Leki w grupie
„preparaty do dezynfekcji skóry”
Preparaty do dezynfekcji skóry to grupa środków antyseptycznych stosowanych do eliminacji lub znaczącego ograniczenia liczby drobnoustrojów na powierzchni skóry. Działają bakteriobójczo, wirusobójczo i grzybobójczo, stanowiąc podstawowy element profilaktyki zakażeń w placówkach medycznych oraz w warunkach domowych.
Mechanizm działania tych preparatów polega na niszczeniu błon komórkowych mikroorganizmów, denaturacji białek lub zaburzaniu metabolizmu komórkowego patogenów. Skuteczność dezynfekcji zależy od rodzaju substancji aktywnej, jej stężenia, czasu ekspozycji oraz stopnia zanieczyszczenia skóry.
Do głównych grup preparatów do dezynfekcji skóry należą:
– Alkohole (etanol 60-95%, izopropanol 70-91%) – szybkie działanie, ale krótkotrwały efekt; preparaty handlowe: Skinsept, Softasept, Sterisol, Aniosgel
– Jodofory (powidone-jodyna) – szerokie spektrum działania; preparaty handlowe: Braunol, Betadine, Jodisol, Poviderm
– Chlorheksydyna (0,5-4%) – przedłużone działanie; preparaty handlowe: Hibiscrub, Cutasept, Molinea, Skinman
– Związki czwartorzędowych soli amoniowych – preparaty handlowe: Octenisept, Kodan, Skinsept, Lysoformin
– Nadtlenek wodoru i jego pochodne – preparaty handlowe: Peroxygel, Oxycept
Największymi zaletami stosowania preparatów do dezynfekcji skóry są: skuteczne zapobieganie zakażeniom związanym z procedurami medycznymi, możliwość szybkiego działania (szczególnie preparaty alkoholowe), łatwość aplikacji oraz dostępność w różnych formach (płyny, żele, chusteczki). Preparaty o przedłużonym działaniu, jak chlorheksydyna, zapewniają długotrwałą ochronę antyseptyczną.
Niebezpieczeństwa związane z ich stosowaniem obejmują: możliwość wywoływania reakcji alergicznych i podrażnień skóry, szczególnie przy częstym używaniu, wysuszanie skóry (zwłaszcza przez preparaty alkoholowe), potencjalny rozwój oporności drobnoustrojów na niektóre środki dezynfekujące. Jodofory mogą wchodzić w interakcje z innymi środkami oraz powodować przebarwienia skóry, a u osób z chorobami tarczycy mogą być przeciwwskazane.
Ze względu na obszar zastosowania, preparaty do dezynfekcji skóry można podzielić na: preparaty do chirurgicznej dezynfekcji rąk (o przedłużonym działaniu), preparaty do higienicznej dezynfekcji rąk (szybkie działanie), preparaty do dezynfekcji pola operacyjnego oraz preparaty do dezynfekcji ran i błon śluzowych (o niższych stężeniach substancji aktywnych).
Lista leków w tej grupie
-
Spirytus Hibitanowy 0,5% ATS – Płyn na skórę – 0,5%
Produkt leczniczy zawiera 0,5% chloroheksydyny diglukonianu i jest dostępny w postaci płynu na skórę. Przeznaczony jest do odkażania rąk personelu medycznego, skóry pacjentów oraz pola operacyjnego przed zabiegami chirurgicznymi. Składnik aktywny działa przeciwbakteryjnie, pomagając zapobiegać infekcjom. Stosuje się go w celu zapewnienia higieny oraz bezpieczeństwa podczas procedur medycznych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Maxiseptic – Aerozol na skórę, roztwór – (1 mg + 20 mg)/ml
Produkt leczniczy zawiera oktenidynę dichlorowodorku oraz fenoksyetanol jako substancje czynne. Jest dostępny w postaci aerozolu na skórę, przeznaczonego do antyseptycznego leczenia błon śluzowych, małych ran powierzchownych oraz dezynfekcji skóry przed zabiegami. Stosuje się go również w krótkotrwałym leczeniu antyseptycznym grzybicy międzypalcowej. Preparat jest wskazany dla dorosłych i dzieci w każdym wieku przed procedurami diagnostycznymi oraz innymi zabiegami niechirurgicznymi.
Wskazania do stosowania- antyseptyczne leczenie błony śluzowej
- antyseptyczne leczenie małych powierzchownych ran
- antyseptyczne leczenie pochwy
- antyseptyczne leczenie przed cewnikowaniem pęcherza moczowego
- antyseptyczne leczenie sąsiednich tkanek przed procedurami diagnostycznymi w obrębie narządów płciowych i odbytu
- antyseptyczne leczenie sromu
- antyseptyczne leczenie żołędzi prącia
- dezynfekcja skóry przed zabiegami niechirurgicznymi
- wspomagające leczenie antyseptyczne grzybicy międzypalcowej
Substancja czynna -
Softasept N niezabarwiony – Roztwór na skórę – (78,83 g + 10 g)/100 g
Preparat jest roztworem na skórę, który zawiera etanol 96% oraz alkohol izopropylowy jako substancje czynne. Stosuje się go do odkażania skóry przed różnego rodzaju zabiegami medycznymi, takimi jak operacje, biopsje, punkcje, pobieranie krwi, zastrzyki oraz cewnikowanie. Jego działanie polega na eliminacji drobnoustrojów z powierzchni skóry, co zapobiega zakażeniom. Dzięki wysokiej zawartości alkoholi jest skutecznym środkiem antyseptycznym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Maxiseptic – Roztwór na skórę – (1 mg + 20 mg)/ml
Roztwór zawiera 1 mg oktenidyny dichlorowodorku oraz 20 mg fenoksyetanolu w 1 ml. Preparat stosuje się do krótkotrwałego leczenia antyseptycznego błon śluzowych i skóry, zwłaszcza przed procedurami diagnostycznymi i zabiegami niechirurgicznymi. Może być używany do dezynfekcji małych, powierzchownych ran oraz wspomagająco w leczeniu grzybicy międzypalcowej. Produkt jest przeznaczony do stosowania u dorosłych oraz dzieci w każdym wieku.
Wskazania do stosowania- dezynfekcja skóry przed zabiegami niechirurgicznymi
- krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błon śluzowych i sąsiednich tkanek przed procedurami diagnostycznymi w obrębie narządów płciowych i odbytu
- leczenie antyseptyczne małych powierzchownych ran
- wspomagające leczenie antyseptyczne grzybicy międzypalcowej
Substancja czynna -
Spitaderm – Roztwór na skórę – (70 g + 0,5 g + 1,5 g)/100 g
Produkt leczniczy to roztwór na skórę zawierający izopropanol, chloroheksydynę diglukonian oraz nadtlenek wodoru. Dzięki temu połączeniu skutecznie działa bakteriobójczo i odkażająco. Stosuje się go do higienicznego i chirurgicznego odkażania rąk oraz dezynfekcji skóry. Preparat jest lekko żółty i przezroczysty, przeznaczony wyłącznie do użytku zewnętrznego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Betadine – Roztwór na skórę – 100 mg/ml
Produkt zawiera powidon jodowany jako substancję czynną, stosowaną w postaci roztworu na skórę. Przeznaczony jest do dezynfekcji skóry przed iniekcjami, pobraniem krwi oraz zabiegami chirurgicznymi. Może być również używany do aseptycznego zaopatrzenia ran oraz leczenia infekcji bakteryjnych i grzybiczych. Ponadto stosuje się go do całkowitej lub częściowej dezynfekcji pacjenta przed operacją.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Octeniderm – Płyn na skórę – (45 g + 30 g + 0,1 g)/100 g
Preparat składa się z 2-propanolu, 1-propanolu oraz dichlorowodorku oktenidyny i jest przeznaczony do dezynfekcji skóry. Stosuje się go przed zabiegami operacyjnymi, cewnikowaniem żył, pobieraniem krwi, iniekcjami oraz przy opatrywaniu ran i zdejmowaniu szwów. Produkt zapobiega także grzybicom skóry oraz służy do higienicznej dezynfekcji rąk. Ma postać przejrzystego, bezbarwnego płynu na skórę.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Kodan Tinktur Forte barwiony – Płyn na skórę – (45 g + 10 g + 0,2 g)/100 g
Preparat jest płynem na skórę zawierającym 2-propanol, 1-propanol oraz 2-biphenylol. Składniki te wykazują właściwości dezynfekujące oraz przeciwgrzybicze. Stosuje się go do dezynfekcji skóry przed zabiegami medycznymi takimi jak operacje, cewnikowanie, pobieranie krwi czy zastrzyki. Dzięki temu pomaga zapobiegać zakażeniom i grzybicom skóry.
Wskazania do stosowania- dezynfekcja skóry przed biopsjami
- dezynfekcja skóry przed cewnikowaniem żył
- dezynfekcja skóry przed pobieraniem krwi
- dezynfekcja skóry przed pobieraniem płynów ustrojowych
- dezynfekcja skóry przed punkcjami
- dezynfekcja skóry przed zabiegami operacyjnymi
- dezynfekcja skóry przed zastrzykami
- dezynfekcja skóry przed zdejmowaniem szwów
- zapobieganie grzybicom skóry
Substancja czynnaKategoria leku -
Spirytus skażony hibitanem 0,5% Coel – Płyn do stosowania na skórę – 0,5 %
Preparat zawiera chlorheksydynę diglukonian oraz alkohol etylowy, które działają dezynfekująco. Przeznaczony jest do stosowania na skórę zewnętrzną. Wykorzystywany jest do dezynfekcji skóry i pola operacyjnego przed zabiegiem chirurgicznym. Ponadto służy do mycia rąk przed zabiegami oraz do przechowywania wyjałowionych narzędzi chirurgicznych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna