Kod ICD-10: F23.3

Kod F23.3 to Inne ostre zaburzenie psychotyczne z przewagą urojeń

Kod F23.3 w klasyfikacji ICD-10 odnosi się do rozpoznania ostrych zaburzeń psychotycznych, w których dominującym objawem są urojenia (czyli fałszywe przekonania, niepodlegające korekcji mimo dowodów przeciwnych), bez wyraźnej lub dominującej obecności innych objawów psychotycznych (np. halucynacji). Zaburzenie ma charakter nagły (ostry) i zwykle trwa kilka tygodni. Kod ten stosuje się, gdy obraz kliniczny nie odpowiada precyzyjnie innym, bardziej sprecyzowanym jednostkom z grupy F23 (np. F23.0 – ostra paranoidalna psychoza), a urojenia mają charakter przeważający.

Wskazania do stosowania kodu

Kod F23.3 należy stosować w sytuacjach, gdy pacjent zgłasza się lub jest przyjmowany z nagłym pojawieniem się zaburzeń psychotycznych, charakteryzujących się przewagą urojeń, często o różnej tematyce (prześladowczej, wielkościowej, hipochondrycznej, inne), nierzadko w połączeniu z dezorganizacją zachowania czy wzmożoną podejrzliwością. Stosuje się go u pacjentów, u których nie występują długotrwałe objawy ani utrwalone zmiany osobowości oraz nie spełniają oni kryteriów innych, przewlekłych psychoz, jak np. schizofrenia czy zaburzenia schizoafektywne.

• Ostre, nagłe wystąpienie objawów psychotycznych z przewagą urojeń
• Brak dominujących halucynacji lub innych zaburzeń psychotycznych
• Krótkotrwały przebieg (zwykle do 4 tygodni)
• Konieczność wykluczenia schizofrenii i innych przewlekłych zaburzeń psychotycznych
• Brak objawów mogących sugerować organiczne podłoże zaburzenia

Typowe leki stosowane w leczeniu

Leczenie ostrych zaburzeń psychotycznych z przewagą urojeń opiera się głównie na krótkoterminowym stosowaniu neuroleptyków (leków przeciwpsychotycznych). Wybór konkretnego preparatu zależy od obrazu klinicznego, wywiadu i tolerancji pacjenta.

• Leki przeciwpsychotyczne (neuroleptyki):
  • Neuroleptyki typowe (np. haloperidol, perfenazyna, chlorpromazyna)
  • Neuroleptyki atypowe (np. olanzapina, risperidon, aripiprazol, kwetiapina)
• Leki uspokajające (benzodiazepiny) – doraźnie w przypadku silnego pobudzenia lub lęku (np. lorazepam, diazepam)
• Leki nasenne – w przypadku towarzyszących zaburzeń snu

W miarę możliwości, leczenie powinno być jak najkrótsze, aby uniknąć działań niepożądanych, regularnie oceniając konieczność dalszej farmakoterapii.

Podsumowanie znaczenia i użyteczności kodu dla lekarza

Kod F23.3 jest przydatny w pracy lekarza, szczególnie w warunkach oddziału psychiatrycznego lub opinii sądowo-psychiatrycznej, gdzie ważne jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie leczenia zaburzenia o ostrym przebiegu, które jednak nie spełnia kryteriów dla innych szczegółowych rozpoznań. Pozwala na precyzyjne zaklasyfikowanie epizodu psychotycznego, zaplanowanie leczenia oraz monitorowanie pacjenta pod kątem przejścia w zaburzenie przewlekłe. Ponadto stosowanie kodu umożliwia prawidłową dokumentację i rozliczenie świadczenia.