test mikrojądrowy
Test mikrojądrowy (MN test) to ważne badanie cytogenetyczne stosowane do oceny uszkodzeń DNA i niestabilności chromosomowej. Polega na identyfikacji małych dodatkowych jąder (mikrojąder) powstających w komórkach podczas podziału komórkowego, gdy fragmenty chromosomów lub całe chromosomy nie zostają włączone do głównych jąder potomnych.
W praktyce klinicznej test mikrojądrowy wykorzystuje się jako biomarker narażenia na czynniki genotoksyczne oraz do oceny ryzyka rozwoju chorób nowotworowych. Badanie to przeprowadza się najczęściej na limfocytach krwi obwodowej lub komórkach nabłonka jamy ustnej, co umożliwia nieinwazyjne pobranie materiału do analizy.
Zwiększona częstość występowania mikrojąder w komórkach może wskazywać na ekspozycję na mutageny, predyspozycję genetyczną do chorób nowotworowych lub efekty uboczne radioterapii i chemioterapii. Test mikrojądrowy znajduje również zastosowanie w badaniach toksykologicznych oraz monitorowaniu narażenia zawodowego na czynniki genotoksyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – DROTAMAX 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa drotaweryny, substancji czynnej preparatu Drotamax, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych oraz oceny wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Wyniki nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, w tym brak wpływu na repolaryzację komór serca, co eliminuje ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca. Testy genotoksyczności, takie jak test Amesa, test na komórkach chłoniaka mysiego oraz test mikrojądrowy, dały wyniki negatywne, wskazując na brak potencjału mutagennego i genotoksycznego. Badania na szczurach i królikach potwierdziły brak wpływu na płodność oraz rozwój zarodkowo-płodowy, wykluczając działanie teratogenne i embriotoksyczne.
badania farmakologiczne, badania genotoksyczności, badania in vitro, badania in vivo, badania przedkliniczne, badania toksykologiczne, bezpieczeństwo kardiologiczne, drotaweryna, drotaweryna chlorowodorek, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, repolaryzacja komór serca, rozwój potomstwa, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ambroksol Hasco Max 60 mg
Chlorowodorek ambroksolu wykazuje niski wskaźnik ostrej toksyczności, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku Ambroksol Hasco Max. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu doustnym ustalono wartości NOAEL: 150 mg/kg m.c./dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg m.c./dobę u szczurów (52 i 78 tygodni), 40 mg/kg m.c./dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg m.c./dobę u psów (52 tygodnie). Nie zaobserwowano toksycznego wpływu na narządy docelowe. Podanie dożylne w dawkach do 64 mg/kg m.c./dobę u szczurów i do 120 mg/kg m.c./dobę u psów nie wykazało ciężkiej toksyczności miejscowej ani ogólnoustrojowej, a wszelkie działania niepożądane miały charakter odwracalny.
aberracja chromosomowa, ambroksolu chlorowodorek, badanie histopatologiczne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, genotoksyczność, NOAEL, ostra toksyczność, podanie doustne, potencjał karcynogenny, rozwój okołoporodowy, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ambroksolu, toksyczność dożylna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ambroxol Dr.Max 15 mg/5 ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne ambroksolu chlorowodorku wykazały korzystny profil bezpieczeństwa, potwierdzony niską toksycznością ostrą oraz brakiem działań niepożądanych przy wielokrotnym podaniu doustnym w dawkach do 150 mg/kg mc/dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg mc/dobę u szczurów (52-78 tygodni), 40 mg/kg mc/dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg mc/dobę u psów (52 tygodnie). Nie stwierdzono toksyczności narządowej ani ciężkich działań niepożądanych podczas 3-godzinnej infuzji dożylnej w dawkach do 64 mg/kg mc/dobę u szczurów i 120 mg/kg mc/dobę u psów. Badania reprodukcyjne nie wykazały embriotoksyczności ani teratogenności przy dawkach do 3000 mg/kg mc/dobę u szczurów i 200 mg/kg mc/dobę u królików, a NOAEL dla rozwoju około- i pourodzeniowego wynosił 50 mg/kg mc/dobę u szczurów. Wysoka dawka 500 mg/kg mc/dobę wiązała się jedynie z nieznaczną toksycznością manifestującą się opóźnionym przyrostem masy ciała i zmniejszoną wielkością miotu.
aberracje chromosomowe, ambroksolu chlorowodorek, badania in vitro, badania in vivo, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, infuzja dożylna, NOAEL, potencjał rakotwórczy, profil toksykologiczny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, zaburzenia płodności, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Buscopan 10 mg
Butylobromek hioscyny, substancja czynna leku Buscopan, wykazuje niski profil toksyczności ostrej, z LD50 po podaniu doustnym wynoszącym 1000-3300 mg/kg m.c. u myszy i szczurów oraz 600 mg/kg m.c. u psów, natomiast po podaniu dożylnym LD50 spada do 10-23 mg/kg m.c. u myszy i 18 mg/kg m.c. u szczurów. Objawy toksyczności obejmują ataksję, zmniejszone napięcie mięśni, drżenia i drgawki u myszy oraz mydriasis, suchość błon śluzowych i tachykardię u psów. W badaniach przewlekłych NOAEL ustalono na poziomie 500 mg/kg m.c. (4 tygodnie, szczury), 200 mg/kg m.c. (26 tygodni, szczury) oraz 30 mg/kg m.c. (39 tygodni, psy). Wyższe dawki powodowały hamowanie czynności przewodu pokarmowego, zaparcia, śmiertelność oraz objawy neurologiczne. Miejscowa tolerancja była dobra, choć przy podaniu domięśniowym dawki ≥10 mg/kg m.c. obserwowano uszkodzenia mięśni w miejscu iniekcji.
aberracja chromosomalna, ataksja, badanie histopatologiczne, badanie rakotwórczości, butylobromek hioscyny, dawka śmiertelna 50, drgawki, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hipotonia mięśniowa, kserostomia, mutacja genowa, mutagenność, mydriasis, nabłonek łożyska, ognisko martwicze, podanie domięśniowe, podanie dożylne, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, poziom dawkowania bez obserwowanego działania niepożądanego, szpik kostny, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, zaparcie, zatrzymanie oddechu - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z owocu niepokalanka zwyczajnego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wyciągu z owocu niepokalanka zwyczajnego (Vitex agnus-castus L. fructus) wykazały, że podawanie substancji szczurom przez 26 tygodni w dawkach do 843,7 mg/kg masy ciała (około 13-krotność dawki terapeutycznej u ludzi) powodowało przerost wątrobowokomórkowy bez towarzyszących zmian zapalnych czy zwyrodnieniowych. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, badanie na komórkach chłoniaka mysiego in vitro, test mikrojądrowy in vivo oraz test nieplanowanej syntezy DNA in vivo, nie wykazały działania mutagennego wyciągu, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa pod względem potencjału mutagennego. Wyciąg stosowany w produkcie Cyclodynon charakteryzuje się współczynnikiem DER 7-11:1, ekstrakcją 70% etanolem, a dawka w tabletce wynosi 20 mg.
chłoniak mysi in vitro, Cyclodynon, działanie kancerogenne, genotoksyczność, nieplanowana synteza DNA, potencjał mutagenny, przerost wątrobowokomórkowy, rakotwórczość, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, suchy wyciąg, tabletka powlekana, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność podprzewlekła, toksyczność reprodukcyjna, Vitex agnus-castus, współczynnik DER, wyciąg z owocu niepokalanka zwyczajnego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Biosteron 10 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne dehydroepiandrosteronu (DHEA), substancji czynnej preparatu Biosteron, wykazały brak istotnych zagrożeń farmakologicznych dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym, obejmujące analizę parametrów biochemicznych, funkcji narządów oraz badania histopatologiczne, nie wykazały klinicznie istotnych efektów toksycznych. Dodatkowo, badania genotoksyczności (testy mutacji genowych in vitro, aberracji chromosomowych oraz mikrojądrowe in vivo) potwierdziły brak potencjału uszkodzeń materiału genetycznego. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworowego związanego ze stosowaniem DHEA.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie histopatologiczne, badanie toksyczności, bezpieczeństwo onkologiczne, dehydroepiandrosteron, działanie rakotwórcze, funkcja rozrodcza, model zwierzęcy, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne krwi, rozwój płodu, rozwój postnatalny, substancja czynna, test genotoksyczności, test mikrojądrowy, układ sercowo-naczyniowy, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Stada 80 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych in vitro i in vivo na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Główne działania toksyczne dotyczyły układu pokarmowego, krwiotwórczego i limfatycznego, z jelitem jako głównym organem docelowym toksyczności pokarmowej, która była czynnikiem ograniczającym dawkę. Zmiany hematologiczne obejmowały łagodne do umiarkowanych zaburzenia erytrocytów i szpiku kostnego, a w układzie limfatycznym obserwowano obniżenie liczby limfocytów i zmniejszenie masy narządów limfatycznych; wszystkie te efekty były odwracalne po zakończeniu terapii. Długoterminowe badania na małpach wykazały śródmiąższową mineralizację nerek, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa przewlekłego stosowania. W badaniach kardiologicznych, mimo in vitro wykazania wpływu na kanał potasowy hERG i potencjalnego wydłużenia odstępu QT, nie stwierdzono istotnych zaburzeń elektrokardiograficznych in vivo po jednorazowej dawce.
agregacja płytek krwi, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie niekliniczne, brodawczak, czas krwawienia, działanie klastogenne, gruczolak prostaty, immunosupresja, kanał potasowy hERG, krzepnięcie krwi, limfocyt, mineralizacja nerek, odstęp QT, potencjał fototoksyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dazatynibu, toksyczność układu krwiotwórczego, toksyczność układu limfatycznego, toksyczność układu pokarmowego, węzeł chłonny, włókno Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alprox 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu wykazały, że długotrwałe podawanie leku na modelach zwierzęcych może prowadzić do specyficznych działań niepożądanych, takich jak zaćma i rozrost naczyń w rogówce u szczurów (po 24 miesiącach stosowania) oraz drgawki i przypadki śmiertelne u psów przy dużych dawkach doustnych w badaniu 12-miesięcznym. Nie stwierdzono działania rakotwórczego w badaniach 2-letnich na szczurach (do 30 mg/kg/dobę, czyli 150-krotność maksymalnej dawki dobowej u ludzi 10 mg) oraz myszach (do 10 mg/kg/dobę, 50-krotność MDD). Testy mutagenności in vivo i in vitro nie wykazały potencjału mutagennego alprazolamu, nawet przy dawkach do 100 mg/kg (500-krotność MDD). Ponadto, nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność u szczurów przy dawkach do 5 mg/kg/dobę (25-krotność MDD).
alprazolam, badanie in vitro, badanie in vivo, benzodiazepiny, drgawki, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja płodowa, karcynogeneza, model zwierzęcy, mutagenność, rozrost naczyń rogówki, test mikrojądrowy, toksyczność dawek wielokrotnych, toksyczność przewlekła, wady wrodzone, wpływ na płodność, zaburzenia behawioralne, zaćma - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entekavir Adamed 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi, bez podobnych zmian u innych gatunków, w tym małp z narażeniem >100-krotnym. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach nie stwierdzono obniżenia płodności, jednak przy narażeniu ≥26-krotnym zaobserwowano degenerację nasieniowodów u gryzoni i psów, nieobecną u małp. W badaniach teratologicznych u szczurów i królików przy dawkach >21-krotnych odnotowano toksyczność u ciężarnych, embriotoksyczność, zmiany kostne i resorpcje. Entakawir przenikał do mleka szczurów, a u młodych zwierząt przy ekspozycji ≥92-krotnej względem ludzi zaobserwowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, prawdopodobnie bez znaczenia klinicznego. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności, z wyjątkiem zmian chromosomalnych w ludzkich limfocytach przy stężeniach znacznie przekraczających kliniczne.
aberracje chromosomowe, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, degeneracja nasieniowodów, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, specyficzność gatunkowa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność ciążowa, toksyczność zarodkowo-płodowa, zaburzenia słuchu, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiany jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabine Glenmark 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kapecytabiny wykazały typowe dla fluoropirymidyn objawy toksyczne, głównie dotyczące układu pokarmowego, limfatycznego i krwiotwórczego, które były odwracalne po zakończeniu terapii. Nie zaobserwowano toksyczności wątroby ani ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach na małpach Cynomolgus stwierdzono zmiany w układzie sercowo-naczyniowym (wydłużenie odstępów PR i QT) jedynie po dożylnym podaniu dawki 100 mg/kg, natomiast doustne podawanie nawet w dawce 1379 mg/m²/dobę nie wywołało takich efektów. Dwuletnie badania na myszach nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, co potwierdza jej bezpieczeństwo w długoterminowym stosowaniu.
atrofia narządów płciowych, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fluoropirymidyna, kapecytabina, obumieranie płodu, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu PR, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elvanse 70 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lisdeksamfetaminy dimezylanu wykazały, że substancja ta posiada potencjał uzależniający o opóźnionym i przemijającym charakterze, mniejszy niż w przypadku metylofenidatu czy kokainy, co może mieć znaczenie kliniczne w ocenie ryzyka nadużywania. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym obserwowano zmiany behawioralne typowe dla psychostymulantów, takie jak zwiększona aktywność, a także zmniejszenie masy ciała, obniżenie apetytu i spowolnienie wzrostu, co jest konsekwencją działania farmakologicznego leku. Testy genotoksyczności (test Amesa, test komórek chłoniaka myszy, test mikrojądrowy) nie wykazały działania genotoksycznego. Dane dotyczące rakotwórczości pochodzą z badań mieszaniny enancjomerów D i L amfetaminy (1:1) i nie wskazują na działanie rakotwórcze przy dawkach do 30 mg/kg mc./dobę u myszy samców, 19 mg/kg mc./dobę u myszy samic oraz 5 mg/kg mc./dobę u szczurów obu płci.
deksamfetamina, działanie genotoksyczne, enancjomery amfetaminy, genotoksyczność, kokaina, lisdeksamfetaminy dimezylan, metylofenidat, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, rakotwórczość, test Amesa, test komórek chłoniaka, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie włókien nerwowych, zaburzenia uczenia się, zmiany neurochemiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metformin Medreg 1000 mg
Metformina chlorowodorek, dostępna w dawkach 500 mg, 850 mg oraz 1000 mg, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które potwierdziły jej korzystny profil bezpieczeństwa. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych negatywnych efektów na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie metforminy w dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne nie wywołało toksyczności narządowej u różnych gatunków zwierząt. Ponadto, testy genotoksyczności (w tym test Amesa, aberracje chromosomowe i test mikrojądrowy) nie wykazały działania mutagennego, a badania kancerogenności na szczurach i myszach nie potwierdziły zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie kancerogenności, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, profil bezpieczeństwa produktu leczniczego, rozwój prenatalny, ryzyko środowiskowe, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glucophage XR 1000 mg
Metformina chlorowodorek, substancja czynna Glucophage XR, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym obejmującym farmakologię, toksykologię, genotoksyczność, karcynogenność oraz wpływ na rozród. Badania farmakologiczne potwierdziły mechanizmy działania przeciwcukrzycowego bez wykazania działań niepożądanych zagrażających bezpieczeństwu pacjentów. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie wykazały istotnych efektów toksycznych, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Wyniki badań genotoksyczności, w tym testu Amesa, aberracji chromosomowych oraz testu mikrojądrowego, nie wskazały na potencjał mutagenny ani klastogenny metforminy.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, cukrzyca typu 2, działanie przeciwcukrzycowe, ekspozycja na metforminę, Glucophage XR, metformina chlorowodorek, parametr biochemiczny, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, ryzyko teratogenne, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bilobil Forte 19,2-23,2 mg glikozydów flawonowych i 4,8-7,2 mg terpentów laktonowych/kapsułkę
Przedkliniczne badania toksykologiczne wyciągu z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.) zawartego w preparacie Bilobil Forte wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy przewlekłym podawaniu doustnym u szczurów i psów przez 6 miesięcy. Dawki stosowane w badaniach wynosiły od 20 mg/kg do 500 mg/kg masy ciała, co odpowiada marginesowi bezpieczeństwa do 3,3 u szczurów i 11,6 u psów przy niższych dawkach oraz do 16,8 i 40,6 przy najwyższych dawkach. Nieznaczne objawy toksyczności zaobserwowano jedynie u psów przy dawce 400 mg/kg, znacznie przekraczającej dawkę terapeutyczną u ludzi. Dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są niejednoznaczne, z badaniami wskazującymi zarówno na brak, jak i obecność negatywnego wpływu na płodność i rozwój embrionalny, w tym obserwacje krwawień pochwowych i wad rozwojowych u kurzych embrionów. Brak jest jednak wystarczających kompleksowych badań, które pozwoliłyby jednoznacznie ocenić wpływ na funkcje rozrodcze.
anoftalmia, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, efekt genotoksyczny, ginkgo biloba, hipopigmentacja, induktor enzymów wątrobowych, kancerogenność, krwawienie pochwowe, krwotok podskórny, margines bezpieczeństwa, mutagenność, oznaki toksyczności, potencjał teratogenny, rak wątrobowokomórkowy, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z miłorzębu japońskiego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Zentiva 400 mg
Badania przedkliniczne pazopanibu wykazały wielonarządową toksyczność związaną z mechanizmem hamowania receptorów VEGFR, ujawniającą się przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. Zaobserwowano zmiany strukturalne i funkcjonalne w kościach, zębach, łożyskach pazurów, narządach rozrodczych, tkankach hematologicznych, nerkach oraz trzustce. U młodych zwierząt stwierdzono istotne zaburzenia rozwojowe, w tym zahamowanie wzrostu kości i przebudowę zębów przy dawkach ≥ 10 mg/kg/dzień (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji u dorosłych). Ponadto, pazopanib wykazał silne działanie embriotoksyczne i teratogenne już przy ekspozycji ponad 300-krotnie niższej niż u ludzi, powodując m.in. wady układu krążenia i zmniejszenie płodności u samic. U samców obserwowano zmniejszenie masy jąder i najądrzy oraz obniżenie parametrów nasienia przy dawkach odpowiadających 0,3 ekspozycji klinicznej.
aberracje chromosomalne, działanie embriotoksyczne i teratogenne, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, gruczolak, gruczolakorak dwunastnicy, ogniska eozynofilii, potencjał rakotwórczy, proliferacyjne zmiany wątroby, przebudowa zębów, szlak VEGF, test Amesa, test mikrojądrowy, wady układu krążenia, zaburzenia spermatogenezy, zanik jajników, zmniejszenie płodności - Leksykon substancji czynnych
Ipratropiowy bromek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bezpieczeństwo stosowania ipratropiowego bromku zostało potwierdzone w licznych badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, obejmujących różne drogi podania: wziewną, doustną i dożylną. W badaniach toksyczności ostrej dawki śmiertelne (LD50) po podaniu doustnym wynosiły 1585 mg/kg m.c. u myszy, 1925 mg/kg u szczurów oraz 1920 mg/kg u królików, natomiast po podaniu dożylnym były znacznie niższe: 13,6 mg/kg u myszy, 15,8 mg/kg u szczurów i około 18,2 mg/kg u psów. Po podaniu wziewnym minimalna dawka śmiertelna u samców świnek morskich wynosiła 199 mg/kg m.c., a u szczurów nie odnotowano śmiertelności nawet przy najwyższych technicznie możliwych dawkach (0,05 mg/kg m.c. przez 4 godziny lub 160 rozpyleń po 0,02 mg). Obserwowano typowe objawy antycholinergiczne, takie jak rozszerzenie źrenic, suchość błon śluzowych, tachykardia, drżenia i skurcze mięśniowe.
bromek ipratropiowy, duszność, działanie antycholinergiczne, działanie genotoksyczne, działanie guzotwórcze, działanie rakotwórcze, LD50, NOAEL, płodność, podanie donosowe, podanie doustne, podanie wziewne, poziom dawkowania, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, skurcz mięśniowy, suchość błony śluzowej, szpik kostny, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność zarodka, układ oskrzelowo-płucny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Totylem 60 mg + 0,4 mg
Totylem, zawierający żelazo w postaci hydratu glukonianu żelaza(II) oraz kwas foliowy, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Testy genotoksyczności kwasu foliowego nie wykazały działania mutagennego, natomiast sole żelaza mogą indukować cytotoksyczność i apoptozę w komórkach proliferacyjnych przy wysokich stężeniach, bez specyficznego działania genotoksycznego. Badania rakotwórczości na modelach zwierzęcych potwierdziły brak działania kancerogennego soli żelaza, a kwas foliowy wykazuje dwukierunkowy efekt: ochronny przy prawidłowym spożyciu oraz potencjalnie stymulujący rozwój nowotworów przy nadmiernej ekspozycji, jednakże tylko przy dawkach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi.
aberracja chromosomowa, apoptoza, cytotoksyczność, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, glukonian żelaza, hydrat glukonianu żelaza, kwas foliowy, NOAEL, ognisko nowotworowe, proces nowotworowy, rak jelita grubego, rakotwórczość, sól żelaza, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabine LEK-AM 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kapecytabiny wykazały charakterystyczną toksyczność dla fluoropirymidyn, obejmującą układ pokarmowy, limfatyczny i krwiotwórczy, z odwracalnymi zmianami po zaprzestaniu leczenia. Zaobserwowano również toksyczność skórną, natomiast brak było objawów uszkodzenia wątroby i ośrodkowego układu nerwowego. W zakresie układu sercowo-naczyniowego, dożylne podanie dawki 100 mg/kg u małp Cynomolgus powodowało wydłużenie odcinków PR i QT, co nie występowało przy doustnym podaniu 1379 mg/m²/dobę. Dwuletnie badania na modelu mysim nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowe. Wpływ na płodność ujawnił odwracalne zaburzenia u samic i samców myszy, w tym atrofię narządów płciowych u samców po 13 tygodniach terapii.
5-fluorouracyl, analog nukleozydowy, atrofia narządów, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, kapecytabina, poronienie, potencjał mutagenny, resorpcja płodów, śmierć płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność sercowo-naczyniowa, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, uszkodzenie chromosomalne, wady wrodzone, zaburzenia płodności, zmiany zwyrodnieniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Octefortan (1 mg + 20 mg)/g
Dane przedkliniczne dotyczące leku Octefortan, zawierającego oktenidyny dichlorowodorek (1 mg/g) i fenoksyetanol (20 mg/g), wskazują na stosunkowo wysoką tolerancję substancji czynnych. Dawka śmiertelna LD50 dla całego preparatu wynosiła 45-50 mL/kg przy podaniu doustnym oraz 10-12 mL/kg przy podaniu dootrzewnowym u szczurów, natomiast dla samej oktenidyny dichlorowodorku LD50 wynosiła 800 mg/kg (doustnie) i 10 mg/kg (dożylnie). Wielokrotne stosowanie miejscowe nie wywoływało toksycznych reakcji, a badania przewlekłe wykazały podwyższoną śmiertelność przy dawkach ≥2 mg/kg u myszy i psów oraz 8 mg/kg u szczurów, związane z zapalno-krwotocznymi uszkodzeniami płuc. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na rozrodczość i rozwój potomstwa, co potwierdzają badania embriotoksyczności i teratogenności na królikach i szczurach oraz badania wielopokoleniowe.
aberracja chromosomowa, badanie wielopokoleniowe, dawka śmiertelna LD50, działanie embriotoksyczne, działanie fotoalergizujące, działanie teratogenne, efekt pierwotnie drażniący, fenoksyetanol, komórka nowotworowa, oktenidyny dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, podrażnienie, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, reakcja toksyczna, resorpcja zwrotna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwość mutagenna, właściwość uczulająca - Leksykon substancji czynnych
Dekanian nandrolonu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne dekanianu nandrolonu, stosowanego w preparacie Deca-Durabolin, nie wykazały istotnego ryzyka toksyczności narządowej przy wielokrotnym podaniu u zwierząt, co wskazuje na względnie dobry profil bezpieczeństwa w kontekście długotrwałego stosowania. Brak jest formalnych badań klinicznych oceniających wpływ na układ rozrodczy, jednak dane literaturowe sugerują, że androgeny mogą indukować wirylizację zewnętrznych narządów płciowych u płodów żeńskich, co ma istotne implikacje kliniczne dla kobiet w wieku rozrodczym. W zakresie genotoksyczności, wyniki testów mikrojądrowych i comet assay są rozbieżne: wykazano działanie genotoksyczne u myszy, natomiast u szczurów nie potwierdzono takiego efektu, co utrudnia jednoznaczną ocenę ryzyka u ludzi.
badanie toksykologiczne, Deca-Durabolin, dekanian nandrolonu, działanie kancerogenne, elektroforeza pojedynczych komórek, IARC, Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, steroid anaboliczno-androgenny, steryd anaboliczny, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – AlleMax 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cetyryzyny dichlorowodorku, zawartego w preparacie AlleMax 10 mg, wykazały brak istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie ujawniły toksyczności narządowej ani kumulacji leku, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki kliniczne. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani uszkodzeń DNA, a długoterminowe badania rakotwórczości na gryzoniach nie potwierdziły potencjału onkogennego cetyryzyny dichlorowodorku.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, cetyryzyna dichlorowodorek, ciśnienie krwi, działanie teratogenne, funkcje oddechowe, laktacja, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry elektrokardiograficzne, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój prenatalny i postnatalny, test in vitro, test in vivo, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wada wrodzona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Krka 100 mg
Dazatynib jest inhibitorem kinaz tyrozynowych o szerokim spektrum działania przeciwnowotworowego, szczególnie skutecznym wobec kinazy BCR-ABL oraz kinaz z rodziny SRC, c-KIT, EPH i PDGFβ. Charakteryzuje się subnanomolarnym potencjałem inhibicyjnym (0,6-0,8 nM) i unikalną zdolnością wiązania się zarówno z aktywną, jak i nieaktywną formą BCR-ABL, co umożliwia przełamywanie oporności na imatynib. W badaniach przedklinicznych wykazano jego skuteczność w modelach przewlekłej białaczki szpikowej (CML), w tym w zapobieganiu progresji do fazy blastycznej oraz aktywność wobec komórek w różnych lokalizacjach, w tym OUN. W badaniach klinicznych fazy I i II potwierdzono trwałe odpowiedzi hematologiczne i cytogenetyczne u pacjentów z CML i Ph+ ALL opornych lub nietolerujących imatynibu, stosując dawkę początkową 70 mg dwa razy dziennie z możliwością modyfikacji dawkowania.
agregacja płytek krwi, c-KIT, chromosom Philadelphia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt klastogenny, faza akceleracji, faza blastyczna, faza przewlekła CML, gruczolak prostaty, inhibitor kinazy proteinowej, kanał potasowy hERG, kinaza BCR-ABL, kinaza receptora efryny, kinaza SRC, mieloblastyczna postać przełomu blastycznego, nefrotoksyczność, odstęp QT, oporność na imatynib, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, potencjał genotoksyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rak płaskonabłonkowy, receptor PDGFβ, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, układ limfatyczny, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Octefortan (1 mg + 20 mg)/g
Octefortan, zawierający oktenidyny dichlorowodorek (1 mg/g) oraz fenoksyetanol (20 mg/g), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Toksyczność ostra wskazuje na LD50 dla produktu w dawkach doustnych 45-50 mL/kg oraz dootrzewnowych 10-12 mL/kg u szczurów, przy czym dawka 0,45 mL/kg i.p. była dobrze tolerowana. Dla samej oktenidyny dichlorowodorku LD50 wynosi 800 mg/kg (doustnie) i 10 mg/kg (dożylnie). Badania tolerancji miejscowej nie wykazały działań niepożądanych po wielokrotnym stosowaniu na rany oraz błony śluzowe jamy ustnej u psów. Doustne podawanie oktenidyny w dawce 650 mg/kg przez 2-6 tygodni powodowało jedynie poszerzenie jelita z powodu tworzenia się gazów, typowe dla antybakteryjnych substancji. W toksyczności po podaniach wielokrotnych obserwowano podwyższoną śmiertelność u myszy i psów przy dawkach ≥2 mg/kg oraz u szczurów przy 8 mg/kg, związane z zapaleniem i krwotokami płucnymi.
aberracja chromosomowa, aktywność antybakteryjna, błona śluzowa, dawka śmiertelna LD50, działanie fotoalergizujące, działanie teratogenne, efekt drażniący, embriotoksyczność, fenoksyetanol, komórki nowotworowe, oktenidyny dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, reakcja toksyczna, roztwór na skórę, substancja antybakteryjna, test Amesa, test Bühlera, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, uszkodzenie płuc, właściwość mutagenna, worek spojówkowy - Leksykon substancji czynnych
Miedź – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Miedź, jako niezbędny pierwiastek śladowy, pełni istotne funkcje fizjologiczne i jest stosowana w produktach leczniczych, suplementach diety oraz preparatach do żywienia pozajelitowego. Przedkliniczne badania bezpieczeństwa miedzi są ograniczone, jednak dostępne dane oraz wieloletnie doświadczenie kliniczne wskazują na niski potencjał toksyczny przy stosowaniu w dawkach fizjologicznych. Przykładowo, produkt Tracutil zawiera miedź(II) chlorek dwuwodny w stężeniu 204,6 µg/ml (12 µmol/ampułka, 760 µg/ampułka) i jest stosowany w terapii zastępczej, gdzie ryzyko toksyczności jest minimalne. W przypadku produktów złożonych, takich jak Pediaven G20 i Pediaven NN2, które zawierają miedzi siarczan pięciowodny, brak specyficznych badań przedklinicznych rekompensowany jest danymi literaturowymi oraz doświadczeniem klinicznym, potwierdzającymi bezpieczeństwo stosowania.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, dawka fizjologiczna, dawka maksymalna, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, genotoksyczność, karcynogenność, limfocyt, miedź chlorek dwuwodny, miedzi siarczan pięciowodny, ostra toksyczność, pierwiastek śladowy, podanie dożylne, terapia zastępcza, teratogenność, test Amesa, test CHO/HPRT, test mikrojądrowy, tetrafluoroboran miedzi, toksyczność przewlekła, wymiana chromatyd siostrzanych, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entekavir Adamed 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały, że toksyczność leku jest zależna od gatunku i dawki. U psów zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi (dawki 0,5 mg i 1 mg), natomiast u małp, przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. W badaniach rozrodczości entekawir nie obniżał płodności szczurów nawet przy wysokim narażeniu, jednak degeneracja nasieniowodów wystąpiła u gryzoni i psów przy narażeniu ≥26-krotnym. W badaniach toksyczności rozrodczej u ciężarnych szczurów i królików dawki przekraczające 21-krotne narażenie ludzkie powodowały embriotoksyczność, resorpcje, wady kostne i zmniejszenie masy ciała płodów. W badaniu około- i pourodzeniowym nie stwierdzono działań niepożądanych u potomstwa, a umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny u młodych szczurów wystąpiło przy AUC ≥92-krotnie wyższym niż u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
aberracje chromosomowe, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, lek przeciwwirusowy, mutacje genetyczne, naprawa DNA, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność zarodkowa, zaburzenia słuchu, zapalenie okołonaczyniowe, zmiany jąder - Leksykon substancji czynnych
Centuria – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Centaurium erythraea, będąca składnikiem leku Canephron w dawce 18 mg na tabletkę drażowaną, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Testy farmakologiczne nie wykazały istotnych zaburzeń funkcji układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania toksyczności ostrej po jednorazowym podaniu oraz toksyczności przewlekłej nie ujawniły objawów toksycznych ani patologicznych zmian w narządach wewnętrznych. Ponadto, testy genotoksyczności (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomowych in vitro, test mikrojądrowy in vivo) nie potwierdziły potencjału mutagennego ani genotoksycznego substancji. Ocena wpływu na reprodukcję i rozwój nie wykazała negatywnego oddziaływania na płodność, rozwój embrionalny, płodowy ani pourodzeniowy potomstwa.
aberracja chromosomowa, badanie histopatologiczne, Canephron, centuria, centuria pospolita, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, karcynogenność, korzeń lubczyka, liść rozmarynu, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, potencjał rakotwórczy, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Celipres 100 100 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa chlorowodorku celiprololu, przeprowadzona za pomocą szerokiego spektrum badań farmakologicznych i toksykologicznych, nie wykazała istotnych zagrożeń dla układów sercowo-naczyniowego, oddechowego, nerwowego ani innych kluczowych układów fizjologicznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie ujawniły klinicznie istotnych objawów toksyczności, a parametry biochemiczne i hematologiczne oraz ocena makro- i mikroskopowa narządów wewnętrznych potwierdziły brak negatywnego wpływu przy długotrwałej ekspozycji na lek. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo, w tym test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy, nie wykazały mutagenności ani genotoksyczności celiprololu.
aberracja chromosomowa, badanie karcynogenności, beta-adrenolityk selektywny, chlorowodorek celiprololu, nowotwór, ocena histopatologiczna, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, rozwój embrionalny, rozwój okołoporodowy, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Biotum 2 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ceftazydymu, substancji czynnej produktu leczniczego Biotum, wykazały brak istotnych klinicznie działań niepożądanych przy stosowaniu dawek terapeutycznych (1 g i 2 g). Ocena wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy nie ujawniła zaburzeń funkcjonowania tych systemów. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały kumulacji toksyczności ani nieoczekiwanych efektów niepożądanych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w przewidywanym czasie terapii. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, testy aberracji chromosomowych in vitro oraz testy mikrojądrowe in vivo, nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego ceftazydymu.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, cefalosporyna, ceftazydym, działanie teratogenne, efekt kancerogenny, farmakologia bezpieczeństwa, infuzja, mutagenność bakteryjna, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, roztwór do wstrzykiwań, rozwój okołoporodowy, rozwój prenatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test genotoksyczności, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Donepezil Bluefish 5 mg
Przedkliniczne badania chlorowodorku donepezylu wykazały wysoki profil bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi ograniczonymi głównie do zamierzonej stymulacji cholinergicznej. Testy genotoksyczności, obejmujące mutagenność in vitro i in vivo oraz test mikrojądrowy na myszach, nie wykazały istotnego potencjału genotoksycznego w warunkach terapeutycznych. Długoterminowe badania karcynogenności na myszach i szczurach potwierdziły brak działania onkogennego. W zakresie wpływu na rozród i rozwój, donepezyl nie wpływał na płodność szczurów ani nie wykazywał działania teratogennego u szczurów i królików. Przy dawkach 50-krotnie przekraczających terapeutyczne obserwowano jedynie nieznaczne zmiany w liczbie martwych płodów oraz przeżywalności w okresie wczesnopostnatalnym.
badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, chlorowodorek donepezylu, działanie farmakologiczne, działanie klastogenne, działanie onkogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, inhibitor acetylocholinesterazy, model zwierzęcy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogeniczny, profil bezpieczeństwa, rozwój prenatalny i postnatalny, stymulacja cholinergiczna, stymulacja układu cholinergicznego, test in vitro, test in vivo, test mikrojądrowy, test mutagenności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Sandoz 80 mg
Dazatynib, substancja czynna leku Dasatinib Sandoz, wykazuje toksyczność głównie w obrębie przewodu pokarmowego, układu krwiotwórczego oraz limfatycznego, co stanowiło podstawę do ustalenia ograniczeń dawkowania w badaniach przedklinicznych. W modelach zwierzęcych (szczury, małpy) obserwowano odwracalne zmiany, takie jak uszkodzenia jelita, zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych i zmiany w szpiku kostnym oraz redukcję liczby limfocytów i masy narządów limfoidalnych. U małp stwierdzono także zwiększoną śródmiąższową mineralizację nerek po podaniu dazatynibu przez okres do 9 miesięcy. Dazatynib hamował agregację płytek krwi in vitro i wydłużał czas krwawienia in vivo u szczurów, jednak nie wywoływał samoistnych krwotoków. Badania kardiotoksyczności wykazały potencjał do wydłużania odstępu QT in vitro, lecz nie potwierdzono tego efektu w badaniach in vivo u małp. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności, choć zaobserwowano efekt klastogenny in vitro na komórkach jajnika chomika chińskiego.
agregacja płytek krwi, badanie płodności, brodawczak, czas krwawienia, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt klastogenny, grasica, gruczolak prostaty, hemostaza, kanał potasowy hERG, mineralizacja nerek, odstęp QT, parametry czerwonokrwinkowe, przewód pokarmowy, rak płaskonabłonkowy, rozwój embrionalno-płodowy, śledziona, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dazatynibu, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, układ limfatyczny, węzły chłonne, włókna Purkinjego, zapis EKG - Leksykon substancji czynnych
Oktenidyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Oktenidyna dichlorowodorek, stosowana jako substancja czynna w lekach antyseptycznych, wykazuje stosunkowo niską toksyczność ostrą. LD50 dla oktenidyny wynosi 800 mg/kg mc. po podaniu doustnym oraz 10 mg/kg mc. po podaniu dożylnym u szczurów. Preparaty zawierające oktenidynę i fenoksyetanol charakteryzują się LD50 na poziomie 45-50 ml/kg mc. (doustnie) oraz 10-12 ml/kg mc. (dootrzewnowo) u szczurów. Fenoksyetanol wykazuje niską toksyczność ostrą, z LD50 doustnym w zakresie 1,3-3,4 g/kg mc. u szczurów i 933 mg/kg mc. u myszy. W badaniach wielokrotnych dawkach od 2 mg/kg mc. u myszy i psów oraz 8 mg/kg mc. u szczurów obserwowano zwiększoną śmiertelność z powodu zapalnych i krwotocznych uszkodzeń płuc, jednak przy miejscowym stosowaniu na błony śluzowe jamy ustnej nie stwierdzono toksyczności. Fenoksyetanol w dawce 400 mg/kg mc./dobę przez 90 dni wywoływał nefrotoksyczność i zmiany behawioralne u szczurów, a u królików dawki >100 mg/kg mc./dobę powodowały hemolizę.
aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, dawka śmiertelna, działanie fotoalergizujące, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fenoksyetanol, genotoksyczność, lek antyseptyczny, nowotwór komórek wyspowych trzustki, oktenidyna dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, przenikanie przez łożysko, ryzyko środowiskowe, test Amesa, test Bühlera, test Magnussona i Kligmana, test mikrojądrowy, test płatkowy, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, worek spojówkowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alpragen 0,25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu, substancji czynnej leku Alpragen (dawki 0,25 mg, 0,5 mg, 1 mg), wykazały brak mutagenności w teście Amesa in vitro oraz braku aberracji chromosomalnych in vivo u szczurów przy dawce 100 mg/kg (500-krotność MZDL 10 mg/dobę). Dwuletnie badania rakotwórczości nie wykazały działania kancerogennego u szczurów (do 30 mg/kg/dobę, 150x MZDL) i myszy (10 mg/kg/dobę, 50x MZDL). Wpływ na płodność szczurów był nieistotny przy dawce 5 mg/kg/dobę (25x MZDL), jednak prenatalna ekspozycja wiązała się z opóźnieniami rozwojowymi i zmianami behawioralnymi, których kliniczne znaczenie dla ludzi pozostaje niejasne. W badaniach toksyczności przewlekłej u psów odnotowano napady padaczkowe i zgony przy wysokich dawkach, choć ich relewantność kliniczna wymaga dalszej oceny.
Alpragen, działanie rakotwórcze, mutagenność, napad padaczkowy, neowaskularyzacja rogówki, nieprawidłowości chromosomalne, opóźnienie rozwoju płodowego, pochodna benzodiazepiny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ na reprodukcję, zaćma - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Detriol 0,5 mcg
Przedkliniczne badania kalcytriolu, substancji czynnej leku Detriol, wykazały, że długotrwałe i powtarzane podawanie w nadmiernych dawkach prowadzi do hiperkalcemii, która jest głównym mechanizmem toksyczności. Hiperkalcemia, zależna od stężenia wapnia we krwi i czasu jej trwania, wywołuje pełne spektrum działań niepożądanych. W modelach zwierzęcych zaobserwowano również potencjalne działanie teratogenne kalcytriolu, wynikające z zaburzeń gospodarki wapniowej podczas rozwoju płodowego, jednak efekt ten występował przy dawkach znacznie przekraczających stosowane klinicznie, co wskazuje na odpowiedni margines bezpieczeństwa. Brak jest danych dotyczących długoterminowego potencjału rakotwórczego, jednak negatywne wyniki testów mutagenności (test Amesa) i genotoksyczności (test mikrojądrowy u myszy) sugerują niskie ryzyko kancerogenności.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Osteogenon –
Kompleks osseiny i hydroksyapatytu, będący aktywnym składnikiem leku Osteogenon (830 mg/tabletka powlekana, zawierająca około 444 mg hydroksyapatytu, 178 mg wapnia oraz 82 mg fosforu), przeszedł szeroką ocenę bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Długotrwałe podawanie w dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne nie spowodowało toksycznych zmian w narządach, parametrach biochemicznych ani zachowaniu zwierząt. Testy genotoksyczności (test Amesa, aberracji chromosomowych, mikrojądrowy) nie potwierdziły działania mutagennego ani klastogennego, a badania kancerogenności nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów.
aberracja chromosomowa, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja rozrodcza, hydroksyapatyt, kompleks osseiny i hydroksyapatytu, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne krwi, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa farmakologicznego, test Amesa, test genotoksyczności, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, wskaźnik bezpieczeństwa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ampicillin TZF 1 g
Dokumentacja produktu leczniczego Ampicillin TZF, zawierającego ampicylinę sodową, nie dostarcza szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących długoterminowego bezpieczeństwa stosowania tego antybiotyku beta-laktamowego. Brakuje informacji o badaniach toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej, a także o potencjalnej kumulacji leku po podaniu wielokrotnym. Nie przedstawiono wyników standardowych testów genotoksyczności, takich jak test Amesa, testy aberracji chromosomowych czy test mikrojądrowy, co uniemożliwia pełną ocenę ryzyka mutagennego. Ponadto, nie przeprowadzono ani nie udokumentowano badań rakotwórczości na modelach zwierzęcych, a także brak jest danych dotyczących wpływu ampicyliny na rozrodczość, w tym na płodność i rozwój embrionalny oraz pourodzeniowy.
aberracja chromosomowa, ampicylina sodowa, antybiotyk beta-laktamowy, genotoksyczność, kancerogenność, mutagenność, potencjał kancerogenny, rakotwórczość, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność układu rozrodczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Viatris 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu przeprowadzone na myszach, szczurach, królikach i małpach wykazały wielonarządowe działania toksyczne, związane z hamowaniem VEGFR i zakłóceniem szlaków VEGF. Obserwowano zmiany w kościach, zębach, narządach rozrodczych, hematologicznych, nerkach i trzustce, często przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów dawki ≥ 10 mg/kg mc./dobę (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji AUC u dorosłych) powodowały zahamowanie wzrostu, zwiększoną łamliwość kości i nieprawidłową przebudowę zębów. Dodatkowo, u szczurów karmionych mlekiem matki w okresie 9-14 dni po narodzinach, dawki odpowiadające 0,1 klinicznej ekspozycji AUC wywoływały zgony oraz zaburzenia rozwojowe nerek, płuc, wątroby i serca. U samic myszy przy dawkach 2,5-krotnie wyższych niż kliniczne stwierdzono proliferacyjne zmiany w wątrobie, w tym gruczolaki.
aberracja chromosomalna, biegunka, ciałko żółte, dane przedkliniczne, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, embriotoksyczność, eozynofilia, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, łamliwość kości, mutagenność, rakotwórczość, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, resorpcja zarodka, ruchomość plemników, stężenie plemników, strata poimplantacyjna, szlak sygnalizacyjny VEGF, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, toksyczność ogólna, toksyczność u młodych osobników, torbiel jajnika, wada rozwojowa układu krążenia, zanik jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide G.L. 5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne lenalidomidu wykazały istotny potencjał teratogenny, szczególnie u małp, którym podawano dawki 0,5–4 mg/kg mc./dobę, skutkujący wadami wrodzonymi kończyn (m.in. oligo- i polidaktylia, deformacje) oraz anomaliami narządów wewnętrznych. U królików, przy dawkach 3, 10 i 20 mg/kg mc./dobę, zaobserwowano defekty rozwojowe płuc i nerek, z wyraźną zależnością dawka-efekt. Toksyczność ostra wykazała wysoką tolerancję leku (LD50 > 2000 mg/kg mc./dobę u gryzoni), natomiast toksyczność przewlekła u szczurów (75–300 mg/kg mc./dobę przez 26 tygodni) ujawniła odwracalne zmiany w mineralizacji nerek, z NOAEL poniżej 75 mg/kg mc./dobę, co odpowiada około 25-krotnej ekspozycji względem ludzi. U małp wielokrotne dawki 4–6 mg/kg mc./dobę indukowały poważne skutki toksyczne, w tym śmiertelność i zmiany hematologiczne, natomiast dawki 1–2 mg/kg mc./dobę powodowały odwracalne zmiany w szpiku i grasicy.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, elementy morfotyczne krwi, komórki mieloidalne, komórkowość szpiku kostnego, krwinka biała, krwinka czerwona, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mineralizacja miedniczek nerkowych, mutagenność bakteryjna, parametry hematologiczne, pęcherzyk żółciowy, płytka krwi, polidaktylia, potencjał karcynogenny, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, układ krwiotwórczy, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metformin hydrochloride STADA 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metforminy chlorowodorku, zawartej w preparacie Metformin hydrochloride STADA 500 mg (tabletki o przedłużonym uwalnianiu), wykazały brak istotnych działań niepożądanych na kluczowe układy organizmu, w tym sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie leku nie ujawniło toksyczności ani zmian biochemicznych, hematologicznych czy histopatologicznych w narządach docelowych, potwierdzając korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności (m.in. test Amesa, aberracji chromosomowych, mikrojądrowy) nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego, co eliminuje ryzyko uszkodzenia materiału genetycznego komórek.
Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie potwierdziły kancerogenności metforminy chlorowodorku, a ocena wpływu na układ rozrodczy nie wykazała negatywnego oddziaływania na płodność, rozwój zarodka, przebieg ciąży ani rozwój pourodzeniowy. Wyniki te mają szczególne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście stosowania leku u kobiet w wieku rozrodczym. Podsumowując, kompleksowa analiza danych przedklinicznych potwierdza, że metformina chlorowodorek w dawce terapeutycznej 500 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu cechuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, bez przeciwwskazań wynikających z toksykologii, genotoksyczności, kancerogenności czy wpływu na reprodukcję.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy, właściwość kancerogenna, zmiana biochemiczna, zmiana hematologiczna, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atrodil 20 mcg/dawkę inh.
Bromek ipratropiowy, substancja czynna leku Atrodil, został poddany szerokim badaniom bezpieczeństwa przedklinicznego na różnych gatunkach zwierząt, obejmującym toksyczność ostrą, wielokrotną, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na rozrodczość. Toksyczność ostra po podaniu wziewnym wykazała minimalną dawkę śmiertelną u samców świnek morskich na poziomie 199 mg/kg m.c., natomiast u szczurów nie odnotowano śmiertelności nawet przy maksymalnych dawkach (0,05 mg/kg m.c. przez 4 godziny lub 160 rozpyleń po 0,02 mg/rozpylenie). Po podaniu doustnym LD50 wynosiło 1585 mg/kg m.c. u myszy, 1925 mg/kg u szczurów i 1920 mg/kg u królików, a po dożylnym 13,6 mg/kg u myszy, 15,8 mg/kg u szczurów i około 18,2 mg/kg u psów. Objawy toksyczności ostrej odpowiadały profilowi przeciwcholinergicznemu i obejmowały m.in. rozszerzenie źrenic, suchość błon śluzowych, duszność, drżenia i tachykardię.
aerozol inhalacyjny, bromek ipratropiowy, dawka śmiertelna, działanie genotoksyczne, działanie guzotwórcze, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, LD50, NOAEL, podanie wziewne, poziom dawkowania, reakcja anafilaktyczna, substancja przeciwcholinergiczna, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa, tolerancja miejscowa, układ oskrzelowo-płucny, wada rozwojowa, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Viatris 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa dazatynibu, przeprowadzone na myszach, szczurach, małpach i królikach, wykazały, że główne układy narządowe wrażliwe na toksyczność leku to układ pokarmowy, krwiotwórczy oraz limfatyczny. Toksyny jelitowe ograniczały dawkę u szczurów i małp, a zmiany hematologiczne obejmowały od nieznacznych do umiarkowanych zaburzeń erytrocytów i szpiku kostnego. Zmniejszenie liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych było obserwowane u szczurów. Zmiany te miały charakter odwracalny po zakończeniu terapii. Dodatkowo, u małp po 9-miesięcznym podawaniu dazatynibu stwierdzono zwiększoną mineralizację śródmiąższową nerek. W zakresie hemostazy, dazatynib hamował agregację płytek i wydłużał czas krwawienia u szczurów, jednak nie wywoływał samoistnych krwotoków. Elektrofizjologiczne badania in vitro wskazywały na potencjalne ryzyko wydłużenia odstępu QT, jednak badania in vivo na małpach nie potwierdziły tych zmian.
agregacja płytek krwi, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, działanie klastogenne, działanie teratogenne, fototoksyczność, gruczolak prostaty, hemostaza, immunosupresja, in vitro, in vivo, kanał potasowy hERG, krzepnięcie krwi, mineralizacja śródmiąższowa, odstęp QT, rak płaskonabłonkowy, selektywna toksyczność, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, węzeł chłonny, włókno Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ginkofar Extra 240 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wyciągu z liści Ginkgo biloba, stosowanego w leku Ginkofar Extra, wykazały niską toksyczność przewlekłą przy dawkach do 500 mg/kg u szczurów i 400 mg/kg u psów, z marginesem bezpieczeństwa odpowiednio do 16,8 i 40,6. Niewielkie objawy toksyczności zaobserwowano jedynie u psów przy najwyższej dawce 400 mg/kg. Testy mutagenności wykazały mieszane wyniki: pozytywny test mutagenności u bakterii, negatywny lub niejednoznaczny wynik testu mikrojądrowego na erytrocytach, a u myszy przy dawkach do 2000 mg/kg brak efektu genotoksycznego. Badania kancerogenności wskazały na występowanie nowotworów gruczołu tarczowego u szczurów oraz raka wątrobowokomórkowego u myszy, jednak zmiany te są specyficzne dla gryzoni i nie mają istotnego znaczenia dla bezpieczeństwa ludzi.
anoftalmia, efekt genotoksyczny, funkcja rozrodcza, ginkgo biloba, hipopigmentacja, induktor enzymów wątrobowych, krwawienie pochwowe, krwotok podskórny, miłorząb, nowotwór gruczołu tarczowego, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, rak wątrobowokomórkowy, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na reprodukcję, wpływ teratogenny, zahamowanie wzrostu