test mikrojądrowy
Test mikrojądrowy (MN test) to ważne badanie cytogenetyczne stosowane do oceny uszkodzeń DNA i niestabilności chromosomowej. Polega na identyfikacji małych dodatkowych jąder (mikrojąder) powstających w komórkach podczas podziału komórkowego, gdy fragmenty chromosomów lub całe chromosomy nie zostają włączone do głównych jąder potomnych.
W praktyce klinicznej test mikrojądrowy wykorzystuje się jako biomarker narażenia na czynniki genotoksyczne oraz do oceny ryzyka rozwoju chorób nowotworowych. Badanie to przeprowadza się najczęściej na limfocytach krwi obwodowej lub komórkach nabłonka jamy ustnej, co umożliwia nieinwazyjne pobranie materiału do analizy.
Zwiększona częstość występowania mikrojąder w komórkach może wskazywać na ekspozycję na mutageny, predyspozycję genetyczną do chorób nowotworowych lub efekty uboczne radioterapii i chemioterapii. Test mikrojądrowy znajduje również zastosowanie w badaniach toksykologicznych oraz monitorowaniu narażenia zawodowego na czynniki genotoksyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Penicillinum Crystallisatum TZF 5000000 j.m.
Benzylopenicylina potasowa, substancja czynna preparatu Penicillinum Crystallisatum TZF, nie była poddana długoterminowym badaniom przedklinicznym oceniającym potencjał mutagenny i kancerogenny. Brak jest danych z testów mutagenności, takich jak test Amesa, test aberracji chromosomowych czy test mikrojądrowy, co uniemożliwia pełną ocenę genotoksyczności tej substancji. Ponadto, nie przeprowadzono badań kancerogenności na modelach zwierzęcych ani badań wpływu na rozrodczość, płodność, rozwój zarodka i płodu, przebieg ciąży, poród oraz rozwój pourodzeniowy. W dokumentacji produktu nie zawarto również informacji o badaniach farmakologicznych bezpieczeństwa dotyczących układu sercowo-naczyniowego, oddechowego, ośrodkowego układu nerwowego czy funkcji nerek.
aberracja chromosomowa, antybiotyk, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie kancerogenności, benzylopenicylina potasowa, ośrodkowy układ nerwowy, Penicillinum Crystallisatum, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alprazolam Aurovitas 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu wykazały brak działania mutagennego w teście Amesa oraz braku aberracji chromosomowych in vivo u szczurów przy dawce do 100 mg/kg mc. (500-krotność maksymalnej dawki dla ludzi 10 mg/dobę). Długoterminowe badania karcynogenności na szczurach (do 30 mg/kg mc./dobę, 150-krotność dawki ludzkiej) i myszach (do 10 mg/kg mc./dobę, 50-krotność dawki ludzkiej) nie wykazały potencjału rakotwórczego. W badaniach okulistycznych u szczurów podawano dawki 3, 10 i 30 mg/kg mc./dobę (15-150-krotność dawki ludzkiej), co po 11 miesiącach skutkowało wystąpieniem zaćmy i rozrostem naczyń rogówki. Alprazolam nie wpływał na płodność szczurów przy dawce do 5 mg/kg mc./dobę (25-krotność dawki ludzkiej), jednak wysokie dawki indukowały wzrost wad wrodzonych i śmiertelność płodów u szczurów i królików oraz zmiany behawioralne u potomstwa po ekspozycji prenatalnej.
aberracja chromosomowa, alprazolam, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, benzodiazepina, drgawka, działanie rakotwórcze, ekspozycja prenatalna, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, rozrost naczyń rogówki, rozwój układu nerwowego, śmiertelność płodowa, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność leku, wada wrodzona, zaćma - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Accupro 5 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chinaprylu, substancji czynnej leku Accupro, obejmowały szeroki zakres testów toksykologicznych, mutagennych, rakotwórczych oraz oceny wpływu na płodność i rozwój płodu. Długoterminowe badania rakotwórczości u myszy i szczurów, prowadzone przez 104 tygodnie przy dawkach 75-100 mg/kg m.c./dobę (około 50-60-krotność dawki terapeutycznej u ludzi), nie wykazały działania onkogennego. Testy mutagenności, w tym test Amesa, badania in vitro mutacji punktowych, testy wymiany chromatyd siostrzanych, test mikrojądrowy u myszy oraz badania cytogenetyczne in vivo i in vitro, potwierdziły brak potencjału genotoksycznego chinaprylu i jego metabolitu chinaprylatu. W badaniach na szczurach dawki do 100 mg/kg m.c./dobę nie wpływały negatywnie na płodność i rozród.
aberracja chromosomalna, badanie cytogenetyczne, badanie toksykologiczne, chinaprylat, chlorowodorek chinaprylu, działanie fetotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, inhibitor ACE, mutacja punktowa, mutagenność, rozwój postnatalny, szpik kostny, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Donesyn 10 mg
Chlorowodorek donepezylu, stosowany w terapii choroby Alzheimera, przeszedł szerokie badania przedkliniczne potwierdzające jego bezpieczeństwo. Lek wykazuje działanie zgodne z mechanizmem inhibitora acetylocholinoesterazy, bez istotnych działań niepożądanych niezwiązanych z układem cholinergicznym. Testy mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały właściwości mutagennych ani genotoksycznych, a działania klastogenne pojawiały się jedynie przy stężeniach ponad 3000-krotnie wyższych niż terapeutyczne. Długoterminowe badania karcynogenności na szczurach i myszach nie potwierdziły potencjału onkogennego chlorowodorku donepezylu.
badanie karcynogenności, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie onkogenne, działanie teratogenne, inhibitor acetylocholinoesterazy, klastogenność, mutacja komórkowa, organogeneza, potencjał mutagenny, stymulacja układu przywspółczulnego, test mikrojądrowy, toksyczność ogólna, toksyczność okołoporodowa, toksyczność reprodukcyjna, układ cholinergiczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clopizam 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klozapiny, substancji czynnej leku Clopizam, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych oraz oceny wpływu na funkcje rozrodcze. W modelach zwierzęcych nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy, nerwowy i pokarmowy przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Wielokrotne podawanie substancji nie wykazało znaczącej toksyczności, co potwierdziły analizy biochemiczne, hematologiczne oraz badania histopatologiczne. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy, nie wykazały działania mutagennego, a badania rakotwórczości nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów w dawkach terapeutycznych.
aberracje chromosomowe, badania farmakologiczne bezpieczeństwa, badania genotoksyczności, badania rakotwórczości, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, klozapina, parametry biochemiczne i hematologiczne, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa leku, rozwój postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność rozrodcza, wpływ na reprodukcję, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flegafortan 1,6 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bromoheksyny, substancji czynnej leku Flegafortan, nie wykazały działania teratogennego ani toksycznego wpływu na płodność zwierząt laboratoryjnych. W badaniach na królikach, przy dawkach około 650-krotnie wyższych (500 mg/kg masy ciała) niż maksymalne dawki terapeutyczne u ludzi, zaobserwowano działanie embriotoksyczne oraz opóźniony rozwój płodów. Testy mutagenności, w tym test Amesa oraz test mikrojądrowy u myszy, dały wyniki negatywne, co wyklucza potencjał mutagenny bromoheksyny. Długoterminowe badania na szczurach nie wykazały działania rakotwórczego, potwierdzając brak zwiększonej częstości nowotworów w grupach eksperymentalnych w porównaniu do kontroli.
bromoheksyna, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, in vitro, in vivo, opóźniony rozwój płodu, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność embrionalna, toksyczny wpływ substancji, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – DHC Continus 60 mg
Profil bezpieczeństwa dihydrokodeiny winianu, substancji czynnej produktu leczniczego DHC Continus w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu (60 mg i 90 mg), opiera się głównie na wieloletnim doświadczeniu klinicznym oraz danych farmakologicznych, przy jednoczesnym braku szczegółowych badań przedklinicznych. W dokumentacji rejestracyjnej nie przeprowadzono standardowych testów genotoksyczności, takich jak test Amesa, test aberracji chromosomowych czy test mikrojądrowy in vivo, ani badań oceniających potencjał kancerogenny w modelach zwierzęcych, w tym długoterminowych badań na gryzoniach. Ponadto, brak jest danych dotyczących wpływu dihydrokodeiny winianu na płodność samców i samic, rozwój zarodkowo-płodowy, rozwój pre- i postnatalny oraz teratogenność, co ogranicza ocenę bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży i wpływu na rozwój potomstwa.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, dihydrokodeina winian, model zwierzęcy, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, rozwój prenatalny i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gemcitabine SUN 10 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne gemcytabiny wykazały, że głównym działaniem niepożądanym po podaniu wielokrotnym (do 6 miesięcy) u myszy i psów były odwracalne zaburzenia hematopoezy, zależne od dawki i schematu dawkowania. Gemcytabina wykazuje działanie mutagenne potwierdzone zarówno in vitro (indukcja mutacji genowych), jak i in vivo (test mikrojądrowy na komórkach szpiku kostnego). Brak jest jednak długoterminowych badań karcynogenności na modelach zwierzęcych, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa tego leku.
badanie in vivo, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, hematopoeza, mutacja genowa, przebieg ciąży, rozwój zarodkowo-płodowy, skuteczna antykoncepcja, szpik kostny, test in vitro, test mikrojądrowy, wada rozwojowa płodu, właściwości genotoksyczne, zaburzenie hematopoezy, zaburzenie okołoporodowe, zaburzenie spermatogenezy, zmiany hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cefotaxim-MIP 2 g 2 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cefotaksymu, składnika aktywnego preparatu Cefotaxim-MIP, wykazały brak istotnych zagrożeń dla podstawowych funkcji fizjologicznych, w tym układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Testy farmakologiczne potwierdziły zgodność profilu działania z charakterystyką cefalosporyn, bez nieoczekiwanych efektów farmakodynamicznych. Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu na różnych gatunkach zwierząt nie wykazały istotnych objawów toksyczności narządowej, a parametry biochemiczne, hematologiczne i histopatologiczne pozostawały w granicach normy, co wskazuje na bezpieczeństwo stosowania leku w warunkach klinicznych.
aberracja chromosomowa, antybiotyk cefalosporynowy, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, cefotaksym, Cefotaxim-MIP, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt farmakodynamiczny, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Zentiva 50 mg
Dazatynib, oceniany w badaniach przedklinicznych na myszach, szczurach, małpach i królikach, wykazuje toksyczność głównie w układzie pokarmowym, krwiotwórczym i limfatycznym. U szczurów i małp jelito było głównym narządem docelowym toksyczności przewodu pokarmowego, a zmiany te były odwracalne po zakończeniu terapii. W układzie krwiotwórczym obserwowano nieznaczne do umiarkowanych zmiany parametrów erytrocytów oraz zmiany w szpiku kostnym, a w układzie limfatycznym zmniejszenie liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych. U małp stwierdzono także zwiększoną mineralizację śródmiąższową nerek po długotrwałym stosowaniu. Dazatynib hamuje agregację płytek krwi in vitro i wydłuża czas krwawienia in vivo, jednak nie wywołuje samoistnych krwotoków. Badania kardiotoksyczności wykazały brak wydłużenia odstępu QT w badaniach in vivo na małpach, pomimo potencjalnego wpływu na kanał potasowy hERG in vitro.
agregacja płytek krwi, badanie przedkliniczne, brodawczak macicy, czas krwawienia, dazatynib, działanie immunosupresyjne, efekt klastogenny, ekspozycja w osoczu, gruczolak prostaty, in vitro, in vivo, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa, obumarcie płodu, odstęp QT, potencjał fototoksyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, selektywna toksyczność, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność pierwotna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, węzeł chłonny, włókno Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Medical Valley 15 mg
Lenalidomid wykazuje niską toksyczność ostrą po podaniu doustnym, z dawkami letalnymi powyżej 2000 mg/kg/dobę u gryzoni, znacznie przekraczającymi dawki terapeutyczne u ludzi. W badaniach toksyczności przewlekłej u szczurów (75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) zaobserwowano odwracalne zwiększenie mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co odpowiada około 25-krotnej ekspozycji względem ludzi (AUC). U małp dawki 4-6 mg/kg/dobę powodowały poważne efekty toksyczne, w tym śmiertelność, natomiast dawki 1-2 mg/kg/dobę (zbliżone do ekspozycji u ludzi) wywoływały odwracalne zmiany w szpiku kostnym i łagodne leukopenie. Lenalidomid wykazuje wyraźne działanie teratogenne u małp i królików, powodując wady wrodzone kończyn, atrezję odbytu oraz zmiany w narządach wewnętrznych, co podkreśla konieczność rygorystycznej kontroli ciąży u pacjentów w wieku rozrodczym.
Badania mutagenności in vitro i in vivo (testy mutacji bakteryjnych, limfocytów ludzkich, komórek chłoniaka myszy, transformacji komórek zarodkowych chomika oraz test mikrojądrowy na szczurach) nie wykazały działania mutagennego lenalidomidu na poziomie genowym ani chromosomalnym. Brak jest jednak formalnych badań karcynogenności, co pozostawia niepewność co do potencjału nowotworowego przy długotrwałej ekspozycji. Przedkliniczne dane wskazują na konieczność monitorowania funkcji nerek oraz parametrów hematologicznych podczas terapii, a także na bezwzględne stosowanie środków zapobiegających ciąży. Te wyniki stanowią podstawę do opracowania zaleceń klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania lenalidomidu, zwłaszcza w kontekście jego toksyczności przewlekłej i teratogenności.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia układu chłonnego, badania in vitro, badania in vivo, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja leku, elementy morfotyczne krwi, karcynogenność, komórkowość szpiku kostnego, krwinka biała, krwinka czerwona, lenalidomid, mineralizacja miedniczek nerkowych, oligodaktylia, pęcherzyk żółciowy, płytka krwi, polidaktylia, profil bezpieczeństwa leku, stosunek komórek mieloidalnych do erytroidalnych, szpik kostny, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – MST Continus 60 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa siarczanu morfiny, składnika MST Continus, wykazały mutagenne działanie morfiny, potwierdzone m.in. zwiększoną fragmentacją DNA w ludzkich limfocytach T in vitro oraz pozytywnymi wynikami testu mikrojądrowego u myszy. Dodatkowo, obserwowano indukcję aberracji chromosomowych w spermatydach myszy, mysich limfocytach oraz ludzkich leukocytach. Niemniej jednak, nie wszystkie badania potwierdziły genotoksyczność – badania na Drosophila nie wykazały translokacji ani mutacji letalnych. Brak jest natomiast długoterminowych badań karcynogenności na modelach zwierzęcych, co ogranicza ocenę potencjału rakotwórczego siarczanu morfiny.
aberracja chromosomowa, badania niekliniczne, badanie przedkliniczne, fragmentacja DNA, genotoksyczność morfiny, leukocyt, limfocyt T, MST Continus, mutagenność morfiny, oligospermia, poronienie, siarczan morfiny, test mikrojądrowy, uszkodzenie chromosomu, zaburzenia płodności, zahamowanie wzrostu, zespół odstawienia morfiny - Leksykon substancji czynnych
Zydowudyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Zydowudyna, stosowana w terapii zakażeń HIV-1, wykazuje brak mutagenności w testach bakteryjnych (test Amesa), jednak w badaniach in vitro na komórkach ssaków oraz in vivo u myszy i szczurów stwierdzono uszkodzenia chromosomów i działanie genotoksyczne, w tym w testach mikrojądrowych i jąderkowych. Substancja ta jest inkorporowana do DNA leukocytów dorosłych pacjentów oraz noworodków, co potwierdzono także w badaniach przezłożyskowych u małp, gdzie skojarzenie zydowudyny z lamiwudyną powodowało większą liczbę skróceń telomerów w DNA płodów. W badaniach rakotwórczości u gryzoni wykazano powstawanie nowotworów nabłonkowych pochwy po długotrwałej ekspozycji na wysokie stężenia niezmetabolizowanej zydowudyny, natomiast inne nowotwory nie były związane z jej działaniem. Przezłożyskowe badania u myszy wskazały na zwiększoną częstość nowotworów płuc, wątroby i żeńskiego układu rozrodczego przy dawce 420 mg/kg mc., jednak kliniczne znaczenie tych wyników pozostaje nieznane.
analog nukleozydu, badanie cytogenetyczne, badanie rakotwórczości, DNA leukocytów, genotoksyczność, genotoksyczność przezłożyskowa, lamiwudyna, leukopenia, limfocyt krwi obwodowej, limfocyt ludzki, mutagenność, neutropenia, niedokrwistość, nowotwór nabłonkowy pochwy, organogeneza, rakotwórczość, rakotwórczość przezłożyskowa, skrócenie telomerów, test Amesa, test chłoniaka mysiego, test jąderkowy, test mikrojądrowy, wada wrodzona, zakażenie HIV-1, zydowudyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Duomox 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa amoksycyliny, stosowanej w preparacie Duomox w dawkach 250 mg, 375 mg, 500 mg, 750 mg oraz 1 g, wykazały brak istotnych działań niepożądanych na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy, nerwowy i wydalniczy w badanych dawkach. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym na modelach zwierzęcych nie ujawniły zagrożeń toksykologicznych przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy, potwierdziły brak potencjału mutagennego amoksycyliny. Ponadto, badania toksyczności reprodukcyjnej nie wykazały negatywnego wpływu na płodność samców i samic, toksyczności dla zarodka i płodu oraz rozwoju prenatalnego i postnatalnego potomstwa, co uzasadnia względne bezpieczeństwo stosowania leku w okresie ciąży.
aberracja chromosomowa, amoksycylina, antybiotyk, Duomox, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy, substancja lecznicza, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnych dawek, toksyczność zarodkowa, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, układ wydalniczy, zawiesina doustna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib SUN 140 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Główne działania toksyczne dotyczyły układu pokarmowego (jelito jako narząd docelowy), krwiotwórczego (zmiany parametrów erytrocytów i szpiku kostnego) oraz limfatycznego (zmniejszenie liczby limfocytów i masy organów limfatycznych), z odwracalnością tych efektów po przerwaniu leczenia. Zaobserwowano immunosupresję zależną od dawki, kontrolowaną przez modyfikację dawkowania. W długoterminowych badaniach u małp stwierdzono zwiększoną mineralizację śródmiąższową nerek bez innych istotnych zmian funkcjonalnych. Dodatkowo, dazatynib wpływał na agregację płytek i wydłużał czas krwawienia in vivo, jednak bez wywoływania samoistnych krwotoków, a badania EKG u małp nie wykazały wydłużenia odstępu QT pomimo wpływu na kanał potasowy hERG in vitro.
aberracje chromosomowe, agregacja płytek krwi, brodawczak, dazatynib, efekt klastogenny, fototoksyczność, genotoksyczność, hemostaza, immunosupresja, kanał potasowy hERG, limfocyty, mineralizacja śródmiąższowa, odstęp QT, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność nerkowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność układowa, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, węzły chłonne, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eferox 150 mcg
Przedkliniczne badania toksykologiczne lewotyroksyny sodowej (substancji czynnej Eferox) wykazały niski profil toksyczności, z działaniami niepożądanymi pojawiającymi się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Toksyczność ostra jest minimalna, co potwierdza bezpieczeństwo pojedynczych dawek. W badaniach przewlekłych na szczurach zaobserwowano uszkodzenia wątroby, zwiększoną śmiertelność kłębuszków nerkowych oraz zmiany masy narządów wewnętrznych przy dużych dawkach, natomiast u psów nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych, wskazując na różnice gatunkowe w tolerancji. Lewotyroksyna nie wykazała działania mutagennego w testach mikrojądrowych na szczurach, a brak danych dotyczących karcynogenności rekompensowany jest wieloletnim doświadczeniem klinicznym bez sygnałów o zwiększonym ryzyku nowotworów.
aktywność seksualna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, hormon tarczycy, lewotyrokysna sodowa, obumieranie kłębuszków nerkowych, ośrodkowy układ nerwowy, przenikanie przez łożysko, ryzyko teratogenne, śmierć płodu, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, uszkodzenie genomu, uszkodzenie wątroby, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Passminum MED LUNIS 183 mg/5 ml
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania ekstraktu z ziela męczennicy cielistej (Passiflora incarnata L.) w produkcie leczniczym Passminum MED LUNIS wskazują na relatywnie wysoki poziom bezpieczeństwa w zakresie toksyczności ostrej i podprzewlekłej. Badania toksyczności ostrej na modelach zwierzęcych wykazały brak objawów toksyczności przy dootrzewnowym podaniu ekstraktu w dawkach 500 mg/kg oraz 900 mg/kg masy ciała. W badaniach podprzewlekłych na samicach szczurów, którym podawano wodno-etanolowy ekstrakt w dawce 10 ml/kg masy ciała drogą podskórną i doustną przez 21 dni, nie stwierdzono istotnych zmian patologicznych ani negatywnego wpływu na masę ciała, temperaturę ciała czy koordynację motoryczną, co potwierdza dobrą tolerancję preparatu.
aberracje chromosomowe, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, ekstrakt wodno-etanolowy, ekstrakt z passiflory, genotoksyczność, karcinogenność, męczennica cielista, parametry fizjologiczne, podanie dootrzewnowe, potencjał rakotwórczy, rozwój prenatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ekstraktu, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność, zaburzenia motoryczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ambroxol Rivopharm 15 mg/5 ml
Dane przedkliniczne dotyczące ambroksolu chlorowodorku, substancji czynnej w produkcie Ambroxol Rivopharm 15 mg/5 ml roztwór doustny, wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa. Badania toksykologiczne wykazały niski wskaźnik ostrej toksyczności oraz brak działań niepożądanych przy dawkach NOAEL wynoszących odpowiednio: 150 mg/kg mc/dobę u myszy (4-tygodniowe), 50 mg/kg mc/dobę u szczurów (52- i 78-tygodniowe), 40 mg/kg mc/dobę u królików (26-tygodniowe) oraz 10 mg/kg mc/dobę u psów (52-tygodniowe). Podanie dożylne w dawkach do 64 mg/kg mc/dobę u szczurów i do 120 mg/kg mc/dobę u psów nie wykazało ciężkiej toksyczności miejscowej ani ogólnoustrojowej, a obserwowane działania niepożądane miały charakter odwracalny. Brak toksyczności w narządach docelowych potwierdza dobrą tolerancję leku przez organizm zwierzęcy.
aberracja chromosomowa, ambroksolu chlorowodorek, badanie histopatologiczne, badanie mutagenności, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, podanie doustne, podanie dożylne, roztwór doustny, rozwój okołoporodowy, rozwój postnatalny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność miejscowa, toksyczność ostra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Maxiseptic (1 mg + 20 mg)/ml
W badaniach toksyczności ostrej produktu zawierającego oktenidyny dichlorowodorek i fenoksyetanol ustalono LD50 dla podania doustnego na poziomie 45–50 ml/kg mc., a dla podania dootrzewnowego 10–12 ml/kg mc., przy czym dawka 0,45 ml/kg mc. i.p. była dobrze tolerowana. Dla samej oktenidyny dichlorowodorku LD50 wynosi 800 mg/kg mc. doustnie oraz 10 mg/kg mc. dożylnie, natomiast fenoksyetanol charakteryzuje się niską toksycznością z LD50 doustnym 1,3–3,4 g/kg mc. u szczurów i LD50 dermalnym 13 ml/kg mc. u szczurów oraz 5 g/kg mc. u królików. W badaniach przewlekłych zaobserwowano zwiększoną śmiertelność u myszy i szczurów przy dawkach oktenidyny ≥2 mg/kg mc./dobę, związane z zapaleniem i krwotokami płucnymi, przy czym przy miejscowym stosowaniu na błonę śluzową jamy ustnej u psów nie stwierdzono toksyczności. Wielokrotne stosowanie na rany nie wywoływało działań niepożądanych, a przy stosowaniu zgodnym z przeznaczeniem ilość pozostałości na skórze jest minimalna.
dawka śmiertelna, działanie embriotoksyczne i teratogenne, działanie fotouczulające, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie rakotwórcze, działanie uczulające, fenoksyetanol, nowotwór komórek wyspowych trzustki, oktenidyny dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, test aberracji chromosomowych, test Amesa, test Magnussona-Kligmana, test mikrojądrowy, test mysich komórek chłoniaka, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwość mutagenna, zmiana pneumotoksyczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neurol 1,0 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu wykazały brak mutagenności w teście Amesa oraz teście mikrojąder in vitro na szczurach przy dawce do 100 mg/kg m.c., co stanowi 500-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi (10 mg/dobę). Długoterminowe badania rakotwórczości prowadzone przez 2 lata na szczurach (do 30 mg/kg m.c./dobę, 150× dawka ludzka) oraz myszach (do 10 mg/kg m.c./dobę, 50× dawka ludzka) nie wykazały działania kancerogennego. Ponadto, alprazolam nie wpływał negatywnie na płodność szczurów przy dawce 5 mg/kg m.c./dobę (25× dawka ludzka). Wyniki te sugerują niski potencjał mutagenny i rakotwórczy oraz brak wpływu na funkcje rozrodcze w zakresie dawek terapeutycznych.
aberracja chromosomowa, alprazolam, badanie biologiczne, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, dawka terapeutyczna, długotrwała ekspozycja, działanie rakotwórcze, lek benzodiazepinowy, napad drgawkowy, potencjał rakotwórczy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewlekła, wpływ na płodność, wrastanie naczyń w rogówkę, zaćma - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rubital Forte 1,73 g/5 ml
Syrop Rubital Forte zawiera wodny macerat z korzenia prawoślazu lekarskiego (Althaea officinalis L.) w stężeniu 1,73 g/5 ml oraz etanol <0,5% (V/V). Dokumentacja produktu nie obejmuje kompleksowych badań przedklinicznych, w tym toksyczności ostrej, przewlekłej i podprzewlekłej, co uniemożliwia pełną ocenę profilu bezpieczeństwa preparatu w kontekście różnych okresów dawkowania. Ponadto brak jest danych dotyczących genotoksyczności (np. test Amesa, test aberracji chromosomowych in vitro, test mikrojądrowy in vivo) oraz karcinogenności, co ogranicza możliwość oceny potencjalnego wpływu na DNA i ryzyko rozwoju nowotworów przy długotrwałym stosowaniu.
aberracja chromosomowa, Althaea officinalis, badanie genotoksyczności, badanie karcinogenności, badanie przedkliniczne, dane kliniczne, korzeń prawoślazu lekarskiego, macerat wodny, medycyna tradycyjna, pacjent pediatryczny, Rubital Forte, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Erdomed Muko 225 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne erdosteiny, substancji czynnej leku Erdomed Muko, wykazały jej niski profil toksyczny. Wartości LD50 przekraczały 5000 mg/kg masy ciała przy podaniu doustnym i dootrzewnowym oraz 3500 mg/kg przy podaniu dożylnym u myszy i szczurów. W badaniach podostrych i długookresowych (do 26 tygodni) nie stwierdzono istotnych zmian patologicznych przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę u szczurów i 200 mg/kg/dobę u psów, z wyjątkiem nieznacznych zmian w wątrobie przy dawce 400 mg/kg/dobę u psów. Nie zaobserwowano toksycznego wpływu na kluczowe narządy, a działania niepożądane OUN pojawiały się jedynie przy ekstremalnie wysokich dawkach (5000 mg/kg doustnie, 3500 mg/kg dożylnie i dootrzewnowo). Tolerancja miejscowa była dobra, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania erdosteiny.
aberracja chromosomowa, aminokwas, dawka letalna LD50, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, hipotermia, karcynogen, limfocyt, obraz histologiczny, ośrodkowy układ nerwowy, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rekombinacja mitotyczna, stężenie białka w osoczu, struktura cząsteczkowa, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność podostra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabinum Glenmark 500 mg
Przedkliniczne badania kapecytabiny wykazały charakterystyczną toksyczność po wielokrotnym podaniu u małp Cynomolgus i myszy, obejmującą układ pokarmowy, limfatyczny i krwiotwórczy, z odwracalnym charakterem zmian. Zaobserwowano również toksyczność skórną, natomiast nie stwierdzono uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego ani wątroby. W zakresie układu sercowo-naczyniowego, dożylne podanie dawki 100 mg/kg u małp powodowało wydłużenie odstępów PR i QT w EKG, co nie występowało przy podawaniu doustnym w dawce 1379 mg/m²/dobę. Dwuletnie badania rakotwórczości na myszach nie wykazały działania karcynogennego kapecytabiny, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowe leku.
5-fluorouracyl, analog nukleozydowy, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, elektrokardiogram, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, kapecytabina, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność sercowo-naczyniowa, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Kofeina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kofeina, często stosowana w preparatach leczniczych w połączeniu z innymi substancjami, wykazuje względne bezpieczeństwo w dawkach terapeutycznych. Wartości LD50 różnią się w zależności od gatunku i drogi podania: u królików LD50 po podaniu podskórnym wynosi >265 mg/kg mc., u szczurów doustnie 192 mg/kg mc., a dla dorosłych ludzi dawka toksyczna przekracza 1 g, z dawką śmiertelną w zakresie 5-20 g (inne źródła podają 18-50 g). Doniesienia o zatruciach śmiertelnych obejmują dawki 500 mg doustnie i 3,2 g dożylnie. Dane przedkliniczne dotyczące mutagenności są niejednoznaczne; kofeina wykazuje mutagenność in vitro w niektórych modelach, ale nie w testach na Salmonella typhimurium i Escherichia coli. Badania in vivo na zwierzętach nie potwierdzają istotnego potencjału mutagennego ani rakotwórczego przy dawkach terapeutycznych (np. do 102 mg/kg mc. u szczurów i 55 mg/kg mc. u myszy). Kofeina może nasilać genotoksyczność innych mutagenów i zwiększać formację mikrojąder u myszy z niedoborem folianów, jednak nie wykazuje klastogenicznego działania w testach mikrojądrowych ani aberracji chromosomalnych in vitro przy stężeniach terapeutycznych.
aberracja chromosomalna, badanie mikrobiologiczne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie klastogeniczne, działanie onkogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ektrodaktylia, interakcja farmakodynamiczna, klastocyt, LD50, poronienie spontaniczne, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, przenikanie przez łożysko, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewodu pokarmowego, wada wrodzona, właściwości mutagenne, wymiana siostrzanych chromatyd, zaburzenie kostnienia szkieletu - Leksykon substancji czynnych
Eltrombopag – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Eltrombopag wykazuje unikalną specyficzność wobec receptora trombopoetyny, co powoduje brak stymulacji produkcji płytek krwi u myszy, szczurów i psów, co ogranicza translacyjność danych toksykologicznych z tych modeli zwierzęcych na ludzi. W badaniach przedklinicznych zaobserwowano zależne od dawki i czasu trwania terapii zmętnienia soczewki (zaćmę) u gryzoni przy ekspozycjach ≥4-6-krotnie wyższych niż kliniczne (np. u myszy po 6-13 tygodniach przy dawkach odpowiadających ≥4-krotnej ekspozycji klinicznej u pacjentów z ITP stosujących 75 mg/dobę). U młodych szczurów przed odsadzeniem zmętnienia gałki ocznej pojawiały się przy dawkach 9-krotnie przekraczających maksymalną ekspozycję kliniczną u dzieci i młodzieży z ITP. Nie stwierdzono natomiast zaćmy u dorosłych psów przy ekspozycjach do 2-krotnych klinicznych. Działania toksyczne na nerki (uszkodzenie cewek nerkowych) obserwowano u myszy przy dawkach związanych z zachorowalnością i śmiertelnością, natomiast u szczurów i psów przy ekspozycjach 2-4-krotnie wyższych niż kliniczne nie stwierdzono takich zmian. Hepatotoksyczność (degeneracja i martwica hepatocytów) występowała jedynie przy dawkach źle tolerowanych, natomiast długoterminowe badania nie wykazały toksycznego wpływu na wątrobę przy ekspozycjach do 4-krotnych klinicznych.
działanie klastogenne, działanie letalne na zarodki, działanie mutagenne, enzymy wątrobowe, fototoksyczność, funkcja neurobehawioralna, genotoksyczność, hepatotoksyczność, hiperostoza śródkostna, martwica hepatocytów, niezaplanowana synteza DNA, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, płytki krwi, poronienie przedimplantacyjne, potencjał rakotwórczy, reakcja fotoalergiczna, retikulocyty, rozwój embrionalno-płodowy, test mikrojądrowy, toksyczność nerkowa, toksyczność reprodukcyjna, układ krwiotwórczy, uszkodzenie cewek nerkowych, WZW C, zaburzenia oczne, zaćma, zmętnienie gałki ocznej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amiodaron Accord 30 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności amiodaronu wykazały istotne zmiany narządowe, w tym zwłóknienie i fosfolipidozę płuc u chomików, szczurów i psów, co wiąże się z powstawaniem wolnych rodników i zaburzeniami mitochondrialnej produkcji energii. Hepatotoksyczność stwierdzono u szczurów, psów, świń i pawianów. Amiodaron wpływa również na metabolizm lipidów poprzez modulację stężeń hormonów tarczycy w osoczu. Testy genotoksyczności in vitro (test Amesa) i in vivo (test mikrojądrowy na komórkach szpiku myszy) były negatywne, co wskazuje na brak bezpośredniego działania mutagennego. Chlorowodorek amiodaronu wykazuje silne właściwości fototoksyczne, generując cytotoksyczne wolne rodniki pod wpływem promieniowania UV, co może prowadzić do uszkodzeń DNA i potencjalnych skutków fotokarcynogennych, choć mechanizmy te nie zostały jeszcze w pełni zbadane eksperymentalnie.
amiodaron, badanie toksyczności, chlorowodorek amiodaronu, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, fosfolipidoza, fotokarcynogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność, guz pęcherzykowy tarczycy, hepatotoksyczność, mechanizm epigenetyczny, rozrost pęcherzykowy tarczycy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie płuc, uszkodzenie wątroby, wolne rodniki, zwłóknienie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Krka 140 mg
Dasatinib Krka, zawierający substancję czynną dazatynib, jest silnym, subnanomolarnym inhibitorem kinazy BCR-ABL (aktywność w stężeniach 0,6-0,8 nM), wykazującym skuteczność zarówno wobec form aktywnych, jak i nieaktywnych enzymu. Lek przełamuje oporność na imatynib poprzez hamowanie mutacji domeny kinazy BCR-ABL, zwiększonej ekspresji BCR-ABL, aktywację kinaz SRC (LYN, HCK) oraz ekspresję genów oporności wielolekowej. W modelach przedklinicznych CML dazatynib zapobiega progresji choroby i wydłuża przeżycie, wykazując skuteczność także w ośrodkowym układzie nerwowym. Badania kliniczne fazy I i II potwierdziły jego skuteczność hematologiczną i cytogenetyczną u pacjentów z CML i Ph+ ALL, w tym u osób opornych lub nietolerujących imatynibu, stosując dawkę początkową 70 mg dwa razy dziennie z możliwością modyfikacji.
agregacja płytek krwi, dazatynib, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt klastogenny, faza akceleracji białaczki, faza blastyczna, fototoksyczność, gruczolak prostaty, hemostaza, kinaza BCR-ABL, kinaza proteinowa, kinaza SRC, komórka białaczkowa, mieloblastyczny przełom blastyczny, mineralizacja nerek, odstęp QT, oporność na imatynib, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, przewlekła białaczka szpikowa, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór serca, subnanomolarny inhibitor, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewodu pokarmowego, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Sandoz 100 mg
Dazatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność głównie w obrębie przewodu pokarmowego, układu krwiotwórczego i limfatycznego, z jelitem jako głównym narządem docelowym oraz zmniejszeniem parametrów czerwonokrwinkowych i liczby limfocytów u szczurów i małp. Zmiany te są odwracalne po przerwaniu terapii. Długoterminowe podawanie dazatynibu u małp prowadziło do śródmiąższowej mineralizacji nerek, a badania hemostazy wykazały hamowanie agregacji płytek i wydłużenie czasu krwawienia, jednak bez samoistnych krwotoków. Elektrofizjologiczne testy in vitro sugerowały potencjalne wydłużenie odstępu QT, lecz badania in vivo na małpach nie potwierdziły tych efektów. Ocena genotoksyczności wykazała brak mutagenności w teście Amesa i genotoksyczności in vivo, natomiast stwierdzono efekt klastogenny in vitro. W badaniach reprodukcyjnych dazatynib powodował obumieranie zarodków i zmiany kośćca płodów u szczurów i królików przy dawkach odpowiadających ekspozycji klinicznej, co wskazuje na toksyczność selektywną w okresie organogenezy.
agregacja płytek krwi, brodawczak, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, efekt klastogenny, gruczolak prostaty, hemostaza, immunosupresja, inhibitor kinazy tyrozynowej, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa nerek, narząd limfoidalny, obumieranie zarodków, odstęp QT, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, rozwój embrionalny, szpik kostny, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, węzeł chłonny, włókno Purkinjego, zapis EKG, zmiany kośćca płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Pharmascience 20 mg
Badania przedkliniczne lenalidomidu wykazały stosunkowo niską toksyczność ostrą, z minimalną dawką letalną doustną przekraczającą 2000 mg/kg mc/dobę u gryzoni. W toksyczności przewlekłej u szczurów, przy dawkach 75-300 mg/kg mc/dobę przez 26 tygodni, zaobserwowano odwracalne zwiększenie mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg mc/dobę, co odpowiada około 25-krotności ekspozycji u ludzi (AUC). U małp dawki 4-6 mg/kg mc/dobę przez 20 tygodni wywołały ciężką toksyczność hematologiczną i wielonarządową, natomiast dawki 1-2 mg/kg mc/dobę przez rok powodowały łagodne, odwracalne zmiany w szpiku i grasicy, przy czym 1 mg/kg mc/dobę odpowiada dawce stosowanej u ludzi (AUC). Badania teratogenności u małp wykazały poważne wady wrodzone, w tym atrezję odbytu, deformacje kończyn i zmiany trzewi, przy dawkach 0,5-4 mg/kg mc/dobę. U królików dawki 10-20 mg/kg mc/dobę indukowały wady rozwojowe płuc, nerek i szkieletu płodów, co potwierdza silny potencjał teratogenny lenalidomidu.
aberracja chromosomowa, atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, AUC, badanie karcynogenności, działanie teratogenne lenalidomidu, komórkowość szpiku kostnego, krwotok wielonarządowy, mineralizacja miedniczek nerkowych, NOAEL, płat środkowy płuc, polidaktylia, potencjał karcynogenny, stosunek komórek mieloidalnych/erytroidalnych, teratogenność lenalidomidu, test mikrojądrowy, toksyczność ostra lenalidomidu, toksyczność przewlekła, toksyczność rozwojowa, układ krwiotwórczy, utrata masy ciała, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa, zmniejszenie liczby krwinek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Colchicine RPH 500 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kolchicyny, stosowanej w dawce 500 mikrogramów w formie tabletek, wykazały istotne ryzyko teratogenności oraz negatywnego wpływu na płodność męską. Badania na modelach zwierzęcych, w tym królikach i szczurach, potwierdziły działanie teratogenne oraz zahamowanie spermatogenezy i zanik jąder. Szczególnie niepokojące są obserwacje neurologicznych zmian u potomstwa szczurów po ekspozycji na kolchicynę w dawce 0,4 mg/kg podawanej w końcowym okresie ciąży, obejmujące zmniejszenie wielkości mózgowia, redukcję liczby komórek w korze nowej oraz zmniejszenie szerokości ciała modzelowatego, co koreluje z zaburzeniami zachowania.
aberracja chromosomowa, aneuploidia, chłoniak mysi, ciało modzelowate, działanie teratogenne, genotoksyczność, kancerogeneza, kolchicyna, kora nowa, model zwierzęcy, profil bezpieczeństwa leku, ryzyko onkogenne, spermatogeneza, terapia długoterminowa, test mikrojądrowy, wrzeciono mitotyczne, zmiana neurologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Silcontrol MAX 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa syldenafilu, substancji czynnej Silcontrol MAX 50 mg, wykazały brak istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego. Ocena farmakologiczna nie ujawniła negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie syldenafilu nie powodowało klinicznie istotnych zmian biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych w narządach wewnętrznych. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy, potwierdziły brak potencjału mutagennego i uszkadzającego DNA. Długotrwałe badania na modelach zwierzęcych nie wykazały działania rakotwórczego syldenafilu.
aberracje chromosomowe, badania farmakologiczne bezpieczeństwa, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, profil bezpieczeństwa, profil bezpieczeństwa przedklinicznego, Silcontrol MAX, syldenafil, tabletka powlekana, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxazepam Espefa 10 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące oksazepamu, substancji czynnej leku Oxazepam Espefa, są ograniczone w zakresie oceny potencjału mutagennego i rakotwórczego. Nie przeprowadzono standardowych testów mutagenności, takich jak test Amesa, test aberracji chromosomowych czy test mikrojądrowy, ani długoterminowych badań karcynogenności na modelach zwierzęcych. Brak jest zatem informacji pozwalających na jednoznaczną ocenę wpływu oksazepamu na materiał genetyczny komórek oraz ryzyka rozwoju nowotworów w wyniku jego stosowania.
W związku z powyższym, pełna ocena profilu bezpieczeństwa oksazepamu w kontekście mutagenności i rakotwórczości jest ograniczona. W praktyce klinicznej rekomenduje się opieranie decyzji terapeutycznych na wieloletnim doświadczeniu klinicznym oraz obserwacjach dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego leku u pacjentów, gdyż brak jest kompleksowych danych przedklinicznych potwierdzających lub wykluczających te ryzyka.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Krka 80 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Główne działania toksyczne dotyczyły przewodu pokarmowego, układu krwiotwórczego oraz limfatycznego, z toksycznością jelitową jako czynnikiem ograniczającym dawkowanie. Zmiany te były odwracalne po przerwaniu terapii. W układzie krwiotwórczym obserwowano minimalne do lekkiego zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych oraz zmiany w szpiku kostnym, a w układzie limfatycznym – redukcję liczby limfocytów i masy narządów limfoidalnych. U małp stwierdzono zwiększoną śródmiąższową mineralizację nerek bez innych objawów nefrotoksyczności. Dazatynib hamował agregację płytek krwi i wydłużał czas krwawienia u szczurów, jednak nie powodował samoistnych krwotoków. Badania kardiotoksyczności wykazały brak istotnych zmian odstępu QT w zapisie EKG po podaniu pojedynczej dawki u małp.
agregacja płytek krwi, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie mutagenne, efekt klastogenny, grasica, gruczolak prostaty, hemostaza, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa nerek, narządy limfoidalne, nefrotoksyczność, obumieranie płodów, obumieranie zarodków, odstęp QT, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, śledziona, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność jelitowa, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, węzły chłonne, włókna Purkinjego, zapis EKG - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atrovent 0,25 mg/ml
Bromek ipratropiowy wykazuje szeroki profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, z zastosowaniem dróg podania wziewnej, doustnej i dożylnej. Wartości LD50 po podaniu wziewnym u samców świnek morskich wynosiły 199 mg/kg, natomiast u szczurów nie odnotowano śmiertelności nawet przy dawkach do 0,05 mg/kg (4-godzinna ekspozycja) lub 160 rozpyleniach po 0,02 mg/rozpylenie. Doustne LD50 wynosiły 1585 mg/kg u myszy, 1925 mg/kg u szczurów i 1920 mg/kg u królików, a dożylne odpowiednio 13,6 mg/kg, 15,8 mg/kg i około 18,2 mg/kg u psów. Objawy toksyczności ostrej obejmowały rozszerzenie źrenic, suchość błon śluzowych, duszność, drżenia, skurcze i tachykardię, zgodne z działaniem antagonistycznym wobec receptorów muskarynowych. W badaniach przewlekłych NOAEL dla podania wziewnego wynosiły 0,38 mg/kg/dobę u szczurów, 0,18 mg/kg/dobę u psów oraz 0,8 mg/kg/dobę u małp Rhesus, bez histopatologicznych zmian w układzie oddechowym i innych narządach. Badania donosowe u psów potwierdziły brak toksyczności przy dawkach >0,20 mg/kg/dobę, a profil toksykologiczny był podobny dla preparatów z HFA i CFC.
aerozol inhalacyjny, bromek ipratropiowy, dawka śmiertelna, duszność, działanie guzotwórcze, działanie rakotwórcze, LD50, NOAEL, podanie donosowe, potencjał genotoksyczny, poziom bez obserwowanego działania niepożądanego, poziom dawkowania, proszek do inhalacji, reakcja anafilaktyczna, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenic, roztwór do nebulizacji, ryzyko onkogenne, suchość błony śluzowej jamy ustnej, szpik kostny, tachykardia, test Amesa, test cytogenetyczny, test mikrojądrowy, toksyczność dla zarodka, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ oskrzelowo-płucny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – iladiamed (1 mg + 10 mg)/g
Produkt leczniczy Iladiamed, zawierający oktenidynę dichlorowodorek (1 mg/g) oraz fenoksyetanol (10 mg/g) w formie żelu, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w licznych badaniach przedklinicznych. W badaniach toksyczności ostrej u szczurów dawka śmiertelna LD50 wynosiła 45-50 mL/kg (doustnie) oraz 10-12 mL/kg (dootrzewnowo), przy czym dawka 0,45 mL/kg i.p. była dobrze tolerowana. Wielokrotne miejscowe stosowanie preparatu na rany oraz błony śluzowe jamy ustnej u zwierząt nie wywoływało toksycznych reakcji. W badaniach przewlekłych dawki oktenidyny od 2 mg/kg u myszy i psów oraz od 8 mg/kg u szczurów wiązały się z podwyższoną śmiertelnością i zmianami zapalno-krwotocznymi w płucach, jednak etiologia tych zmian pozostaje niejasna. Badania teratogenności i embriotoksyczności na królikach i szczurach nie wykazały negatywnego wpływu przy dawkach do 300 mg/kg (skórnie) oraz 650 mg/kg (doustnie). Ponadto, badania wielopokoleniowe nie potwierdziły wpływu na rozrodczość zwierząt.
aberracja chromosomowa, aktywność antybakteryjna, badanie wielopokoleniowe, błona śluzowa jamy ustnej, dawka śmiertelna LD50, działanie drażniące, działanie embriotoksyczne, działanie fotoalergizujące, fenoksyetanol, komórka nowotworowa trzustki, oktenidyny dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, resorpcja zwrotna, substancja antybakteryjna, test Amesa, test Bühlera, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie płuc, właściwość mutagenna, właściwość rakotwórcza, worek spojówkowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Donectil ODT 10 mg
Chlorowodorek donepezylu, substancja czynna Donectil ODT, wykazuje specyficzne działanie farmakologiczne jako inhibitor acetylocholinesterazy, co prowadzi do zwiększenia stężenia acetylocholiny w synapsach i stymulacji cholinergicznej. Badania genotoksyczności, obejmujące testy mutagenności in vitro i in vivo, nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego w stężeniach terapeutycznych. Działanie klastogenne zaobserwowano jedynie przy stężeniach ponad 3000-krotnie wyższych niż stężenia stacjonarne w osoczu, co prawdopodobnie wynika z cytotoksyczności. Test mikrojądrowy in vivo potwierdził brak genotoksyczności w warunkach zbliżonych do klinicznych. Długoterminowe badania na myszach i szczurach nie wykazały działania rakotwórczego, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u pacjentów z chorobą Alzheimera.
acetylocholina, badanie klastogenności, bezpieczeństwo reprodukcyjne, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, inhibitor acetylocholinesterazy, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, stymulacja cholinergiczna, test mikrojądrowy, test mutagenności, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Miodla indyjska – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Miodla indyjska (Azadirachta indica A. Juss., fructus), obecna w produkcie leczniczym Padma 28 Formuła w dawce 35 mg na kapsułkę, została poddana kompleksowym badaniom przedklinicznym oceniającym bezpieczeństwo jej stosowania. Badania toksyczności ostrej nie wykazały istotnych zmian biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych, co wskazuje na brak ryzyka toksycznego po pojedynczej dawce. Również badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły klinicznie istotnych działań niepożądanych, kumulacji toksyczności ani rozwoju tolerancji czy uzależnienia. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy, potwierdziły brak mutagennego wpływu miodli indyjskiej na materiał genetyczny, co jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa stosowania tej substancji jako składnika złożonej formulacji ziołowej Padma 28 Formuła.
aberracja chromosomowa, Azadirachta indica, badanie histopatologiczne, badanie przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie toksyczne, genotoksyczność, kumulacja toksyczna, miodla indyjska, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, profil bezpieczeństwa, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność pojedynczej dawki, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna - Leksykon substancji czynnych
Hioscyna butylobromek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Hioscyna butylobromek wykazuje niską toksyczność ostrą po podaniu doustnym, z wartościami LD50 wynoszącymi u myszy 3338,9 mg/kg m.c. (zakres 3068,1-3633,6), u szczurów 3123,6 mg/kg m.c. (zakres 2866,9-3403,3) oraz u psów 600 mg/kg m.c. Znacznie wyższa toksyczność obserwowana jest po podaniu pozajelitowym, gdzie LD50 dożylne wynoszą u myszy 10-23 mg/kg m.c., a u szczurów 18-48,3 mg/kg m.c. Objawy toksyczności obejmują ataksję, zmniejszone napięcie mięśni, drżenia, drgawki oraz rozszerzenie źrenic i tachykardię. W badaniach przewlekłych NOAEL dla podania doustnego wynosił 500 mg/kg m.c. u szczurów (4 tygodnie) oraz 30 mg/kg m.c. u psów (39 tygodni). Dawki powyżej 200 mg/kg m.c. indukowały hamowanie czynności przewodu pokarmowego i zwiększoną śmiertelność. Podanie dożylne w dawce 1 mg/kg m.c. było dobrze tolerowane, natomiast dawki ≥3 mg/kg m.c. wywoływały drgawki i zatrzymanie oddechu. Miejscowa tolerancja była dobra przy dawce 10 mg/kg m.c. domięśniowo, jednak wyższe dawki wiązały się z uszkodzeniami mięśni i wysoką śmiertelnością.
aberracja chromosomowa, badanie biochemiczne, badanie hematologiczne, badanie histopatologiczne, badanie przedkliniczne, butylobromek hioscyny, dawka nieteratogenna, działanie teratogenne, embriotoksyczność, hioscyna butylobromek, LD50, mydriasis, NOAEL, podanie domięśniowe, podanie doustne, podanie dożylne, podanie wewnątrzotrzewnowe, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, roztwór do wstrzykiwań, skurcz przewodu pokarmowego, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elvanse 60 mg
Przedkliniczne badania lisdeksamfetaminy dimezylanu wykazały, że lek posiada potencjał uzależniający, jednak jego działanie na ośrodkowy układ nerwowy charakteryzuje się opóźnionym początkiem i przemijającym efektem, z niższym wpływem na układ nagrody w porównaniu do metylofenidatu czy kokainy. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym obserwowano typowe dla psychostymulantów zmiany behawioralne, takie jak zwiększona aktywność, a także zmniejszenie masy ciała, apetytu i spowolnienie wzrostu. Testy genotoksyczności (test Amesa, test komórek chłoniaka myszy, test mikrojądrowy mysich komórek szpiku) nie wykazały działania genotoksycznego. Brak jest bezpośrednich badań rakotwórczości dla lisdeksamfetaminy, jednak badania na myszach i szczurach z mieszaniną enancjomerów D i L amfetaminy (dawki do 30 mg/kg mc./dobę u myszy i 5 mg/kg mc./dobę u szczurów) nie wykazały działania rakotwórczego.
deksamfetamina, działanie genotoksyczne, ekspozycja prenatalna, enancjomery, genotoksyczność, kokaina, lek psychostymulujący, lisdeksamfetamina dimezylan, metylofenidat, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, rozwój embrionalny, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, włókna nerwowe, zaburzenia pamięci, zaburzenia rozrodu, zaburzenia uczenia, zmiany neurochemiczne - Leksykon substancji czynnych
Bromek ipratropiowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bromek ipratropiowy wykazuje niski profil toksyczności ostrej i przewlekłej w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych, z zastosowaniem podania wziewnego, doustnego i dożylnego. LD50 po podaniu doustnym wynosiła 1585 mg/kg u myszy, 1925 mg/kg u szczurów i 1920 mg/kg u królików, natomiast po podaniu dożylnym odpowiednio 13,6 mg/kg, 15,8 mg/kg i około 18,2 mg/kg. Po podaniu wziewnym minimalna dawka śmiertelna u świnek morskich wynosiła 199 mg/kg, a u szczurów nie odnotowano śmiertelności nawet przy najwyższych dawkach. Objawy toksyczności obejmowały rozszerzenie źrenic, suchość błon śluzowych, duszność, drżenia, skurcze i tachykardię. W badaniach przewlekłych ustalono NOAEL na poziomie 0,38 mg/kg/dobę u szczurów, 0,18 mg/kg/dobę u psów i 0,8 mg/kg/dobę u małp Rhesus przy podaniu wziewnym do 6 miesięcy, bez istotnych zmian histopatologicznych w układzie oddechowym i innych narządach. Badania immunogenności, genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały działania niepożądanego, a badania reprodukcyjne potwierdziły brak teratogenności bromku ipratropiowego nawet przy dawkach wziewnych do 1,8 mg/kg/dobę u królików i 1,5 mg/kg/dobę u szczurów.
aerozol inhalacyjny, beta-agonista, bromek ipratropiowy, bromowodorek fenoterolu, CFC, duszność, działanie genotoksyczne, działanie guzotwórcze, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, immunogenność, LD50, minimalna dawka śmiertelna, mydriaza, NOAEL, potencjał genotoksyczny, reakcja anafilaktyczna, reprodukcja i rozwój płodu, salbutamol, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność zarodkowa, tolerancja miejscowa, układ oskrzelowo-płucny, wada rozwojowa, zmiany histopatologiczne