wirusowe zapalenie wątroby typu B
Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B) to choroba zakaźna wywoływana przez wirusa HBV (Hepatitis B Virus), który atakuje komórki wątroby, prowadząc do ich uszkodzenia i stanu zapalnego. Zakażenie może przebiegać w formie ostrej lub przewlekłej, a transmisja wirusa odbywa się przez kontakt z krwią i innymi płynami ustrojowymi osoby zakażonej.
Objawy ostrego WZW B obejmują żółtaczkę, zmęczenie, nudności, wymioty, bóle brzucha, ciemne zabarwienie moczu i odbarwione stolce. U około 5-10% dorosłych zakażenie przechodzi w formę przewlekłą, która może prowadzić do marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego. U dzieci zakażonych okołoporodowo ryzyko przewlekłego zakażenia sięga 90%.
Diagnostyka WZW B opiera się na oznaczaniu markerów serologicznych, takich jak antygen powierzchniowy (HBsAg), przeciwciała anty-HBs, antygen HBe, przeciwciała anty-HBe oraz przeciwciała anty-HBc. Oznaczanie wiremii HBV DNA jest kluczowe dla oceny aktywności replikacyjnej wirusa i monitorowania leczenia.
Profilaktyka obejmuje szczepienia ochronne, które są skuteczne w ponad 95% i stanowią element obowiązkowego kalendarza szczepień. Leczenie przewlekłego WZW B opiera się na stosowaniu leków przeciwwirusowych, takich jak analogi nukleotydowe/nukleozydowe (entekawir, tenofowir) oraz interferony. Celem terapii jest supresja replikacji wirusa, normalizacja aktywności enzymów wątrobowych i zapobieganie powikłaniom.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Everolimus Synthon
Ewerolimus, pochodna rapamycyny, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym nieinfekcyjnego zapalenia płuc (w tym śródmiąższowego), które może prowadzić do niedotlenienia, wysięku do opłucnej, kaszlu i duszności. Diagnostyka różnicowa powinna wykluczyć zakażenia oportunistyczne, zwłaszcza pneumocystozowe zapalenie płuc (PJP/PCP). W przypadku łagodnych zmian radiologicznych bez objawów klinicznych można kontynuować leczenie, natomiast przy umiarkowanych lub ciężkich objawach zaleca się stosowanie kortykosteroidów. Ze względu na immunosupresję ewerolimus zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych, grzybiczych (aspergiloza, kandydoza), wirusowych (w tym reaktywacji WZW typu B) oraz pierwotniakowych, co wymaga monitorowania i natychmiastowego wdrożenia leczenia przy ich wystąpieniu. Profilaktyka PJP/PCP jest wskazana u pacjentów stosujących jednocześnie kortykosteroidy lub inne leki immunosupresyjne.
anafilaksja, aspergiloza, azot mocznikowy we krwi, białkomocz, dyslipidemia, glikoproteina p, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, immunosupresja, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydoza, kortykosteroid, kreatynina w surowicy, nieinfekcyjne zapalenie płuc, nowotwór neuroendokrynny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, Pneumocystis jiroveci, pneumocystozowe zapalenie płuc, rapamycyna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowe zapalenie płuc, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Aurovitas 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały, że lek w dawkach terapeutycznych charakteryzuje się akceptowalnym profilem bezpieczeństwa. W badaniach toksykologicznych na psach zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi, natomiast u małp, nawet przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. Badania rozrodczości na szczurach nie wykazały obniżenia płodności, choć degeneracja nasieniowodów pojawiła się u gryzoni i psów przy narażeniu ≥26-krotnym. Podawanie entekawiru ciężarnym szczurzym i królikom w dawkach do 21-krotnie przekraczających ekspozycję ludzką nie wywoływało embriotoksyczności, jednak wyższe dawki indukowały toksyczność u matki i płodu, w tym resorpcję, zmniejszenie masy ciała płodu oraz wady kostne. W badaniach około- i pourodzeniowych nie zaobserwowano działań niepożądanych u potomstwa, a umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny u młodych szczurów wystąpiło przy AUC ≥92-krotnie wyższym niż u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, entekawir, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, test mutagenności, toksyczność zarodkowa, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydzielanie leku, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Entecavir Fomed 1 mg
Entekawir, będący nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy z kodem ATC J05AF10, jest analogiem guanozyny o wysokim powinowactwie do polimerazy HBV (Ki = 0,0012 µM). Jego aktywna forma, trifosforan entekawiru (TP), hamuje inicjację polimerazy, odwrotną transkrypcję ujemnej nici DNA oraz syntezę dodatniej nici DNA wirusa HBV. Entekawir wykazuje silne działanie przeciwwirusowe z wartością EC₅₀ 0,004 µM w komórkach HepG2 zakażonych dzikim typem HBV, a także skuteczność wobec szczepów opornych na lamiwudynę (EC₅₀ 0,026 µM) i adefowir. W badaniach nad HIV-1 wykazuje zmienną aktywność (EC₅₀ 0,026 do >10 µM), z możliwością selekcji mutacji M184I przy wysokich stężeniach. Entekawir nie wykazuje antagonistycznego działania w połączeniu z innymi NRTI stosowanymi w terapii HBV i HIV.
adefowir, analog guanozyny, antygen HBeAg, działanie przeciwwirusowe, emtrycytabina, koinfekcja HBV i HIV, komórki HepG2, marskość wątroby, NRTI, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza, oporność na entekawir, oporność na lamiwudynę, polimeraza HBV, skala Knodella, substytucja rtL180M, synteza DNA HBV, trifosforan deoksyguanozyny, wirusowe zapalenie wątroby typu B - Leksykon leków
Skład i postać leku – Euvax B 10 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/0,5 ml szczepionka 1-dawkowa dla dzieci; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka EUVAX B jest preparatem przeznaczonym do profilaktyki wirusowego zapalenia wątroby typu B, dostępna w postaci mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań. Każda dawka o objętości 0,5 ml zawiera 10 mikrogramów rekombinowanego antygenu powierzchniowego HBsAg, adsorbowanego na 0,25 mg uwodnionego wodorotlenku glinu (Al³⁺). Antygen jest produkowany metodą rekombinacji DNA w drożdżach Saccharomyces cerevisiae. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, takie jak potasu diwodorofosforan i sodu fosforan dwuzasadowy, które stabilizują pH, oraz chlorek sodu zapewniający izotoniczność. Szczepionka jest dostępna w fiolkach ze szkła typu I o pojemności 0,5 ml, zamykanych korkiem z gumy chlorobutylowej pokrytym silikonem, w opakowaniach po 1, 10 lub 20 fiolek.
adsorbent, antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B, guma chlorobutylowa, HBsAg, metoda rekombinacji DNA, potasu diwodorofosforan, rekombinacja DNA, Saccharomyces cerevisiae, sodu chlorek, sodu fosforan dwuzasadowy, substancja buforująca, szczepionka przeciw WZW B, wirusowe zapalenie wątroby typu B, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Krka
Dazatynib, będący substratem i inhibitorem CYP3A4, wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne interakcje lekowe, zwłaszcza z silnymi inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna) oraz induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna), które mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać ekspozycję na lek. Zaleca się unikanie antagonistów receptora H2 i inhibitorów pompy protonowej, a preparaty zawierające wodorotlenek glinu/magnezu podawać z co najmniej 2-godzinnym odstępem od dazatynibu. Monitorowanie morfologii krwi jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z CML w fazie zaawansowanej i Ph+ ALL, ze względu na ryzyko niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości. Działania niepożądane hematologiczne są zwykle odwracalne po modyfikacji dawki lub przerwaniu terapii. Ryzyko krwawień, szczególnie u pacjentów z małopłytkowością stopnia 3. lub 4., wymaga ostrożności, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwpłytkowych lub przeciwzakrzepowych.
ADAMTS13, antagonista receptora H2, chromosom Philadelphia, cytochrom P450, cytopenia, dazatynib, echokardiografia, ginekomastia, hiperlipidemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, obrzęk płuc, odma opłucnowa, odstęp QTc, opóźnienie zrastania nasad kości, ośrodkowy układ nerwowy, osteopenia, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydłużenie QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenia czynności serca, zaburzenia elektrolitowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Engerix B 10 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
W praktyce klinicznej lekarz powinien zwracać szczególną uwagę na wpływ przepisywanych leków na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa pacjenta i osób trzecich. Informacje na ten temat zawarte są w punkcie 4.7 Charakterystyki Produktu Leczniczego. Szczepionka Engerix B, zawierająca 10 µg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) w dawce 0,5 ml, adsorbowanego na 0,25 mg Al³⁺, nie wywiera istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, co pozwala pacjentom na kontynuowanie tych czynności bez ograniczeń wynikających z podania szczepionki.
antygen powierzchniowy HBsAg, charakterystyka produktu leczniczego, funkcje psychomotoryczne, niepożądane reakcje poszczepienne, ośrodkowy układ nerwowy, rekombinacja DNA, Saccharomyces cerevisiae, sprawność psychomotoryczna, szczepionka Engerix B, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia świadomości, zaburzenia widzenia, zawiesina do wstrzykiwań, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) – Zapobieganie i profilaktyka
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) to agresywny nowotwór układu wątrobowo-żółciowego, którego profilaktyka opiera się na modyfikacji czynników ryzyka i kontroli chorób współistniejących. Kluczowe zalecenia obejmują utrzymanie wskaźnika masy ciała (BMI) poniżej 25, regularną aktywność fizyczną oraz dietę bogatą w owoce, warzywa i pełne ziarna, z ograniczeniem czerwonego i przetworzonego mięsa oraz napojów słodzonych. Szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (HBV) oraz unikanie zakażeń HBV, HCV i HIV poprzez środki ostrożności są istotne w prewencji, podobnie jak leczenie istniejących zakażeń i ograniczenie spożycia alkoholu do maksymalnie 1 drinka dziennie u kobiet i 2 u mężczyzn. Dodatkowo, eliminacja ekspozycji na szkodliwe chemikalia (np. azbest, radon, dioksyny) oraz zaprzestanie palenia tytoniu stanowią ważne elementy zmniejszające ryzyko rozwoju tego nowotworu.
cholangiocarcinoma, cukrzyca, cyklooksygenaza, dysplazja nabłonka, infekcja pasożytnicza, insulinooporność, kamica żółciowa, kwas acetylosalicylowy, marker nowotworowy, marskość wątroby, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, nowotwór przewodu pokarmowego, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, prazykwantel, proces zapalny, przewlekła choroba wątroby, przywra wątrobowa, rak płuca, stan zapalny, substancja chemiczna, udar mózgu, wirusowe zapalenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wskaźnik masy ciała, zakażenie przenoszone przez krew, zawał serca, zmiana przedrakowa - Leksykon chorób i schorzeń
Wirusowe zapalenie wątroby typu b – Zapobieganie i profilaktyka
Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B) stanowi istotne zagrożenie zdrowotne, prowadząc do przewlekłego zapalenia, marskości, raka wątrobowokomórkowego oraz zgonu. Zakażenie HBV przenosi się przez kontakt z zakażoną krwią i płynami ustrojowymi. Najskuteczniejszą metodą profilaktyki jest szczepienie, które zapewnia 90-95% skuteczności w zapobieganiu przewlekłemu zakażeniu. Szczepionka podawana jest w 3-4 dawkach, z pierwszą dawką w ciągu 24 godzin po urodzeniu. Szczepienia zaleca się noworodkom, dzieciom, młodzieży, dorosłym z grup ryzyka oraz pracownikom ochrony zdrowia. Dostępne są różne preparaty, w tym Heplisav-B (2 dawki w odstępie miesiąca) oraz szczepionka skojarzona Twinrix. Profilaktyka poekspozycyjna (PEP) powinna być wdrożona do 72 godzin po ekspozycji i obejmuje podanie immunoglobuliny HBIG oraz rozpoczęcie lub kontynuację szczepień, w zależności od statusu szczepienia i źródła zakażenia.
analogi nukleozydów, antygen HBs, badanie serologiczne, dawka przypominająca szczepionki, entekawir, immunoglobulina przeciwko WZW B, lamiwudyna, marskość wątroby, płyny ustrojowe, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciała anty-HBs, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, przewlekłe zapalenie wątroby, rak wątrobowokomórkowy, reaktywacja HBV, status szczepienia, szczepienie ochronne, szczepionka przeciwko WZW B, tenofowir, terapia immunosupresyjna, wirus zapalenia wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zakłucie igłą - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Temozolomide Glenmark
Podczas stosowania Temozolide Glenmark należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii (PCP), zwłaszcza u pacjentów poddawanych jednoczesnej radioterapii i terapii steroidowej. Profilaktyka przeciwko PCP jest zalecana przez cały 42-dniowy cykl leczenia (maksymalnie do 49 dni) oraz kontynuowana w przypadku limfopenii do momentu powrotu liczby limfocytów do stopnia ≤ 1. Istotne jest monitorowanie reaktywacji wirusa zapalenia wątroby typu B oraz cytomegalowirusa, a także funkcji wątroby, gdyż odnotowano przypadki niewydolności wątroby, w tym zgonów. Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać testy czynnościowe wątroby, które należy powtarzać w trakcie i po zakończeniu cyklu, zwracając uwagę na opóźnione hepatotoksyczne działanie leku. Ponadto, istnieje ryzyko rozwoju zespołu mielodysplastycznego i wtórnych nowotworów złośliwych, w tym białaczki szpikowej.
białaczka szpikowa, działanie teratogenne, glejak wielopostaciowy, glejak złośliwy, hepatotoksyczność, lek przeciwwymiotny, limfopenia, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, opryszczkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, pancytopenia, próby wątrobowe, radioterapia, temozolomid, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bosutinib Zentiva 100 mg
Profil bezpieczeństwa bosutynibu, analizowany na podstawie danych klinicznych od 1372 pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML), wskazuje na wysoką częstość występowania działań niepożądanych – 98,3% pacjentów doświadczyło co najmniej jednego zdarzenia niepożądanego podczas mediany leczenia wynoszącej 26,3 miesiąca. Najczęstsze działania niepożądane (≥20%) obejmowały biegunkę (80,4%), nudności (41,5%), ból brzucha (35,6%), małopłytkowość (34,4%), wymioty (33,7%), wysypkę (32,8%), wzrost aktywności aminotransferaz AlAT (28,0%) i AspAT (22,5%), niedokrwistość (27,2%), gorączkę (23,4%), zmęczenie (32,0%) oraz ból głowy (20,3%). Działania niepożądane stopnia 3. lub 4. wystąpiły u 68,7% pacjentów, z najczęstszymi ciężkimi zdarzeniami takimi jak małopłytkowość (19,7%), wzrost AlAT (14,6%), neutropenia (10,6%) i biegunka (10,6%). Mediana czasu do wystąpienia pierwszych objawów wynosiła od 2 dni (biegunka) do 56 dni (neutropenia), a ich czas trwania wahał się od 2 do 22 dni. Zgłaszano także rzadkie przypadki polekowego uszkodzenia wątroby (0,1%) oraz wydłużenia odstępu QTcF (>500 ms u 0,5% pacjentów).
aktywność AlAT, aktywność AspAT, aktywność lipazy, biegunka, ból brzucha, ból głowy, duszność, gorączka, gorączka neutropeniczna, granulocytopenia, kaszel, małopłytkowość, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, nudności, ostre uszkodzenie nerek, płyn w jamie opłucnej, polekowe uszkodzenie wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QTcF, wymioty, wysypka, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Entecavir Fomed 0,5 mg
Entekawir, stosowany w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych na 1720 pacjentach, z dawkami 0,5 mg/dobę u wcześniej nieleczonych (mediana leczenia 53 tygodnie) oraz 1 mg/dobę u pacjentów opornych na lamiwudynę (mediana 69 tygodni). Najczęstsze działania niepożądane to bóle głowy (9%), zmęczenie (6%), zawroty głowy (4%) i nudności (3%). Zaobserwowano również rzadkie reakcje anafilaktoidalne, bezsenność, wymioty, biegunkę, dyspepsję, podwyższenie aminotransferaz (AlAT, AspAT), wysypkę, łysienie oraz zmniejszenie liczby płytek krwi (<1%). W trakcie terapii monitorowano nieprawidłowości laboratoryjne, takie jak podwyższenie aktywności AlAT ponad 3-krotnie u 4-5% pacjentów, lipazy ponad 3-krotnie u 11-18%, oraz spadek albumin poniżej 2,5 g/dl u <1%. Zaostrzenia zapalenia wątroby (AlAT >10-krotne GGN) występowały u 2% pacjentów leczonych entekawirem, z medianą czasu do wzrostu AlAT 4-5 tygodni, często ustępując podczas kontynuacji terapii.
adefowir, AlAT, albumina, aminotransferazy, amylaza, antygen HBe, bilirubina całkowita, ból głowy, dekompensacja wątroby, dyspepsja, entekawir, kwasica mleczanowa, lamiwudyna, lipaza, niewyrównana czynność wątroby, nudności, płytki krwi, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktoidalna, skala Child-Turcotte-Pugh, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorowęglany, wyrównana czynność wątroby, zaostrzenie zapalenia wątroby, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mycophenolate mofetil Sandoz 250 mg kapsułki twarde
Mykofenolan mofetylu (MMF) jest silnym lekiem immunosupresyjnym, którego stosowanie wiąże się z istotnym ryzykiem rozwoju nowotworów, zwłaszcza chłoniaków oraz nowotworów złośliwych skóry, co jest powiązane z intensywnością i czasem trwania immunosupresji. Konieczne jest ograniczenie ekspozycji na promieniowanie UV oraz stosowanie ochrony przeciwsłonecznej. MMF zwiększa podatność na zakażenia oportunistyczne (bakteryjne, grzybicze, wirusowe, pasożytnicze), w tym posocznicę oraz reaktywację latentnych infekcji wirusowych, zwłaszcza HBV i HCV. Wskazane jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem neutropenii (bezwzględna liczba neutrofilów <1,3 x 10³/μl), która wymaga rozważenia przerwania terapii. U pacjentów obserwowano także hipogammaglobulinemię z nawracającymi zakażeniami oraz przypadki rozstrzenia oskrzeli i śródmiąższowej choroby płuc, co wymaga monitorowania objawów ze strony układu oddechowego.
chłoniak, choroba nowotworowa, dehydrogenaza inozynomonofosforanu, działanie niepożądane, fosforybozylotransferaza hipoksantynowo-guaninowa, hipogammaglobulinemia, immunoglobulina G, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas mykofenolowy, lek immunosupresyjny, leukoencefalopatia wieloogniskowa, limfocyty, morfologia krwi, mykofenolan mofetylu, nefropatia BK, neutropenia, nowotwór złośliwy skóry, odrzucenie przeszczepu, owrzodzenie, posocznica, rozstrzenie oskrzeli, samoistne poronienie, śródmiąższowa choroba płuc, teratogenność, wada wrodzona, wirusowe zapalenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu B, włóknienie płuc, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, zakażenie oportunistyczne, zespół Kelleya-Seegmillera, zespół Lescha-Nyhana - Leksykon substancji czynnych
Wirus polio – Interakcje
Inaktywowany wirus polio zawarty w szczepionkach takich jak Adacel Polio czy Tetraxim wykazuje niskie ryzyko istotnych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych przy jednoczesnym podawaniu z innymi szczepionkami, w tym przeciw grypie, WZW typu B, Haemophilus influenzae typ b (Act-HIB), MMR, ospie wietrznej oraz immunoglobulinami, pod warunkiem aplikacji w różne miejsca ciała. Badania kliniczne, w tym u osób ≥60 lat, potwierdzają brak negatywnego wpływu na odpowiedź immunologiczną i profil bezpieczeństwa. Wyjątkiem jest szczepionka przeciw HPV (Gardasil), gdzie obserwowano tendencję do niższych średnich geometrycznych mian przeciwciał anty-HPV (GMT), jednak bez jednoznacznego klinicznego znaczenia. W przypadku terapii immunosupresyjnej istnieje wysokie ryzyko osłabienia odpowiedzi immunologicznej, co wymaga indywidualnego podejścia do szczepienia. Spożycie alkoholu może potencjalnie osłabić odpowiedź immunologiczną i nasilić działania niepożądane, dlatego zaleca się jego wstrzymanie przed i po szczepieniu.
działanie niepożądane, Haemophilus influenzae, HPV, inaktywowany wirus polio, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, leczenie immunosupresyjne, miano przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, szczepionka inaktywowana przeciw grypie, szczepionka MMR, szczepionka przeciw Haemophilus influenzae, szczepionka przeciw HPV, szczepionka przeciw ospie wietrznej, szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, terapia immunosupresyjna, wirusowe zapalenie wątroby typu B - Leksykon substancji czynnych
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B – Dawkowanie i sposób podawania
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) stosowany w szczepionkach występuje w dawkach 10 μg (0,5 ml) dla noworodków, niemowląt, dzieci i młodzieży do 15 lat oraz 20 μg (1 ml) dla osób od 16 roku życia. Szczepienia realizuje się według schematów dostosowanych do wieku i ryzyka zakażenia: standardowy (0, 1, 6 miesięcy) i przyspieszony (0, 1, 2 miesiące z dawką przypominającą po 12 miesiącach) dla młodszych pacjentów, a dla dorosłych schemat 0, 1, 6 miesięcy. U noworodków matek nosicielek HBV zaleca się podanie pierwszej dawki w pierwszej dobie życia wraz z immunoglobuliną HBIg, podawaną w inne miejsce, co zwiększa skuteczność ochrony. Szczepionki podaje się domięśniowo – w mięsień naramienny u dzieci i dorosłych oraz w okolicę przednio-boczną uda u niemowląt i noworodków; wyjątkiem są pacjenci z zaburzeniami krzepnięcia, u których dopuszcza się podanie podskórne.
adiuwant, antygen powierzchniowy WZW B, badanie serologiczne, HBIG, HBsAg, immunogenność szczepionki, immunoglobulina przeciw WZW B, małopłytkowość, mięsień naramienny, niewydolność nerek, nosiciel HBV, odpowiedź immunologiczna, pacjent hemodializowany, pamięć immunologiczna, przeciwciała anty-HBs, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, uodpornienie bierno-czynne, wirus HBV, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie odporności - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hepatect CP 50 j.m./ml
Hepatect CP 50 j.m./ml, będący ludzką immunoglobuliną przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa obejmującym zarówno często występujące, jak i rzadkie działania niepożądane. Najczęstsze objawy to dreszcze, ból głowy, zawroty głowy, gorączka, nudności, wymioty, reakcje alergiczne, ból stawów, niskie ciśnienie tętnicze oraz umiarkowany ból pleców. W badaniach klinicznych nie zidentyfikowano działań niepożądanych specyficznych dla Hepatect CP. Rzadziej obserwowane, ale potencjalnie poważne działania obejmują reakcje hemolityczne (zwłaszcza u pacjentów z grupą krwi A, B i AB), nagłe obniżenie ciśnienia tętniczego, przejściowe reakcje skórne (w tym toczeń rumieniowaty skórny), reakcje zakrzepowo-zatorowe (zawał mięśnia sercowego, udar, zatorowość płucna, zakrzepica żył głębokich), aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, wzrost stężenia kreatyniny i ostra niewydolność nerek oraz ostre potransfuzyjne uszkodzenie płuc (TRALI).
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ból głowy, ból stawów, dreszcze, gorączka, immunoglobulina ludzka, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność oddechowa, niskie ciśnienie tętnicze, nudności, ostra niewydolność nerek, ostre potransfuzyjne uszkodzenie płuc, reakcja alergiczna, reakcja hemolityczna, reakcja zakrzepowo-zatorowa, rozpad krwinek czerwonych, świąd, tachykardia, toczeń rumieniowaty skórny, TRALI, trudności w oddychaniu, udar, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenie funkcji nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, złe samopoczucie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dexamethasone Krka
Dexamethasone Krka, dostępny w stężeniach 4 mg/ml oraz 8 mg/2 ml jako roztwór do wstrzykiwań lub infuzji, wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na ryzyko ciężkich reakcji anafilaktycznych, w tym zapaści krążeniowej, zaburzeń rytmu serca i skurczu oskrzeli. Leczenie tym glikokortykosteroidem zwiększa podatność na zakażenia bakteryjne, wirusowe, pasożytnicze i grzybicze, a także może maskować objawy infekcji, co utrudnia diagnostykę. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z gruźlicą, przewlekłym zapaleniem wątroby typu B, chorobami wirusowymi (np. ospa wietrzna, odra) oraz u osób z upośledzoną odpornością. W sytuacjach stresu fizjologicznego (uraz, operacja, poród) może być konieczne zwiększenie dawki. Dawkowanie powinno być dostosowane indywidualnie, a leczenie stosowane wyłącznie przy poważnych wskazaniach, często z równoczesną terapią przeciwinfekcyjną.
antygen HBsAg, bradykardia, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba Heinego-Medina, cukrzyca, glikokortykosteroid, gruźlica, guz chromochłonny, herpes simplex, herpes zoster, immunosupresja, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, miastenia, myasthenia gravis, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, odra, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, owrzodzenie rogówki, parazytoza, perforacja jelita, perforacja żołądkowo-jelitowa, pheochromocytoma, POChP, poliomyelitis, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe aktywne zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tendinopatia, układowa mykoza, Varicella, węgorczyca, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzód jelita, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zakażenie pasożytnicze, zakażenie wirusowe, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków, zapaść krążeniowa, zarażenie nicieniami, zatrzymanie pracy serca, zerwanie ścięgna, zespół Cushinga, zespół odstawienia kortyzonu, zespół rozpadu guza - Leksykon chorób i schorzeń
Wirusowe zapalenie wątroby typu b – Etiologia i przyczyny
Wirusowe zapalenie wątroby typu B (HBV) to zakażenie wątroby wywołane przez wirusa z rodziny Hepadnaviridae, o wielkości 4042 nm, charakteryzujące się wysoką zakaźnością – 50-100 razy większą niż HIV. HBV replikuje się głównie w hepatocytach i może przetrwać poza organizmem do 7 dni. Okres inkubacji wynosi 30-180 dni. Zakażenie przenosi się przez kontakt z krwią, nasieniem lub innymi płynami ustrojowymi, głównie drogą wertykalną, seksualną, przez kontakt z zakażonym sprzętem medycznym lub dożylnym używaniem narkotyków. Szczepionka przeciw HBV jest pierwszą szczepionką przeciwnowotworową, zapobiegającą rakowi wątroby. Czynniki genetyczne, takie jak polimorfizmy w genach HLA, TNFSF9, IFNGR1 i IL10R2, wpływają na podatność na przewlekłe zakażenie. Ryzyko przewlekłości zakażenia jest zależne od wieku: 90% niemowląt zakażonych przy porodzie rozwija przewlekłe zakażenie, w porównaniu do <5% osób zakażonych po 5. roku życia.
antygen powierzchniowy HBV, haplotypy HLA, kłębuszkowe zapalenie nerek, koinfekcja, leki hepatotoksyczne, marskość wątroby, niewydolność wątroby, okres inkubacji wirusa, ostre zapalenie wątroby, przeszczep narządów, rak wątrobowokomórkowy, rak wątroby, stan zapalny wątroby, superinfekcja, transfuzja krwi, transmisja wertykalna, wiremia, wirus zapalenia wątroby typu B, wirus zapalenia wątroby typu D, wirusowe zapalenie wątroby typu B - Leksykon leków
Interakcje leku – Priorix-Tetra –
Szczepionka Priorix-Tetra, zawierająca żywe, atenuowane wirusy odry, świnki, różyczki i ospy wietrznej, może być jednocześnie podawana z wieloma innymi szczepionkami, takimi jak sześciowalentne DTPa-HBV-IPV/Hib, DTPa, Hib, IPV, HBV, MenB, MenC, MenACWY oraz 10-walentna szczepionka przeciw pneumokokom, pod warunkiem aplikacji w różne miejsca ciała. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne podawanie z Bexsero (przeciw meningokokom grupy B), które wiąże się ze zwiększonym ryzykiem gorączki, tkliwości w miejscu podania, zaburzeń nawyków żywieniowych oraz drażliwości, co wymaga rozważenia podania tych szczepionek osobno. Ponadto, szczepionka może powodować przejściową anergię w testach tuberkulinowych, utrzymującą się do 6 tygodni po szczepieniu, co może skutkować fałszywie ujemnymi wynikami; testy tuberkulinowe powinny być wykonane przed lub równocześnie ze szczepieniem.
anergia, błonica, Haemophilus influenzae typu B, immunogenność, kwas acetylosalicylowy, ludzka immunoglobulina, meningokoki grupy B, meningokoki grupy C, odra, ospa wietrzna, pneumokoki, polio, przeciwciało, salicylany, świnka i różyczka, szczepionka Bexsero, szczepionka Priorix-Tetra, test tuberkulinowy, tężec i krztusiec, transfuzja krwi, wirus atenuowany, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zespół Reye’a - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybiec pierścieniowy – Epidemiologia
Grzybiec pierścieniowy (Granuloma annulare, GA) to rzadka dermatoza o nieznanej etiologii, z roczną zapadalnością wynoszącą 0,04% (37,9/100 000 osobolat) i chorobowością 0,06% (58,3/100 000 osobolat), według najnowszych badań Barbieri i wsp. z 2021 roku. Choroba wykazuje wyraźną predylekcję do kobiet (stosunek 2,8:1) oraz najwyższą częstość występowania w piątej dekadzie życia, z różnicami w rozkładzie wiekowym zależnymi od postaci klinicznej (np. postać ograniczona u osób <30 lat, uogólniona z bimodalnym rozkładem wieku). GA występuje we wszystkich grupach etnicznych, jednak zapadalność jest wyższa u osób rasy białej (48,2/100 000 osobolat) niż czarnej (21,3/100 000 osobolat). Czas trwania zmian jest zmienny, od 2 miesięcy do 2 lat w większości przypadków, ale w postaci uogólnionej może trwać do 10 lat, z nawrotami u około 40% dzieci.
chorobowość, choroby tarczycy, cukrzyca typu 1, czynniki wyzwalające, ekspozycja na promieniowanie UV, granuloma annulare, grzybiec pierścieniowy, hipercholesterolemia, nawrotowość choroby, niedoczynność tarczycy, nowotwory hematologiczne, patofizjologia, predylekcja, remisja samoistna, sarkoidoza, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakażenie HIV, zakażenie SARS-CoV-2, zapadalność, zapalenie błony naczyniowej oka, zespół Sweeta - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Marelim
Produkt leczniczy Marelim (mykofenolan sodu) wykazuje silne działanie immunosupresyjne, co wiąże się z podwyższonym ryzykiem rozwoju chłoniaków, nowotworów skóry oraz zakażeń oportunistycznych, w tym nefropatii wywołanej wirusem BK i postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związanej z wirusem JC. Zaleca się ograniczenie ekspozycji na promieniowanie UV oraz regularne monitorowanie pacjentów pod kątem objawów zakażeń, zaburzeń hematologicznych (neutropenia < 1,5 x 10³/µl, niedokrwistość) oraz hipogammaglobulinemii, która może wymagać modyfikacji terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19 oraz potencjalną reaktivację wirusów HBV i HCV. Morfologię krwi należy wykonywać raz w tygodniu przez pierwszy miesiąc, dwa razy w miesiącu w drugim i trzecim miesiącu, a następnie raz w miesiącu do końca pierwszego roku leczenia.
aplazja układu czerwonokrwinkowego, azatiopryna, bazyliksymab, chłoniak, COVID-19, cyklosporyna, globulina antylimfocytarna, hipogammaglobulinemia, kwas mykofenolowy, morfologia krwi obwodowej, mykofenolan mofetylu, mykofenolan sodu, nefropatia BK, neutropenia, niedokrwistość, owrzodzenie, posocznica, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rozstrzenie oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, takrolimus, wirus JC, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie oportunistyczne, żywa atenuowana szczepionka - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Euvax B 20 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/ml, szczepionka 1-dawkowa dla dorosłych; 1 dawka (1 ml)
Szczepionka Euvax B, zawierająca 20 µg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) w dawce 1 ml oraz 0,5 mg Al³⁺ jako adiuwant, nie wywiera istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn. Produkt w postaci mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań jest przeznaczony dla dorosłych i może być stosowany bez konieczności ograniczania aktywności wymagających koncentracji i refleksu. Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego, pacjent po podaniu szczepionki może kontynuować normalne czynności, jednak lekarz powinien poinformować o potencjalnych, choć rzadkich, reakcjach poszczepiennych, takich jak ogólne osłabienie, zmęczenie, ból w miejscu iniekcji czy stan podgorączkowy, które mogą tymczasowo wpływać na zdolności psychomotoryczne.
antygen HBsAg, ból w miejscu wstrzyknięcia, charakterystyka produktu leczniczego, osłabienie organizmu, pojazdy mechaniczne, reakcja poszczepienna, rekombinacja DNA, Saccharomyces cerevisiae, stan podgorączkowy, szczepionka EUVAX B, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B – Przeciwwskazania stosowania
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg), produkowany metodą rekombinowanego DNA w komórkach Saccharomyces cerevisiae, stanowi kluczowy składnik szczepionek przeciwko WZW typu B, dostępnych w różnych dawkach dostosowanych do wieku pacjenta. Podstawowym przeciwwskazaniem do podania szczepionek zawierających HBsAg, takich jak Engerix B i Euvax B, jest nadwrażliwość na antygen lub inne składniki preparatu, w tym adiuwant w postaci wodorotlenku glinu (0,25 mg Al³⁺ w dawce pediatrycznej 0,5 ml oraz 0,5 mg Al³⁺ w dawce dorosłej 1 ml w preparacie Euvax B). Szczepienie należy odroczyć w przypadku ostrych chorób przebiegających z gorączką, aby uniknąć nakładania się działań niepożądanych szczepionki na objawy choroby podstawowej. Łagodne infekcje bez gorączki lub z niską gorączką nie stanowią przeciwwskazania do szczepienia.
adiuwant, antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B, charakterystyka produktu leczniczego, Engerix-B, Euvax B, HBsAg, hodowla komórek drożdży, immunologia kliniczna, łagodna infekcja, nadwrażliwość, ostra choroba z gorączką, profilaktyka zakażenia HBV, przeciwwskazanie do stosowania, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja poszczepienna, rekombinowane DNA, Saccharomyces cerevisiae, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Emtrycytabina, jako nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, jest stosowana w terapii zakażeń HIV-1 oraz HBV. Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani rozwój płodu, a dane kliniczne u ludzi, obejmujące ponad 1000 przypadków ciąż, nie wskazują na zwiększone ryzyko wad rozwojowych. Mimo to, ze względu na mechanizm działania leku, konieczna jest ocena stosunku korzyści do ryzyka u pacjentek planujących ciążę. W trakcie ciąży zaleca się monitorowanie parametrów hematologicznych, funkcji nerek i wątroby oraz skuteczności terapii (wiremia, liczba limfocytów CD4+). Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie emtrycytabiny w skojarzeniu z efawirenzem, który jest przeciwwskazany w I trymestrze ciąży z powodu ryzyka wad cewy nerwowej.
analog nukleozydu, drgawki, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, efawirenz, funkcja nerek, inhibitor proteazy, klirens kreatyniny, kobicystat, lek nefrotoksyczny, lek przeciwretrowirusowy, limfocyt CD4+, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okres półtrwania, parametr hematologiczny, parametr reprodukcyjny, podwyższone stężenie mleczanów, rytonawir, stężenie fosforanów, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wada cewy nerwowej, wiremia, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie mitochondrialne, zakażenie HIV-1 - Leksykon substancji czynnych
Czynnik XIII ludzki – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Produkt leczniczy Tisseel Lyo zawierający czynnik XIII ludzki (0,6-5 j.m./ml) jest przeznaczony do stosowania wyłącznie na zmiany chorobowe, z bezwzględnym zakazem podawania donaczyniowego ze względu na ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, w tym zatorów powietrznych i gazowych, które mogą być śmiertelne. Szczególną ostrożność należy zachować podczas zabiegów pomostowania aortalno-wieńcowego oraz przy aplikacji na śluzówkę nosa, gdzie ryzyko powikłań jest znaczne. Preparat powinien być nakładany w cienkiej warstwie, a okolice poza miejscem aplikacji muszą być zabezpieczone, aby uniknąć niepożądanego złączenia tkanek. Stosowanie urządzeń rozpylających wymaga przestrzegania zaleceń dotyczących ciśnienia i odległości aplikacji, a także monitorowania parametrów życiowych pacjenta (ciśnienie tętnicze, tętno, saturacja, końcowo-wydechowe stężenie CO2), aby zminimalizować ryzyko powikłań zatorowych i mechanicznych.
aprotynina, białko klejące, czynnik XIII ludzki, erytropoeza, gojenie rany, hipotensja, klej fibrynowy, końcowo-wydechowe stężenie CO2, kontaktowe zapalenie skóry, niedokrwistość hemolityczna, osocze, parwowirus B19, pokrzywka uogólniona, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rdzeń kręgowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości alergicznej, saturacja krwi, śluzówka nosa, tętnica oczna, trombina, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wstrząs anafilaktyczny, zator powietrzny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hepatect CP 50 j.m./ml
Podczas kwalifikacji pacjenta do terapii immunoglobuliną ludzką Hepatect CP (50 j.m./ml), kluczowe jest wykluczenie przeciwwskazań, w szczególności nadwrażliwości na substancję czynną oraz substancje pomocnicze preparatu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest również ogólna nadwrażliwość na ludzkie immunoglobuliny. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z selektywnym niedoborem IgA, u których obecność przeciwciał anty-IgA może wywołać zagrażającą życiu reakcję anafilaktyczną, nawet przy maksymalnej zawartości IgA w preparacie wynoszącej 2000 µg/ml. W składzie Hepatect CP znajduje się białko ludzkie o stężeniu 50 g/l, z co najmniej 96% IgG, zawierające przeciwciała przeciw antygenowi powierzchniowemu HBV (50 j.m./ml) oraz określony rozkład podklas IgG (IgG1: 59%, IgG2: 35%, IgG3: 3%, IgG4: 3%).
alergolog, antygen HBs, Hepatect CP, immunoglobulina A, immunoglobulina ludzka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, nadwrażliwość na immunoglobuliny, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, podklasy IgG, przeciwciała anty-IgA, przeciwciała przeciw antygenowi HBs, reakcja anafilaktyczna, selektywny niedobór immunoglobuliny A, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zakażenie HBV - Leksykon substancji czynnych
Toksoid tężcowy – Interakcje
Toksoid tężcowy, będący składnikiem szczepionek monowalentnych oraz skojarzonych (DT, DTP, IPV, Hib, HBV), może być bezpiecznie podawany jednocześnie z wieloma innymi szczepionkami, takimi jak inaktywowane szczepionki przeciw grypie, HBV, HPV, MenACWY, MMR, ospie wietrznej czy rotawirusom, bez wpływu na odpowiedź immunologiczną. Zaleca się jednak podawanie szczepionek w różne miejsca ciała, z użyciem oddzielnych strzykawek i igieł, oraz unikanie mieszania preparatów w jednej strzykawce. Szczepionki zawierające toksoid tężcowy mogą być także podawane jednocześnie z immunoglobulinami, w tym immunoglobuliną przeciwtężcową, co jest istotne w profilaktyce poekspozycyjnej. U pacjentów leczonych immunosupresyjnie (np. cyklosporyna, kortykosteroidy, leki cytostatyczne) odpowiedź na szczepienie może być osłabiona lub nie wystąpić, dlatego szczepienia powinny być wykonane 2-4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii immunosupresyjnej.
błonica i tężec, błonica tężec krztusiec, chloramfenikol, cyklosporyna, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, Haemophilus influenzae typu B, ibuprofen, immunoglobulina przeciwtężcowa, kortykosteroid, leczenie immunosupresyjne, lek cytostatyczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwgorączkowy, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, paracetamol, poliomyelitis, polisacharyd otoczkowy, polisacharyd otoczkowy Haemophilus influenzae, profilaktyka poekspozycyjna tężca, reakcja poszczepienna, świnka i różyczka, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw grypie, szczepionka przeciw HPV, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw meningokokom, szczepionka przeciw odrze, szczepionka przeciw półpaścowi, szczepionka przeciw rotawirusom, szczepionka skojarzona, szczepionka skoniugowana, szczepionka żywa, toksoid tężcowy, wirusowe zapalenie wątroby typu B - Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Interakcje
Wirus odry, stosowany w żywych, atenuowanych szczepionkach MMR i MMRV, wykazuje liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, które mogą wpływać na skuteczność immunizacji oraz bezpieczeństwo pacjenta. Szczepionki te mogą być podawane jednocześnie z wieloma innymi szczepionkami (m.in. DTPa, dTpa, Hib, IPV, HBV, HAV, MenB, MenC, MenACWY, VZV, OPV, szczepionki przeciw pneumokokom), pod warunkiem aplikacji w różne miejsca ciała. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym podaniu szczepionek MMR/MMRV z Bexsero (meningokoki grupy B) ze względu na zwiększone ryzyko gorączki i innych działań niepożądanych. W przypadku braku jednoczesnego podania szczepionek zawierających żywe wirusy, zaleca się zachowanie odstępu co najmniej 1 miesiąca, aby uniknąć interferencji wirusowych. Ponadto, szczepionki odry mogą powodować przejściową anergię skórną, co wpływa na wyniki testów tuberkulinowych – testy te należy wykonywać przed lub równocześnie ze szczepieniem, unikając ich przez 6 tygodni po podaniu szczepionki.
anergia, działanie niepożądane szczepionki, Haemophilus influenzae typu B, immunizacja, immunoglobulina, immunosupresja, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwnowotworowy, meningokoki grupy B, meningokoki grupy C, neutralizacja wirusa, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, pneumokoki, przeszczep, replikacja wirusa, salicylany, szczepionka atenuowana, szczepionka MMR, szczepionka MMRV, test tuberkulinowy, transfuzja krwi, wirus odry, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wynik fałszywie ujemny, zespół Reye’a - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu b – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Szczepionka przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B) jest wysoce skutecznym środkiem profilaktycznym, zapewniającym 80-100% ochronę przed infekcją i klinicznym zapaleniem wątroby typu B po ukończeniu pełnej serii szczepień (zwykle 2-4 dawki, standardowo w schemacie 0, 1 i 6 miesięcy). Dawki dla dorosłych to 1 ml (20 μg Engerix-B lub 10 μg Recombivax HB) podawane domięśniowo, z preferowanym miejscem iniekcji w mięsień naramienny lub u niemowląt w przednio-boczną część uda. Szczepionka jest bezpieczna dla osób z obniżoną odpornością, kobiet w ciąży i karmiących piersią, a u pacjentów dializowanych zaleca się podawanie wysokich dawek (40 μg). Po szczepieniu można ocenić odpowiedź immunologiczną, definiowaną jako poziom przeciwciał anty-HBs >100 mIU/ml, a ochrona może utrzymywać się nawet do 20-30 lat lub dłużej. Główne przeciwwskazania to ciężkie reakcje alergiczne na składniki szczepionki, a szczepienie należy odłożyć w przypadku umiarkowanej lub ciężkiej choroby z gorączką.
antybiotyk, dializa, Engerix-B, gorączka, HBIG, hemodializa, Heplisav-B, immunoglobulina przeciwko WZW B, marskość, mięsień naramienny, przeciwciało, przeciwciało anty-HBs, przewlekła choroba wątroby, rak wątroby, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, Recombivax HB, serokonwersja, szczepionka przeciwko WZW B, tiomersal, wirus zapalenia wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wstrzyknięcie domięśniowe, WZW B - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gamunex 10%
Gamunex 10% to preparat immunoglobuliny ludzkiej normalnej, którego podawanie wymaga ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza przy szybkościach infuzji do 8,4 ml/kg/godz., a u dzieci i pacjentów z ryzykiem niewydolności nerek – nie przekraczającej 4,8 ml/kg/godz. Zaleca się rozpoczęcie infuzji powoli (0,6-1,2 ml/kg/godz.), a u pacjentów z wysokim ryzykiem nadwrażliwości nawet od 0,1 ml/kg/godz. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów po raz pierwszy otrzymujących IVIg, zmieniających preparat lub po długim odstępie od poprzedniej infuzji, monitorując ich przez pierwszą godzinę po podaniu. Produkt nie powinien być mieszany z innymi roztworami do infuzji, z wyjątkiem roztworu glukozy 50 mg/ml, który wymaga ostrożności u pacjentów z cukrzycą. Konieczne jest także unikanie jednoczesnego podawania Gamunex 10% i heparyny przez jedno urządzenie infuzyjne. Podczas terapii należy monitorować nawodnienie, diurezę oraz stężenie kreatyniny, a także unikać stosowania diuretyków pętlowych. W przypadku działań niepożądanych, takich jak ból głowy, uderzenia gorąca, dreszcze, świszczący oddech czy niedociśnienie, należy zmniejszyć szybkość infuzji lub ją przerwać.
choroba Kawasakiego, duszność, hemoliza, hipoksja, hipowolemia, immunoglobulina ludzka normalna, incydent zakrzepowo-zatorowy, IVIg, lepkość krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, odczyn Coombsa, ostra niewydolność nerek, ostre poprzetoczeniowe uszkodzenie płuc, parwowirus B19, pleocytoza, sinica, szybkość infuzji, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zakażone przekłucia – Zapobieganie i profilaktyka
Przekłuwanie ciała, choć powszechne, niesie ryzyko infekcji, z cellulitis jako najczęstszym powikłaniem. Kluczowa jest profilaktyka obejmująca wybór licencjonowanego piercera stosującego sterylne igły (nie pistolet), autoklaw do sterylizacji narzędzi, oraz biżuterię z hipoalergicznych materiałów (tytan, złoto, stal chirurgiczna). Przed zabiegiem należy wykluczyć zmiany skórne w promieniu 15 cm od miejsca przekłucia i potwierdzić aktualność szczepień przeciwko WZW B i tężcowi. Pielęgnacja po zabiegu obejmuje pozostawienie kolczyków przez 6-8 tygodni (płatek ucha) do 3-12 miesięcy (chrząstka), codzienne oczyszczanie roztworem soli fizjologicznej lub 70% alkoholem izopropylowym, stosowanie wazeliny z tubki oraz unikanie kontaktu z wodą basenową, chemikaliami i mechanicznych urazów. Przekłucia jamy ustnej wymagają płukania bezalkoholowym płynem antyseptycznym po posiłkach i przed snem, a narządów płciowych – unikania stosunków do czasu zagojenia.
alergia na nikiel, alkohol izopropylowy, autoklaw, infekcja gronkowcowa, infekcja przekłucia, maść antybiotykowa, obrzęk węzłów chłonnych, płukanie jamy ustnej, płyn antyseptyczny, posocznica, ropień, roztwór soli fizjologicznej, środek antyseptyczny, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenia krzepnięcia krwi, zapalenie tkanki łącznej, zapobieganie infekcjom - Leksykon leków
Skład i postać leku – Euvax B 20 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/ml, szczepionka 1-dawkowa dla dorosłych; 1 dawka (1 ml)
Szczepionka EUVAX B jest preparatem rekombinowanym przeznaczonym do immunizacji przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (HBV) u dorosłych. Zawiera 20 mikrogramów antygenu powierzchniowego HBsAg w dawce 1 ml, produkowanego metodą rekombinacji DNA w komórkach drożdży Saccharomyces cerevisiae, co gwarantuje wysoką czystość i bezpieczeństwo biologiczne. Kluczowym składnikiem wzmacniającym odpowiedź immunologiczną jest 0,5 mg uwodnionego wodorotlenku glinu (Al³⁺) jako adsorbent. Preparat występuje w formie mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań, stabilizowanej przez bufor fosforanowy (potasu diwodorofosforan i sodu fosforan dwuzasadowy), chlorek sodu oraz wodę do wstrzykiwań. Produkt konfekcjonowany jest w fiolkach ze szkła typu I o pojemności 1 ml, dostępnych w opakowaniach po 1, 10 lub 20 sztuk.
adsorbent szczepionki, antygen powierzchniowy HBsAg, bufor fosforanowy, działanie niepożądane, interakcja fizykochemiczna, odpowiedź immunologiczna, potasu diwodorofosforan, rekombinacja DNA, Saccharomyces cerevisiae, sodu chlorek, sodu fosforan dwuzasadowy, szczepionka przeciw WZW B, wirusowe zapalenie wątroby typu B, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Wirusowe zapalenie wątroby typu b – Leczenie
Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B) wymaga zróżnicowanego podejścia terapeutycznego w zależności od fazy zakażenia. Ostre zakażenie HBV zwykle nie wymaga leczenia przeciwwirusowego, a terapia opiera się na postępowaniu wspomagającym, z hospitalizacją i leczeniem przeciwwirusowym w przypadkach ciężkich lub piorunujących. Przewlekłe WZW B wymaga długoterminowej terapii, której celem jest kontrola replikacji wirusa i zapobieganie progresji do marskości, niewydolności wątroby oraz raka wątrobowokomórkowego. Leczenie jest wskazane u pacjentów HBeAg-dodatnich z HBV DNA ≥20 000 IU/ml i podwyższonym ALT przez 3-6 miesięcy, HBeAg-ujemnych z HBV DNA ≥2 000 IU/ml i podwyższonym ALT, a także u chorych z marskością wątroby i wykrywalnym HBV DNA niezależnie od ALT. Preferowanymi lekami pierwszego rzutu są entekawir, tenofowir dizoproksyl (Viread) i tenofowir alafenamid (Vemlidy), charakteryzujące się wysoką barierą genetyczną i niskim ryzykiem oporności. Alternatywnie stosuje się pegylowany interferon alfa-2a przez 6-12 miesięcy, choć jego użycie ogranicza profil działań niepożądanych.
antysensowny oligonukleotyd, cccDNA, elastografia, entekawir, enzym wątrobowy, funkcjonalne wyleczenie, HBV, interferon, interferon alfa, koinfekcja HIV, lamiwudyna, lek immunomodulujący, marskość wątroby, niewydolność wątroby, niewyrównana marskość wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przeszczep wątroby, rak wątrobowokomórkowy, replikacja wirusa, RNA interferencyjny, tenofowir alafenamid, tenofowir dizoproksyl, terapia immunosupresyjna, wiremia HBV DNA, wirus zapalenia wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu B, włóknienie wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dexamethasone hameln
Dexamethasone hameln (4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak reakcje anafilaktyczne z zapaścią krążeniową, zatrzymaniem pracy serca, skurczem oskrzeli oraz zaburzeniami ciśnienia tętniczego. Leczenie może maskować objawy zakażeń i sprzyjać ich nawrotom, w tym gruźlicy i wirusowego zapalenia wątroby typu B. Wskazane jest stosowanie dodatkowej terapii przeciwinfekcyjnej w przypadku aktywnych zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych. Dawkowanie powinno być dostosowane w sytuacjach stresu fizycznego, a nagłe odstawienie po około 10 dniach stosowania może prowadzić do ostrej niewydolności kory nadnerczy i zespołu odstawienia kortyzonu. Podawanie dożylne powinno trwać 2-3 minuty, aby uniknąć krótkotrwałych parestezji. Produkt zawiera glikol propylenowy (20 mg/ml), co wymaga ostrożności u niemowląt i dzieci poniżej 5 lat, zwłaszcza przy dawkach przekraczających 0,05 ml/kg/dobę u noworodków i 2,5 ml/kg/dobę u starszych dzieci, ze względu na ryzyko toksyczności.
bradykardia, centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, glikol propylenowy, gruźlica, guz chromochłonny nadnerczy, herpes simplex, herpes zoster, immunosupresja, inhibitor CYP3A, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, miastenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, opryszczkowe zapalenie rogówki, osteoporoza, ostra martwica kanalików, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie rogówki, parestezja, perforacja żołądkowo-jelitowa, poliomyelitis, przełom guza chromochłonnego, przewlekłe aktywne zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tendinopatia, węgorczyca, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzód układu pokarmowego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków, zapalenie węzłów chłonnych, zapaść krążeniowa, zerwanie ścięgna, zespół odstawienia kortyzonu, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Linorion
Lenalidomid, składnik leku Linorion, wykazuje silne działanie teratogenne podobne do talidomidu, co wyklucza jego stosowanie u kobiet w ciąży oraz wymaga ścisłego przestrzegania programu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym. Kobiety muszą stosować skuteczną antykoncepcję co najmniej 4 tygodnie przed, w trakcie oraz 4 tygodnie po zakończeniu terapii, a także poddawać się regularnym testom ciążowym o czułości minimum 25 mIU/ml. Mężczyźni stosujący lenalidomid powinni używać prezerwatyw podczas kontaktów seksualnych z kobietami w ciąży lub potencjalnie płodnymi, również przez 7 dni po zakończeniu leczenia. Ze względu na ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), szczególnie u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zaleca się unikanie dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych oraz rozważenie profilaktyki przeciwzakrzepowej. Monitorowanie hematologiczne jest kluczowe, ze względu na częste występowanie neutropenii i trombocytopenii 3. i 4. stopnia, zwłaszcza w różnych schematach leczenia skojarzonego, a także ryzyko powikłań takich jak gorączka neutropeniczna.
agenezja macicy, antykoncepcja, chłoniak grudkowy, cholestatyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, epizod naczyniowo-mózgowy, hiperlipidemia, implant antykoncepcyjny, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niewydolność jajników, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka szpikowa, podwiązanie jajowodów, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, rezonans magnetyczny mózgu, system terapeutyczny domaciczny, szpiczak mnogi, teratogen, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne zapalenie wątroby, trombocytopenia, wada wrodzona, wazektomia, wirus półpaśca, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenia czynności tarczycy, zaćma, zakrzepica, zakrzepica żył głębokich, zapalenie płuc, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Turnera, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kodan Tinktur Forte barwiony (45 g + 10 g + 0,2 g)/100 g
Kodan Tinktur forte barwiony to preparat dezynfekujący w postaci płynu na skórę, zawierający 2-propanol (45 g/100 g), 1-propanol (10 g/100 g) oraz 2-difenylol (0,2 g/100 g). Preparat wykazuje szerokie spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego, obejmujące bakterie Gram-dodatnie (w tym MRSA i paciorkowce), Gram-ujemne (m.in. Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Proteus spp., Klebsiella pneumoniae, Enterobacter cloacae) oraz mykobakterie, w tym Mycobacterium tuberculosis. Ponadto preparat działa grzybobójczo na drożdżaki (Candida albicans) oraz dermatofity (Trichophyton mentagrophytes, Microsporum gypseum). W zakresie działania przeciwwirusowego skuteczny jest wobec HIV-1, wirusa zapalenia wątroby typu B, rotawirusów, adenowirusa typu 2, wirusa herpes simplex oraz wirusa grypy azjatyckiej.
1-propanol, 2-difenylol, 2-propanol, adenowirus, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, Candida albicans, denaturacja białka, dermatofit, drożdżak, działanie bakteriobójcze, działanie grzybobójcze, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie wirusobójcze, Enterobacter cloacae, Escherichia coli, gruźlica, grzyb dermatofitowy, grzybica skóry, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, herpes simplex, HIV-1, infekcja dróg oddechowych, kandydoza skóry, Klebsiella pneumoniae, lek dezynfekujący i antyseptyczny, metycylinooporny Staphylococcus aureus, Microsporum gypseum, MRSA, Mycobacterium tuberculosis, mykobakteria, opryszczka pospolita, Proteus mirabilis, proteus vulgaris, Pseudomonas aeruginosa, rotawirus, Trichophyton mentagrophytes, wirus grypy, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zakażenie oportunistyczne, zakażenie układu moczowego, zapalenie płuc, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Entecavir Polpharma 1 mg
Entekawir, substancja czynna leku Entecavir Polpharma, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Ze względu na brak pełnych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w ciąży oraz potencjalne ryzyko dla rozwoju płodu, zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii. Produkt nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ przy dużych dawkach, a brak jest danych dotyczących wpływu entekawiru na przenoszenie zakażenia HBV z matki na noworodka, co wymaga ścisłego przestrzegania procedur profilaktycznych po porodzie.
- Leksykon chorób i schorzeń
Empyema – Zapobieganie i profilaktyka
Ropnica opłucnej (empyema) to poważna infekcja przestrzeni opłucnowej, wymagająca szybkiej diagnostyki i leczenia, aby zapobiec powikłaniom i wysokiej śmiertelności. Kluczowe jest wczesne i skuteczne leczenie infekcji płucnych, zwłaszcza zapalenia płuc, z pełnym ukończeniem antybiotykoterapii. Profilaktyka obejmuje szczepienia przeciwko Streptococcus pneumoniae (PCV13) i wirusowi grypy, szczególnie u pacjentów z grup wysokiego ryzyka, takich jak osoby starsze czy z obniżoną odpornością. Zapobieganie aspiracji poprzez eliminację czynników ryzyka (nadużywanie alkoholu, choroba refluksowa przełyku) oraz wczesna intubacja u pacjentów z zaburzeniami odruchu gardłowego są istotne w ograniczaniu rozwoju ropnicy. Wysokie ryzyko ropnicy grzybiczej wymaga farmakologicznej profilaktyki u pacjentów dializowanych, po reoperacjach czy z kolonizacją Aspergillus.
antybiotyk, Aspergillus, bakteryjne zapalenie płuc, ból opłucnowy, choroba refluksowa przełyku, cytomegalowirus, drenaż klatki piersiowej, drenaż płynu, empyema, infekcja grzybicza, jama opłucna, marskość wątroby, MRSA, niewydolność oddechowa, profilaktyka przeciwgrzybicza, przestrzeń opłucnowa, Pseudomonas aeruginosa, ropień płuc, Streptococcus pneumoniae, szczepionka przeciwko pneumokokom, torakocenteza, torakotomia, wideotorakoskopia, wirus grypy, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wysięk opłucnowy, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (cholangiocarcinoma okolicy wątrobowo-dwunastniczej) – Epidemiologia
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (hilar cholangiocarcinoma, guz Klatskina) stanowi 50-70% zewnątrzwątrobowych nowotworów dróg żółciowych i 40-60% wszystkich cholangiocarcinoma. Roczna zachorowalność waha się od 0,3 do 6/100 000 mieszkańców, z wyraźnym zróżnicowaniem geograficznym – najwyższa w Azji Południowo-Wschodniej (np. Tajlandia do 85/100 000). Średni wiek diagnozy to około 65 lat, z nieznaczną przewagą zachorowań u mężczyzn (stosunek 1:1,2-1,5). Kluczowe czynniki ryzyka to pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (PSC) w krajach zachodnich, zakażenia przywrami (Clonorchis sinensis, Opisthorchis viverrini) w Azji, choroby zapalne jelit, wrodzone anomalie dróg żółciowych, marskość wątroby, kamica dróg żółciowych oraz zakażenia HBV i HCV. W diagnostyce stosuje się MDCT, MRI z MRCP (dokładność 85-95%), cytologię szczoteczkową z ERCP, EUS z biopsją oraz PET, a markery CA 19-9 i CEA mają ograniczoną specyficzność. Klasyfikacja Bismuth-Corlette (typy I-IV) ma znaczenie prognostyczne, z najgorszym rokowaniem dla typu IV.
antygen CA 19-9, antygen rakowo-płodowy, chemioradioterapia neoadjuwantowa, cholangiocarcinoma, cholangiocarcinoma wnęki wątroby, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, choledocholithiasis, choroba Caroliego, Clonorchis sinensis, cytologia szczoteczkowa, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, endoskopowa ultrasonografia, ERCP, guz Klatskina, kamica dróg żółciowych, klasyfikacja Bismuth-Corlette, marskość wątroby, MRCP, nabłonek dróg żółciowych, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, Opisthorchis viverrini, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, pozytonowa tomografia emisyjna, przeszczepienie wątroby, przywry wątrobowe, rak dróg żółciowych, resekcja chirurgiczna, rezonans magnetyczny, schistosomatoza, tomografia komputerowa, torbiele przewodów żółciowych, wewnątrzwątrobowy rak dróg żółciowych, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zewnątrzwątrobowy rak dróg żółciowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Everolimus Synthon 5 mg
Profil bezpieczeństwa ewerolimusu opiera się na danych z 11 badań klinicznych, obejmujących 2879 pacjentów, w tym 5 randomizowanych, podwójnie zaślepionych badań fazy III oraz 5 badań otwartych faz I i II. Najczęstsze działania niepożądane o częstości ≥1/10 to m.in. zapalenie jamy ustnej, wysypka, zmęczenie, biegunka, zakażenia, mdłości, niedokrwistość, hiperglikemia, zapalenie płuc, obrzęk obwodowy oraz hipercholesterolemia. Działania niepożądane stopnia 3-4 (częstość ≥1/100 do <1/10) obejmują m.in. zapalenie jamy ustnej, niedokrwistość, hiperglikemię, zakażenia, małopłytkowość, neutropenię, duszność, białkomocz, limfopenię, krwotoki, hipofosfatemię, nadciśnienie, wzrost aktywności ALT i AST oraz cukrzycę. Nasilenie działań oceniano według CTCAE wersji 3.0 i 4.03.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aspergiloza, białkomocz, choroba śródmiąższowa płuc, dysfagia, ewerolimus, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipofosfatemia, immunosupresja, kandydoza, krwioplucie, limfopenia, małopłytkowość, nadciśnienie, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pneumocystoza, posocznica, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół ręka-stopa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Entecavir Ranbaxy 0,5 mg
Entecavir Ranbaxy jest lekiem przeciwwirusowym stosowanym w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży od 2 do poniżej 18 lat, nieleczonych wcześniej analogami nukleozydów. U dorosłych z wyrównaną czynnością wątroby wskazaniem do leczenia jest aktywna replikacja HBV, trwałe podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) oraz histologicznie potwierdzony stan zapalny i/lub zwłóknienie wątroby, przy dawce 0,5 mg entekawiru raz na dobę. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby, charakteryzujących się dekompensacją, stosuje się dawkę 1 mg raz na dobę. W populacji pediatrycznej dawka jest dobierana indywidualnie w zależności od masy ciała, przy spełnieniu kryteriów aktywnej replikacji, podwyższonej AlAT lub umiarkowanego do ciężkiego stanu zapalnego/zwłóknienia wątroby.
aminotransferaza alaninowa, analog nukleozydu, antygen HBeAg, biopsja wątroby, dekompensacja funkcji wątroby, działanie niepożądane, entekawirem jednowodny, niewyrównana czynność wątroby, oporność na lamiwudynę, profil bezpieczeństwa, przewlekłe zakażenie HBV, replikacja wirusa HBV, stan zapalny wątroby, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wyrównana czynność wątroby, zwłóknienie wątroby