Kod ICD-10: F98.5

Kod F98.5 to Jąkanie [zacinanie się]

Kod F98.5 w klasyfikacji ICD-10 odpowiada zaburzeniu znanemu jako jąkanie (stuttering), zwane też zacinaniem się. To zaburzenie płynności mówienia występujące głównie u dzieci, ale może utrzymywać się również w dorosłości. Objawia się ono powtarzaniem, przedłużaniem lub blokowaniem dźwięków, sylab lub wyrazów. Kod ten służy do oznaczania przypadków, w których jąkanie nie jest skutkiem innego schorzenia neurologicznego lub psychiatrycznego.

Wskazania do stosowania kodu

Kod F98.5 powinien być stosowany u pacjentów, u których rozpoznano jąkanie jako zaburzenie pierwotne, niezwiązane z innymi zaburzeniami rozwoju, schorzeniami neurologicznymi, urazami czaszkowo-mózgowymi czy chorobami psychicznymi. Najczęściej kod ten używa się:

• W diagnostyce zaburzeń płynności mowy, zwłaszcza u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym
• W monitorowaniu rozwoju dziecka i rozpoznawaniu zaburzeń rozwoju mowy
• Przy kierowaniu na terapię logopedyczną lub terapię psychologiczną
• W sytuacjach konieczności dokumentowania zaburzeń mowy do orzecznictwa lub celów administracyjnych (np. wydania zaświadczenia o stanie zdrowia)

Typowe leki stosowane w leczeniu

Leczenie jąkania w przeważającej większości przypadków ma charakter niefarmakologiczny. Leki nie są rutynowo stosowane w terapii tego zaburzenia, a podstawą postępowania jest:

• Rozbudowana terapia logopedyczna (ćwiczenia płynności mowy, techniki relaksacyjne, nauka kontroli oddechu)
• Terapia psychologiczna, w tym terapia poznawczo-behawioralna
• Wsparcie środowiskowe (rodzinne i szkolne)

W szczególnie trudnych przypadkach, gdy występuje wyraźny lęk społeczny lub zaburzenia emocjonalne towarzyszące jąkaniu, rozważa się czasowe użycie leków z grupy:

• Anksjolityki (np. benzodiazepiny) – wyłącznie krótkotrwale i pod ścisłym nadzorem
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – w przypadkach współistniejących zaburzeń lękowych

Leczenie farmakologiczne jest zawsze uzupełnieniem, a nie podstawą terapii.

Podsumowanie znaczenia i użyteczności kodu dla lekarza

Kod F98.5 jest niezwykle istotny dla lekarza, logopedy i psychologa w procesie diagnozowania i dokumentowania jąkania. Umożliwia prawidłowe skierowanie pacjenta do odpowiedniego specjalisty oraz poprawne prowadzenie dokumentacji medycznej i orzeczniczej. Pozwala także na monitorowanie efektów terapii, a w wyjątkowych przypadkach – kwalifikowanie do leczenia farmakologicznego, wyłącznie gdy współwystępują inne zaburzenia psychiczne. Znajomość tego kodu oraz zasad jego użycia pomaga w zapewnieniu optymalnej, zintegrowanej opieki nad pacjentem z jąkaniem.