Kod ICD-10: F11.7

Kod F11.7 to Rezydualne i późno ujawniające się zaburzenia psychotyczne

Kod F11.7 zgodnie z klasyfikacją ICD-10 odnosi się do zaburzeń psychotycznych wynikających z używania opioidów, które występują jako objawy rezydualne bądź późno ujawniające się (czyli rozwijające się po okresie ostrego zatrucia lub odstawienia substancji). Dotyczy pacjentów, u których psychotyczne powikłania utrzymują się przez dłuższy czas po zakończeniu przyjmowania opioidów lub ujawniają się z opóźnieniem, w odróżnieniu od ostrych reakcji psychotycznych.

Wskazania do stosowania kodu

Kod F11.7 należy stosować u pacjentów, u których występują utrzymujące się zaburzenia psychotyczne (np. urojenia, omamy, rozkojarzenie), których etiologia związana jest z wcześniejszym używaniem opioidów – nawet, gdy kontakt z substancją miał miejsce w odległej przeszłości. Ważne jest wykluczenie innych przyczyn psychiatrycznych (np. schizofrenii czy pierwotnych zaburzeń afektywnych).
Wskazaniem są także sytuacje, w których objawy psychotyczne pojawiają się po tygodniach lub miesiącach od zakończenia zażywania opioidów i utrzymują się po ustąpieniu objawów ostrego zatrucia/odstawienia. Kod ten nie powinien być stosowany do ostrych psychoz związanych z bieżącym zatruciem opioidami.

• Utrwalone lub późno ujawniające się objawy psychotyczne powiązane przyczynowo z używaniem opioidów
• Brak wywiadu innych pierwotnych zaburzeń psychotycznych
• Brak aktywnego zażywania opioidów w momencie występowania objawów

Typowe leki stosowane w leczeniu

W leczeniu rezydualnych i późno ujawniających się zaburzeń psychotycznych stosowanych jest kilka grup leków, zależnie od dominanty objawowej oraz stanu pacjenta:

• Leki przeciwpsychotyczne (neuroleptyki) – to podstawowa grupa leków, najczęściej stosowane są:
  • Olanzapina
  • Risperidon
  • Kwetiapina
  • W niektórych przypadkach haloperidol lub inne klasyczne neuroleptyki
• Leki normotymiczne – stosowane w celu stabilizacji nastroju, gdy występują objawy afektywne
  • Kwas walproinowy
  • Karbamazepina
• Leki przeciwdepresyjne – stosowane w przypadku współwystępowania objawów depresji
• Leki wspomagające uzależnieniowym pacjentom – np. buprenorfina/nalokson (w leczeniu uzależnienia; nie odpowiadają za leczenie psychozy, ale mogą być elementem terapii kompleksowej)

Dobór leków zależny jest od obrazu klinicznego, tolerancji leczenia i ewentualnych przeciwwskazań.

Podsumowanie znaczenia i użyteczności kodu dla lekarza

Kod F11.7 pozwala precyzyjnie rozpoznać przypadki przewlekłych, utrzymujących się lub późno ujawniających się zaburzeń psychotycznych wywołanych używaniem opioidów. Zapewnia to:

• Dokładną dokumentację w historii choroby, co jest istotne zarówno diagnostycznie, jak i dla rozliczeń z płatnikiem świadczeń
• Umożliwia dobór adekwatnych strategii terapeutycznych
• Pozwala na monitorowanie przewlekłych konsekwencji używania opioidów w populacji pacjentów
• Wspiera prawidłowe skierowanie pacjenta na terapię uzależnień lub do specjalisty psychiatry

Stosowanie tego kodu ma istotne znaczenie w pracy lekarza psychiatry, lekarza POZ oraz innych specjalistów zajmujących się leczeniem uzależnień i zaburzeń psychicznych.