Kod ICD-10: D74.8.0

Kod D74.8.0 to Methemoglobinemia toksyczna

Kod ICD-10 D74.8.0 oznacza methemoglobinemię toksyczną, czyli stan, w którym patologicznie podwyższa się poziom methemoglobiny we krwi na skutek działania substancji toksycznych. Methemoglobina to utleniona forma hemoglobiny, która nie jest zdolna do skutecznego transportu tlenu, co prowadzi do pojawienia się objawów niedotlenienia tkanek mimo prawidłowego wysycenia tlenem na pulsoksymetrii (tzw. pseudocyjanoza).

Wskazania do stosowania kodu

Kod D74.8.0 stosuje się w sytuacji rozpoznania methemoglobinemii, której przyczyną jest narażenie na substancje toksyczne. Najczęściej dotyczy to zatruć lekami lub związkami chemicznymi, które doprowadzają do utleniania hemoglobiny do methemoglobiny. Typowe sytuacje obejmują:

• Zatrucie azotanami, azotynami (preparaty do konserwacji żywności, woda pitna)
• Działanie leków utleniających (m.in. dapson, fenacetyna, sulfonamidy, aniliny, pochodne benzokainy i lidokainy)
• Zatrucie chemikaliami przemysłowymi
• Przypadki ekspozycji na barwniki i środki dezynfekujące

W praktyce klinicznej kod stosuje się m.in. w przypadku nagłego, podejrzanego niedotlenienia opornego na podaż tlenu, szczególnie po kontakcie z potencjalnie toksycznym związkiem.

Typowe leki stosowane w leczeniu

Leczenie methemoglobinemii toksycznej zależy od stopnia ciężkości stanu pacjenta oraz potwierdzonego poziomu methemoglobiny. Do najczęściej stosowanych terapii należą:

• Błękit metylenowy (Methylenum coeruleum) dożylnie – podstawowy lek odwracający methemoglobinemię, szczególnie skuteczny gdy poziom methemoglobiny przekracza 20% lub występują objawy kliniczne
• Tlenoterapia w celu poprawy utlenowania tkanek
• Wlewy wymienne lub przetoczenia krwi – w przypadku bardzo ciężkiej methemoglobinemii opornej na leczenie farmakologiczne
• Witamina C (kwas askorbinowy) – wspomagająco, zwłaszcza przy niewielkich stężeniach methemoglobiny lub przeciwwskazaniach do błękitu metylenowego
• Leczenie przyczynowe: usunięcie/czy odstawienie czynnika toksycznego

Należy unikać leczenia błękitem metylenowym u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD) ze względu na ryzyko hemolizy.

Podsumowanie znaczenia i użyteczności kodu dla lekarza

Kod D74.8.0 jest istotny w codziennej praktyce lekarza, zwłaszcza na oddziałach ratunkowych, toksykologicznych, internistycznych i pediatrycznych. Umożliwia precyzyjną klasyfikację powikłań toksycznych związanych z wzrostem poziomu methemoglobiny i ułatwia szybką identyfikację przypadków wymagających natychmiastowej interwencji specjalistycznej. Prawidłowe zastosowanie kodu pozwala również na prowadzenie statystyk epidemiologicznych zatruć oraz stanowi podstawę do rozliczeń z płatnikiem.