test mikrojądrowy
Test mikrojądrowy (MN test) to ważne badanie cytogenetyczne stosowane do oceny uszkodzeń DNA i niestabilności chromosomowej. Polega na identyfikacji małych dodatkowych jąder (mikrojąder) powstających w komórkach podczas podziału komórkowego, gdy fragmenty chromosomów lub całe chromosomy nie zostają włączone do głównych jąder potomnych.
W praktyce klinicznej test mikrojądrowy wykorzystuje się jako biomarker narażenia na czynniki genotoksyczne oraz do oceny ryzyka rozwoju chorób nowotworowych. Badanie to przeprowadza się najczęściej na limfocytach krwi obwodowej lub komórkach nabłonka jamy ustnej, co umożliwia nieinwazyjne pobranie materiału do analizy.
Zwiększona częstość występowania mikrojąder w komórkach może wskazywać na ekspozycję na mutageny, predyspozycję genetyczną do chorób nowotworowych lub efekty uboczne radioterapii i chemioterapii. Test mikrojądrowy znajduje również zastosowanie w badaniach toksykologicznych oraz monitorowaniu narażenia zawodowego na czynniki genotoksyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ProHance 279,3 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa gadoteridolu (ProHance) wykazały szeroki margines bezpieczeństwa, z dawkami nieletalnymi u myszy i szczurów wynoszącymi odpowiednio 7 mmol/kg i 10 mmol/kg masy ciała, co przekracza maksymalną dawkę kliniczną 20- i 30-krotnie. W badaniach toksyczności podostrej (28 dni) obserwowano odwracalne zmiany w nerkach przy dawkach powyżej 0,3 mmol/kg u szczurów i 1 mmol/kg u psów. Pojedyncze dożylne podanie do 1,5 mmol/kg nie wpływało negatywnie na hemostazę ani poziom żelaza, a brak działania drażniącego po podaniu dotętniczym podkreśla bezpieczeństwo stosowania w praktyce klinicznej. Kompleksowe testy genotoksyczności, w tym testy bakteryjne, komórkowe i in vivo, nie wykazały mutagenności gadoteridolu, co uzasadnia brak długoterminowych badań rakotwórczości ze względu na jego jednorazowe zastosowanie.
aberracja chromosomalna, ciężar właściwy, dawka NOEL, działanie drażniące, gadoteridol, genotoksyczność, lepkość, mutagenność, osmolalność, parametr hemostatyczny, podanie dotętnicze, poród przedwczesny, poronienie samoistne, rakotwórczość, rozrodczość, roztwór hipertoniczny, rozwój embrionalno-płodowy, środek kontrastowy, szpik kostny, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność podostra, zmiana histopatologiczna - Leksykon substancji czynnych
Sulfasalazyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sulfasalazyny wykazały niską toksyczność ostrą, z wartością LD50 po podaniu doustnym u szczurów wynoszącą 12500 mg/kg masy ciała. Dwuletnie badania kancerogenności na szczurach F344/N i myszach B6C3F1 ujawniły istotne zwiększenie częstości brodawczaków nabłonka przejściowego pęcherza moczowego u samców szczurów oraz brodawczaków nerki u samic przy dawce 337,5 mg/kg/dzień (1991 mg/m²). U myszy zaobserwowano wzrost częstości gruczolaka wątrobowokomórkowego przy dawkach 675-2700 mg/kg/dzień (2025-8100 mg/m²). Zmiany nowotworowe wiązały się z tworzeniem kamieni nerkowych i rozrostem nabłonka przejściowego. Długotrwałe podawanie sulfonamidów, w tym sulfasalazyny, indukowało również zmiany złośliwe tarczycy u szczurów i myszy, potwierdzając potencjał rakotwórczy tej grupy leków.
gruczolak wątrobowokomórkowy, kamienie nerkowe, LD50, medialna dawka śmiertelna, niepłodność, oligospermia, rozrost nabłonka przejściowego, sulfasalazyna, sulfonamid, test aberracji chromosomowej, test Amesa, test mikrojądrowy, test wymiany chromatyd siostrzanych, uszkodzenie chromosomów, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Onirex 10 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne winianu zolpidemu, substancji czynnej leku Onirex, potwierdziły jego korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych, takich jak 10 mg. Analizy farmakologiczne wykazały selektywne działanie na receptory omega-1 (BZ1) w ośrodkowym układzie nerwowym, bez istotnych negatywnych efektów na układ nerwowy, sercowo-naczyniowy i oddechowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym wykazały efekty toksyczne jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Ponadto, testy genotoksyczności, w tym mutacje genowe i aberracje chromosomowe, nie wykazały potencjału uszkodzenia materiału genetycznego.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, receptor omega-1, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, rozwój zarodkowy, tabletka powlekana, test mikrojądrowy, toksyczność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, winian zolpidemu, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pemetrexed Eugia 100 mg
Przedkliniczne badania pemetreksedu wykazały istotne ryzyko teratogenności oraz negatywnego wpływu na męski układ rozrodczy. U ciężarnych myszy zaobserwowano zmniejszoną przeżywalność płodów, obniżoną masę ciała, niepełne kostnienie oraz rozszczep podniebienia, co wskazuje na potencjalne działanie teratogenne. U samców myszy i psów rasy beagle, którym podawano pemetreksed przez 9 miesięcy w formie dożylnego bolusa, stwierdzono zmniejszoną płodność, zanik jąder oraz zwyrodnienie i martwicę nabłonka plemnikotwórczego, co sugeruje ryzyko upośledzenia płodności męskiej. Brak jest natomiast danych dotyczących wpływu leku na płodność samic.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vermox 100 mg
Badania przedkliniczne mebendazolu wykazały toksyczność przewlekłą przy dawkach ≥40 mg/kg mc. u szczurów, z istotnymi zmianami wątroby (obrzęk środkowej części zrazika, wakuolizacja hepatocytów) oraz jąder (degeneracja kanalików nasiennych, zahamowanie spermatogenezy). Testy kancerogenności na myszach i szczurach nie potwierdziły działania rakotwórczego. Ocena mutagenności wykazała brak mutagennego działania in vitro i in vivo, jednak testy mikrojądrowe ujawniły efekt aneugeniczny w komórkach somatycznych ssaków przy stężeniach osoczowych >115 ng/ml.
dawka wielokrotna, degeneracja kanalików nasiennych, działanie aneugeniczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, komórka somatyczna, mebendazol, mutacja genowa, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój embrionalny, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, Vermox, wakuolizacja komórek wątrobowych, właściwość kancerogenna, zahamowanie spermatogenezy, złuszczanie nabłonka, zmiana narządowa - Leksykon substancji czynnych
Mepiwakaina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne mepiwakainy wykazały, że substancja ta charakteryzuje się szerokim marginesem bezpieczeństwa, z toksycznością obserwowaną jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi. Wartości LD50 dla różnych gatunków zwierząt i dróg podania wynoszą: u myszy 32 mg/kg s.c. i 260 mg/kg i.v., u świnki morskiej 20 mg/kg s.c. i 94 mg/kg i.v., a u królika 22 mg/kg s.c. i 110 mg/kg i.v. Dodatek adrenaliny zmienia profil toksyczności, zwiększając LD50 do 288 mg/kg s.c. i obniżając ją do 20 mg/kg i.v. Badania wielokrotnego podawania na szczurach i małpach potwierdziły dobrą tolerancję mepiwakainy zarówno solo, jak i w połączeniu z adrenaliną, co wskazuje na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. Ponadto, badania reprodukcyjne i teratogenne nie wykazały negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze ani rozwój płodu.
adrenalina, chlorowodorek mepiwakainy, dawka śmiertelna, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, LD50, margines bezpieczeństwa, mepiwakaina, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie podskórne, potencjał genotoksyczny, środek obkurczający naczynia krwionośne, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aridya 2 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa dienogestu, substancji czynnej leku Aridya (tabletki 2 mg), obejmowała szeroki zakres badań toksykologicznych, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję. Badania wielokrotnego podawania nie wykazały istotnej toksyczności, a parametry biochemiczne, hematologiczne oraz histopatologiczne pozostawały w normie. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, aberracji chromosomowych i mikrojądrowy, potwierdziły brak mutagennego i klastogennego działania dienogestu. Długoterminowe badania kancerogenności na modelach zwierzęcych nie wskazały bezpośredniego ryzyka rozwoju nowotworów, choć podkreślono potencjalne ryzyko wzrostu tkanek hormonozależnych, co jest typowe dla steroidów płciowych.
aberracja chromosomowa, dienogest, działanie hormonalne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, nowotwór hormonozależny, progestagen, proliferacja komórki, steroid płciowy, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hormonozależna, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, uszkodzenie DNA, zagrożenie kancerogenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elvanse 40 mg
Lisdeksamfetaminy dimezylan (Elvanse) przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo, w tym potencjał uzależniający, toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na rozwój i rozród. Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że lek wywołuje stymulujące działanie na OUN o opóźnionym początku i krótszym czasie trwania niż deksamfetamina, z niższym potencjałem uzależniającym w porównaniu do metylofenidatu i kokainy. W toksyczności po wielokrotnym podaniu obserwowano typowe dla amfetamin objawy, takie jak zwiększona aktywność, spadek masy ciała, apetytu i spowolnienie wzrostu. Testy genotoksyczności (m.in. test Amesa, test mikrojądrowy) nie wykazały działania mutagennego, a badania rakotwórczości na mieszaninie enancjomerów D i L amfetaminy nie potwierdziły działania kancerogennego przy dawkach do 30 mg/kg mc./dobę u myszy i 5 mg/kg mc./dobę u szczurów.
deksamfetamina, ekspozycja na amfetaminę, Elvanse, funkcje seksualne, genotoksyczność, lek psychostymulujący, lisdeksamfetamina dimezylan, metylofenidat, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, potencjał uzależniający, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, toksyczność wielokrotnego podania, zaburzenia pamięci, zaburzenia uczenia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nasiona lnu –
W przypadku nasion lnu (Linum usitatissimum L., semen) nie przeprowadzono standardowych badań przedklinicznych dotyczących toksyczności ostrej, podostrej, przewlekłej, reprodukcyjnej, genotoksyczności ani kancerogenności. Dokumentacja produktu leczniczego zawierającego nasiona lnu w postaci ziół do zaparzania (1g/g) nie zawiera danych potwierdzających przeprowadzenie tych badań. Brak badań wynika z długiej historii stosowania nasion lnu w medycynie tradycyjnej oraz braku sygnałów bezpieczeństwa wskazujących na potencjalne ryzyko, co jest zgodne z wytycznymi dotyczącymi produktów leczniczych pochodzenia roślinnego, gdzie badania przedkliniczne nie są obligatoryjne, jeśli nie ma szczególnych przesłanek.
aberracja chromosomowa, ciąża, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, kancerogenność, Linum usitatissimum, nasiona lnu, płodność, produkt leczniczy pochodzenia roślinnego, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tussal Antitussicum 15 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania dekstrometorfanu bromowodorku, substancji czynnej preparatu Tussal Antitussicum, są istotnie ograniczone w zakresie toksykologii genetycznej, kancerogenności, teratogenności oraz wpływu na płodność. Brakuje kluczowych badań genotoksyczności, takich jak test Amesa, test mikrojądrowy czy test aberracji chromosomowych in vitro i in vivo, co uniemożliwia jednoznaczną ocenę potencjału mutagennego tej substancji. Podobnie, dane dotyczące rakotwórczości są niekompletne i nie dostarczają jednoznacznych dowodów na związek przyczynowo-skutkowy między ekspozycją na dekstrometorfan a rozwojem nowotworów u zwierząt, choć obserwowane efekty nie wskazują na istotny potencjał kancerogenny. Brak jest również szczegółowych badań dotyczących wpływu na rozwój płodu oraz potencjalnej teratogenności, co uniemożliwia ocenę bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, cykl rujowy, dekstrometorfan, dekstrometorfan bromowodorek, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, mutacja genowa, potencjał kancerogenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, rozwój zarodkowy, spermatogeneza, test Amesa, test mikrojądrowy, Tussal Antitussicum, wada wrodzona, wpływ na płodność, zaburzenie rozwojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eltrombopag Glenmark 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa eltrombopagu wykazały specyficzne działania toksyczne zależne od dawki i czasu ekspozycji, z uwzględnieniem unikalnej farmakologii leku, który nie stymuluje produkcji płytek krwi u zwierząt doświadczalnych. Zaćma była obserwowana u myszy i szczurów przy ekspozycjach ≥4-6-krotnych (dla ITP) oraz ≥2-3-krotnych (dla WZW C) w stosunku do dawek klinicznych (75 mg/dobę dla ITP, 100 mg/dobę dla WZW C), z czasem pojawienia się od 6 do 39 tygodni. Uszkodzenia cewek nerkowych występowały przy ekspozycjach zbliżonych do klinicznych (0,8-1,2x dla ITP, 0,6x dla WZW C), natomiast degeneracja i martwica hepatocytów pojawiały się przy dawkach źle tolerowanych. Wpływ na układ krwiotwórczy (zmniejszenie retikulocytów) obserwowano przy ekspozycjach ≥7-10x (ITP) i ≥4x (WZW C). Hiperostoza śródkostna i działanie letalne na zarodki występowały przy ekspozycjach 6x (ITP) i 3x (WZW C) wyższych niż kliniczne. Nie stwierdzono działania rakotwórczego ani mutagennego eltrombopagu w badaniach in vitro i in vivo, a wpływ na płodność i rozwój embrionalno-płodowy był nieistotny przy dawkach do 20 mg/kg mc. u szczurów i 150 mg/kg mc. u królików, odpowiadających ekspozycjom klinicznym lub niższym.
badanie rakotwórczości, działanie letalne na zarodki, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, funkcja neurobehawioralna, hiperostoza śródkostna, hiperplazja szpiku kostnego, liczba retikulocytów, martwica hepatocytów, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, płodność samic, przenikanie do mleka matki, reakcja fotoalergiczna, synteza DNA, test mikrojądrowy, uszkodzenie cewek nerkowych, zaćma polekowa, zmętnienie gałki ocznej - Leksykon substancji czynnych
Fotemustyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fotemustyna, substancja czynna leku Mustophoran, wykazuje istotne działania toksyczne w badaniach przedklinicznych, zwłaszcza na narząd wzroku, gdzie u szczurów stwierdzono atrofię siatkówki, a u małp odwarstwienie siatkówki przy stężeniach w osoczu zbliżonych do tych u ludzi stosujących dawki terapeutyczne dożylne. Ponadto, fotemustyna wykazuje silne właściwości genotoksyczne, potwierdzone mutagennością w testach na Salmonella typhimurium i Escherichia coli, klastogennością w teście mikrojądrowym u myszy oraz w hodowlach limfocytów ludzkich in vitro, a także działanie transformujące na komórkach embrionalnych chomika syryjskiego i linii BALB/3T3. Ze względu na te właściwości, standardowe badania reprodukcyjne nie zostały przeprowadzone, jednak na podstawie danych dotyczących innych nitrozomoczników zaleca się unikanie stosowania fotemustyny u kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, oraz u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko dla płodu.
atrofia jąder, atrofia siatkówki, azoospermia, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, fotemustyna, genotoksyczność, mutacja wsteczna, odwarstwienie siatkówki, pochodna nitrozomocznika, test mikrojądrowy, transformacja komórkowa, właściwości klastogenne, właściwości mutagenne, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Krka 70 mg
Dazatynib, inhibitor kinazy proteinowej z grupy leków przeciwnowotworowych (kod ATC: L01EA02), wykazuje silne, subnanomolarne działanie hamujące kinazę BCR-ABL (0,6-0,8 nM) oraz kinazy rodziny SRC, c-KIT, EPH i PDGFβ. Lek łączy się zarówno z aktywną, jak i nieaktywną formą BCR-ABL, co umożliwia skuteczne leczenie przewlekłej białaczki szpikowej (CML) i ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL), także u pacjentów opornych na imatynib. Badania kliniczne fazy I i II potwierdziły trwałą odpowiedź hematologiczną i cytogenetyczną, a dawka początkowa wynosiła 70 mg dwa razy dziennie z możliwością modyfikacji. Dazatynib wykazuje zdolność do zapobiegania progresji CML do fazy blastycznej oraz potencjalną skuteczność w zajęciu ośrodkowego układu nerwowego.
agregacja płytek krwi, c-KIT, chromosom Philadelphia, CML, czas krwawienia, domena kinazy BCR-ABL, faza akceleracji, gruczolak prostaty, inhibitor kinazy proteinowej, kinaza BCR-ABL, kinaza receptora efryny, kinaza rodziny SRC, kinaza SRC, lek przeciwnowotworowy, linia komórek białaczkowych, mieloblastyczna postać przełomu blastycznego, odstęp QT, oporność na imatynib, oporność wielolekowa, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, parametr czerwonokrwinkowy, Ph+ ALL, przewlekła białaczka szpikowa, rak płaskonabłonkowy, receptor PDGFβ, repolaryzacja komór, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, węzeł chłonny, zapis EKG - Leksykon substancji czynnych
Lewotyroksyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewotyroksyny wykazały bardzo niską toksyczność ostrą, potwierdzoną zarówno w modelach zwierzęcych, jak i obserwacjach klinicznych, gdzie dawki nawet do 10 mg były tolerowane bez poważnych powikłań, z wyjątkiem pacjentów z chorobą wieńcową. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach zaobserwowano działania niepożądane, takie jak hepatopatia, pierwotny zespół nerczycowy oraz zmiany masy narządów wewnętrznych, jednak u psów nie stwierdzono istotnych efektów toksycznych. Działania te pojawiały się wyłącznie po podaniu dawek znacznie przekraczających kliniczne zalecenia. W zakresie wpływu na rozrodczość, hormony tarczycy, w tym lewotyroksyna, przenikają przez łożysko w niewielkiej ilości, a toksyczne efekty na płód i noworodki obserwowano jedynie przy bardzo wysokich dawkach w badaniach na zwierzętach. Nie stwierdzono zwiększonej teratogenności u świnek morskich i królików, a dane kliniczne nie wskazują na toksyczność płodową ani upośledzenie płodności u ludzi.
choroba wieńcowa, działanie karcynogenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, hepatopatia, hormon tarczycy, lewotyroksyna, mutagenność, obumieranie kłębuszków nerkowych, ośrodkowy układ nerwowy, pierwotny zespół nerczycowy, przenikanie przez łożysko, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wada wrodzona, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Salazopyrin EN 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sulfasalazyny wykazały istotne ryzyko kancerogenności przy długotrwałym stosowaniu. W dwuletnich badaniach na szczurach F344/N (dawki 84, 168, 337,5 mg/kg/dzień, odpowiadające 496, 991, 1991 mg/m²) zaobserwowano statystycznie istotny wzrost częstości brodawczaka nabłonka przejściowego pęcherza moczowego u samców oraz brodawczaka nabłonka przejściowego nerki u samic przy najwyższej dawce. Zjawiska te korelowały ze zwiększonym tworzeniem kamieni nerkowych i rozrostem nabłonka przejściowego. W badaniach na myszach B6C3F1 (dawki 675, 1350, 2700 mg/kg/dzień, czyli 2025, 4050, 8100 mg/m²) stwierdzono istotny wzrost częstości gruczolaka wątrobowokomórkowego u obu płci już przy najniższej dawce. Testy genotoksyczności dały wyniki niejednoznaczne – brak mutagenności w teście Amesa i teście HGPRT, ale obecność potencjalnych efektów genotoksycznych w testach mikrojąder, aberracji chromosomowych i wymiany chromatyd siostrzanych w limfocytach ludzkich oraz zwierzęcych.
aberracja chromosomowa, badania przedkliniczne, badanie szpiku kostnego, brodawczak pęcherza moczowego, genotoksyczność, gruczolak wątrobowokomórkowy, kamica nerkowa, kancerogenność, oligospermia, profil bezpieczeństwa leku, rozrost nabłonka przejściowego, sulfasalazyna, test Amesa, test mikrojądrowy, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Glenmark 15 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lenalidomidu wykazały istotne działanie teratogenne u małp przy dawkach 0,5-4 mg/kg mc./dobę, manifestujące się wadami wrodzonymi kończyn (m.in. oligodaktylia, polidaktylia, atrezja odbytu) oraz zmianami w narządach wewnętrznych. U królików podawanie doustne w dawkach 3, 10 i 20 mg/kg mc./dobę skutkowało wadami rozwojowymi, takimi jak brak płata środkowego płuc i przemieszczenie nerek, z efektami zależnymi od dawki. Toksyczność ostra lenalidomidu jest niska, z dawkami letalnymi powyżej 2000 mg/kg mc. u gryzoni. W badaniach przewlekłych na szczurach (75-300 mg/kg mc./dobę przez 26 tygodni) zaobserwowano odwracalną mineralizację miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg mc./dobę, co stanowi około 25-krotność ekspozycji u ludzi ocenianej na podstawie AUC.
aberracja chromosomowa, atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, badanie karcynogenności, działanie mutagenne, komórkowość szpiku kostnego, lenalidomid, mineralizacja miedniczki nerkowej, minimalna dawka letalna, mutacja komórek chłoniaka, NOAEL, oligodaktylia, polidaktylia, przemieszczenie nerki, stosunek komórek mieloidalnych do erytroidalnych, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wada wrodzona, wada wrodzona kończyny, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eplerenon Medical Valley 50 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne eplerenonu wykazały brak specyficznych zagrożeń dla populacji ludzkiej w zakresie farmakologii bezpieczeństwa, genotoksyczności, potencjału kancerogennego oraz wpływu na reprodukcję. W testach toksyczności po podaniu wielokrotnym zaobserwowano morfologiczne zmiany w postaci zaniku gruczołu krokowego u szczurów i psów przy ekspozycji nieznacznie przekraczającej poziomy kliniczne u ludzi, jednak bez korelacji z dysfunkcją tego narządu. Badania farmakologii bezpieczeństwa nie wykazały istotnych klinicznie efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani nerwowy, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, dawka terapeutyczna, eplerenon, farmakologia bezpieczeństwa, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał rakotwórczy, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, układ oddechowy, układ organizmu, układ sercowo-naczyniowy, zanik gruczołu krokowego, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sudafed 60 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne pseudoefedryny chlorowodorku wykazały, że działania niepożądane wynikają głównie z nasilonych efektów farmakologicznych związanych z aktywnością sympatykomimetyczną substancji. Kompleksowa ocena genotoksyczności, obejmująca test Amesa, test na linii komórkowej V79, badanie klastogenności na limfocytach ludzkich oraz test mikrojądrowy u myszy, nie wykazała działania genotoksycznego. Badania teratogenności przeprowadzone na szczurach i królikach nie potwierdziły potencjału do wywoływania wad rozwojowych płodów. W dostępnej literaturze brak jest natomiast danych dotyczących wpływu pseudoefedryny na płodność zwierząt oraz jej potencjału rakotwórczego, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku.
badanie genotoksyczności, działanie niepożądane, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, klastogenność, model zwierzęcy, mutacja genetyczna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, pseudoefedryna chlorowodorek, test Amesa, test mikrojądrowy, test na limfocytach ludzkich, wada rozwojowa płodu, wpływ na płodność, związek niegenotoksyczny - Leksykon substancji czynnych
Kruszyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kora kruszyny (Rhamnus frangula L.) zawiera związki antranoidowe, takie jak emodyna, frangulina, chryzofanol i fiscjon, które wykazują potencjalne działanie genotoksyczne i mutagenne w badaniach in vitro (np. test mutacji V79-HGPRT, test UDS na hepatocytach szczura). Jednak większość badań in vivo nie potwierdza tych właściwości. Emodyna wykazuje wpływ na długość cyklu rujowego u myszy, a jej toksyczność reprodukcyjna jest związana głównie z toksycznością u matek spowodowaną działaniem przeczyszczającym. Dwuletnie badania karcynogenności na szczurach i myszach dały niejednoznaczne wyniki, z potencjalnym ryzykiem karcynogenezy w nerkach oraz okrężnicy/jelicie ślepym. W badaniach klinicznych wyniki dotyczące związku między stosowaniem preparatów z kory kruszyny a rakiem okrężnicy są sprzeczne, a czynniki takie jak przewlekłe zaparcia i dieta mogą wpływać na ocenę ryzyka.
aberracja chromosomowa, aloe-emodyna, badanie karcynogenności, chryzofanol, cykl rujowy, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, działanie przeczyszczające, działanie teratogenne, emodyna, fiscjon, frangulina, genotoksyczność, hepatocyt pierwotny, hiperplazja nabłonka, kora kruszyny, naciek bazofilowy, nefropatia, nieplanowa synteza DNA, rak okrężnicy, szpik kostny, test mikrojądrowy, toksyczność dawki pojedynczej, toksyczność matczyna, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zaparcie, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Ginkgolidy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ginkgolidy, będące aktywnymi składnikami wyciągu z liści Ginkgo biloba, występują w produkcie Ginkoflav Med w dawce 80 mg wyciągu na kapsułkę, zawierając 2,2-2,7 mg ginkgolidów A, B i C, 17,6-21,6 mg flawonoidów oraz 2,1-2,6 mg bilobalidu. Badania toksyczności przewlekłej na szczurach i psach wykazały, że doustne podawanie wyciągu w dawkach do 100 mg/kg masy ciała (współczynnik bezpieczeństwa do 11,6) nie powodowało istotnych efektów toksycznych, a jedynie najwyższe dawki (300-500 mg/kg) wywołały nieznaczną toksyczność u psów. Profil bezpieczeństwa w zakresie toksyczności przewlekłej jest zatem korzystny, jednak dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są ograniczone i niejednoznaczne, z obserwacjami potencjalnych zaburzeń płodności i rozwoju płodu w niektórych modelach zwierzęcych, co wskazuje na potrzebę dalszych badań w tym obszarze.
bezocze, bilobalid, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, flawonoidy, genotoksyczność, ginkgo biloba, ginkgolidy, glikozyd flawonowy, guz tarczycy, induktor enzymów wątrobowych, krwawienie podskórne, krwawienie z pochwy, rak wątrobowokomórkowy, rakotwórczość, suchy wyciąg z miłorzębu japońskiego, test mikrojądrowy, test mutacji, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clindavag 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fosforanu klindamycyny, stosowanego w postaci globulek dopochwowych Clindavag, wykazały, że miejscowa tolerancja preparatu jest dobra – dawka 5 mg wywoływała jedynie łagodne, odwracalne podrażnienie pochwy u szczurów z usuniętymi jajnikami. Testy genotoksyczności, w tym test mikrojądrowy u szczura oraz test Amesa, potwierdziły brak mutagenności substancji czynnej. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach stosowano dawki do 300 mg/kg mc./dobę, nie obserwując negatywnego wpływu na płodność, choć brak jest danych dotyczących dopochwowej drogi podania. Klindamycyna nie wykazała działania teratogennego u szczurów i królików, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet w wieku rozrodczym.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib SUN 100 mg
Dazatynib, substancja czynna leku Dasatinib SUN, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność głównie w układzie pokarmowym, krwiotwórczym i limfatycznym, z jelitem jako kluczowym narządem docelowym u szczurów i małp. Zmiany hematologiczne obejmowały nieznaczne do umiarkowanych zaburzenia parametrów erytrocytów oraz zmiany w szpiku kostnym, a w układzie limfatycznym obserwowano zmniejszenie liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych. Wszystkie te efekty miały charakter odwracalny po zakończeniu terapii. Długoterminowe badania na małpach wykazały ograniczoną mineralizację śródmiąższową nerek bez innych istotnych patologii. W zakresie hemostazy dazatynib hamował agregację płytek i wydłużał czas krwawienia u szczurów, jednak nie indukował samoistnych krwotoków, a badania kardiotoksyczności nie potwierdziły wydłużenia odstępu QT in vivo u małp. Wyniki badań genotoksyczności były niejednoznaczne – brak mutagenności w teście Amesa i mikrojądrowym in vivo, ale obecność efektu klastogennego in vitro na komórkach CHO.
agregacja płytek krwi, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcinogenności, badanie przedkliniczne, brodawczak, czas krwawienia, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, efekt klastogenny, grasica, gruczolak prostaty, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa, odstęp QT, organogeneza, potencjał genotoksyczny, profil toksykologiczny, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, śledziona, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, węzeł chłonny, włókno Purkinjego, zapis EKG - Leksykon substancji czynnych
Chlordiazepoksyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Analiza dostępnej dokumentacji przedklinicznej dotyczącej chlordiazepoksydu, substancji czynnej preparatu Elenium (dostępnego w dawkach 5 mg, 10 mg i 25 mg w formie tabletek drażowanych), ujawnia istotne braki w zakresie oceny bezpieczeństwa długoterminowego stosowania. Brakuje danych z podstawowych testów mutagenności, takich jak test Amesa, test aberracji chromosomowych in vitro oraz test mikrojądrowy in vivo, które są standardem w ocenie potencjału mutagennego substancji farmaceutycznych. Ponadto, nie przedstawiono wyników długookresowych badań na modelach zwierzęcych (szczury, myszy) trwających 18-24 miesiące, które pozwoliłyby ocenić ryzyko kancerogenne przy przewlekłej ekspozycji na chlordiazepoksyd. Brak jest również danych dotyczących toksyczności przewlekłej, wpływu na rozrodczość oraz rozwój płodu, co ogranicza pełną ocenę profilu bezpieczeństwa tej substancji w kontekście długotrwałej terapii.
aberracja chromosomowa, badanie kancerogenności, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, chlordiazepoksyd, długotrwała terapia, pochodna benzodiazepiny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, preparat Elenium, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, rozwój płodu, stosunek korzyści do ryzyka, tabletka drażowana, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Tymolol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tymolol, beta-adrenolityk stosowany głównie w leczeniu jaskry, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi na zwierzętach. Dawki śmiertelne LD50 dla maleinianu tymololu podawanego doustnie wynoszą 1190 mg/kg u myszy i 900 mg/kg u szczurów. W badaniach toksyczności chronicznej u psów i szczurów obserwowano jedynie bradykardię oraz zwiększenie masy serca, nerek i wątroby, bez istotnych zmian patologicznych. Tymolol nie wykazuje istotnego potencjału mutagennego w testach in vivo i in vitro, a wyniki testu Amesa wskazują na brak wyraźnej zależności dawka-odpowiedź. W badaniach rakotwórczych u szczurów i myszy zaobserwowano wzrost częstości niektórych nowotworów przy dawkach wielokrotnie przekraczających maksymalne dawki kliniczne (300-500 mg/kg/dobę), co nie ma bezpośredniego przełożenia na ryzyko u ludzi. Nie stwierdzono działania teratogennego, a wpływ na reprodukcję był minimalny nawet przy dawkach do 150-krotnie wyższych niż kliniczne.
Istotnym klinicznie aspektem jest hamowanie gojenia się ran rogówki przy częstym (częściej niż raz na dobę) miejscowym podawaniu tymololu, co ma znaczenie u pacjentów po zabiegach okulistycznych lub z uszkodzeniami rogówki. Badania nad preparatami złożonymi zawierającymi tymolol i inne substancje aktywne (latanoprost, dorzolamid, bimatoprost, trawoprost, tafluprost) potwierdziły akceptowalny profil bezpieczeństwa tych kombinacji. W badaniach na małpach odnotowano zmiany charakterystyczne dla prostanoidów, takie jak zwiększenie szpary powiekowej i pigmentacji tęczówki, przy stosowaniu trawoprostu z tymololem. Podsumowując, dane przedkliniczne wskazują na niski potencjał toksyczny tymololu przy dawkach klinicznych, a obserwowane działania niepożądane pojawiają się głównie przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej dawki stosowane u ludzi.
badanie cytogenetyczne, badanie farmakologiczne, beta-adrenolityk, bimatoprost, bradykardia, dorzolamid, działanie teratogenne, farmakokinetyka, genotoksyczność, gojenie rogówki, gruczolakorak sutka, guz chromochłonny nadnerczy, jaskra, kostnienie, latanoprost, LD50, maleinian tymololu, nowotwór płuc, pigmentacja tęczówki, potencjał mutagenny, prolaktyna, przepływ pępowinowy, szpara powiekowa, tafluprost, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, trawoprost, uszkodzenie rogówki, zabieg okulistyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Krka 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa dazatynibu wykazały toksyczność głównie w obrębie przewodu pokarmowego, układu krwiotwórczego oraz limfatycznego, obserwowaną na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, małpy, króliki). Działania niepożądane obejmowały odwracalne zmiany jelitowe, minimalne do lekkiego stopnia obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych oraz zmniejszenie liczby limfocytów i masy narządów limfoidalnych. W badaniach długoterminowych u małp stwierdzono śródmiąższową mineralizację nerek. Dazatynib wpływał na hemostazę, hamując agregację płytek i wydłużając czas krwawienia u szczurów, jednak bez wywoływania samoistnych krwotoków. Pomimo potencjalnego ryzyka wydłużenia odstępu QT w badaniach in vitro, badania in vivo u małp nie potwierdziły istotnych zmian w zapisie EKG. Testy genotoksyczności wykazały brak mutagenności in vitro (test Amesa) i genotoksyczności in vivo (test mikrojądrowy), choć zaobserwowano efekt klastogenny in vitro na komórkach CHO.
agregacja płytek krwi, badanie przedkliniczne, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie mutagenne, dzielące się komórki, efekt klastogenny, grasica, gruczolak prostaty, hemostaza pierwotna, kanał potasowy hERG, kościec płodu, mineralizacja nerek, narząd limfoidalny, obumieranie płodu, odstęp QT, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, rozwój embrionalny, śledziona, szpik kostny, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, węzeł chłonny, włókna Purkinjego, zapis EKG - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Medical Valley 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności lenalidomidu wykazały istotne ryzyko teratogenne, potwierdzone na modelach zwierzęcych, w tym u małp i królików. U ciężarnych samic małp obserwowano poważne wady wrodzone potomstwa, takie jak atrezja odbytu, liczne deformacje kończyn (w tym oligo- i polidaktylia) oraz zmiany narządów wewnętrznych. U królików dawki 10 i 20 mg/kg/dobę powodowały brak płata środkowego płuc oraz przemieszczenie nerek, a także zmiany w tkankach miękkich i szkielecie płodów. Toksyczność ostra u gryzoni ujawniła dawki letalne powyżej 2000 mg/kg/dobę, natomiast długoterminowe podawanie szczurzym dawkom 75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni skutkowało odwracalnym zwiększeniem mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co odpowiada około 25-krotności ekspozycji u ludzi ocenianej na podstawie AUC. U małp dawki 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni wywołały ciężką toksyczność hematologiczną i immunologiczną, natomiast dawki 1-2 mg/kg/dobę przez rok powodowały odwracalne zmiany w szpiku i atrofie grasicy, przy dawce 1 mg/kg/dobę obserwowano łagodny spadek leukocytów, co odpowiada dawce stosowanej u ludzi.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia układu chłonnego, AUC, chłoniak myszy, embriotoksyczność, funkcja nerek, komórki mieloidalne, komórkowość szpiku kostnego, krwinka biała, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, limfocyt ludzki, mineralizacja miedniczek nerkowych, morfologia krwi, mutacja bakteryjna, NOAEL, pęcherzyk żółciowy, płat środkowy płuc, płytka krwi, polidaktylia, potencjał mutagenny, przemieszczenie nerki, rozwój zarodkowo-płodowy, ryzyko teratogenne, szpik kostny, test in vitro, test in vivo, test mikrojądrowy, toksyczność nerkowa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność rozwojowa, wada wrodzona, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon substancji czynnych
Miłorząb dwuklapowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności przewlekłej wyciągu z miłorzębu dwuklapowego (Ginkgo biloba) przeprowadzone na szczurach i psach wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy dawkach do 500 mg/kg masy ciała u szczurów oraz do 400 mg/kg u psów, z marginesem bezpieczeństwa odpowiednio do 16,8 i 40,6. Nieznaczne objawy toksyczności zaobserwowano jedynie u psów przy najwyższych dawkach. Dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są niejednoznaczne – niektóre badania na szczurach, królikach i myszach nie wykazały efektów teratogennych ani embriotoksycznych, podczas gdy inne wskazywały na potencjalne zaburzenia płodności i krwawienia pochwowe. Badania na wyciągu z miłorzębu japońskiego sugerują możliwość wpływu na rozwój płodu oraz występowanie wad rozwojowych u kurzych embrionów, jednak różnice w składzie ekstraktów ograniczają bezpośrednią ekstrapolację wyników.
anoftalmia, badanie kancerogenności, badanie toksyczności przewlekłej, efekt genotoksyczny, ginkgo biloba, hipopigmentacja, induktor enzymów wątrobowych, krwawienie pochwowe, krwotok podskórny, margines bezpieczeństwa, miłorząb dwuklapowy, miłorząb japoński, nowotwór gruczołu tarczowego, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rak wątrobowokomórkowy, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wpływ embriotoksyczny, wpływ teratogenny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tarfazolin 1 g
Analiza dostępnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania cefazoliny, substancji czynnej leku Tarfazolin (1 g cefazoliny sodowej), wskazuje na istotne braki w dokumentacji toksykologicznej. Nie przeprowadzono długoterminowych badań oceniających potencjał rakotwórczy i mutagenny, a także brak jest danych dotyczących toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej. Ponadto, nie dysponujemy informacjami na temat wpływu cefazoliny na rozwój zarodkowo-płodowy, teratogenność oraz toksyczność reprodukcyjną. Brak jest również wyników testów genotoksyczności, takich jak test Amesa, test mikrojądrowy czy ocena aberracji chromosomowych, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa genetycznego tego antybiotyku beta-laktamowego.
aberracja chromosomowa, antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna pierwszej generacji, cefazolina, cefazolina sodowa, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, rozwój zarodkowo-płodowy, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, właściwości mutagenne, właściwości rakotwórcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ladiva 226 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wyciągu z liści maliny właściwej (Rubus idaeus L.) zawartego w produkcie leczniczym Ladiva wykazały ograniczone dane, jednak dostępne wyniki pozwalają na ocenę profilu bezpieczeństwa w kontekście klinicznym. Testy in vitro wykazały pewne dodatnie wyniki genotoksyczności, prawdopodobnie związane z obecnością flawonoidów, w szczególności kwercetyny, naturalnie występujących w wyciągu. Niemniej jednak, badania in vivo, w tym test mikrojądrowy na modelu mysim, potwierdziły brak potencjału genotoksycznego produktu. Brak jest natomiast danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na funkcje rozrodcze i rozwój potomstwa.
badanie in vitro, badanie in vivo, bezpieczeństwo przedkliniczne, działanie rakotwórcze, flawonoidy, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, kwercetyna, potencjał genotoksyczny, rakotwórczość, rozwój potomstwa, Rubus idaeus, suchy wyciąg wodny, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z liści maliny właściwej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Latanoprost Genoptim 50 mcg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa latanoprostu wykazały korzystny profil toksykologiczny, potwierdzający jego dobrą tolerancję w warunkach eksperymentalnych. Margines bezpieczeństwa między dawką kliniczną (około 1,5 µg/oko/dobę) a dawką wywołującą toksyczność ogólnoustrojową wynosi co najmniej 1000-krotność. W badaniach toksyczności ogólnoustrojowej podawanie dożylne dawek około 100-krotnie wyższych niż kliniczne u małp skutkowało przejściowym wzrostem częstości oddechów, prawdopodobnie związanym ze skurczem oskrzeli. Latanoprost nie wykazuje potencjału uczulającego, a toksyczność oczna w modelach zwierzęcych była nieistotna przy dawkach do 100 µg/oko/dobę. Zaobserwowano jednak trwałą pigmentację tęczówki u małp, wynikającą z pobudzenia melanogenezy, oraz przemijające poszerzenie szpary powiekowej przy dawkach 6 µg/oko/dobę, efekt nieobserwowany u ludzi.
aberracja chromosomowa, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, latanoprost, melanina, melanocyt tęczówki, mutacja powrotna, mutagenność, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, potencjał rakotwórczy, potencjał uczulający, późna resorpcja, prostaglandyna F2α, rakotwórczość, rozwój embrionalny, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, test mikrojądrowy, toksyczność miejscowa, toksyczność ogólnoustrojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Stada 100 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych in vitro i in vivo na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Najistotniejsza toksyczność dotyczyła układu pokarmowego (jelito jako główny narząd docelowy), krwiotwórczego (zmiany erytrocytów i szpiku kostnego) oraz limfatycznego (redukcja limfocytów i masy narządów limfatycznych), przy czym zmiany te miały charakter odwracalny po zakończeniu leczenia. W badaniach u małp stwierdzono mineralizację śródmiąższową nerek, bez istotnych zaburzeń funkcji układu moczowego. Dazatynib wpływał na hemostazę pierwotną, hamując agregację płytek i wydłużając czas krwawienia, jednak nie wywoływał samoistnych krwotoków. Pomimo potencjalnego wpływu na kanał potasowy hERG i włókna Purkinjego, badania in vivo nie wykazały wydłużenia odstępu QT ani innych zaburzeń elektrokardiograficznych. Ocena genotoksyczności wykazała brak mutagenności in vivo, choć w warunkach in vitro zaobserwowano działanie klastogenne.
agregacja płytek krwi, badanie niekliniczne, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, gruczolak prostaty, hemostaza pierwotna, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa nerek, odstęp QT, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój zarodkowo-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewodu pokarmowego, układ krwiotwórczy, węzeł chłonny, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – IASOglio 2 GBq/ml
Produkt leczniczy IASOglio, zawierający fluoroetylo-L-tyrozynę znakowaną izotopem 18F, przeszedł ograniczone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa, skupiające się głównie na toksyczności ostrej. W badaniach na szczurach podanie dożylne pojedynczej dawki 5 ml/kg masy ciała nie wywołało zgonów, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście jednorazowego podania. Nie przeprowadzono jednak standardowych testów mutagenności (np. test Amesa, aberracji chromosomowych, mikrojądrowy) ani badań długoterminowych oceniających potencjalne działanie rakotwórcze fluoroetylo-L-tyrozyny (18F). Ze względu na krótki okres półtrwania izotopu fluoru-18 (110 minut) oraz jednorazowy charakter podania diagnostycznego, ekspozycja na promieniowanie jonizujące jest ograniczona czasowo, co zmniejsza ryzyko długotrwałych efektów toksycznych.
aberracja chromosomowa, badanie toksykologiczne, działanie immunotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, fluor-18, fluoroetylo-L-tyrozyna, model zwierzęcy, okres półtrwania, promieniowanie jonizujące, substancja pomocnicza, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność subchroniczna, tolerancja tkankowa - Leksykon substancji czynnych
Fenoksyetanol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fenoksyetanol, powszechnie stosowany w preparatach antyseptycznych do dezynfekcji skóry, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi. Toksyczność ostra po podaniu doustnym u szczurów wynosi LD50 1,3-3,4 g/kg m.c., a u myszy 933 mg/kg m.c., natomiast po aplikacji skórnej LD50 przekracza 14 g/kg m.c. u szczurów i wynosi 5 ml/kg m.c. u królików, co wskazuje na bardzo niską toksyczność miejscową. W badaniach przewlekłych doustne podawanie fenoksyetanolu w dawce 400 mg/kg/dobę przez 90 dni u szczurów wywołało toksyczność nerkową i zmiany behawioralne, a u królików dawki >100 mg/kg/dobę przez 10 dni spowodowały hemolizę. Jednakże miejscowe stosowanie preparatów zawierających fenoksyetanol i oktenidynę nie wywoływało reakcji toksycznych ani na błonach śluzowych, ani na uszkodzonej skórze zwierząt, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w dawkach terapeutycznych (do 2% stężenia). Fenoksyetanol nie wykazuje działania teratogennego ani embriotoksycznego, co potwierdzono w badaniach na ciężarnych królikach i szczurach, a także nie wpływa negatywnie na rozrodczość kolejnych pokoleń szczurów.
aberracje chromosomowe, aplikacja na skórę, dawka śmiertelna, działanie drażniące, działanie pierwotnie drażniące, działanie podrażniające, działanie teratogenne, działanie uczulające, fenoksyetanol, hemoliza, hemoliza erytrocytów, mutacje genowe, oktenidyny dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, resorpcja zwrotna, test Amesa, test Magnussona-Kligmana, test mikrojądrowy, toksyczność nerkowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, uszkodzenie skóry, worek spojówkowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symcloza 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klozapiny, substancji czynnej preparatu Symcloza (dostępnego w dawkach 25 mg, 100 mg i 200 mg), obejmowały ocenę farmakologiczną, toksyczność po podaniu wielokrotnym, potencjał genotoksyczny oraz działanie rakotwórcze. Testy farmakologiczne wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa wobec układu sercowo-naczyniowego, oddechowego i ośrodkowego układu nerwowego. Badania toksyczności nie ujawniły istotnych zmian biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych narządów wewnętrznych. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, aberracji chromosomowych i mikrojądrowy, nie wykazały mutagenności. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie potwierdziły działania onkogennego klozapiny.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie histopatologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, klozapina, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Ranbaxy 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące leku Lenalidomide Ranbaxy wskazują na istotne ryzyko teratogenności, potwierdzone badaniami na małpach i królikach. U małp stosujących dawki od 0,5 do 4 mg/kg/dobę zaobserwowano liczne wady wrodzone, takie jak atrezja odbytu, deformacje kończyn (w tym oligodaktylia i polidaktylia) oraz zmiany w narządach wewnętrznych, w tym nieprawidłowości w przeponie i pęcherzyku żółciowym. U królików, przy dawkach 3-20 mg/kg/dobę, stwierdzono brak płata środkowego płuc, przemieszczenie nerek oraz zmiany w tkankach miękkich i szkielecie płodów, zjawiska nasilające się wraz ze wzrostem dawki. Minimalne dawki letalne u gryzoni przekraczały 2000 mg/kg/dobę, co wskazuje na stosunkowo niską toksyczność ostrą. W badaniach wielokrotnego podawania u szczurów (75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) odnotowano odwracalne zmiany w mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co odpowiada około 25-krotności ekspozycji u ludzi ocenianej na podstawie AUC.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, komórkowość szpiku kostnego, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mineralizacja miedniczek nerkowych, morfologia krwi, NOAEL, oligodaktylia, płat środkowy płuca, polidaktylia, przepona, stosunek mieloidalno-erytroidalny, test mikrojądrowy, test mutacji bakteryjnej, wada wrodzona, wada wrodzona kończyny, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cezera 5 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne lewocetyryzyny dichlorowodorku, substancji czynnej produktu leczniczego Cezera, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Ocena farmakologiczna nie ujawniła istotnych niepożądanych efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym u zwierząt nie wykazały patologicznych zmian w narządach wewnętrznych ani zaburzeń funkcjonalnych, a obserwowane efekty były odwracalne i pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających dawki stosowane u ludzi. Kompleksowe testy genotoksyczności (w tym test Amesa, aberracji chromosomowych i mikrojądrowy in vivo) nie potwierdziły działania mutagennego lub genotoksycznego leku.
aberracja chromosomowa, badanie histopatologiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, karcynogenność, lewocetyryzyna dichlorowodorek, ocena farmakologiczna bezpieczeństwa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, podanie wielokrotne, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa przedklinicznego, profil farmakologiczny bezpieczeństwa, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczny wpływ na rozrodczość, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Accord 200 mg
Pazopanib, będący inhibitorem receptora VEGFR, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność wielonarządową, obejmującą zmiany w kościach, zębach, narządach rozrodczych, hematologicznych, nerkach i trzustce, obserwowane u gryzoni przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów podawanie leku w dawkach ≥ 10 mg/kg/dobę (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji ocenianej na podstawie AUC) powodowało zahamowanie wzrostu, łamliwość kości i zmiany w zębach, co wskazuje na podwyższone ryzyko działań niepożądanych u dzieci i młodzieży. Dodatkowo, u samic myszy zaobserwowano proliferacyjne zmiany w wątrobie przy dawkach skutkujących 2,5-krotnie większą ekspozycją niż u ludzi. W badaniach toksyczności rozwojowej u szczurów i królików wykazano embriotoksyczność i teratogenność nawet przy ekspozycji ponad 300 razy mniejszej niż u ludzi (AUC), manifestującą się zmniejszeniem płodności, stratami przed- i poimplantacyjnymi, obumarciem zarodków oraz wadami układu krążenia.
aberracja chromosomalna, ciałko żółte, działanie mutagenne, działanie teratogenne, eozynofilia, farmakokinetyka leku, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, mechanizm działania farmakologiczny, pazopanib, pole pod krzywą AUC, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, proliferacja wątroby, przebudowa zębów, receptor VEGFR, ruchomość plemników, straty przedimplantacyjne, szlak sygnalizacji VEGF, test Amesa, test mikrojądrowy, wady układu krążenia, zanik jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Latalux 0,05 mg/ml
Badania przedkliniczne latanoprostu wykazały wysoki profil bezpieczeństwa zarówno w kontekście działania miejscowego, jak i ogólnoustrojowego. Dawka terapeutyczna stosowana miejscowo u ludzi wynosi około 1,5 μg/oko/dobę, podczas gdy maksymalna dawka bez toksyczności miejscowej u królików i małp sięgała 100 μg/oko/dobę (~67-krotnie wyższa). Współczynnik bezpieczeństwa między dawką leczniczą a dawką wywołującą toksyczność układową wynosi co najmniej 1000. Zaobserwowano przemijające poszerzenie szpary powiekowej przy dawce 6 μg/oko/dobę (4× dawka terapeutyczna), efekt nieobserwowany u ludzi. Zwiększenie pigmentacji tęczówki u małp, będące wynikiem stymulacji melanogenezy, może mieć charakter trwały, jednak bez zmian proliferacyjnych. Latanoprost nie wykazał działania alergizującego ani toksycznego na struktury oka w badaniach tolerancji miejscowej.
aberracja chromosomowa, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, jaskra, kancerogenność, latanoprost, margines bezpieczeństwa, melanocyty tęczówki, pigmentacja tęczówki, prostaglandyna F2α, resorpcja, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, test mikrojądrowy, toksyczność układowa, wytwarzanie melaniny - Leksykon substancji czynnych
Zolpidem – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania zolpidemu obejmujące toksykologię ogólną, genotoksyczność, kancerogenność oraz wpływ na rozród i rozwój wykazały, że lek charakteryzuje się niską toksycznością przy dawkach terapeutycznych. W badaniach na szczurach i małpach stosowano dawki do 180 mg/kg mc./dobę, znacznie przekraczające maksymalne dawki u ludzi (10 mg/dobę), bez istotnych działań toksycznych. Indukcja enzymów wątrobowych u szczurów zaobserwowana przy dawce 62,5 mg/kg mc./dobę była prawdopodobnie procesem adaptacyjnym. Zolpidem nie wykazywał działania mutagennego w testach in vitro i in vivo, w tym w teście Ames, mikrojądrowym oraz badaniach na limfocytach ludzkich. Długoterminowe badania kancerogenności (2 lata) u szczurów i myszy, z dawkami do 80 mg/kg mc./dobę, nie wykazały działania rakotwórczego, a częstość występowania tłuszczaków i tłuszczakomięsaków nerek była porównywalna z grupami kontrolnymi.
aberracja chromosomowa, chłoniak, cykl rujowy, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt toksyczny, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, hepatocyty, indukcja enzymów wątrobowych, kancerogenność, limfocyt, naprawa DNA, przenikanie przez łożysko, test mikrojądrowy, tłuszczakomięsak nerki, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przedkliniczna, toksyczny wpływ na rozród, winian zolpidemu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eferox 200 mcg
Badania przedkliniczne lewotyroksyny sodowej, substancji czynnej produktu Eferox, wykazały niski profil toksyczności ostrej po podaniu pojedynczej dawki. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach zaobserwowano objawy uszkodzenia wątroby, wzrost częstości obumierania kłębuszków nerkowych oraz zmiany masy narządów wewnętrznych przy dużych dawkach, natomiast u psów nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych. Lewotyroksyna nie wykazała działania mutagennego w testach mikrojądrowych na szczurach, a także brak jest dowodów na genotoksyczność u potomstwa podczas ciąży. Nie przeprowadzono jednak długotrwałych badań karcynogenności, co stanowi ograniczenie w ocenie ryzyka rakotwórczego.
dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, Eferox, hormon tarczycy, karcynogeneza, laktacja, lewotyrokosyna sodowa, obumieranie kłębuszków nerkowych, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, profil bezpieczeństwa, przenikanie przez łożysko, rozwój kończyn, rozwój ośrodkowego układu nerwowego, śmierć płodu, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie genomu, uszkodzenie wątroby, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doneprion 5 mg
Donepezyl, substancja czynna leku Doneprion, wykazuje wysoką specyficzność działania poprzez selektywną stymulację układu cholinergicznego, co potwierdzono w szeroko zakrojonych badaniach przedklinicznych na modelach zwierzęcych. Działania niepożądane obserwowane w tych badaniach były związane głównie z nadmierną aktywacją receptorów muskarynowych i nikotynowych, typową dla mechanizmu farmakologicznego leku. Testy genotoksyczności, przeprowadzone zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazały mutagenności ani klastogenności w stężeniach terapeutycznych; klastogenność pojawiła się jedynie przy stężeniach przekraczających ponad 3000-krotnie stężenia terapeutyczne w osoczu. Długoterminowe badania na myszach i szczurach nie potwierdziły działania rakotwórczego donepezylu, co wskazuje na niskie ryzyko kancerogenezy przy stosowaniu terapeutycznych dawek.
aktywność cholinergiczna, badania in vitro, badania in vivo, badania kliniczne, badania przedkliniczne, chlorowodorek donepezylu, dawka terapeutyczna, donepezyl, Doneprion, działanie klastogenne, działanie teratogenne, kancerogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, receptory muskarynowe i nikotynowe, rozwój zarodkowo-płodowy, stymulacja cholinergiczna, substancja czynna, test mikrojądrowy, test mutagenności, układ cholinergiczny