Kod ICD-10: F64.2

Kod F64.2 to Zaburzenia identyfikacji płciowej w dzieciństwie

Kod F64.2 według klasyfikacji ICD-10 odnosi się do zaburzeń identyfikacji płciowej w dzieciństwie. Rozpoznanie to stawiane jest u dzieci, które wykazują trwałą i wyraźną identyfikację z płcią przeciwną w stosunku do przypisanej im przy urodzeniu. Objawia się to m.in. silnym pragnieniem bycia, zachowywania się i traktowania jako przedstawiciel płci przeciwnej, niechęcią do swojej anatomicznej płci oraz przyjmowanymi typowo dla płci przeciwnej zachowaniami i zainteresowaniami.

Wskazania do stosowania kodu

Kod F64.2 stosuje się u dzieci (najczęściej przed okresem dojrzewania), u których obserwuje się:

• Utrwalony dyskomfort związany z własną płcią biologiczną;
• Silne pragnienie lub zachowania charakterystyczne dla płci przeciwnej;
• Wyraźne odgrywanie ról i zabawy związane z płcią przeciwną;
• Pragnienie posiadania cech anatomicznych płci przeciwnej lub niechęć do własnych cech płciowych;
• Brak innego rozpoznania psychiatrycznego lub rozwojowego, które tłumaczyłoby objawy (np. autyzm, zaburzenia rozwoju języka).

Rozpoznanie nie dotyczy sytuacji niepowiązanych z tożsamością płciową, takich jak homoseksualizm, czy przelotne zainteresowania typowe dla okresu dzieciństwa.

Typowe leki stosowane w leczeniu

Zaburzenia identyfikacji płciowej w dzieciństwie zasadniczo nie są leczone farmakologicznie, zwłaszcza we wczesnym okresie rozwojowym.

• Farmakoterapia nie jest standardem – podstawą leczenia jest psychoterapia indywidualna i/lub rodzinna oraz wsparcie środowiskowe;
• W wyjątkowych przypadkach (np. silnemu lękowi lub nasileniu objawów dodatkowych, jak depresja czy lęk) mogą być krótkotrwale stosowane leki z grupy SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) lub inne leki przeciwdepresyjne, leki przeciwlękowe;
• Hormonalne leczenie (blokery dojrzewania) stosowane jest wyłącznie w szczególnych przypadkach, po okresie dzieciństwa, u nastolatków i zawsze pod ścisłym nadzorem zespołu specjalistycznego.

Kluczowe znaczenie ma wczesna interwencja psychologiczna oraz edukacja rodziców i opiekunów, zamiast sięgania po farmakologię.

Podsumowanie znaczenia i użyteczności kodu dla lekarza

Kod F64.2 jest ważnym narzędziem diagnostycznym, pozwalającym na odróżnienie trwałych zaburzeń identyfikacji płciowej od innych, przelotnych zjawisk czy zachowań mieszczących się w normie rozwojowej. Prawidłowe rozpoznanie umożliwia skierowanie dziecka i jego rodziny do doświadczonych zespołów terapeutycznych oraz zaplanowanie adekwatnego wsparcia psychologicznego. Stosowanie farmakoterapii jest ograniczone i niestandardowe – najistotniejsze są działania psychoterapeutyczne i praca z rodziną, a także edukacja środowiskowa. Kod jest użyteczny w dokumentacji medycznej, statystyce i planowaniu interdyscyplinarnej opieki nad dziećmi z rozpoznanym zaburzeniem tożsamości płciowej.