Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Maxiseptic

Toksyczność ostra

W badaniach toksyczności ostrej produktu zawierającego oktenidyny dichlorowodorek i fenoksyetanol ustalono, że dawka śmiertelna (LD₅₀) po podaniu doustnym wynosi 45–50 ml/kg masy ciała, natomiast po podaniu dootrzewnowym (i.p.) LD₅₀ wynosi 10–12 ml/kg masy ciała. Warto zaznaczyć, że przy podaniu dootrzewnowym dawka 0,45 ml/kg mc. była dobrze tolerowana bez wystąpienia reakcji niepożądanych.¹

Dla samej substancji czynnej oktenidyny dichlorowodorku ustalono, że po podaniu pojedynczej dawki doustnej LD₅₀ wynosi 800 mg/kg mc., natomiast po podaniu pojedynczej dawki dożylnej (i.v.) LD₅₀ wynosi 10 mg/kg mc.²

Fenoksyetanol charakteryzuje się bardzo niską toksycznością ostrą zarówno przy podaniu doustnym jak i na skórę. Badania wykazały, że LD₅₀ po podaniu doustnym wynosi od 1,3 do 3,4 g/kg mc. u szczurów. Przy aplikacji na skórę LD₅₀ wynosi 13 ml/kg mc. u szczurów oraz 5 g/kg mc. u królików.³

Toksyczność podprzewlekła i przewlekła

W badaniach dotyczących toksyczności przewlekłej zaobserwowano zwiększoną śmiertelność u myszy i szczurów po doustnym podaniu oktenidyny dichlorowodorku w dawkach 2 mg/kg mc./dobę i większych, a u szczurów w dawkach 8 mg/kg mc./dobę i większych. Efekt ten wiązał się z występowaniem zmian zapalnych i krwotocznych w płucach. Należy podkreślić, że przyczyna tych zmian pneumotoksycznych pozostaje niejasna.⁴

Wielokrotne miejscowe podanie oktenidyny dichlorowodorku na błonę śluzową jamy ustnej u psów przez okres 4 tygodni nie wywoływało reakcji toksycznych. U szczurów i psów po podawaniu oktenidyny dichlorowodorku doustnie w dawce 650 mg/kg mc./dobę przez 2 do 6 tygodni zaobserwowano wyłącznie rozdęcie jelit spowodowane powstawaniem gazów, co jest typowym objawem dla substancji o działaniu przeciwdrobnoustrojowym.⁵

Ważne jest, że przy wielokrotnym nakładaniu preparatu na ranę zarówno u ludzi, jak i zwierząt, nie zaobserwowano reakcji niepożądanych. Przy stosowaniu zgodnym z przeznaczeniem, jedynie niewielkie ilości produktu zawierającego oktenidyny dichlorowodorek i fenoksyetanol pozostają na leczonej powierzchni ciała.⁶

Toksyczny wpływ na reprodukcję

Badania przeprowadzone na ciężarnych samicach szczurów i królików nie wykazały embriotoksycznego ani teratogennego działania zarówno oktenidyny dichlorowodorku, jak i fenoksyetanolu.⁷

W badaniu pokoleniowym u szczurów nie zaobserwowano niekorzystnego wpływu oktenidyny dichlorowodorku na zdolności reprodukcyjne zwierząt.⁸

Fenoksyetanol stosowany w zalecanych ilościach można uznać za nieszkodliwy. W badaniu teratogenności u królików nie zaobserwowano reakcji niepożądanych zarówno u matek, jak i płodów po aplikacji na skórę w dawce 300 mg/kg mc./dobę przez okres dłuższy niż 13 dni.⁹

Rakotwórczość

W dwuletnim badaniu, w którym oktenidyny dichlorowodorek stosowano u szczurów, zaobserwowano zwiększenie liczby nowotworów komórek wyspowych trzustki. Ustalono, że zwiększenie częstości występowania guzów jest związane z nieswoistym działaniem wtórnym oktenidyny dichlorowodorku skierowanym przeciwko drobnoustrojom.¹⁰

Po zastosowaniu na skórę produktu zawierającego oktenidyny dichlorowodorek i fenoksyetanol u myszy przez okres 18 miesięcy nie zaobserwowano działania rakotwórczego, zarówno miejscowego, jak i ogólnoustrojowego. Co ważne, nie stwierdzono także objawów zatrucia związanego z potencjalnym wchłanianiem substancji czynnych.¹¹

Mutagenność

Oktenidyny dichlorowodorek nie wykazuje właściwości mutagennych w szeregu testów, w tym:¹²

• teście Amesa
• teście z wykorzystaniem mysich komórek chłoniaka
• teście aberracji chromosomowych
• teście mikrojądrowym

Podobnie fenoksyetanol nie wykazał właściwości mutagennych zarówno w teście Amesa, jak i w teście mikrojądrowym z wykorzystaniem komórek mysich.¹³

Również sam produkt Maxiseptic, zawierający obie substancje czynne, nie wykazał właściwości mutagennych w teście Amesa.¹⁴

Tolerancja miejscowa

Test Buehlera przeprowadzony dla oktenidyny nie wykazał dowodów na potencjalne działanie uczulające. Co więcej, nie stwierdzono również dowodów na potencjalne działanie fotouczulające tej substancji.¹⁵

Fenoksyetanol wykazywał jedynie nieznaczne działanie drażniące na skórę królików. W teście Magnussona i Kligmana przeprowadzonym na kawiach domowych (świnkach morskich) fenoksyetanol nie wykazywał działania uczulającego.¹⁶

Badania przedkliniczne na zwierzętach potwierdziły, że produkt leczniczy Maxiseptic jest dobrze tolerowany zarówno po jednorazowym, jak i po 14-dniowym stosowaniu na skórę królika, niezależnie od tego, czy aplikacja odbywała się na nieuszkodzoną czy zadrapaną skórę.¹⁷