Działania niepożądane
Risperidone Teva 25 mg

Podczas terapii produktem leczniczym Risperidone Teva (25 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu) obserwuje się szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować w trakcie leczenia. Najczęściej występujące działania niepożądane (≥1/10) obejmują bezsenność, lęk, ból głowy, infekcje górnych dróg oddechowych, parkinsonizm oraz depresję. Objawy parkinsonizmu i akatyzji wykazują zależność od dawki. Wśród poważnych powikłań neurologicznych należy zwrócić uwagę na rzadki, ale zagrażający życiu złośliwy zespół neuroleptyczny, dyskinezę późną oraz niedokrwienie mózgu. W zakresie układu sercowo-naczyniowego istotne są tachykardia, migotanie przedsionków, blok przedsionkowo-komorowy oraz wydłużenie odstępu QT w EKG, które predysponuje do groźnych zaburzeń rytmu serca. Działania niepożądane dotyczące układu pokarmowego, skóry, układu moczowego i rozrodczego również są liczne i obejmują m.in. nudności, zaparcia, wysypkę, nietrzymanie moczu oraz zaburzenia funkcji seksualnych i hormonalnych, takie jak mlekotok i ginekomastia.

Działania niepożądane leku Risperidone Teva

Podczas terapii produktem leczniczym Risperidone Teva (25 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu) mogą występować różnorodne działania niepożądane, których monitorowanie jest istotnym elementem procesu terapeutycznego. W poniższym opracowaniu przedstawiono szczegółową charakterystykę działań niepożądanych występujących podczas stosowania tego leku, z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz stopnia nasilenia.1

Najczęściej występujące działania niepożądane

Zgodnie z danymi klinicznymi, działania niepożądane występujące najczęściej (z częstością ≥1/10) podczas terapii rysperydonem obejmują: bezsenność, lęk, ból głowy, infekcje górnych dróg oddechowych, parkinsonizm oraz depresję. Obserwacje kliniczne wykazały również, że niektóre działania niepożądane wykazują zależność od dawki – dotyczy to szczególnie objawów parkinsonizmu oraz akatyzji.2

Reakcje w miejscu wstrzyknięcia

Szczególnej uwagi wymagają reakcje w miejscu wstrzyknięcia, które mogą przyjmować postać ciężkich, lokalnych powikłań. Po wprowadzeniu produktu na rynek zaobserwowano wystąpienie takich reakcji jak: martwica w miejscu wstrzyknięcia, ropień, zapalenie tkanki łącznej, wrzód, krwiak, torbiel oraz guzek. Częstość występowania tych powikłań nie została precyzyjnie określona ze względu na ograniczenia w dostępnych danych. W pojedynczych przypadkach ciężkie reakcje miejscowe wymagały interwencji chirurgicznej.3

Podział działań niepożądanych według układów i częstości

Działania niepożądane rysperydonu zostały sklasyfikowane według częstości występowania z zastosowaniem następujących kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (niemożliwa do określenia na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Risperidone Teva" data-section="Działania niepożądane" title="Poniżej podano wszystkie działania niepożądane zgłoszone w trakcie badań klinicznych i po wprowadzeniu produktu do obrotu, z częstością występowania ustaloną na podstawie badań klinicznych rysperydonu. Zastosowano następujące określenia odnoszące się do częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000) i bardzo rzadko (4

W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania, działania niepożądane są uporządkowane według zmniejszającego się nasilenia.5

Zaburzenia układu nerwowego

Wśród działań niepożądanych dotyczących układu nerwowego obserwuje się: parkinsonizm, ból głowy, sedację/senność, akatyzję, dystonię, zawroty głowy, dyskinezę oraz drżenie. W rzadszych przypadkach może dochodzić do poważniejszych powikłań, takich jak dyskineza późna, niedokrwienie mózgu, utrata świadomości, napady drgawkowe czy złośliwy zespół neuroleptyczny.6

Zaburzenia psychiczne

W zakresie funkcji psychicznych najczęściej obserwuje się: bezsenność, depresję oraz lęk.7

Zaburzenia układu krążenia

Wśród działań niepożądanych dotyczących układu sercowo-naczyniowego odnotowano: tachykardię, migotanie przedsionków, blok przedsionkowo-komorowy, zaburzenia przewodzenia, wydłużenie odstępu QT w EKG, bradykardię oraz nieprawidłową niemiarowość zatokową.8

Zaburzenia żołądka i jelit

Z układem pokarmowym związane są takie działania niepożądane jak: ból w jamie brzusznej, uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, wymioty, nudności, zaparcia, zapalenie żołądka i jelit, biegunka, niestrawność, suchość w jamie ustnej oraz ból zęba.9

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Działania niepożądane dotyczące skóry obejmują: wysypkę, świąd, łysienie, wyprysk, suchą skórę, rumień, odbarwienie skóry, trądzik oraz łojotokowe zapalenie skóry.10

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

W zakresie układu moczowego obserwuje się: nietrzymanie moczu, częstomocz, zastój moczu oraz dyzurię.11

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Działania niepożądane dotyczące układu rozrodczego to między innymi: zaburzenia erekcji, brak miesiączki, mlekotok, zaburzenia ejakulacji, opóźnione miesiączkowanie, zaburzenia miesiączkowania, ginekomastia, zaburzenia funkcji seksualnych, ból piersi, dyskomfort piersi oraz wydzielina z pochwy.12

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Działania niepożądane o charakterze ogólnym obejmują: obrzęk, gorączkę, ból w klatce piersiowej, osłabienie (astenię), zmęczenie, ból oraz reakcje w miejscu wstrzyknięcia.13

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

W trakcie terapii rysperydonem mogą wystąpić zakażenia o różnym nasileniu, w tym:

14

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenie górnych dróg oddechowych Bardzo często (≥1/10) Infekcje obejmujące górne drogi oddechowe, mogące manifestować się bólem gardła, katarem, kaszlem
Zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, zakażenie dróg moczowych, grypa Często (≥1/100 do <1/10) Infekcje o różnej lokalizacji i nasileniu, mogące wymagać antybiotykoterapii
Zakażenie dróg oddechowych, zapalenie pęcherza moczowego, zakażenie ucha Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Rzadziej występujące infekcje, często o łagodniejszym przebiegu
Zaburzenia psychiczne Bezsenność Bardzo często (≥1/10) Trudności w zasypianiu, utrzymaniu snu lub przedwczesne budzenie się
Lęk Bardzo często (≥1/10) Uczucie niepokoju, obawy, napięcia psychicznego
Depresja Bardzo często (≥1/10) Obniżony nastrój, utrata zainteresowań, zmniejszenie energii
Zaburzenia układu nerwowego Parkinsonizm Bardzo często (≥1/10) Zespół objawów obejmujący sztywność mięśniową, spowolnienie ruchowe, drżenie spoczynkowe, zaburzenia chodu
Ból głowy Bardzo często (≥1/10) Bóle różnej lokalizacji i nasilenia w obrębie głowy
Sedacja/senność Często Nadmierne uspokojenie, senność w ciągu dnia
Akatyzja Często Subiektywne uczucie niepokoju ruchowego, niemożność utrzymania ciała w spoczynku
Dystonia Często Nieprawidłowe, przedłużone skurcze mięśni powodujące wykręcanie lub nienaturalne pozycje ciała
Zawroty głowy Często Uczucie wirowania, niestabilności, zaburzenia równowagi
Dyskineza Często Mimowolne ruchy, głównie w obrębie twarzy i kończyn
Złośliwy zespół neuroleptyczny Rzadko Potencjalnie zagrażający życiu zespół objawów obejmujący gorączkę, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości, niestabilność autonomicznego układu nerwowego
Zaburzenia serca Tachykardia Często Przyspieszenie rytmu serca
Wydłużenie odstępu QT w EKG Niezbyt często Elektrokardiograficzne nieprawidłowości mogące predysponować do zaburzeń rytmu serca
Migotanie przedsionków Niezbyt często Arytmia charakteryzująca się nieregularnym, szybkim rytmem przedsionków
Zaburzenia żołądka i jelit Ból w jamie brzusznej Często Bóle różnej lokalizacji i charakteru w obrębie brzucha
Wymioty, nudności Często Uczucie mdłości z możliwymi wymiotami
Zaparcia Często Rzadkie, utrudnione wypróżnienia, twarde stolce
Biegunka Często Częste, luźne stolce
Suchość w jamie ustnej Często Zmniejszone wydzielanie śliny, uczucie suchości błon śluzowych jamy ustnej
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zaburzenia erekcji Często Trudności w osiągnięciu lub utrzymaniu erekcji
Brak miesiączki Często Brak krwawień miesiączkowych przez co najmniej 3 cykle
Mlekotok Często Wydzielanie mleka z piersi niezwiązane z karmieniem piersią
Ginekomastia Niezbyt często Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn
Zaburzenia ejakulacji Często Trudności z wytryskiem lub jego brak
Zaburzenia miesiączkowania Często Nieregularne, obfite lub skąpe krwawienia miesiączkowe
Ból piersi Często Dyskomfort, ból w obrębie gruczołów piersiowych
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Reakcje w miejscu wstrzyknięcia Częstość nieznana Obejmują martwicę, ropień, zapalenie tkanki łącznej, wrzód, krwiak, torbiel, guzek; mogą wymagać interwencji chirurgicznej
Obrzęk Często Nagromadzenie płynu w tkankach, najczęściej widoczne w okolicy kostek, stóp
Gorączka Często Podwyższona temperatura ciała
Ból w klatce piersiowej Często Ból o różnym charakterze i nasileniu w obrębie klatki piersiowej
Osłabienie (astenia) Często Uogólnione osłabienie, zmniejszenie siły mięśniowej
Zmęczenie Często Uczucie wyczerpania, braku energii
Ból Często Ból o różnej lokalizacji i charakterze

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Poważne powikłania neurologiczne

Szczególnej uwagi wymagają potencjalnie poważne zaburzenia neurologiczne, jak złośliwy zespół neuroleptyczny – rzadkie, ale zagrażające życiu powikłanie charakteryzujące się sztywnością mięśniową, gorączką, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomicznego układu nerwowego. Innymi poważnymi powikłaniami neurologicznymi są dyskineza późna (zaburzenie mogące być nieodwracalne) oraz niedokrwienie mózgu.15

Powikłania kardiologiczne

W kontekście zaburzeń kardiologicznych szczególnie niebezpieczne jest wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, które może predysponować do wystąpienia zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca. Uwagi wymaga również migotanie przedsionków, które zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, w tym udaru mózgu.16

Ciężkie reakcje w miejscu wstrzyknięcia

Istotnym zagrożeniem dla pacjentów są ciężkie reakcje w miejscu wstrzyknięcia, które mogą wymagać interwencji chirurgicznej. Należy do nich martwica tkanek, ropień czy zapalenie tkanki łącznej. Powikłania te mogą prowadzić do przedłużonego procesu gojenia, zaburzeń funkcji kończyny, zakażeń wtórnych i znacznego dyskomfortu pacjenta.17

Zaburzenia endokrynologiczne

Zaburzenia hormonalne manifestujące się jako mlekotok, zaburzenia miesiączkowania czy ginekomastia mogą wskazywać na podwyższony poziom prolaktyny indukowany terapią rysperydonem. Długotrwała hiperprolaktynemia może prowadzić do dalszych konsekwencji zdrowotnych, w tym osteoporozy czy zaburzeń płodności.18

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl