Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Latalux 0,05 mg/ml

Badania przedkliniczne latanoprostu wykazały wysoki profil bezpieczeństwa zarówno w kontekście działania miejscowego, jak i ogólnoustrojowego. Dawka terapeutyczna stosowana miejscowo u ludzi wynosi około 1,5 μg/oko/dobę, podczas gdy maksymalna dawka bez toksyczności miejscowej u królików i małp sięgała 100 μg/oko/dobę (~67-krotnie wyższa). Współczynnik bezpieczeństwa między dawką leczniczą a dawką wywołującą toksyczność układową wynosi co najmniej 1000. Zaobserwowano przemijające poszerzenie szpary powiekowej przy dawce 6 μg/oko/dobę (4× dawka terapeutyczna), efekt nieobserwowany u ludzi. Zwiększenie pigmentacji tęczówki u małp, będące wynikiem stymulacji melanogenezy, może mieć charakter trwały, jednak bez zmian proliferacyjnych. Latanoprost nie wykazał działania alergizującego ani toksycznego na struktury oka w badaniach tolerancji miejscowej.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Latalux

Badania przedkliniczne latanoprostu obejmowały szereg aspektów bezpieczeństwa, zarówno w kontekście działania ogólnoustrojowego, jak i miejscowego, przeprowadzonych na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. Wyniki tych badań dostarczają kompleksowych informacji na temat profilu bezpieczeństwa substancji czynnej produktu Latalux przed jego wprowadzeniem do stosowania u ludzi.1

Ogólna tolerancja i toksyczność układowa

Latanoprost charakteryzuje się wysokim współczynnikiem bezpieczeństwa terapeutycznego. Różnica między dawką leczniczą stosowaną miejscowo do oka a dawką wywołującą toksyczność układową wynosi co najmniej 1000, co świadczy o szerokim marginesie bezpieczeństwa tej substancji.2

W badaniach na nieznieczulonych małpach zaobserwowano, że podanie dożylne dużych dawek latanoprostu (około 100-krotnie większych od dawki leczniczej w przeliczeniu na kilogram masy ciała) powodowało przejściowe zwiększenie częstości oddechów. Efekt ten prawdopodobnie wynikał z krótkotrwałego skurczu oskrzeli.3

Istotnym aspektem bezpieczeństwa jest potencjał alergizujący substancji. Badania przedkliniczne nie wykazały alergizującego działania latanoprostu, co jest korzystną charakterystyką dla produktu przeznaczonego do długotrwałego stosowania.4

Miejscowa tolerancja oczna

Badania tolerancji miejscowej przeprowadzone na królikach i małpach z zastosowaniem dawek do 100 mikrogramów/oko/dobę nie wykazały toksycznego działania latanoprostu na struktury oka. Jest to wartość znacząco przewyższająca dawkę terapeutyczną wynoszącą około 1,5 mikrograma/oko/dobę stosowaną w leczeniu jaskry u ludzi.5

Zaobserwowano jednak dwa istotne efekty miejscowe w badaniach na zwierzętach:

  • Zwiększenie pigmentacji tęczówki u małp, będące skutkiem stymulacji wytwarzania melaniny w melanocytach zrębu tęczówki. Co istotne, nie stwierdzono zmian proliferacyjnych w tkance tęczówki, a obserwowana zmiana koloru może mieć charakter trwały.6
  • Poszerzenie szpary powiekowej obserwowane przy dawkach 6 mikrogramów/oko/dobę. Ten efekt miał charakter przemijający i wystąpił przy dawkach przekraczających dawki terapeutyczne. Podobny efekt nie został dotychczas zaobserwowany u ludzi.7

Potencjał genotoksyczny i kancerogenny

Ocena potencjału genotoksycznego latanoprostu obejmowała szereg badań in vitro i in vivo:8

  • Test mutacji powrotnych u bakterii – wynik negatywny
  • Test mutacji genowej chłoniaka mysiego – wynik negatywny
  • Test mikrojądrowy u myszy – wynik negatywny
  • Badania nad nieplanowaną syntezą DNA in vitro/in vivo – wynik negatywny9

W badaniach limfocytów ludzkich in vitro zaobserwowano występowanie aberracji chromosomowych po ekspozycji na latanoprost. Podobne działanie wykazano również dla naturalnej prostaglandyny F2α, co sugeruje, że jest to efekt charakterystyczny dla całej grupy prostaglandyn, a nie specyficzny dla samego latanoprostu.10

Ocena potencjału kancerogennego latanoprostu przeprowadzona na myszach i szczurach dała wyniki negatywne, co wskazuje na brak działania rakotwórczego badanej substancji.11

Wpływ na rozród i rozwój

Badania przedkliniczne oceniające wpływ latanoprostu na funkcje rozrodcze i rozwój płodu dostarczyły następujących informacji:12

  • Brak wpływu na płodność samców i samic w modelach zwierzęcych
  • Brak działania embriotoksycznego u szczurów przy dawkach dożylnych 5, 50 i 250 mikrogramów/kg mc. na dobę13
  • Działanie toksyczne na zarodek i płód u królików przy dawkach od 5 mikrogramów/kg mc. na dobę (około 100-krotnie większych od dawki leczniczej), charakteryzujące się:14
    • Działaniem letalnym na płody
    • Zwiększoną częstością późnej resorpcji
    • Zwiększoną częstością poronień
    • Zmniejszeniem masy ciała płodów

Co istotne, mimo obserwowanych efektów toksycznych przy wysokich dawkach, nie stwierdzono działania teratogennego latanoprostu w żadnym z przeprowadzonych badań.15

Zestawienie dawek stosowanych w badaniach przedklinicznych

Parametr Wartość Odniesienie do dawki terapeutycznej
Dawka terapeutyczna u ludzi 1,5 μg/oko/dobę
Maksymalna dawka bez toksyczności miejscowej (królik, małpa) 100 μg/oko/dobę ~67×
Dawka powodująca poszerzenie szpary powiekowej 6 μg/oko/dobę
Dawka toksyczna dla zarodka i płodu (królik) 5 μg/kg mc./dobę ~100×
Współczynnik bezpieczeństwa (dawka lecznicza vs toksyczna układowo) ≥ 1000
  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl