Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Miłorząb dwuklapowy

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania miłorzębu dwuklapowego

Miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba) jest rośliną leczniczą, której wyciągi są szeroko stosowane w praktyce klinicznej. Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji obejmują badania toksyczności przewlekłej, toksyczności reprodukcyjnej oraz potencjału mutagennego i kancerogennego. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę tych aspektów bezpieczeństwa w oparciu o przeprowadzone badania.¹

Toksyczność przewlekła

Badania toksyczności przewlekłej wyciągu z miłorzębu dwuklapowego przeprowadzono na dwóch gatunkach zwierząt laboratoryjnych – szczurach i psach. W ramach tych badań podawano drogą doustną następujące dawki:²

• 20 mg/kg masy ciała i 100 mg/kg masy ciała przez okres 6 miesięcy – zapewniające margines bezpieczeństwa do 3,3 u szczurów i 11,6 u psów
• 300, 400 i 500 mg/kg masy ciała u szczurów oraz 300 i 400 mg/kg masy ciała u psów – zapewniające margines bezpieczeństwa odpowiednio do 16,8 u szczurów i 40,6 u psów

³

Wyniki badań wykazały, że wyciąg z miłorzębu dwuklapowego charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa w badaniach toksyczności przewlekłej. Jedynie u psów otrzymujących najwyższą badaną dawkę zaobserwowano nieznaczne objawy toksyczności. Co istotne, nawet przy tak wysokich dawkach, znacznie przekraczających stosowane terapeutycznie, margines bezpieczeństwa pozostawał znaczny.⁴

Toksyczność reprodukcyjna

Dane dotyczące potencjalnej toksyczności reprodukcyjnej suchego ekstraktu z miłorzębu dwuklapowego są ograniczone i niejednoznaczne. Dostępne badania przynoszą różniące się wyniki, co utrudnia jednoznaczną ocenę wpływu tej substancji na funkcje rozrodcze oraz rozwój płodu.⁵

W zakresie przeprowadzonych badań na zwierzętach:⁶

• Wcześniejsze badania przeprowadzone na szczurach i królikach oraz nowsze badanie z udziałem myszy nie wykazały wpływu teratogennego, embriotoksycznego ani niekorzystnego oddziaływania na funkcje rozrodcze
• Inne badanie przeprowadzone na myszach wskazało jednak na potencjalny wpływ na funkcje rozrodcze, w tym na płodność i zdolność do reprodukcji, zaobserwowano także krwawienie pochwowe

⁷

Dodatkowo, badania przeprowadzone na wyciągu z miłorzębu japońskiego (nieznacznie różniącym się od standardowego wyciągu lub o nieznanym składzie) wskazały na możliwość występowania:⁸

• Wpływu na rozwój płodu (zarówno z współistniejącą toksycznością matczyną, jak i bez niej)
• Następujących zaburzeń u kurzych embrionów:
  • Krwotoków podskórnych
  • Hipopigmentacji
  • Zahamowania wzrostu
  • Anoftalmii (wrodzonego braku oczu)

⁹

Należy podkreślić, że dostępne badania dotyczące toksyczności reprodukcyjnej miłorzębu dwuklapowego są niewystarczające do sformułowania jednoznacznych wniosków. Brak jest pełnych danych, które pozwoliłyby na kompleksową ocenę bezpieczeństwa stosowania tej substancji w kontekście wpływu na rozrodczość.¹⁰

Mutagenność i kancerogenność

Dla suchego wyciągu z Ginkgo biloba (miłorzębu dwuklapowego), takiego jaki jest stosowany w preparacie Bilobil Intense, nie są dostępne bezpośrednie testy mutagenności ani kancerogenności. Badania przeprowadzono jednak na podobnych wyciągach, co pozwala na sformułowanie pewnych wniosków.¹¹

Wyniki testów mutagenności dla podobnego wyciągu wykazały:¹²

• Pozytywny wynik w teście mutagenności u bakterii
• W teście mikrojądrowym na mysich erytrocytach obwodowych:
  • Negatywny wynik u samców
  • Dwuznaczny wynik u samic

¹³

W badaniach kancerogenności u gryzoni zaobserwowano:¹⁴

• Nowotwory gruczołu tarczowego u szczurów
• Rak wątrobowokomórkowy u myszy

¹⁵

Co istotne, zaobserwowane zmiany nowotworowe uznawane są za specyficzne dla gryzoni i związane z wysokimi dawkami induktorów enzymów wątrobowych. Dlatego też wymienione nowotwory nie są klasyfikowane jako istotne z punktu widzenia zagrożenia dla ludzi.¹⁶

Warto podkreślić, że podawanie wyciągu z miłorzębu dwuklapowego myszom w dawkach sięgających 2000 mg/kg nie powodowało mierzalnego efektu genotoksycznego, co stanowi istotną informację w kontekście oceny bezpieczeństwa tej substancji.¹⁷

Uwagi końcowe dotyczące bezpieczeństwa przedklinicznego

Podsumowując dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania miłorzębu dwuklapowego, należy zauważyć, że wyciąg charakteryzuje się relatywnie niskim profilem toksyczności w badaniach przewlekłych, nawet przy stosowaniu wysokich dawek. Dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są niejednoznaczne i wymagają dalszych, bardziej szczegółowych badań. Z kolei wyniki badań mutagenności i kancerogenności dla podobnych wyciągów sugerują, że obserwowane efekty są specyficzne dla gryzoni i najprawdopodobniej nie mają znaczenia dla ludzi. Niemniej jednak, pełna ocena bezpieczeństwa stosowania miłorzębu dwuklapowego wymaga uwzględnienia również danych klinicznych i obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu.¹⁸