Wskazania do stosowania
Monoetanoloamid kwasu undecylenowego

Monoetanoloamid kwasu undecylenowego – wskazania do stosowania

Monoetanoloamid kwasu undecylenowego (Mono-N-ethanol-undecylenamidum) jest substancją czynną o działaniu przeciwgrzybiczym, stosowaną w leczeniu miejscowym różnych postaci zakażeń grzybiczych skóry. Występuje w preparatach leczniczych dostępnych w formie pudru i maści, co umożliwia dobór odpowiedniej postaci leku w zależności od charakteru i umiejscowienia zmian grzybiczych.¹

Główne wskazania do stosowania

Monoetanoloamid kwasu undecylenowego jest zalecany w leczeniu różnych typów grzybic skórnych, które stanowią jedne z najczęstszych zakażeń dermatologicznych. Substancja ta znajduje zastosowanie w następujących przypadkach:²

• Grzybica drobnozarodnikowa skóry gładkiej i owłosionej – zakażenie wywołane przez dermatofity, charakteryzujące się obecnością zmian rumieniowych, złuszczających, często z wyraźnym brzegiem
• Grzybica stóp – jedna z najczęstszych postaci grzybicy, objawiająca się zmianami zlokalizowanymi w przestrzeniach międzypalcowych, na podeszwach lub w formie pęcherzykowej
• Grzybica naskórkowa – powierzchowne zakażenie warstwy rogowej naskórka
• Egzema grzybicza (mycoticum) – stan zapalny skóry z towarzyszącym zakażeniem grzybiczym

³

Leczenie wspomagające i profilaktyka

Oprócz zastosowania w podstawowych przypadkach grzybic skórnych, monoetanoloamid kwasu undecylenowego rekomendowany jest również jako:⁴

• Terapia wspomagająca w:
  • Grzybicach skóry i szpar międzypalcowych – jako uzupełnienie leczenia podstawowego
  • Grzybicach paznokci (onychomykozach) – jako element kompleksowej terapii, zwykle wymagającej leczenia ogólnego
  • Drożdżycach skóry – zakażeniach wywołanych przez drożdżaki, głównie z rodzaju Candida
• Profilaktyka zakażeń grzybiczych – zwłaszcza u osób z grup podwyższonego ryzyka

⁵

Dostępne postaci leku i ich zastosowanie

Monoetanoloamid kwasu undecylenowego występuje w preparatach handlowych w różnych postaciach farmaceutycznych, co umożliwia dostosowanie formy aplikacji do rodzaju i lokalizacji zmian:⁶

• Puder leczniczy (np. Mykodermina (30 mg + 100 mg)/g) – zawiera monoetanoloamid kwasu undecylenowego (30 mg/g) w połączeniu z cynkiem undecylenianem (100 mg/g). Forma ta jest szczególnie przydatna w leczeniu grzybic w miejscach wilgotnych, np. w przestrzeniach międzypalcowych stóp, pachwinach, pod pachami
• Maść (np. Mykodermina 60 mg/g) – zawiera monoetanoloamid kwasu undecylenowego w stężeniu 60 mg/g. Ta postać jest preferowana w przypadku zmian suchych, złuszczających się oraz na powierzchniach z ograniczoną wentylacją

⁷

Zalecenia dla lekarzy w doborze terapii

Przy wyborze preparatu zawierającego monoetanoloamid kwasu undecylenowego, lekarz powinien kierować się następującymi czynnikami:⁸

• Rodzaj i lokalizacja zmian grzybiczych – dla grzybicy stóp z nadmierną wilgotnością (np. między palcami) zalecany jest puder leczniczy; dla zmian suchych, złuszczających się bardziej odpowiednia będzie maść
• Obecność stanu zapalnego – w przypadku egzemy grzybiczej (mycoticum) z towarzyszącym stanem zapalnym maść może zapewnić lepsze działanie nawilżające i przeciwzapalne
• Potrzeba profilaktyki – u pacjentów z nawracającymi infekcjami grzybiczymi puder leczniczy może być stosowany profilaktycznie, zwłaszcza w miejscach narażonych na nadmierne pocenie
• Współistniejące zakażenia – w przypadku infekcji mieszanych (np. bakteryjno-grzybiczych) szczególnie korzystne może być zastosowanie pudru zawierającego dodatkowo cynk undecylenian

⁹

Specyficzne aspekty terapeutyczne

W leczeniu grzybic skóry z wykorzystaniem monoetanoloamidu kwasu undecylenowego należy zwrócić uwagę na następujące aspekty:¹⁰

• W przypadku grzybicy paznokci preparat zawierający monoetanoloamid kwasu undecylenowego stosuje się zazwyczaj jako leczenie wspomagające terapię ogólnoustrojową, gdyż sama terapia miejscowa zwykle nie jest wystarczająca do całkowitego wyleczenia onychomykozy
• W grzybicy drobnozarodnikowej skóry owłosionej (np. owłosionej skóry głowy) preparaty z monoetanoloamidem kwasu undecylenowego mogą być stosowane jako uzupełnienie terapii przeciwgrzybiczej doustnej
• W przypadku drożdżyc skuteczność może być zróżnicowana w zależności od gatunku Candida wywołującego zakażenie, dlatego warto rozważyć pobranie materiału do badania mykologicznego przed rozpoczęciem leczenia
• W egzemie grzybiczej istotne jest łączenie działania przeciwgrzybiczego i przeciwzapalnego, dlatego w niektórych przypadkach może być konieczne dodatkowe zastosowanie miejscowych preparatów przeciwzapalnych

¹¹

Zastosowanie profilaktyczne

Monoetanoloamid kwasu undecylenowego może być zalecany profilaktycznie w następujących sytuacjach:¹²

• U pacjentów z nawracającymi grzybicami stóp – aplikacja pudru na skórę stóp i do obuwia może zmniejszyć ryzyko nawrotu infekcji
• W przypadku osób narażonych na zwiększone ryzyko zakażeń grzybiczych z powodów zawodowych (np. pracownicy basenów, sportowcy) lub zdrowotnych (np. pacjenci z cukrzycą, zaburzeniami odporności)
• U osób korzystających z obiektów sportowych i rekreacyjnych o zwiększonym ryzyku transmisji grzybów (baseny, sauny, siłownie)
• W sytuacji zwiększonej potliwości stóp – puder leczniczy pomaga zmniejszyć wilgotność, co ogranicza ryzyko rozwoju grzybicy

¹³