zwłóknienie płuc
Zwłóknienie płuc to przewlekły proces patologiczny charakteryzujący się nadmiernym odkładaniem tkanki łącznej włóknistej w miąższu płucnym, co prowadzi do upośledzenia wymiany gazowej. Jest to nieodwracalne schorzenie, które stopniowo niszczy prawidłową architekturę płuc, zastępując elastyczną tkankę płucną sztywną, bliznowatą tkanką.
Etiologia zwłóknienia płuc jest zróżnicowana i obejmuje idiopatyczne włóknienie płuc (IPF), choroby tkanki łącznej, narażenie zawodowe na pyły nieorganiczne (azbestoza, pylica krzemowa), reakcje polekowe, infekcje oraz radioterapię. W przypadku IPF, które stanowi najczęstszą postać włóknienia płuc, mechanizm patogenetyczny związany jest z nieprawidłową regeneracją nabłonka pęcherzykowego i nadmierną aktywacją fibroblastów.
Klinicznie zwłóknienie płuc manifestuje się postępującą dusznością wysiłkową, przewlekłym, suchym kaszlem oraz ogólnym osłabieniem. W badaniu przedmiotowym charakterystyczne są trzeszczenia typu „velcro” słyszalne nad podstawami płuc. Diagnostyka obejmuje badania czynnościowe płuc (spadek pojemności dyfuzyjnej oraz restrykcyjny wzorzec zaburzeń wentylacji), HRCT klatki piersiowej (obraz „plastra miodu”, zmiany siateczkowate) oraz w wybranych przypadkach biopsję płuca.
Leczenie zwłóknienia płuc zależy od jego etiologii. W IPF stosuje się leki antyfibrotyczne (pirfenidon, nintedanib), które spowalniają progresję choroby. W zaawansowanych przypadkach jedyną opcją terapeutyczną może być przeszczepienie płuc. Rokowanie w zwłóknieniu płuc jest zazwyczaj poważne, szczególnie w IPF, gdzie średni czas przeżycia od momentu diagnozy wynosi 3-5 lat.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37-740 Mbq/ml
Stosowanie radiofarmaceutyku zawierającego jodek sodu NaI, szczególnie jodu-131, wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych zależnych od dawki. W dawkach diagnostycznych ryzyko jest relatywnie niskie, a najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje nadwrażliwości, nudności, wymioty oraz wrodzone zaburzenia czynności tarczycy, choć ich częstość pozostaje nieznana. W terapii, zwłaszcza przy dawkach przekraczających 1850 MBq (np. w leczeniu nadczynności tarczycy lub raka tarczycy), ryzyko powikłań wzrasta i obejmuje m.in. popromienne zapalenie i zwłóknienie płuc, obrzęk mózgu, niedoczynność tarczycy pojawiającą się od kilku tygodni do lat po leczeniu, zaburzenia czynności gruczołów ślinowych i łzowych, supresję szpiku kostnego (często po dawkach >5000 MBq), a także upośledzenie płodności u obu płci. Występuje także zwiększone ryzyko nowotworów i mutacji genetycznych, co wymaga starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka.
białaczka, choroba Gravesa-Basedowa, erytrocytopenia, jodek sodu Na 131I, nadczynność przytarczyc, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, niedoczynność przytarczyc, niedoczynność tarczycy, obrzęk mózgu, oftalmopatia tarczycowa, oligospermia, ośrodkowy układ nerwowy, popromienne zapalenie płuc, popromienne zapalenie tarczycy, promieniowanie jonizujące, przerzuty raka tarczycy, rak ślinianek, rak tarczycy, rak żołądka, stężenie FSH, substytucja hormonalna, suchość jamy ustnej, supresja szpiku kostnego, trombocytopenia, upośledzenie płodności, upośledzenie spermatogenezy, zaburzenia czynności tarczycy, zapalenie ślinianek, zespół suchości, zwężenie kanalików łzowych, zwężenie tchawicy, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oxaliplatinum Accord
Oksaliplatyna, stosowana wyłącznie pod nadzorem doświadczonych onkologów, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko licznych działań niepożądanych, w tym neurotoksyczności, hematotoksyczności oraz reakcji alergicznych, w tym anafilaksji. U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek konieczne jest dostosowanie dawki i ścisłe monitorowanie. Neurotoksyczność manifestuje się parestezjami i zaburzeniami czucia, które mogą wymagać zmniejszenia dawki z 85 do 65 mg/m² pc. (w leczeniu raka odbytnicy i okrężnicy z przerzutami) lub do 75 mg/m² pc. (w leczeniu uzupełniającym raka okrężnicy), a w przypadku utrzymujących się objawów z zaburzeniem czynnościowym – przerwania terapii. Monitorowanie neurologiczne przed każdym podaniem jest obligatoryjne, a w przypadku ostrej dysfagii lub zaburzeń czucia w gardle i krtani zaleca się wydłużenie czasu wlewu do ponad 6 godzin. Ponadto, oksaliplatyna może wywoływać zespół tylnej odwracalnej leukoencefalopatii (PRES), wymagający diagnostyki MRI, oraz poważne powikłania ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ciężka biegunka, odwodnienie, niedrożność jelit, niedokrwienie jelit i ryzyko krwawień z wrzodów, co wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniej terapii.
anafilaksja, działanie genotoksyczne, gorączka neutropeniczna, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, krwawienie do jamy otrzewnej, lek onkologiczny, małopłytkowość, nadciśnienie wrotne, napad padaczkowy, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwienie jelit, niedokrwistość hemolityczna mikroangiopatyczna, parestezja, porażenna niedrożność jelit, posocznica, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rezonans magnetyczny, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, torsade de pointes, wrzód żołądka, wstrząs septyczny, wydłużenie odstępu QT, wynaczynienie, zaburzenie czucia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie naczyń wątrobowych, zapalenie błon śluzowych, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, związek platyny, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Kwas tolfenamowy – Działania niepożądane
Kwas tolfenamowy, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), jest generalnie dobrze tolerowany w zalecanych dawkach, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz osób z niewydolnością nerek, wątroby lub serca. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego (około 10% pacjentów), manifestujące się biegunką, nudnościami (bardzo często, ≥1/10), niestrawnością i bólami brzucha (często, ≥1/100 do <1/10), a także reakcjami skórnymi (około 2% pacjentów), w tym wysypką i pokrzywką (często, ≥1/100 do <1/10). Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują wrzody trawienne, perforację i krwawienia z przewodu pokarmowego (<1/10 000), zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, a także powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek. Charakterystycznym działaniem niepożądanym jest dyzuria u mężczyzn (często, ≥1/100 do <1/10), związana z miejscowym podrażnieniem cewki moczowej przez metabolity leku.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, dysfagia, dyzuria, eozynofilia, granulocytopenia, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwioplucie, kwas tolfenamowy, leukopenia, małopłytkowość, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, napad astmy, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, obrzęk, powikłanie sercowo-naczyniowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczne zapalenie wątroby, udar mózgu, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs krwotoczny, zaburzenia przewodu pokarmowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelit, zapalenie trzustki, zator tętnicy, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – neoFuragina Max 100 mg
Furazydyna, pochodna nitrofuranu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy organizmu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności i nadmierne oddawanie gazów (częstość ≥1/100 do <1/10). Wśród działań hematologicznych należy zwrócić uwagę na sinicę związaną z methemoglobinemią oraz niedokrwistość megaloblastyczną lub hemolityczną, szczególnie u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (częstość nieznana). Reakcje immunologiczne obejmują rzadką anafilaksję i obrzęk naczynioruchowy oraz alergiczne zmiany skórne o nieznanej częstości. Neurologicznie najczęściej występuje ból głowy (często), a także neuropatia obwodowa o potencjalnie ostrym lub nieodwracalnym przebiegu, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą czy niedoborem witaminy B.
anafilaksja, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, drobnoustrój oporny, dyspepsja, eozynofilia, furazydyna, martwica miąższu wątroby, methemoglobinemia, neuropatia obwodowa, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pałeczka Pseudomonas, pochodna nitrofuranu, pokrzywka, polekowe zapalenie wątroby, reakcja astmatyczna, rozsiane śródmiąższowe zapalenie płuc, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, sinica, świąd, układ chłonny, wysięk do jamy opłucnowej, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nicergolin 10 mg
Nicergolina w dawce 10 mg w postaci tabletek jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym zawierające 167,2 mg laktozy (176 mg laktozy jednowodnej) na tabletkę, co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Lek nie powinien być stosowany w ostrych stanach hemodynamicznych, takich jak ostre krwotoki, zapaść, ostra faza zawału mięśnia sercowego oraz ciężka bradykardia (<50 uderzeń/min). Przeciwwskazaniem jest także niedociśnienie tętnicze i skłonność do niedociśnienia ortostatycznego ze względu na działanie hipotensyjne nicergoliny. Ponadto, lek wykazuje istotne interakcje z lekami alfa- i beta-adrenolitycznymi, co może nasilać działania niepożądane i prowadzić do nieprzewidywalnych efektów klinicznych.
bradykardia, krwotok, lek alfa-adrenolityczny, lek beta-adrenolityczny, nadwrażliwość, nicergolin, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, restrykcyjna choroba płuc, wydolność oddechowa, zaburzenia hemodynamiczne, zapaść, zawał mięśnia sercowego, zwłóknienie, zwłóknienie płuc, zwłóknienie zaotrzewnowe - Leksykon substancji czynnych
Furagina – Działania niepożądane
Furazydyna, pochodna nitrofuranu, jest skutecznym lekiem w terapii zakażeń układu moczowego, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych obejmujących różne układy organizmu. Najczęstsze objawy to nudności (ok. 8%), bóle głowy (ok. 6%) oraz nadmierne oddawanie gazów (ok. 1,5%). Istotne klinicznie są poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak methemoglobinemia i niedokrwistość megaloblastyczna lub hemolityczna, szczególnie u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Neuropatia obwodowa, mogąca mieć przebieg ostry lub nieodwracalny, jest poważnym powikłaniem, zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek, cukrzycą czy niedoborem witamin z grupy B. Reakcje nadwrażliwości układu oddechowego obejmują ostre objawy (gorączka, duszność, wysięk opłucnowy) oraz przewlekłe zmiany śródmiąższowe i zwłóknienie płuc, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu (≥6 miesięcy).
anafilaksja, ból brzucha, Candida, cukrzyca, drobnoustrój oporny, dysfagia, dyspepsja, furazydyna, martwica miąższu wątroby, methemoglobinemia, neuropatia obwodowa, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór witaminy B, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pochodne nitrofuranu, pokrzywka, polekowe zapalenie wątroby, Pseudomonas, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śródmiąższowe zapalenie płuc, zaburzenie elektrolitowe, zakażenie układu moczowego, zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meprelon 16 mg
Meprelon, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg, 8 mg oraz 16 mg, jest wskazany do ogólnoustrojowej terapii glikokortykosteroidowej w licznych schorzeniach o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym. W reumatologii stosuje się go w ciężkich postaciach reumatoidalnego zapalenia stawów, w tym młodzieńczego RZS z zajęciem narządów wewnętrznych. W pulmonologii Meprelon jest zalecany w astmie oskrzelowej (w połączeniu z lekami rozszerzającymi oskrzela), zaostrzeniach POChP (do 10 dni), śródmiąższowych chorobach płuc oraz przewlekłej sarkoidozie w stadium II i III. W dermatologii znajduje zastosowanie w ciężkich reakcjach alergicznych, polekowych wysypkach, toksycznej martwicy naskórka (zespół Lyella), rumieniu guzowatym, zespole Sweeta oraz w autoimmunologicznych chorobach skóry, takich jak zapalenie skórno-mięśniowe i toczeń rumieniowaty. W hematologii jest stosowany w autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej, a w gastroenterologii w leczeniu zaostrzeń wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna. Ponadto, Meprelon jest używany w terapii substytucyjnej niewydolności kory nadnerczy, w tym choroby Addisona, zespołu nadnerczowo-płciowego oraz po adrenalektomii, z zastrzeżeniem, że u pacjentów w okresie wzrostu preferowane są hydrokortyzon i kortyzon.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, dermatoza neutrofilowa, glikokortykosteroid, katar sienny, martwica naskórka, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, osutka krostkowa, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktoidalna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, toczeń rumieniowaty, toczeń skórny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, wysypka polekowa, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Stilla, zespół Sweeta, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Bromokryptyna – Działania niepożądane
Bromokryptyna, agonista receptorów dopaminowych dostępny w dawkach 2,5 mg (tabletki Bromergon, Bromocorn), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane objawy to bóle głowy, senność, zawroty głowy oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i zaparcia. Rzadziej występują poważne powikłania sercowo-naczyniowe, w tym wysięk do osierdzia, zaciskające zapalenie osierdzia, tachykardia, bradykardia oraz zwłóknienie zastawek serca, które może prowadzić do trwałych uszkodzeń strukturalnych. Ponadto, opisano powikłania płucne (wysięk do opłucnej, zwłóknienie opłucnej i płuc), neurologiczne (nagłe zasypianie, dyskinezje, parestezje, zespół przypominający złośliwy zespół neuroleptyczny) oraz zaburzenia kontroli impulsów, takie jak patologiczna skłonność do hazardu i hiperseksualizm. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentek w okresie poporodowym, gdzie bromokryptyna może wywołać rzadkie, ale ciężkie zdarzenia niepożądane, w tym nadciśnienie tętnicze, zawał mięśnia sercowego, drgawki i udar mózgu.
agonista dopaminy, alergiczne zapalenie skóry, arytmia, bezsenność, bradykardia, bromokryptyna, dyskineza, halucynacja wzrokowa, hiperseksualizm, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, parestezja, patologiczna skłonność do hazardu, stan splątania, tachykardia, udar mózgu, wrzód żołądka, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenia kontroli impulsów, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie opłucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół Raynauda, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwłóknienie opłucnej, zwłóknienie płuc, zwłóknienie przestrzeni pozaotrzewnowej, zwłóknienie zastawek serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib Fresenius Kabi 100 mg
Ocena działań niepożądanych imatynibu u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami, takimi jak przewlekła białaczka szpikowa (CML) i nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST), jest utrudniona ze względu na nakładanie się objawów choroby podstawowej i terapii wielolekowej. W badaniach klinicznych odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił od 2,4% u pacjentów z nowo rozpoznaną CML do 5% w fazie przełomu blastycznego oraz 4% u chorych na GIST. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmowały zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha), zmęczenie, bóle mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśni, kurcze) oraz wysypkę skórną. Obrzęki powierzchowne, zwłaszcza okołoczodołowe i kończyn dolnych, były powszechne, zwykle łagodne i ustępowały po zastosowaniu diuretyków lub zmniejszeniu dawki. Mielosupresja była częstsza u pacjentów z CML, natomiast krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza dominowały u chorych na GIST, z ciężkimi przypadkami krwawień (stopień 3-4 CTC) u 5% pacjentów z GIST, co mogło prowadzić do zgonu.
anoreksja, choroba śródmiąższowa płuc, dławica piersiowa, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, krwotok mózgowy, krwotok płucny, kurcze mięśniowe, martwica jałowa, mielosupresja, migotanie przedsionków, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, nowotwór złośliwy, nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego, nudności, obrzęk mózgu, obrzęk plamki żółtej, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, pancytopenia, parestezje, perforacja przewodu pokarmowego, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczna nekroliza naskórka, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zahamowanie czynności szpiku, zakrzepica, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół Raynauda, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Erytrocytoza – Etiologia i przyczyny
Erytrocytoza to stan charakteryzujący się podwyższoną liczbą erytrocytów, co skutkuje wzrostem hematokrytu i/lub stężenia hemoglobiny. Wyróżnia się erytrocytozę względną, wynikającą z zmniejszenia objętości osocza (np. odwodnienie, diuretyki, otyłość, palenie tytoniu), oraz bezwzględną, dzieloną na pierwotną (np. czerwienica prawdziwa związana z mutacją JAK2 V617F w 95-98% przypadków, niskie stężenie erytropoetyny) i wtórną (zwiększona produkcja erytropoetyny w odpowiedzi na hipoksję lub niezależnie od niej). Erytrocytoza wtórna jest częstsza i może być spowodowana chorobami układu oddechowego (POChP, obturacyjny bezdech senny), sercowo-naczyniowego (wady serca, niewydolność), czynnikami środowiskowymi (wysokość, palenie), zaburzeniami hemoglobiny, chorobami nerek, nowotworami wydzielającymi erytropoetynę oraz lekami (androgeny, inhibitory SGLT2).
akromegalia, aktywacja konstytutywna, bezdech senny, czerwienica prawdziwa, erytrocyt, erytrocytoza, erytrocytoza bezwzględna, erytrocytoza idiopatyczna, erytrocytoza pierwotna, erytrocytoza wtórna, erytrocytoza względna, erytropoetyna, erytropoeza, hematokryt, hemoglobina, hemoglobinopatia, hemokoncentracja, hipoksja tkankowa, inhibitor SGLT2, methemoglobinemia, mutacja JAK2, naczyniakoblastoma, nadczynność tarczycy, nowotwór mieloproliferacyjny, pheochromocytoma, POChP, rak nerki, rak wątroby, receptor erytropoetyny, szpik kostny, wielotorbielowatość nerek, wodonercze, wrodzona wada serca, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zespół hipowentylacji, zespół Pickwicka, zwężenie tętnicy nerkowej, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Karboplatyna – Działania niepożądane
Karboplatyna, pochodna platyny stosowana w chemioterapii nowotworów złośliwych, wywołuje istotną mielosupresję, będącą głównym ograniczeniem dawkowania. W badaniach obejmujących 1893 pacjentów, trombocytopenia z liczbą płytek poniżej 50 000/mm³ wystąpiła u 25%, neutropenia z granulocytami <1 000/mm³ u 18%, a leukopenia z białymi krwinkami <2 000/mm³ u 14%. Nadir morfologii krwi przypada około 21. dnia terapii, z powrotem do normy po 35-42 dniach. Mielosupresja jest nasilona u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w złym stanie ogólnym, powyżej 65. roku życia oraz po wcześniejszym leczeniu cisplatyną. Powikłania infekcyjne i krwotoczne występują u 4-5% chorych, prowadząc do zgonu u <1%. Toksyczność nerkowa manifestuje się spadkiem klirensu kreatyniny poniżej 60 ml/min u 27% pacjentów, z odwracalnymi zaburzeniami biochemicznymi (wzrost mocznika u 14%, kreatyniny u 6%, kwasu moczowego u 5%). Karboplatyna jest przeciwwskazana przy klirensie <30 ml/min, a dawkowanie wymaga modyfikacji przy umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek.
astenia, chemioterapia nowotworów złośliwych, dusznica bolesna, encefalopatia, gorączka neutropeniczna, granulocyty, hiponatremia, klirens kreatyniny, lek przeciwnowotworowy, leki przeciwwymiotne, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, martwica komórek wątroby, mielosupresja, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka promielocytowa, parestezje, płytki krwi, posocznica, reakcja anafilaktyczna, reakcje uczuleniowe, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, stężenie bilirubiny, stężenie kreatyniny, stężenie kwasu moczowego, stężenie mocznika, supresja szpiku kostnego, szumy uszne, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie słuchu, utrata wzroku, wstrząs anafilaktyczny, wymioty i nudności, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia zmysłów, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Furaginum Hasco
Podczas terapii furazydyną, pochodną nitrofuranu, istnieje ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym polineuropatii obwodowej, która może być nieodwracalna i zagrażać życiu. Szczególnie narażeni są pacjenci z cukrzycą, zaburzeniami czynności nerek i wątroby, wcześniejszymi schorzeniami neurologicznymi, niedokrwistością, zaburzeniami elektrolitowymi, niedoborami witamin z grupy B i kwasu foliowego oraz chorobami płuc. W przypadku pojawienia się objawów neuropatii, takich jak parestezje, konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku. Ponadto, furazydyna może wywoływać różne reakcje płucne – ostre, podostre i przewlekłe, w tym zwłóknienie płuc i śródmiąższowe zapalenie płuc, zwłaszcza u osób starszych, co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej. Zaburzenia czynności wątroby, takie jak żółtaczka cholestatyczna (w trakcie stosowania do 2 tygodni) oraz przewlekłe zapalenie wątroby (przy stosowaniu powyżej 6 miesięcy), choć rzadkie, również stanowią wskazanie do przerwania terapii.
cukrzyca, dziedziczna nietolerancja fruktozy, fałszywie dodatni wynik oznaczenia glukozy, furazydyna, hepatotoksyczność, kwas foliowy, morfologia krwi, niedobór witamin z grupy B, niedokrwistość, nitrofuran, parametr czynności nerek, parametr czynności wątroby, parestezja, polineuropatia obwodowa, przewlekłe zapalenie wątroby, przewlekły odczyn płucny, reakcja płucna, sodu benzoesan, sorbitol, śródmiąższowe zapalenie płuc, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie neurologiczne, żółtaczka cholestatyczna, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Methofill 10 mg
Metotreksat charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, drogi i czasu podawania, jednak mogą wystąpić nawet przy niskich dawkach, co wymaga systematycznego monitorowania pacjentów. W terapii przeciwnowotworowej dominują toksyczne efekty takie jak zahamowanie czynności szpiku kostnego oraz zapalenie błon śluzowych, pojawiające się odpowiednio po 3-7 dniach (zapalenie błony śluzowej) i kilka dni później (leukopenia, trombocytopenia), które zwykle ustępują w ciągu 14-28 dni u pacjentów z prawidłową eliminacją leku. Do najcięższych działań niepożądanych należą: ciężkie cytopenie, śródmiąższowe zapalenie płuc lub zwłóknienie, hepatotoksyczność (wzrost aktywności AlAT, AspAT, fosfatazy alkalicznej, bilirubiny), nefrotoksyczność, neurotoksyczność (od bólów głowy po encefalopatię), zdarzenia zakrzepowo-zatorowe oraz ciężkie reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny i zespół Stevensa-Johnsona.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azotemia, bezmocz, biegunka, bilirubina, ból brzucha, chłoniak, dyzuria, encefalopatia, fosfataza alkaliczna, hepatotoksyczność, hipogammaglobulinemia, krwawe wymioty, krwiomocz, leukopenia, marskość wątroby, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, owrzodzenie jamy ustnej, owrzodzenie pęcherza moczowego, pancytopenia, rumień, skąpomocz, śródmiąższowe zapalenie płuc, stłuszczenie wątroby, świąd, tamponada serca, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne rozdęcie okrężnicy, toksyczne uszkodzenie wątroby, toksyczność płucna, trombopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysięk osierdziowy, zaburzenie hematopoezy, zaburzenie limfoproliferacyjne, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żył głębokich, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń, zapalenie osierdzia, zatorowość płucna, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczanie skóry, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Carmustine Waymade 100 mg
Karmustyna, stosowana w preparacie Carmustine Waymade 100 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się przede wszystkim mielosupresją, która występuje bardzo często (≥1/10) i jest opóźniona, kumulatywna oraz dawkozależna. Objawy mielosupresji obejmują leukopenię, trombocytopenię oraz niedokrwistość, utrzymujące się zwykle 4-6 tygodni po podaniu leku. Toksyczne działanie na płuca, manifestujące się jako śródmiąższowe zapalenie płuc lub zwłóknienie, również występuje bardzo często i jest szczególnie niebezpieczne przy dawkach kumulacyjnych powyżej 1400 mg/m². Inne często obserwowane działania niepożądane to nudności i wymioty (≥1/10), toksyczne uszkodzenie siatkówki, hepatotoksyczność (często, ≥1/100 do <1/10) oraz zaburzenia płodności u obu płci. Działania neurologiczne, takie jak ataksja i zawroty głowy, również należą do często występujących, a reakcje skórne, w tym przebarwienia i pieczenie w miejscu podania, są bardzo częste. Nefrotoksyczność występuje niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), zwłaszcza w terapii skojarzonej z innymi lekami nefrotoksycznymi.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anemia, ataksja, azoospermia, białkomocz, bilirubina, encefalopatia, filtracja kłębuszkowa, fosfataza alkaliczna, hepatotoksyczność, hiperpigmentacja, infuzja dożylna, karmustyna, krwiomocz, lek przeciwwymiotny, leukopenia, mielosupresja, nefrotoksyczność, niedokrwistość, nudności i wymioty, oligospermia, ostra białaczka, ostra białaczka szpikowa, pierwotna niewydolność jajników, przedwczesna menopauza, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczność siatkówkowa, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wtórny nowotwór złośliwy, wynaczynienie, zaburzenia płodności, zapalenie płuc, żółtaczka, zwłóknienie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół nadmiaru eozynofili – Zapobieganie i profilaktyka
Zespół nadmiaru eozynofili (HES) to rzadkie schorzenie hematologiczne charakteryzujące się utrzymującą się eozynofilią powyżej 1500 komórek/mm³ przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, bez wyraźnej przyczyny, z towarzyszącym uszkodzeniem narządów wewnętrznych. Brak jest obecnie skutecznych metod pierwotnej profilaktyki, dlatego kluczowe jest regularne monitorowanie pacjentów z czynnikami ryzyka, obejmujące systematyczne badania morfologii krwi, ocenę biochemiczną oraz elektrokardiogram. Leczenie opiera się na redukcji eozynofilii i kontroli objawów, z zastosowaniem kortykosteroidów (prednizon), hydroksymocznika, leków chemioterapeutycznych oraz w razie potrzeby leukaferezy. Wprowadzenie mepolizumabu w dawce 300 mg co 4 tygodnie stanowi nową opcję terapeutyczną dla pacjentów z niekontrolowanym HES, poprawiającą rokowanie i umożliwiającą redukcję stosowania steroidów.
atopowe zapalenie skóry, biopsja tkanki, chłoniak, dysfunkcja narządów, elektrokardiogram, enzym wątrobowy, eozynofilia, eozynofilia alergiczna, hydroksymocznik, idiopatyczny HES, kinaza kreatynowa, kortykosteroidy, lek chemioterapeutyczny, leukafereza, mepolizumab, morfologia krwi, powikłania sercowe, remisja choroby, uszkodzenie narządów wewnętrznych, zespół nadmiaru eozynofili, zwłóknienie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Ostra zespół niewydolności oddechowej – Objawy
Ostry zespół niewydolności oddechowej (SARS) wywołany przez koronawirusa SARS-CoV-1 charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem klinicznym. Początkowa faza obejmuje objawy grypopodobne, takie jak gorączka powyżej 38°C, dreszcze, bóle mięśniowe i ból głowy, trwające zwykle 3-7 dni, z możliwą biegunką u 10-20% pacjentów. Po 2-7 dniach pojawiają się objawy dolnych dróg oddechowych: suchy kaszel, duszność i postępująca hipoksja, często z radiologicznym pogorszeniem zapalenia płuc. U 20-36% pacjentów konieczna jest hospitalizacja na OIT, a 13-26% rozwija ARDS wymagające inwazyjnego wspomagania oddychania. Typowe zmiany radiologiczne to nacieki śródmiąższowe, głównie obwodowe, bez jamistości czy wysięku opłucnowego. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się limfopenię, trombocytopenię, neutrofilię oraz podwyższone poziomy LDH, ALT, CK i D-dimerów, co koreluje z ciężkością przebiegu.
aminotransferaza alaninowa, ARDS, ból mięśniowy, choroba współistniejąca, ciężki przebieg, D-dimer, dehydrogenaza mleczanowa, duszność, hipoksja, intubacja, kinaza kreatynowa, koronawirus SARS-CoV-1, leczenie objawowe, limfadenopatia, limfopenia, mechaniczna wentylacja, mialgia, naciek śródmiąższowy, neutrofilia, niewydolność oddechowa, niewydolność wielonarządowa, nowotwór złośliwy, odma opłucnowa, odma śródpiersia, osteoporoza, ostry zespół niewydolności oddechowej, powikłanie płucne, przewlekła choroba płuc, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, tomografia komputerowa, trombocytopenia, wysięk opłucnowy, wysoka gorączka, zapalenie naczyń, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zespół ostrej niewydolności oddechowej, złe samopoczucie, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Bozentan – Właściwości farmakodynamiczne
Bozentan jest podwójnym antagonistą receptorów endoteliny ETA i ETB, wykazującym wyższe powinowactwo do receptorów ETA (Ki = 4,1-43 nM) niż ETB (Ki = 38-730 nM). Mechanizm działania polega na zmniejszeniu oporu naczyniowego płucnego i ogólnoustrojowego, co skutkuje zwiększeniem pojemności minutowej serca bez wzrostu częstości akcji serca. W badaniach klinicznych u dorosłych pacjentów z tętniczym nadciśnieniem płucnym (TNP) w klasach III-IV wg WHO, bozentan w dawkach 62,5 mg do 250 mg dwa razy na dobę znacząco poprawiał wydolność wysiłkową, zwiększając dystans w teście 6-minutowego marszu o 44-76 metrów po 12-16 tygodniach terapii (p ≤ 0,02). Leczenie prowadziło także do istotnego obniżenia ciśnienia płucnego, oporu naczyniowego oraz poprawy indeksu sercowego, a także zmniejszenia częstości pogarszania się stanu klinicznego (10,7% vs 37,1% placebo, p = 0,0015). W badaniu EARLY u pacjentów z TNP w II klasie czynnościowej wg WHO, bozentan obniżył naczyniowy opór płucny o 22,6% (p < 0,0001) i poprawił dystans w teście marszu o 19 m (p = 0,0758) po 6 miesiącach. Długoterminowa obserwacja wykazała przeżywalność 90% po 3 latach i 85% po 4 latach leczenia.
antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora endoteliny, czynnik naczyniokurczący, działanie prozapalne, endotelina, epoprostenol, hipoksemia, indeks sercowy, inhibitor fosfodiesterazy, lek przeciwzakrzepowy, miażdżyca tętnic, nadciśnienie tętnicze systemowe, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, odkładanie kolagenu, owrzodzenie palców, parametry hemodynamiczne, pierwotne nadciśnienie płucne, płucny opór naczyniowy, przetrwałe nadciśnienie płucne noworodka, receptory endoteliny, syldenafil, tętnicze nadciśnienie płucne, tlenoterapia, twardzina układowa, wziewny tlenek azotu, zakażenie HIV, zespół Eisenmengera, zwłóknienie, zwłóknienie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół ostrej niewydolności oddechowej – Etiologia i przyczyny
Zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) to ciężkie, zapalne uszkodzenie płuc prowadzące do zwiększonej przepuszczalności naczyń, obrzęku i niedodmy, skutkujące utratą napowietrzonej tkanki płucnej. Etiologia dzieli się na bezpośrednie (np. zapalenie płuc – 46-48%, aspiracja treści żołądkowej – 29%, stłuczenie płuc – 34%) oraz pośrednie przyczyny (np. sepsa – 25-33%, uraz wielonarządowy – 41%, masywne przetoczenia krwi – 34%). COVID-19 stał się wiodącą przyczyną ARDS, z częstością występowania 32,2% u zakażonych, a rozwój ARDS następuje średnio około 8 dni od objawów. Czynniki ryzyka obejmują zaawansowany wiek, cukrzycę, nadciśnienie, palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu oraz predyspozycje genetyczne, a ciężkość choroby oceniana m.in. skalą APACHE koreluje z ryzykiem rozwoju ARDS. Patofizjologia opiera się na zapaleniu i uszkodzeniu śródbłonka oraz nabłonka pęcherzyków, z udziałem mediatorów takich jak TNF, IL-1, IL-6 i IL-8, prowadząc do hipoksemii i zaburzeń wentylacji/perfuzji.
aspiracja treści żołądkowej, bypass sercowo-płucny, czynnik martwicy nowotworów, ECMO, hipoalbuminemia, krążenie pozaustrojowe, nabłonek pęcherzykowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, niewydolność wielonarządowa, obrzęk płuc, ostre zapalenie trzustki, pozaustrojowe natlenianie krwi, poziom mleczanów, przepuszczalność naczyń płucnych, reaktywne formy tlenu, śródbłonek naczyniowy, stłuczenie płuc, transplantacja płuc, wdychanie dymu, wstrząs krążeniowy, zatorowość tłuszczowa, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mitomycin Accord 20 mg
Mitomycyna, dostępna w preparacie Mitomycin Accord w dawkach 10 mg lub 20 mg, posiada szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed terapią. Bezwzględne przeciwwskazania do podania ogólnego obejmują pancytopenię, izolowaną leukopenię, małopłytkowość, skazy krwotoczne oraz ostre zakażenia, ze względu na ryzyko poważnych powikłań hematologicznych i immunosupresyjnych. Względne przeciwwskazania to zaburzenia wentylacji typu obturacyjnego (np. POChP, astma), restrykcyjnego (np. zwłóknienie płuc), niewydolność nerek i wątroby oraz zły ogólny stan zdrowia pacjenta. Przed terapią należy ocenić morfologię krwi, funkcję nerek i wątroby, a także rozważyć odroczenie leczenia w przypadku jednoczesnej lub niedawnej radioterapii lub stosowania innych leków cytostatycznych.
astma oskrzelowa, elementy morfotyczne krwi, hemostaza, karmienie piersią, lek cytostatyczny, lek immunosupresyjny, leukopenia, małopłytkowość, mitomycyna, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, ostre zakażenie, pancytopenia, perforacja pęcherza moczowego, POChP, proszek do sporządzania roztworu, przestrzeń pozaotrzewnowa, radioterapia, reakcja anafilaktyczna, skaza krwotoczna, właściwości cytotoksyczne, zaburzenie wentylacji obturacyjne, zapalenie pęcherza moczowego, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxyurea medac 500 mg
Hydroksykarbamid (Hydroxyurea medac 500 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z głównym ograniczeniem dawkowania wynikającym z zahamowania czynności szpiku kostnego, obserwowanym bardzo często (≥1/10). Do często występujących należą leukopenia, niedokrwistość, małopłytkowość oraz zmniejszenie liczby limfocytów CD4, co jest szczególnie istotne u pacjentów z HIV. Częstość innych działań obejmuje megaloblastozę, nowotwory skóry (rak płaskonabłonkowy i podstawnokomórkowy), neuropatię obwodową, hepatotoksyczność, zapalenie trzustki, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), a także zaburzenia nerek i układu rozrodczego (azoospermia, oligospermia). Warto podkreślić, że megaloblastoza nie reaguje na suplementację kwasem foliowym ani witaminą B, a wtórna białaczka może rozwinąć się u pacjentów z chorobami rozrostowymi szpiku przyjmujących hydroksykarbamid przewlekle, choć związek z leczeniem pozostaje niejasny.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, azoospermia, cholestaza, choroba śródmiąższowa płuc, czerwienica prawdziwa, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hydroksykarbamid, leukopenia, limfocyt CD4+, małopłytkowość, megaloblastoza, melena, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk płuc, oligospermia, owrzodzenie skóry, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, rogowacenie słoneczne, samoistna nadpłytkowość, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, wtórna białaczka, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie naczyń krwionośnych skóry, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół rozpadu guza, zgorzel, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxaliplatinum Accord 5 mg/ml
Oksaliplatyna w stężeniu 5 mg/ml, stosowana głównie w terapii raka odbytnicy i okrężnicy, charakteryzuje się specyficznym profilem toksyczności, który nasila się w skojarzeniu z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym (5-FU/FA). Do najczęstszych działań niepożądanych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, zapalenie błon śluzowych), hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość) oraz neurologiczne, przede wszystkim ostra i kumulująca się obwodowa neuropatia czuciowa. Neuropatia ta występuje w dwóch formach: ostrej, wywołanej ekspozycją na zimno i ustępującej w ciągu dni do tygodni, oraz przewlekłej, kumulatywnej, prowadzącej do deficytów czuciowych i zaburzeń funkcjonalnych. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (>1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), co pozwala na precyzyjne monitorowanie i ocenę ryzyka u pacjentów.
5-fluorouracyl, cytostatyk, dyzartria, działanie niepożądane leku, hiperbilirubinemia, kardiomiopatia, koncentrat do infuzji, martwica wątroby, mielosupresja, nadwrażliwość na lek, neuropatia obwodowa czuciowa, neutropenia, niedokrwienie obwodowe, oksaliplatyna, pancytopenia, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żył wątrobowych, zapalenie błony śluzowej, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Holoxan 2 g
Holoxan, zawierający ifosfamid w dawce 2 g, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie przy dawkach całkowitych 4-12 g/m² na cykl leczenia. Najczęstsze powikłania obejmują hematotoksyczność z supresją szpiku kostnego manifestującą się leukopenią, neutropenią, trombocytopenią i niedokrwistością (bardzo często). Charakterystyczne są również zaburzenia układu moczowego, w tym krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego (bardzo często) oraz nefropatie i uszkodzenia nerek. Często obserwuje się nudności i wymioty, hepatotoksyczność oraz łysienie. Rzadziej występują poważne powikłania neurologiczne (encefalopatia, napady drgawkowe), kardiologiczne (arytmie, niewydolność serca) oraz skórne (toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona). Ifosfamid wiąże się także z ryzykiem rozwoju nowotworów wtórnych, takich jak zespół mielodysplastyczny, ostra białaczka i nowotwory dróg moczowych (niezbyt często).
agranulocytoza, aplazja szpiku kostnego, arytmia, azoospermia, bezpłodność, chłoniak nieziarniczy, cholestaza, choroba śródmiąższowa płuc, choroba zarostowa żył wątrobowych, cytolityczne zapalenie wątroby, działania niepożądane, encefalopatia, gorączka, gorączka neutropeniczna, hematotoksyczność, hematuria, hepatotoksyczność, ifosfamid, immunosupresja, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwotoczne zapalenie pęcherza, lek cytotoksyczny, leukoencefalopatia, leukopenia, łysienie, moczówka prosta, nadciśnienie płucne, napad drgawkowy, neurotoksyczność, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrożność jelita, niewydolność jajników, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oligospermia, ostra białaczka, ostra białaczka limfatyczna, ostre zapalenie trzustki, piorunujące zapalenie wątroby, polineuropatia, przedwczesna menopauza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan padaczkowy, supresja szpiku kostnego, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs kardiogenny, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żyły wrotnej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie kanalikowo-śródmiąższowe nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół odwracalnej leukoencefalopatii tylnej, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – FURAGINUM SEMA 50 mg
Furazydyna, substancja czynna preparatu FURAGINUM SEMA (50 mg), wykazuje liczne działania niepożądane, z których najczęstsze to nudności (8%), bóle głowy (6%) oraz nadmierne oddawanie gazów (1,5%). Rzadziej (<1%) obserwuje się poważniejsze objawy, takie jak sinica spowodowana methemoglobinemią, niedokrwistość megaloblastyczna lub hemolityczna, szczególnie u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Neuropatia obwodowa, mogąca mieć charakter ostry lub nieodwracalny, występuje u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak niewydolność nerek, cukrzyca czy niedobór witaminy B. Ponadto, furazydyna może wywoływać ostre i przewlekłe reakcje nadwrażliwości, w tym zwłóknienie płuc i rozsiane śródmiąższowe zapalenie płuc, zwłaszcza przy terapii trwającej ponad 6 miesięcy u osób starszych.
anafilaksja, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, drobnoustroje oporne, furazydyna, martwica wątroby, methemoglobinemia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, nitrofuran, obrzęk naczynioruchowy, polekowe zapalenie wątroby, przewlekła reakcja płucna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, skurcz mięśni, śródmiąższowe zapalenie płuc, zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyclophosphamide Accord 500 mg
Cyklofosfamid, lek cytotoksyczny z grupy oksazafosforyn, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, drogi podania oraz indywidualnych cech pacjenta. Do najczęstszych działań niepożądanych (≥1/10) należą łysienie, zapalenie pęcherza moczowego z mikrohematurią oraz gorączka. Mielotoksyczność, manifestująca się leukopenią, neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością, stanowi poważne zagrożenie, wymagające monitorowania morfologii krwi i ewentualnej modyfikacji terapii. Toksyczność układu moczowego, spowodowana metabolitem akroleiną, może prowadzić do krwotocznego zapalenia pęcherza, włóknienia, a nawet raka pęcherza moczowego. Ponadto, cyklofosfamid wykazuje toksyczny wpływ na gonady, powodując zaburzenia płodności, oraz może indukować kardiomiopatię, arytmie, powikłania pulmonologiczne (ARDS, zwłóknienie płuc) oraz uszkodzenia wątroby, w tym chorobę wenookluzyjną.
akroleina, azoospermia, choroba wenookluzyjna wątroby, choroba zarostowa żył płucnych, cyklofosfamid, G-CSF, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie jelit, krwotoczne zapalenie pęcherza, leukopenia, makrohematuria, małopłytkowość, martwica kanalików nerkowych, mesna, mielotoksyczność, morfologia krwi, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk płuc, oksazafosforyna, ostra białaczka, ostre zapalenie trzustki, polineuropatia, przedwczesna niewydolność jajników, rak pęcherza moczowego, teratogenność, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczność gonadalna, wstrząs kardiogenny, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie wątroby cholestatyczne, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół mielodysplastyczny, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Carboplatin Pfizer 10 mg/ml
Karboplatyna, stosowana w monoterapii u 1893 pacjentów, wykazuje istotne działania niepożądane, głównie mielosupresję, która ogranicza możliwość stosowania pełnych dawek. Małopłytkowość (<50 000/mm³) występuje u 25% pacjentów, neutropenia (<1 000/mm³) u 18%, a leukopenia (<2 000/mm³) u 14%. Nadir neutropenii pojawia się około 21. dnia, a odbudowa liczby płytek po 35 dniach od zakończenia terapii. Niedokrwistość z hemoglobiną <8 g/dl dotyczy 15%, a <11 g/dl aż 71% pacjentów, nasilając się wraz z ekspozycją na lek. Neuropatia obwodowa występuje u 4% pacjentów, częściej u osób powyżej 65 lat, po wcześniejszym leczeniu cisplatyną lub przy długotrwałej terapii karboplatyną. Ototoksyczność dotyczy 15% pacjentów, szczególnie dzieci i osób z wcześniejszym uszkodzeniem słuchu. Nudności i wymioty dotyczą odpowiednio 80% (65% z wymiotami, z czego 1/3 ciężkimi) pacjentów, pojawiają się w ciągu 6-12 godzin po podaniu i ustępują do 24 godzin.
cisplatyna, fosfataza zasadowa, hiponatremia, karboplatyna, klirens kreatyniny, lek mielosupresyjny, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, nadir neutropenii, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, nudności i wymioty, ostra martwica wątroby, ototoksyczność, parestezje, podwyższona bilirubina, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz oskrzeli, ślepota korowa, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczność szpiku kostnego, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie, zaburzenie słuchu, zapalenie błon śluzowych, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mitomycin Accord 10 mg
Mitomycyna jest cytostatykiem o wąskim spektrum zastosowań, którego podanie wymaga szczegółowej oceny przeciwwskazań, różniących się w zależności od drogi podania – ogólnoustrojowej lub dopęcherzowej. Bezwzględne przeciwwskazania do podania ogólnoustrojowego obejmują pancytopenię, izolowaną leukopenię, małopłytkowość, skazy krwotoczne oraz ostre zakażenia, które mogą prowadzić do poważnych powikłań. Względne przeciwwskazania to m.in. zaburzenia wentylacji typu obturacyjnego i restrykcyjnego, dysfunkcje nerek i wątroby oraz zły ogólny stan pacjenta, a także czasowy związek z innymi terapiami onkologicznymi, takimi jak radioterapia czy inne cytostatyki. Przed terapią konieczna jest ocena morfologii krwi, funkcji nerek i wątroby oraz stanu klinicznego pacjenta.
astma, białe krwinki, choroba opłucnej, cytostatyk, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, erytrocyt, funkcja nerek, karmienie piersią, komórki krwi, krzepnięcie krwi, lek przeciwnowotworowy, leukocyt, małopłytkowość, mitomycyna, morfologia krwi, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostre zakażenie, pancytopenia, perforacja pęcherza moczowego, płytka krwi, POChP, podanie dopęcherzowe, radioterapia, skaza krwotoczna, wynaczynienie leku, zaburzenie wentylacji obturacyjnej, zaburzenie wentylacji restrykcyjnej, zapalenie pęcherza moczowego, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bromocorn 2,5 mg
Bromokryptyna, substancja czynna leku Bromocorn, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układy psychiczny, nerwowy, sercowo-naczyniowy, żołądkowo-jelitowy oraz mięśniowo-szkieletowy. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się jako często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000) oraz bardzo rzadko (< 1/10 000). Do najczęstszych objawów należą ból głowy, senność, zawroty głowy, nudności, zaparcia i przekrwienie błony śluzowej nosa. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne działania niepożądane, takie jak zaburzenia zastawkowe serca, zwłóknienia narządowe, zaburzenia kompulsywne (uzależnienie od hazardu, hiperseksualność, kompulsywne wydawanie pieniędzy, napadowe objadanie się) oraz zespół przypominający złośliwy zespół neuroleptyczny po nagłym odstawieniu leku, co wymaga stopniowego zmniejszania dawki.
agonista dopaminy, arytmia, bezsenność, ból brzucha, bromokryptyna, choroba Raynauda, dezorientacja, duszność, dyskineza, hiperseksualność, hipotonia ortostatyczna, krwawienie z przewodu pokarmowego, łysienie, nadciśnienie tętnicze, nagłe zaśnięcie, napad drgawkowy, obrzęk obwodowy, omam, parestezja, pobudzenie psychoruchowe, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja alergiczna skórna, szum uszny, udar mózgu, uzależnienie od hazardu, wada zastawkowa, włóknienie zaotrzewnowe, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie psychotyczne, zapalenie opłucnej, zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwłóknienie opłucnej, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Furazek 100 mg
Furazek, zawierający furazydynę w dawce 100 mg, wykazuje działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się nudności (8%), bóle głowy (6%) oraz nadmierne oddawanie gazów (1,5%). Rzadziej (<1%) mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak methemoglobinemia prowadząca do sinicy, niedokrwistość megaloblastyczna lub hemolityczna u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, a także neuropatia obwodowa, która może mieć ostry lub nieodwracalny przebieg, szczególnie u osób z niewydolnością nerek, cukrzycą, niedokrwistością, zaburzeniami elektrolitowymi lub niedoborem witaminy B. Ponadto, Furazek może wywoływać ostre i przewlekłe reakcje nadwrażliwości, w tym zwłóknienie płuc i śródmiąższowe zapalenie płuc, zwłaszcza u osób starszych stosujących lek powyżej 6 miesięcy.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, dyspepsja, furazydyna, łysienie, martwica miąższu wątroby, methemoglobinemia, neuropatia obwodowa, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra reakcja nadwrażliwości, pochodna nitrofuranu, pokrzywka, polekowe zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, senność, sinica, skurcz mięśni, śródmiąższowe zapalenie płuc, świąd, wymioty, wysięk opłucnowy, wysypka, wzdęcia, zaburzenia widzenia, zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki, zaparcie, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Esogno 1 mg
Esogno (eszopiklon) w dawkach 1 mg, 2 mg i 3 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na eszopiklon lub zopiklon, miastenią, ciężką niewydolnością oddechową, zespołem ciężkiego bezdechu sennego oraz ciężką niewydolnością wątroby. Szczególnie istotne jest unikanie stosowania u osób przyjmujących silne inhibitory CYP3A4, zwłaszcza w podeszłym wieku, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia leku i nasilonych działań niepożądanych. Lek nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Wymagana jest dokładna ocena wywiadu alergologicznego oraz stanu klinicznego pacjenta przed rozpoczęciem terapii.
bezdech senny, bezsenność z odbicia, blokada nerwowo-mięśniowa, choroba autoimmunologiczna, depresja ośrodka oddechowego, eszopiklon, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek-Z, miastenia, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, POChP, reakcja anafilaktyczna, receptor GABA, rytonawir, tabletka powlekana, uzależnienie, wywiad alergologiczny, zopiklon, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Furagina FORTE APTEO MED 100 mg
Furazydyna, składnik preparatu Furagina FORTE APTEO MED, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności (8%), bóle głowy (6%) oraz nadmierne oddawanie gazów (1,5%). Do poważniejszych powikłań należą methemoglobinemia i niedokrwistość megaloblastyczna lub hemolityczna, szczególnie u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Neuropatia obwodowa, mogąca mieć ostry lub nieodwracalny przebieg, występuje u ≤1% pacjentów, z czynnikami ryzyka takimi jak niewydolność nerek, cukrzyca, niedobór witaminy B i zaburzenia elektrolitowe. Reakcje nadwrażliwości układu oddechowego, zarówno ostre (gorączka, kaszel, duszność, eozynofilia), jak i przewlekłe (zwłóknienie płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc), pojawiają się u ≤1% pacjentów, zwłaszcza przy terapii długoterminowej (>6 miesięcy) i u osób starszych, z ryzykiem nieodwracalnego uszkodzenia płuc.
anafilaksja, cukrzyca, drobnoustroje oporne, eozynofilia, furazydyna, grzyby Candida, martwica miąższu wątroby, methemoglobinemia, neuropatia obwodowa, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór witaminy B, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pałeczki Pseudomonas, polekowe zapalenie wątroby, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, sinica, śródmiąższowe zapalenie płuc, wysięk opłucnowy, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie widzenia, zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Temozolomide Fair-Med 180 mg
Temozolomid, stosowany w terapii glejaków, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym głównie zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności u 43%, wymioty u 36%, biegunka, zaparcia), hematologiczne (neutropenia i trombocytopenia stopnia 3. i 4. u 8-19% pacjentów) oraz neurologiczne (drgawki, bóle głowy, niedowład). Mielosupresja, szczególnie neutropenia (ANC < 0,5 x 10^9/l) i trombocytopenia (< 20 x 10^9/l), występuje najczęściej w pierwszych cyklach terapii, z nadirem między 21. a 28. dniem cyklu, ustępującym w ciągu 1-2 tygodni bez kumulacji. U kobiet obserwuje się wyższą częstość ciężkich zaburzeń hematologicznych (neutropenia 4. stopnia u 12% kobiet vs. 5% mężczyzn; trombocytopenia 4. stopnia u 9% kobiet vs. 3% mężczyzn), co wymaga szczegółowego monitorowania. Działania niepożądane obejmują także reakcje alergiczne, zaburzenia endokrynologiczne, psychiczne, skórne (wysypka, łysienie, rzadkie ciężkie reakcje jak zespół Stevensa-Johnsona), a także powikłania zakaźne związane z mielosupresją.
afazja, ataksja, białaczka szpikowa, cytostatyk, diplopia, drgawki, dysfagia, działanie niepożądane, erytrodermia, glejak, glejak wielopostaciowy, gorączka neutropeniczna, hiperglikemia, hipokaliemia, jadłowstręt, krwotok mózgowy, leukopenia, limfopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mielosupresja, miopatia, moczówka prosta, neuropatia, neutropenia, neutropenia i trombocytopenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, nudność, objaw neurologiczny, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parastezja, porażenie połowicze, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan padaczkowy, temozolomid, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie hematologiczne, zakażenie, zakrzepica żył głębokich, zaniewidzenie połowicze, zator tętnicy płucnej, zespół Cushinga, zespół DRESS, zespół mielodysplastyczny, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carmustine Accordpharma
Karmustyna (Carmustine Accordpharma) charakteryzuje się znacznym ryzykiem toksyczności, zwłaszcza pulmonalnej, która może wystąpić u 30% pacjentów, szczególnie przy dawce skumulowanej 1200-1500 mg/m² powierzchni ciała. Toksyczność płucna manifestuje się naciekami i/lub włóknieniem płuc, pojawiającymi się do 3 lat po terapii. Czynniki ryzyka obejmują palenie tytoniu, wcześniejsze choroby układu oddechowego, nieprawidłowości radiologiczne, napromienianie klatki piersiowej oraz stosowanie innych leków pulmonotoksycznych. Przed terapią konieczne jest wykonanie badań czynności płuc (FVC, DLCO) oraz radiologii klatki piersiowej, a podczas leczenia regularne monitorowanie tych parametrów, zwłaszcza u pacjentów z wartościami FVC lub DLCO poniżej 70%. Szczególną ostrożność należy zachować w schematach kondycjonujących przed przeszczepieniem komórek macierzystych (BEAM, CBV), gdzie dawki karmustyny sięgają 600 mg/m², co znacząco zwiększa ryzyko toksyczności pulmonalnej, zwłaszcza u kobiet.
badanie czynności płuc, badanie radiologiczne klatki piersiowej, choroba układu nerwowego, choroba układu oddechowego, cyklofosfamid, cytarabina, działanie rakotwórcze, etopozyd, hepatotoksyczność, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiotoksyczność, karmustyna, melfalan, mielosupresja, morfologia krwi, napromienianie klatki piersiowej, natężona pojemność życiowa, nefrotoksyczność, neutropeniczne zapalenie jelit, palenie tytoniu, pojemność dyfuzyjna dla tlenku węgla, przeszczepienie komórek macierzystych, schemat kondycjonujący, szpik kostny, tętnica szyjna, toksyczność płucna, toksyczność układu pokarmowego, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – INZOLFI
Leczenie fingolimodem wiąże się z ryzykiem bradyarytmii i zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, szczególnie po podaniu pierwszej dawki, z maksymalnym spowolnieniem akcji serca w ciągu 6 godzin. Zaleca się monitorowanie EKG, tętna i ciśnienia krwi przez co najmniej 6 godzin, a w określonych przypadkach (np. częstość akcji serca <45 u/min u dorosłych, blok AV II stopnia lub QTc ≥500 ms) przedłużenie obserwacji do następnego dnia. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z blokiem zatokowo-przedsionkowym, objawową bradykardią, istotnym wydłużeniem QTc (>470 ms u kobiet dorosłych, >460 ms u dziewcząt i >450 ms u mężczyzn) oraz niekontrolowanym nadciśnieniem. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych klasy Ia i III, beta-adrenolityków, inhibitorów kanału wapniowego spowalniających czynność serca oraz innych substancji obniżających częstość akcji serca.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy II stopnia, blok przedsionkowo-komorowy III stopnia, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, chłoniak, chłoniak nieziarniczy, chłoniak z komórek B, chłoniak z komórek T, ciężka choroba wątroby, czerniak złośliwy, fotochemioterapia PUVA, fototerapia promieniowaniem UV-B, hipokaliemia, immunosupresja, inhibitor kanału wapniowego, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, lek przeciwarytmiczny, mięsak Kaposiego, morfologia krwi, napad drgawkowy, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zakażenie herpeswirusem, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Holoxan 1 g
Ifosfamid stosowany w dawkach od 4 do 12 g/m² na cykl wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze obejmują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość – bardzo często, ≥1/10), toksyczność urologiczną (krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, hematuria – bardzo często, ≥1/10), oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności i wymioty – bardzo często, ≥1/10). Mielosupresja jest szczególnie istotna klinicznie, manifestując się m.in. gorączką neutropeniczną i ryzykiem krwawień z powodu trombocytopenii. Toksyczność nerek obejmuje ostre i przewlekłe uszkodzenia, w tym ostrą martwicę kanalików nerkowych i niewydolność nerek, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów nerkowych (kreatynina, azot mocznikowy) oraz ogólnego badania moczu. Neurotoksyczność, manifestująca się encefalopatią, zaburzeniami pamięci i sennością (bardzo często, ≥1/10), oraz hepatotoksyczność (często, ≥1/100 do <1/10) z podwyższeniem enzymów wątrobowych i ryzykiem niewydolności wątroby, stanowią dodatkowe istotne zagrożenia.
agranulocytoza, aplazja szpiku kostnego, arytmia komorowa, arytmia nadkomorowa, białaczka promielocytowa, częstoskurcz komorowy, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, gorączka neutropeniczna, hematuria, hepatotoksyczność, ifosfamid, immunosupresja, kanalikowośródmiąższowe zapalenie nerek, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie pęcherza, leukopenia, methemoglobinemia, mielosupresja, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, napad drgawkowy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wielonarządowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra białaczka limfatyczna, ostra białaczka szpikowa, ostra martwica kanalików nerkowych, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, trzepotanie przedsionków, wstrząs septyczny, zakrzepica żył głębokich, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół Fanconiego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół mielodysplastyczny, zespół móżdżkowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc