkie ≥1/1000 do <1/100), a także rzadsze pokrzywka, wysypka grudkowo-plamkowa i odbarwienie skóry (≥1/10 000 do ≤1/1000), również zostały odnotowane. Wśród zaburzeń ogólnych najczęściej występuje obrzęk (12%), a rzadko pojawiają się ból i zaburzenia smaku (≥1/10 000 do ≤1/1000). Reakcje alergiczne, w tym rzekomoanafilaktyczne, mogą być częstsze po tetrakainie niż po lidokainie, co jest istotne przy ocenie bezpieczeństwa u pacjentów z historią alergii.
absorpcja substancji czynnej, klasyfikacja układów i narządów, kontaktowe zapalenie skóry, konwencja MedDRA, lidokaina, obrzęk, odbarwienie skóry, plaster leczniczy, pokrzywka, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, świąd, tetrakaina, układ sercowo-naczyniowy, wysypka grudkowo-plamkowa, wysypka pęcherzykowa, zaburzenia ogólne, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenie smaku, zblednięcie skóry - Leksykon leków
Interakcje leku – Duac (10 mg + 50 mg)/g
Produkt leczniczy Duac, zawierający klindamycynę (10 mg/g) oraz benzoilu nadtlenek (50 mg/g) w formie żelu, nie posiada oficjalnych badań interakcji lekowych, jednak dane kliniczne wskazują na potencjalne interakcje podczas terapii. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów miejscowych, takich jak antybiotyki (zwłaszcza erytromycyna, której stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na działanie antagonistyczne wobec klindamycyny), środki złuszczające, mydła lecznicze, kosmetyki o działaniu wysuszającym oraz preparaty zawierające wysokie stężenia alkoholu, które mogą nasilać działanie drażniące i prowadzić do nadmiernego wysuszenia skóry. Ponadto, klindamycyna może nasilać efekt zwiotczający mięśnie innych leków o podobnym działaniu, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności. Równoczesne stosowanie benzoilu nadtlenku z retynoidami (tretynoina, izotretynoina, tazaroten) jest niezalecane ze względu na zmniejszenie skuteczności tych substancji oraz zwiększone ryzyko podrażnień; w przypadku konieczności terapii skojarzonej zaleca się aplikację w różnych porach dnia.
działanie antagonistyczne, działanie keratolityczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie wysuszające, erytromycyna, izotretynoina, klindamycyna, linkozamid, mydło lecznicze, nadtlenek benzoilu, odbarwienie skóry, preparat z alkoholem, retynoid, rozszerzenie naczyń krwionośnych, środek oczyszczający skórę, środek zwiotczający mięśnie, sulfonamid, tazaroten, tretynoina, wchłanianie ogólnoustrojowe, złuszczanie naskórka, zwiotczenie mięśni - Leksykon leków
Działania niepożądane – Duac (10 mg + 50 mg)/g
Lek Duac w postaci żelu zawiera klindamycynę (10 mg/g) oraz benzoilu nadtlenek (50 mg/g) i jest stosowany miejscowo w terapii trądziku. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są miejscowe reakcje skórne o łagodnym do umiarkowanego nasileniu, takie jak rumień (26% pacjentów), łuszczenie (17%), przesuszenie (15%) oraz uczucie pieczenia (5%). Występują one z podobną częstością jak przed leczeniem i nie wykazują tendencji do nasilenia. Rzadziej mogą pojawić się reakcje alergiczne, w tym anafilaktyczne, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Ponadto, istnieje ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy, manifestującego się biegunką krwotoczną i bólem brzucha, co stanowi poważne powikłanie wymagające pilnej interwencji medycznej.
biegunka krwotoczna, działanie niepożądane leku, fosforan klindamycyny, fotoprotekcja, fotowrażliwość, klindamycyna, łuszczenie skóry, nadtlenek benzoilu, odbarwienie skóry, parestezja, pieczenie skóry, pokrzywka, przesuszenie skóry, reakcja anafilaktyczna, rumień, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, tolerancja miejscowa, trądzik, uczucie pieczenia, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocort CHEMA 5 mg/g
Hydrokortyzon octan w dawce 5 mg/g, stosowany miejscowo w postaci maści Hydrocort CHEMA, może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie przy terapii przekraczającej 14 dni. Do najważniejszych należą zmiany skórne takie jak zanikowe zapalenie skóry, rozstępy, dermatitis perioralis, teleangiektazje oraz odbarwienia skóry, zwłaszcza przy aplikacji na twarz i powieki. Miejscowe działanie immunosupresyjne hydrokortyzonu sprzyja nadkażeniom bakteryjnym, wirusowym i grzybiczym, zwłaszcza przy stosowaniu opatrunków zamkniętych. Reakcje alergiczne są zwykle związane z substancjami pomocniczymi, w tym parabenami (E216, E218). W miejscu aplikacji mogą pojawić się objawy podrażnienia, takie jak pieczenie, zaczerwienienie i suchość skóry.
dermatitis perioralis, hamowanie wzrostu, hydrokortyzon octan, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, kortykosteroid, nadkażenie bakteryjne, nadkażenie grzybicze, nadkażenie wirusowe, nadwrażliwość, odbarwienie skóry, opatrunek zamknięty, opóźnione gojenie ran, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, owrzodzenie, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, plamica, reakcja alergiczna, rozstępy skórne, teleangiektazja, zaćma, zanik skóry, zanikowe zapalenie skóry, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Locatop 1 mg/ml
Locatop w postaci kremu zawiera 1 mg/g dezonidu i, podobnie jak inne miejscowo stosowane kortykosteroidy, niesie ryzyko licznych działań niepożądanych, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu. Do najważniejszych miejscowych działań niepożądanych należą zanik skóry, teleangiektazje, rozstępy, wtórna plamica wybroczynowa oraz zwiększona kruchość skóry. Aplikacja na twarz może wywołać okołoustne zapalenie skóry lub nasilić trądzik różowaty. Ponadto Locatop może opóźniać gojenie ran, odleżyn i owrzodzeń podudzi. Długotrwałe stosowanie na dużych powierzchniach lub pod opatrunkami okluzyjnymi może prowadzić do ogólnoustrojowego wchłaniania dezonidu, skutkującego zahamowaniem osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespołem Cushinga oraz zahamowaniem wzrostu u dzieci. Preparat zawiera także kwas sorbowy (2 mg/g) i cetomakrogol wosk emulgujący (90 mg/g), które mogą wywoływać kontaktowe zapalenie skóry.
alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, dezonid, hipertrychoza, infekcja wtórna, kontaktowe zapalenie skóry, kruchość skóry, kwas sorbowy, miejscowo stosowany kortykosteroid, nadwrażliwość, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, okołoustne zapalenie skóry, opóźnione gojenie ran, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, owrzodzenie podudzi, plamica wybroczynowa, pokrzywka, rozstęp skóry, teleangiektazja, trądzik różowaty, trądzikopodobne zapalenie skóry, wtórna infekcja skórna, wybroczyna, wysypka krostkowa, zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zespół Cushinga, zespół z odstawienia - Leksykon substancji czynnych
Alkohol cynamonowy – Działania niepożądane
Alkohol cynamonowy jest składnikiem mieszaniny substancji zapachowych w plastrach do prób prowokacyjnych TRUE Test 36, gdzie jego stężenie wynosi 430 μg/cm² (348 μg/płatek). Substancja ta, podobnie jak pozostałe komponenty mieszaniny, może indukować reakcje nadwrażliwości, głównie kontaktowe zapalenie skóry. Działania niepożądane obejmują przewlekłe reakcje utrzymujące się tygodniami lub miesiącami, pieczenie, rumień, przejściowe odbarwienia oraz podrażnienia związane z plastrem. Częstość występowania tych objawów jest zróżnicowana: bardzo często (≥1/10) obserwuje się przewlekłe reakcje, pieczenie i podrażnienia, często (≥1/100 do <1/10) rumień i odbarwienia, a rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) uczulenie i reakcje uczuleniowe. Reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwość systemowa występują z nieznaną częstością, jednak nie odnotowano ich po zastosowaniu TRUE Test 36.
aldehyd amylocynamonowy, aldehyd cynamonowy, alkohol cynamonowy, dodatnia reakcja, eugenol, hydroksycytronelal, izoeugenol, kontaktowe zapalenie skóry, mieszanina substancji zapachowych, nadwrażliwość systemowa, obniżenie ciśnienia tętniczego, odbarwienie skóry, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, próba prowokacyjna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja uczuleniowa, rumień, TRUE Test, wyciąg z mchu dębowego, zaostrzenie zmian zapalnych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz 16 mg + 5 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Szczególną uwagę zwraca ryzyko rozwoju nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (rak podstawnokomórkowy i rak kolczystokomórkowy) związane ze stosowaniem hydrochlorotiazydu, wykazujące zależność od skumulowanej dawki. Ponadto, leczenie może prowadzić do poważnych zaburzeń hematologicznych, takich jak neutropenia, agranulocytoza, leukopenia, małopłytkowość, a w skrajnych przypadkach niedokrwistość aplastyczna czy hemolityczna. Zaburzenia elektrolitowe obejmują hiperkaliemię, hiponatremię, hipokaliemię, hiperkalcemię, hipomagnezemię oraz hipofosfatemię, a także hiperglikemię i hiperurykemię. U pacjentów z dysfunkcją nerek zaleca się regularne monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny.
agranulocytoza, astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból pleców, ból stawów, częstomocz, drżenie, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, impotencja, jadłowstręt, kaszel, kołatanie serca, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, nagłe zaczerwienienie, nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, neuropatia obwodowa, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nieprawidłowa czynność wątroby, niestrawność, nokturia, nudności, obrzęk, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, odbarwienie skóry, omdlenie, ostra krótkowzroczność, ostra niewydolność nerek, osutka, parastezja, pokrzywka, przerost dziąseł, purpura, rak skóry, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz mięśni, suchość w jamie ustnej, świąd, szum uszny, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymioty, wysypka, wzmożona potliwość, wzmożone napięcie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie mikcji, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych, złuszczające zapalenie skóry, zmęczenie, żółtaczka, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Locoid Lipocream 1 mg/g
Locoid Lipocream (1 mg/g) zawierający 17-maślan hydrokortyzonu, podobnie jak inne miejscowe kortykosteroidy, może wywoływać działania niepożądane, głównie dotyczące skóry i tkanek podskórnych. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje takie jak zanik skóry, teleangiektazje, plamica, rozstępy, trądzik krostkowy, zapalenie skóry wokół ust, efekt „z odbicia”, odbarwienia oraz kontaktowe zapalenie skóry. Działania te nasilają się przy długotrwałym stosowaniu, aplikacji na duże powierzchnie skóry, stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u dzieci, u których wchłanianie substancji czynnej jest większe ze względu na cieńszą skórę i większą powierzchnię ciała w stosunku do masy. Rzadko mogą wystąpić ogólnoustrojowe działania niepożądane, w tym bardzo rzadkie zahamowanie czynności kory nadnerczy wskutek supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co może prowadzić do niedoboru kortyzolu i zaburzeń homeostazy.
efekt z odbicia, glikokortykosteroid, hipopigmentacja, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, maślan hydrokortyzonu, nadwrażliwość, niedobór kortyzolu, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica, reakcja alergiczna, rozstęp skórny, ścieńczenie naskórka, stosunek powierzchni skóry do masy ciała, teleangiektazja, trądzik krostkowy, włókno kolagenowe, wylew podskórny, wyprysk, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry, zapalenie skóry okołoustne - Leksykon substancji czynnych
Alklometazon – Działania niepożądane
Alklometazon dipropionian, stosowany miejscowo w preparatach takich jak Afloderm, charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych, jednak działania niepożądane miejscowe występują u 1-2% pacjentów i obejmują świąd, pieczenie, rumień, suchość skóry, podrażnienie oraz grudkową wysypkę. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą pojawić się poważniejsze reakcje, takie jak zapalenie mieszków włosowych, zmiany trądzikopodobne, odbarwienia skóry, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, wtórne zakażenia, zanikowe zmiany skóry, potówki, rozstępy, teleangiektazje oraz nadmierne owłosienie. Ryzyko działań niepożądanych wzrasta przy stosowaniu okładów okluzyjnych, długotrwałej terapii, aplikacji na duże powierzchnie skóry, obszary o cienkiej skórze (twarz, okolice pachwin, narządy płciowe) oraz u pacjentów z uszkodzoną barierą skórną.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alklometazon dipropionian, atrofia skóry, ciśnienie śródgałkowe, dermatitis perioralis, hirsutyzm, kortykosteroid miejscowy, nieostre widzenie, niewydolność nadnerczy, odbarwienie skóry, okład zamknięty, okluzja, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, rozstępy skórne, rumień, suchość skóry, supresja kory nadnerczy, świąd, teleangiektazja, wysypka grudkowa, zaćma posteroidowa, zakażenie wtórne, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zmiany trądzikopodobne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlodipine Fair-Med 5 mg
Amlodypina w dawkach 5 mg i 10 mg wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęki kostek oraz zmęczenie. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (≤1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne reakcje, takie jak leukocytopenia, trombocytopenia, reakcje uczuleniowe, hiperglikemia, zaburzenia rytmu serca (w tym bradykardia, częstoskurcz komorowy, migotanie przedsionków), zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona oraz obrzęk naczynioruchowy, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji specjalistycznej.
amlodypina, arytmia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, ból pleców, ból stawowy, bradykardia, cholestaza, częstoskurcz komorowy, depresja, dezorientacja, drżenie, duszność, enzym wątrobowy, ginekomastia, glukoza we krwi, hiperglikemia, hipertonia, impotencja, kołatanie serca, leukocyt, leukocytopenia, łysienie, migotanie przedsionków, nadmierne pocenie, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, niedoczulica, niestrawność, nokturia, nudności, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, odbarwienie skóry, omdlenie, parestezja, plamica, płytka krwi, podwójne widzenie, pokrzywka, przerost dziąseł, reakcja uczuleniowa, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz mięśni, suchość jamy ustnej, świąd, szumy uszne, wymioty, wyprysk, wysypka, zaburzenie oddawania moczu, zaburzenie smaku, zaczerwienienie twarzy, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mycosolon (20 mg + 2,5 mg)/g
Produkt leczniczy Mycosolon w postaci maści zawiera 20 mg mikonazolu oraz 2,5 mg mazipredonu chlorowodorku na 1 g preparatu i jest generalnie dobrze tolerowany. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są miejscowe reakcje skórne, takie jak podrażnienie, pieczenie, rumień, kontaktowe zapalenie skóry, świąd oraz wysypka, występujące rzadko. Występują również działania o częstości nieznanej, takie jak wtórne zakażenia w miejscu aplikacji, rozszerzenie powierzchniowych naczyń krwionośnych, zanik skóry, rozstępy, trądzik posteroidowy, dermatitis perioralis, wykwity skórne, suchość skóry, zapalenie mieszków włosowych oraz odbarwienie skóry. U dzieci istnieje zwiększone ryzyko zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co może prowadzić do zaburzeń wzrostu i rozwoju, ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy ciała. Wchłanianie mikonazolu jest klinicznie nieistotne.
alergia krzyżowa, dermatitis perioralis, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, mazipredon, mikonazol, Mycosolon, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, trądzik posteroidowy, zakażenie wtórne, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, związek azolowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Triderm (0,64 mg + 10 mg + 1 mg)/g
Produkt leczniczy Triderm w postaci kremu zawiera betametazon dipropionian (0,64 mg/g), klotrymazol (10 mg/g) oraz gentamycynę (1 mg/g), co determinuje jego złożony profil działań niepożądanych. Działania niepożądane występują bardzo rzadko (<1/10 000) i obejmują zarówno miejscowe reakcje skórne, jak i potencjalne ogólnoustrojowe efekty kortykosteroidów przy systemowym wchłanianiu betametazonu. Miejscowe objawy związane z betametazonem to m.in. uczucie pieczenia, świąd, suchość skóry, zanik skóry, rozstępy, potówki, zapalenie mieszków włosowych, nadmierne owłosienie, trądzik posteroidowy, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry oraz wtórne zakażenia. Klotrymazol może wywoływać rumień, pieczenie, pęcherzyki, złuszczanie naskórka, obrzęk, pokrzywkę i ogólne podrażnienie skóry, natomiast gentamycyna może powodować rumień i świąd, które zwykle nie wymagają przerwania terapii.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, betametazonu dipropionian, gentamycyna, klotrymazol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, maceracja skóry, nadmierne owłosienie, niedokrwistość niedobarwliwa, nieostre widzenie, obrzęk, odbarwienie skóry, pokrzywka, potówki, reakcja nadwrażliwości, rozstępy, rumień, suchość skóry, świąd, trądzik posteroidowy, wtórne zakażenie, zaburzenia krwi, zaburzenia skóry, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Human Hemin Orphan Europe 25 mg/ml
Ludzka hemina w formie koncentratu do infuzji wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą miejsc podania, zwłaszcza przy użyciu żył o niewystarczającym kalibrze. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest niedostateczny dostęp do żyły, występujący u ponad 10% pacjentów. Często pojawiają się również zapalenie żyły, ból i obrzęk w miejscu infuzji (1-10%). Rzadziej (0,01-0,1%) notuje się reakcje anafilaktoidalne i nadwrażliwość, takie jak zapalenie polekowe skóry czy obrzęk języka, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Z nieznaną częstością zgłaszane są bóle głowy, zakrzepica miejscowa i żylna, rumień, świąd, wynaczynienie oraz martwica tkanek, co podkreśla konieczność ścisłego monitorowania pacjentów. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zwiększenia stężenia ferrytyny w surowicy, wskazującego na ryzyko przeładowania żelazem i potencjalne uszkodzenie narządów wewnętrznych.
ból w miejscu infuzji, hemina ludzka, koncentrat do infuzji, martwica miejsca wstrzyknięcia, nadwrażliwość, niedostateczny dostęp żylny, obrzęk języka, obrzęk w miejscu infuzji, odbarwienie skóry, podwyższona kreatynina, powikłanie zakrzepowe, przeładowanie żelazem, reakcja anafilaktoidalna, reakcja w miejscu infuzji, wynaczynienie, zakrzepica miejsca wstrzyknięcia, zakrzepica żylna, zapalenie polekowe skóry, zapalenie żyły, zatorowość płucna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lotriderm (0,64 mg + 10 mg)/g
Lotriderm to krem zawierający betametazonu dipropionian (0,64 mg/g) oraz klotrymazol (10 mg/g), łączący działanie kortykosteroidu i leku przeciwgrzybiczego. Stosowanie preparatu wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które obejmują zarówno objawy typowe dla kortykosteroidów, jak i dla klotrymazolu. Do działań niepożądanych o częstości rzadkiej (≥1/10 000 do <1/1000) należą zaburzenia czucia, pieczenie, wysypka grudkowo-plamkowa, obrzęk, pokrzywka oraz wtórne zakażenia. Działania niepożądane związane z klotrymazolem obejmują rumień, uczucie pieczenia, pęcherze, obrzęk, świąd, pokrzywkę oraz ogólne podrażnienie skóry. Betametazon może powodować szereg reakcji miejscowych, takich jak świąd, podrażnienie, suchość skóry, zapalenie mieszków włosowych, hirsutyzm, trądzik posteroidowy, odbarwienia skóry, perioral dermatitis, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, macerację, wtórne zakażenia, zanik skóry, rozstępy, potówki, kruchość naczyń oraz uczulenie. Częstość występowania większości z tych działań jest nieznana.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atrofia skóry, betametazonu dipropionian, hirsutyzm, klotrymazol, kortykosteroid, kruchość naczyń, lek przeciwgrzybiczy, maceracja skóry, nieostre widzenie, obrzęk, odbarwienie skóry, pęcherz skórny, perioral dermatitis, podrażnienie skóry, pokrzywka, potówki, rozstępy, rumień, suchość skóry, świąd, trądzik posteroidowy, wtórne zakażenie, wybroczyna, wysypka grudkowo-plamkowa, zaburzenie czucia, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust - Leksykon leków
Działania niepożądane – Norvasc 10 mg
Amlodypina, substancja czynna Norvascu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, których częstość występowania jest zróżnicowana i zależy od indywidualnych cech pacjenta oraz dawki leku. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęki obwodowe (w tym okolicy kostek) oraz zmęczenie. Działania te pojawiają się głównie na początku terapii lub po zwiększeniu dawki. Rzadziej występują poważniejsze reakcje, takie jak leukopenia, małopłytkowość, reakcje alergiczne, hiperglikemia, zaburzenia rytmu serca (bradykardia, tachykardia komorowa, migotanie przedsionków), zawał mięśnia sercowego, zapalenie wątroby, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz obrzęk naczynioruchowy. Warto podkreślić, że obrzęki obwodowe występują bardzo często (≥1/10), a inne objawy, takie jak kołatanie serca i nagłe zaczerwienienie, występują często (≥1/100 do <1/10).
amlodypina, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, cholestaza, drżenie, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, kurcze mięśniowe, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nagłe zaczerwienienie, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niestrawność, nieżyt nosa, Norvasc, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk uogólniony, odbarwienie skóry, parestezja, plamica, profil bezpieczeństwa amlodypiny, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, senność, splątanie, suchość jamy ustnej, szum uszny, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenia mikcji, zaburzenia nastroju, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał serca, zawroty głowy, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Oksytetracyklina – Działania niepożądane
Oksytetracyklina, stosowana w preparatach takich jak Atecortin, Oxycort oraz Oxycort A, wykazuje różnorodne działania niepożądane zależne od drogi podania i postaci farmaceutycznej. W przypadku preparatów okulistycznych obserwuje się reakcje uczuleniowe (rzadko, ≥ 1/10 000 do < 1/1 000), podrażnienie spojówek, pieczenie, świąd, nieostre widzenie, łzawienie oraz zaczerwienienie spojówki o częstości nieznanej. Długotrwałe stosowanie (powyżej 3-6 tygodni) może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak wtórne zakażenia grzybicze, zwiększenie ciśnienia śródgałkowego, zaćma podtorebkowa, jaskra oraz uszkodzenie nerwu wzrokowego. Preparaty dermatologiczne zawierające oksytetracyklinę i hydrokortyzon mogą wywoływać miejscowe reakcje skórne, takie jak pieczenie, świąd, podrażnienie, nadmierne wysuszenie, zmiany zanikowe skóry, zapalenie kontaktowe, zmiany trądzikopodobne, rozstępy, potówki, nadmierne owłosienie, odbarwienia oraz wtórne zakażenia skórne, jednak częstość tych działań jest nieznana.
atrofia tkanki podskórnej, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, flora bakteryjna, hirsutyzm, jaskra, łzawienie, maceracja skóry, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, oksytetracyklina, pieczenie, pieczenie i świąd, podrażnienie spojówki, potówki, preparat dermatologiczny, preparat okulistyczny, reakcja skórna, reakcja uczuleniowa, rozstępy, stan kliniczny, uszkodzenie nerwu wzrokowego, wysuszenie skóry, wysypka, zaburzenie widzenia, zaćma podtorebkowa, zaćma steroidowa, zaczerwienienie spojówki, zakażenie grzybicze, zakażenie skórne, zanik skóry, zapalenie kontaktowe skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zmiany trądzikopodobne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Locoid Crelo 1 mg/g
Locoid Crelo (1 mg/g emulsja) zawiera 17-maślan hydrokortyzonu i może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje skórne, takie jak zanik skóry (rzadko, 1/10 000 do 1/1000), teleangiektazje, plamica, rozstępy, trądzik krostkowy, zapalenie skóry wokół ust, efekt „z odbicia” po zaprzestaniu leczenia oraz odbarwienia skóry. Rzadko może dojść do zahamowania czynności kory nadnerczy (bardzo rzadko, <1/10 000), co wiąże się z supresją osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i potencjalnym ryzykiem niewydolności nadnerczy. Dodatkowo mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości na składniki preparatu oraz podrażnienia oczu i błon śluzowych związane z substancjami pomocniczymi.
17-maślan hydrokortyzonu, działanie ogólnoustrojowe, efekt z odbicia, Hydrocortisoni butyras, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadwrażliwość, nieostre widzenie, niewydolność kory nadnerczy, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica, rozstępy skórne, teleangiektazja, trądzik krostkowy, wyprysk, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry, zapalenie skóry wokół ust - Leksykon substancji czynnych
Diflukortolon – Działania niepożądane
Diflukortolon, stosowany miejscowo w postaci walerianianu diflukortolonu (np. w preparacie Travocort), może wywoływać liczne działania niepożądane typowe dla glikokortykosteroidów miejscowych. Najczęściej obserwuje się reakcje skórne w miejscu aplikacji, takie jak podrażnienie, pieczenie, rumień, suchość, świąd oraz pęcherzyki. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do atrofii skóry (ścieńczenie), rozstępów skórnych, teleangiektazji, zapalenia mieszków włosowych (folliculitis), nadmiernego owłosienia (hypertrichosis) oraz odbarwień skóry. W okolicy twarzy, zwłaszcza wokół ust, możliwe jest okołowargowe zapalenie skóry i zmiany trądzikopodobne. Pomimo miejscowego zastosowania, diflukortolon może ulegać wchłanianiu systemowemu, co zwiększa ryzyko supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, immunosupresji oraz zmniejszenia czynności kory nadnerczy, szczególnie u noworodków narażonych przez matki stosujące lek w ciąży lub podczas karmienia piersią. Dodatkowo, zgłaszano zaburzenia ze strony narządu wzroku, takie jak nieostre widzenie, wymagające pilnej konsultacji okulistycznej.
atrofia skóry, immunosupresja, kora nadnerczy, miejscowy glikokortykosteroid, nieostre widzenie, niewydolność nadnerczy, odbarwienie skóry, okołowargowe zapalenie skóry, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, reakcja alergiczna, rozstęp skórny, teleangiektazja, terminologia MedDRA, walerianian diflukortolonu, wchłanianie systemowe, zaburzenie endokrynologiczne, zapalenie mieszków włosowych, zmiany trądzikopodobne - Leksykon substancji czynnych
żywica p-tertbutylofenolowo-formaldehydowa – Działania niepożądane
Żywica p-tertbutylofenolowo-formaldehydowa, stosowana w diagnostyce alergicznych reakcji kontaktowych w stężeniu 45 μg/cm² (36 μg/płatek) w zestawie TRUE Test 36 (panel nr 2, pozycja 13), wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący głównie miejscowe reakcje skórne. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to przewlekłe reakcje i pieczenie skóry (≥1/10), przejściowe odbarwienia lub przebarwienia oraz rumień (≥1/100 do <1/10), a także zaostrzenie istniejących zmian zapalnych (≥1/1 000 do <1/100). Rzadziej występuje uczulenie na substancję testową (≥1/10 000 do <1/1 000). Ponadto, bardzo często (≥1/10) notuje się podrażnienie spowodowane taśmą chirurgiczną mocującą plaster, które ustępuje po jego usunięciu. Reakcje immunologiczne, takie jak uczulenie, zdarzają się rzadko, a reakcje anafilaktyczne są niezwykle rzadkie i nie zostały dotąd odnotowane w przypadku TRUE Test 36.
alergia kontaktowa, alergiczna reakcja kontaktowa, ciśnienie tętnicze, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, nadwrażliwość, odbarwienie skóry, podrażnienie skóry, przebarwienie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, remisja zmian skórnych, rumień, test płatkowy, TRUE Test, uczulenie, wynik fałszywie dodatni, zmiana zapalna, żywica p-tertbutylofenolowo-formaldehydowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Elitasone 1 mg/g
Elitasone w postaci maści zawiera 1 mg/g mometazonu furoinianu i może powodować liczne działania niepożądane, głównie skórne, związane z farmakologicznym działaniem kortykosteroidów. Najczęściej obserwuje się podrażnienia, świąd, zmiany trądzikopodobne, zapalenie mieszków włosowych, zmiany zanikowe skóry, a także ryzyko zakażeń wtórnych wskutek obniżenia miejscowej odporności. Rzadziej występują teleangiektazje oraz zmiany naczyniowe. Przy stosowaniu na dużą powierzchnię skóry, długotrwale lub pod opatrunkiem okluzyjnym, istnieje ryzyko wchłaniania ogólnoustrojowego, co może prowadzić do zahamowania czynności kory nadnerczy, zespołu Cushinga czy hiperglikemii. Szczególną grupą ryzyka są dzieci, u których ze względu na większy stosunek powierzchni skóry do masy ciała mogą wystąpić nadciśnienie wewnątrzczaszkowe oraz zaburzenia wzrostu i rozwoju.
ciemiączko, działanie niepożądane, hiperglikemia, hiperkortyzolemia, hirsutyzm, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, krwioobieg, maceracja skóry, mometazon furoinian, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, parestezja skórna, teleangiektazja, tkanka podskórna, zaburzenie skóry, zaburzenie wzrostu i rozwoju, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie wtórne, zanik barwnika, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Risperidone Teva 25 mg
Podczas terapii produktem leczniczym Risperidone Teva (25 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu) obserwuje się szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować w trakcie leczenia. Najczęściej występujące działania niepożądane (≥1/10) obejmują bezsenność, lęk, ból głowy, infekcje górnych dróg oddechowych, parkinsonizm oraz depresję. Objawy parkinsonizmu i akatyzji wykazują zależność od dawki. Wśród poważnych powikłań neurologicznych należy zwrócić uwagę na rzadki, ale zagrażający życiu złośliwy zespół neuroleptyczny, dyskinezę późną oraz niedokrwienie mózgu. W zakresie układu sercowo-naczyniowego istotne są tachykardia, migotanie przedsionków, blok przedsionkowo-komorowy oraz wydłużenie odstępu QT w EKG, które predysponuje do groźnych zaburzeń rytmu serca. Działania niepożądane dotyczące układu pokarmowego, skóry, układu moczowego i rozrodczego również są liczne i obejmują m.in. nudności, zaparcia, wysypkę, nietrzymanie moczu oraz zaburzenia funkcji seksualnych i hormonalnych, takie jak mlekotok i ginekomastia.
akatyzja, astenia, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból w jamie brzusznej, bradykardia, brak miesiączki, częstomocz, depresja, drżenie, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, dyzuria, ginekomastia, gorączka, grypa, guzek, hiperprolaktynemia, infekcja górnych dróg oddechowych, krwiak, lęk, łojotokowe zapalenie skóry, łysienie, martwica, migotanie przedsionków, mlekotok, napad drgawkowy, niedokrwienie mózgu, niemiarowość zatokowa, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudności, obrzęk, odbarwienie skóry, osteoporoza, parkinsonizm, ropień, rumień, sedacja, sucha skóra, suchość w jamie ustnej, świąd, tachykardia, torbiel, trądzik, utrata świadomości, wrzód, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wyprysk, wysypka, zaburzenie ejakulacji, zaburzenie erekcji, zaburzenie funkcji seksualnych, zaburzenie przewodzenia, zakażenie dróg moczowych, zakażenie ucha, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie zatok, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zastój moczu, zawroty głowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
N,N’-difenylo-parafenylenodiamina – Działania niepożądane
N,N’-difenylo-parafenylenodiamina (PPD) jest składnikiem mieszaniny czarnej gumy w plastrach do prób prowokacyjnych TRUE Test 36, stosowanej w diagnostyce alergii kontaktowej. Mieszanina zawiera PPD wraz z N-izopropylo-N’-fenylo-parafenylenodiaminą oraz N-cykloheksylo-N’-fenylo-parafenylenodiaminą w proporcjach wagowych 5:2:5, a całkowita zawartość mieszaniny wynosi 75 μg/cm² lub 61 μg/płatek. Stosowanie tego testu wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które obejmują przewlekłe reakcje skórne (≥1/10), pieczenie, zmiany pigmentacyjne (≥1/100 do <1/10), rumień, zaostrzenie istniejących zmian zapalnych (≥1/1 000 do <1/100) oraz rzadkie uczulenie (≥1/10 000 do <1/1 000). Dodatkowo, mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwość o nieznanej częstości, a także podrażnienie skóry spowodowane taśmą chirurgiczną (≥1/10), które zwykle ustępuje po usunięciu plastra.
mieszanina czarnej gumy, N, N-cykloheksylo-N’-fenylo-parafenylenodiamina, N-izopropylo-N’-fenylo-parafenylenodiamina, N’-difenylo-parafenylenodiamina, nadwrażliwość, obniżenie ciśnienia tętniczego, odbarwienie skóry, pieczenie skóry, podrażnienie taśmą chirurgiczną, przewlekła reakcja skórna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja anafilaktyczna ogólnoustrojowa, reakcja uczuleniowa, rumień, stosunek korzyści do ryzyka, uczulenie, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie w miejscu podania, zaostrzenie zmian zapalnych - Leksykon substancji czynnych
Hemina – Działania niepożądane
W terapii heminą, stosowaną w postaci koncentratu Human Hemin Orphan Europe 25 mg/ml, najczęściej obserwuje się powikłania naczyniowe, w tym bardzo często (≥1/10) niedostateczny dostęp do żyły, co utrudnia efektywne podawanie leku. Często (≥1/100 do <1/10) występują reakcje miejscowe, takie jak zapalenie żyły, ból i obrzęk w miejscu infuzji, a z częstością nieznaną pojawiają się rumień, świąd, wynaczynienie oraz martwica tkanek. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) mogą wystąpić reakcje anafilaktoidalne i nadwrażliwość, w tym zapalenie polekowe skóry i obrzęk języka, stanowiące zagrożenie życia. Dodatkowo obserwuje się zmiany w badaniach laboratoryjnych, takie jak niezbyt częste zwiększenie stężenia ferrytyny w surowicy, szczególnie przy długotrwałym leczeniu, co wskazuje na ryzyko hemosyderozy, oraz nieznane częstości wzrost stężenia kreatyniny, sugerujące potencjalny wpływ na funkcję nerek.
ferrytyna w surowicy, hemina, hemosyderoza, Human Hemin Orphan Europe, infuzja, kreatynina we krwi, martwica w miejscu wstrzyknięcia, monitoring działań niepożądanych, morfologia krwi, nadmierne gromadzenie żelaza, niedostateczny dostęp żylny, obrzęk języka, odbarwienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, rumień w miejscu wstrzyknięcia, świąd w miejscu wstrzyknięcia, wynaczynienie, zakrzepica w miejscu wstrzyknięcia, zakrzepica żylna, zapalenie polekowe skóry, zapalenie żyły, zatorowość - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlozek 5 mg
Terapia amlodypiną (Amlozek) wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie. Bardzo rzadko (<1/10 000) zgłaszano leukopenię, małopłytkowość, reakcje alergiczne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, hiperglikemię oraz poważne zaburzenia wątroby i skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) występują zaburzenia psychiczne (depresja, lęk, bezsenność), zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie tętnicze, kaszel, zapalenie błony śluzowej nosa, bóle mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia mikcji oraz objawy skórne jak wysypka i pokrzywka.
amlodypina, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, cholestaza, depresja, drżenie, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, kurcz mięśni, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niestrawność, nokturia, nudności, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, odbarwienie skóry, parestezja, plamica, pokrzywka, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, splątanie, suchość błony śluzowej jamy ustnej, świąd, szum uszny, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymioty, wzmożona potliwość, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenie mikcji, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmiana nastroju, żółtaczka, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon substancji czynnych
Izokonazol – Działania niepożądane
Izokonazol azotan, będący imidazolem o działaniu przeciwgrzybiczym, stosowany jest miejscowo w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry i błon śluzowych. Preparaty zawierające izokonazol to m.in. krem dopochwowy Izovag, krem Travogen oraz krem Travocort, który dodatkowo zawiera kortykosteroid diflukortolon walerianian. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje miejscowe, takie jak podrażnienie, pieczenie (często w Travogen, bardzo rzadko w Izovag), świąd (częstość nieznana w Travogen, bardzo rzadka w Izovag), zmiany sączące (często w Travogen) oraz kontaktowe zapalenie skóry (rzadko w Travogen). W przypadku Travocort mogą wystąpić dodatkowe objawy typowe dla glikokortykosteroidów, takie jak ścieńczenie skóry, rozstępy, teleangiektazje, zapalenie mieszków włosowych, nadmierny wzrost owłosienia oraz nieostre widzenie (częstość nieznana). Izokonazol charakteryzuje się minimalną absorpcją ogólnoustrojową, co ogranicza ryzyko działań systemowych, jednak preparaty zawierające kortykosteroidy niosą ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu lub aplikacji na dużą powierzchnię skóry.
absorpcja ogólnoustrojowa, atrofia skóry, diflukortolonu walerianian, działanie niepożądane, hipertrichoza, immunosupresja, izokonazol azotan, kontaktowe zapalenie skóry, krem dopochwowy, niedoczynność kory nadnerczy, nieostre widzenie, obrzęk skóry, odbarwienie skóry, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna skórna, rozstępy skórne, rumień, świąd skóry, teleangiektazja, wyprysk potnicowy, zaburzenie endokrynologiczne, zakażenie grzybicze skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołowargowe, zmiany sączące, zmiany trądzikopodobne - Leksykon substancji czynnych
Cl+Me-izotiazolinon – Działania niepożądane
Cl+Me-izotiazolinon, stosowany w plastrach testowych TRUE Test 36 w stężeniu 4 μg/cm² (3 μg/płatek), jest wykorzystywany do diagnostyki alergii kontaktowej. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje skórne, w tym przewlekłe pieczenie i reakcje utrzymujące się przez tygodnie lub miesiące, występujące bardzo często (≥1/10). Często (≥1/100 do <1/10) pojawiają się przejściowe odbarwienia, przebarwienia oraz rumień w miejscu aplikacji, które zwykle ustępują samoistnie. Zaostrzenie istniejących zmian zapalnych skóry obserwuje się niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), natomiast uczulenie i reakcje alergiczne występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000). Reakcje anafilaktyczne, choć potencjalnie zagrażające życiu, mają częstość nieznaną i nie zostały dotychczas odnotowane po zastosowaniu TRUE Test 36.
alergia kontaktowa, izotiazolinon, leczenie przeciwalergiczne, nadwrażliwość, obniżenie ciśnienia tętniczego, odbarwienie skóry, oddział alergologiczny, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, procedura przeciwwstrząsowa, przebarwienie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja przewlekła, reakcja uczuleniowa, rumień, taśma chirurgiczna, test prowokacyjny, zaostrzenie zmian zapalnych, zapalenie skóry, zmiana pigmentacyjna - Leksykon substancji czynnych
Alkohole sterolowe z lanoliny – Działania niepożądane
Alkohole sterolowe z lanoliny, obecne w produkcie TRUE Test 36 w stężeniu 1000 µg/cm² (810 µg/płatek), są istotnym składnikiem wykorzystywanym w diagnostyce alergologicznej. Pomimo szerokiego zastosowania w produktach medycznych i kosmetycznych, mogą wywoływać różnorodne reakcje skórne, zarówno natychmiastowe, jak i odroczone. Najczęściej obserwuje się przewlekłe reakcje zapalne i uczucie pieczenia (≥10% pacjentów), a także przejściowe odbarwienia, przebarwienia i rumień (1–10%). Rzadziej (0,1–1%) dochodzi do zaostrzenia istniejących zmian zapalnych, a uczulenie na alkohole sterolowe z lanoliny występuje u 0,01–0,1% pacjentów. Podrażnienia mechaniczne spowodowane taśmą chirurgiczną są bardzo częste (≥10%) i zwykle ustępują po usunięciu plastra. Reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwość są zgłaszane z częstością nieznaną, jednak nie odnotowano ich po zastosowaniu TRUE Test 36.
alergologia, alkohole sterolowe z lanoliny, nadwrażliwość, obniżenie ciśnienia tętniczego, odbarwienie skóry, pieczenie skóry, plaster testowy, podrażnienie taśmą chirurgiczną, próba prowokacyjna diagnostyczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, reakcja przewlekła, reakcja skórna, reakcja uczuleniowa, rumień, stosunek korzyści do ryzyka, TRUE Test, zaostrzenie zmian zapalnych, zapalenie skóry