aminotransferaza alaninowa

Aminotransferaza alaninowa (ALT, dawniej SGPT) to enzym występujący głównie w hepatocytach, którego stężenie wzrasta w surowicy krwi w przypadku uszkodzenia komórek wątroby. ALT katalizuje reakcję przeniesienia grupy aminowej z alaniny na kwas α-ketoglutarowy, tworząc pirogronian i glutaminian.

Podwyższone wartości ALT są czułym wskaźnikiem uszkodzenia hepatocytów, przy czym wzrost aktywności enzymu może wyprzedzać kliniczne objawy choroby wątroby. Najwyższe stężenia ALT obserwuje się w ostrym uszkodzeniu wątroby, wirusowym zapaleniu wątroby, toksycznym uszkodzeniu wątroby oraz w niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby (NAFLD).

W diagnostyce chorób wątroby ALT jest zwykle oznaczana równolegle z AST (aminotransferazą asparaginianową), a stosunek AST/ALT (tzw. współczynnik de Ritisa) może mieć wartość diagnostyczną w różnicowaniu przyczyn uszkodzenia wątroby. Wartości referencyjne ALT zależą od płci, wieku i metody oznaczania, ale zazwyczaj mieszczą się w przedziale 10-40 U/l u dorosłych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Pazopanib Accord 400 mg

Pazopanib Accord, stosowany w leczeniu raka nerkowokomórkowego (RCC) oraz mięsaków tkanek miękkich (STS), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących 1149 pacjentów z RCC i 382 z STS. Do najczęstszych działań niepożądanych (≥10%) należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej), dermatologiczne (zmiana koloru włosów, hipopigmentacja skóry), naczyniowe (nadciśnienie tętnicze), neurologiczne (ból głowy, zaburzenia smaku), metaboliczne (jadłowstręt, utrata masy ciała) oraz ogólne (zmęczenie, ból). Wśród ciężkich działań niepożądanych, występujących rzadziej (<1%), odnotowano poważne incydenty sercowo-naczyniowe (niedokrwienie mięśnia sercowego, zawał, zaburzenia rytmu typu torsade de pointes), perforacje i przetoki przewodu pokarmowego, krwotoki z płuc, przewodu pokarmowego i mózgu, a także powikłania specyficzne dla STS, takie jak żylne powikłania zakrzepowo-zatorowe, zaburzenia czynności lewej komory i odma opłucnowa. Zgłaszano również zgony związane z masywnymi krwotokami, niewydolnością wątroby oraz udarami niedokrwiennymi mózgu.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hipofosfatemia, hipomagnezemia, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok płucny, leukopenia, małopłytkowość, mięsak tkanek miękkich, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odma opłucnowa, pancytopenia, pazopanib, perforacja jelita, perforacja przewodu pokarmowego, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, rak nerkowokomórkowy, torsade de pointes, udar niedokrwienny mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności lewej komory, zaburzenie czynności serca, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie otrzewnej, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawał mózgu, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metronidazol Aurovitas

Metronidazol wymaga ścisłej kontroli lekarskiej, zwłaszcza przy wysokich dawkach i długotrwałej terapii, z regularnym monitorowaniem klinicznym i laboratoryjnym, w tym pełnej morfologii krwi. Czas leczenia nie powinien przekraczać 10 dni, a wydłużenie jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych przypadkach z odpowiednim nadzorem. Lek metabolizowany jest w wątrobie, co wymaga ostrożności u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby i encefalopatią wątrobową ze względu na ryzyko kumulacji i nasilenia objawów. Metronidazol może powodować poważne działania niepożądane, takie jak neuropatia obwodowa, drgawki, reakcje nadwrażliwości (w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka, AGEP) oraz depresję szpiku kostnego, dlatego konieczne jest monitorowanie parametrów hematologicznych i neurologicznych. Pacjentów należy ostrzec przed spożywaniem alkoholu podczas terapii i przez 48 godzin po jej zakończeniu z powodu ryzyka reakcji disulfiramowej.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ataksja, bakterie tlenowe, choroba układu nerwowego, Clostridium difficile, dehydrogenaza mleczanowa, depresja szpiku kostnego, drgawki, dyskrazja krwi, encefalopatia wątrobowa, granulocytopenia, hepatotoksyczność, metronidazol, mioklonia, morfologia krwi, Neisseria gonorrhoeae, neuropatia obwodowa, nitroimidazol, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, pęcherzowa reakcja skórna, reakcja disulfiramowa, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczna martwica naskórka, Trichomonas vaginalis, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia hematopoezy, zespół Cockayne’a, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metronidazol Polpharma

Metronidazol w dawce 500 mg wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z chorobami ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, zaburzeniami czynności wątroby (w tym zespołem Cockayne’a) oraz nerek. Lek nie działa na bakterie tlenowe i względne beztlenowce, co ogranicza jego spektrum działania, a w leczeniu rzęsistkowicy należy monitorować współistniejące zakażenia gonokokowe. Należy kontrolować objawy neurologiczne (parestezje, ataksja, zawroty głowy, napady drgawkowe) oraz parametry czynności wątroby i morfologię krwi, zwłaszcza przy terapii trwającej ponad 10 dni. U pacjentów z zespołem Cockayne’a konieczne jest regularne monitorowanie funkcji wątroby, a w przypadku jej pogorszenia natychmiastowe odstawienie leku. Metronidazol może powodować kumulację u osób z niewydolnością nerek i wątroby, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ataksja, dehydrogenaza mleczanowa, encefalopatia wątrobowa, hepatotoksyczność, kandydoza, napad drgawkowy, neuropatia obwodowa, ostra niewydolność wątroby, padaczka, parestezja, parestezje kończyn, reakcja disulfiramowa, ropień mózgu, rzęsistkowica, toksyczna nekroliza naskórka, Trichomonas vaginalis, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie gonokokowe, zespół Cockayne’a, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma 50 mg + 1000 mg

Produkt leczniczy Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma dostępny jest w dawkach 50 mg wildagliptyny z 850 mg lub 1000 mg metforminy chlorowodorku, podawany doustnie dwa razy na dobę. Maksymalna dobowa dawka wildagliptyny wynosi 100 mg, a metforminy powinna być podzielona na 2-3 dawki. Dawkowanie należy indywidualizować w zależności od aktualnej terapii, skuteczności i tolerancji. U pacjentów z niewystarczającą kontrolą glikemii podczas monoterapii metforminą lub terapii skojarzonej z sulfonylomocznikiem bądź insuliną, zaleca się wprowadzenie wildagliptyny w dawce 50 mg dwa razy na dobę, przy jednoczesnym dostosowaniu dawki metforminy i ewentualnym zmniejszeniu dawki sulfonylomocznika w celu ograniczenia ryzyka hipoglikemii. Nie zaleca się stosowania w trójlekowej terapii doustnej z tiazolidynodionem ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, górna granica normy, hipoglikemia, kontrola glikemii, kwasica mleczanowa, monoterapia metforminą, objawy żołądkowo-jelitowe, tiazolidynodion, trójlekowa terapia doustna, wildagliptyna metformina chlorowodorek, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, wydalanie metforminy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fingolimod Alvogen

Rozpoczęcie terapii fingolimodem wiąże się z przejściowym bradyarytmicznym efektem, obejmującym zmniejszenie częstości akcji serca, osiągające maksimum w ciągu 6 godzin i utrzymujące się do kilku tygodni, oraz możliwym wydłużeniem przewodzenia przedsionkowo-komorowego, w tym przemijającym blokiem AV. Zalecane jest ścisłe monitorowanie kardiologiczne przez minimum 6 godzin po pierwszej dawce, obejmujące EKG, pomiar ciśnienia tętniczego i tętna, z przedłużeniem obserwacji w przypadku istotnych zaburzeń rytmu (np. HR <45 u/min u dorosłych, blok AV II/III stopnia, QTc ≥500 ms). Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z istotnymi zaburzeniami rytmu serca, w tym blokiem zatokowo-przedsionkowym, objawową bradykardią, wydłużeniem QTc powyżej norm (QTc >470 ms u kobiet, >460 ms u dziewcząt, >450 ms u mężczyzn) oraz u osób przyjmujących leki zwalniające akcję serca lub przeciwarytmiczne klasy Ia i III. Ponadto, lek może powodować niewielkie, ale trwałe podwyższenie ciśnienia tętniczego (średnio o 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego) oraz zmniejszenie parametrów czynności płuc (FEV₁, DLCO).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, bradykardia objawowa, chłoniak nieziarniczy, czerniak złośliwy, działanie immunosupresyjne, gamma-glutamylotransferaza, inhibitor kanału wapniowego, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, mięsak Kaposiego, monitorowanie EKG, morfologia krwi, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, skórny chłoniak z komórek T, torsades de pointes, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus Epstein-Barr, wirus herpes, wydłużenie QT, zaburzenie przewodzenia, zapalenie błony naczyniowej oka, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty
Leksykon leków
Działania niepożądane – Teriflunomide Teva 14 mg

Teriflunomid, stosowany w dawce 14 mg w terapii stwardnienia rozsianego o przebiegu rzutowym (RMS), charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa opartym na danych z badań klinicznych obejmujących 1112 pacjentów leczonych przez medianę 672 dni. Najczęściej występujące działania niepożądane to ból głowy (15,7%), biegunka (13,6%), nudności (10,7%), łysienie (13,9%) oraz podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) u 15% pacjentów. Łysienie miało charakter rozlany, pojawiało się głównie w pierwszych 6 miesiącach terapii i ustępowało u 87,1% pacjentów. Zwiększone ciśnienie tętnicze skurczowe >140 mmHg obserwowano u 19,9% pacjentów (vs 15,5% placebo), a rozkurczowe >90 mmHg u 21,4% (vs 13,6% placebo). Nie stwierdzono wzrostu częstości ciężkich zakażeń (2,7% vs 2,2% placebo), choć po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano przypadki posocznicy. W trakcie terapii obserwowano umiarkowane zmniejszenie liczby białych krwinek (<15%), głównie neutrofili i limfocytów, stabilizujące się po 6 tygodniach.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ciężka reakcja skórna, ciśnienie tętnicze, gammaglutamylotransferaza, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, mononeuropatia, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutrofile i limfocyty, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, polekowe uszkodzenie wątroby, polineuropatia, reumatoidalne zapalenie stawów, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane rzutowe, teriflunomid, torbiel trzustki, zaburzenia limfoproliferacyjne, zapalenie trzustki, zespół cieśni nadgarstka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvastatin Bluefish 20 mg

Symwastatyna, stosowana w dawce 40 mg/dobę, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych, kontrolowanych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4444). W badaniu HPS częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych była porównywalna z placebo (4,8% vs 5,1%), a częstość miopatii wynosiła poniżej 0,1%. Zwiększenie aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy wystąpiło u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną, w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. Działania niepożądane obejmują m.in. rzadką anafilaksję, zaburzenia psychiczne (depresja, bezsenność), neuropatię obwodową, śródmiąższową chorobę płuc, zapalenie wątroby, miopatię, rabdomiolizę oraz rzadkie reakcje polekowe skórne. W okresie porejestracyjnym zgłaszano również łagodne zaburzenia funkcji poznawczych, które ustępowały po odstawieniu leku.
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, anafilaksja, cukrzyca typu 2, cytochrom P450 3A4, eozynofilia, gamma-glutamylotranseptydaza, ginekomastia, glukoza w surowicy, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół toczniopodobny, żółtaczka
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Pernuvi 50 mg

Produkt leczniczy PERNUVI zawiera wildagliptynę i jest stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, z zalecaną dawką dobową 100 mg podawaną w dwóch dawkach po 50 mg (rano i wieczorem) w większości schematów terapeutycznych, w tym monoterapii oraz terapii skojarzonej z metforminą, tiazolidynodionem, sulfonylomocznikiem lub insuliną. Wyjątkiem jest terapia dwulekowa z sulfonylomocznikiem, gdzie dawka wildagliptyny wynosi 50 mg raz dziennie rano, a dawkę sulfonylomocznika należy rozważyć do redukcji w celu minimalizacji ryzyka hipoglikemii. Maksymalna dawka nie powinna przekraczać 100 mg na dobę. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie należy dostosować w zależności od klirensu kreatyniny: ≥50 ml/min – 100 mg/dobę, <50 ml/min (umiarkowane, ciężkie zaburzenia oraz schyłkowa niewydolność) – 50 mg raz na dobę. Nie zaleca się stosowania PERNUVI u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza gdy aktywność AlAT lub AspAT przekracza trzykrotnie górną granicę normy, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności.
AlAT, aminotransferaza alaninowa, AspAT, biodostępność leku, dawka dobowa, górna granica normy, hepatotoksyczność, hipoglikemia, klirens kreatyniny, metformina, monoterapia, niewydolność nerek, schyłkowa niewydolność nerek, sulfonylomocznik, terapia dwulekowa, terapia trzylekowa doustna, tiazolidynodion, wildagliptyna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Symbella 0,03 mg + 2 mg

Produkt leczniczy Symbella zawiera 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadynonu octanu, a jego skuteczność antykoncepcyjna może być istotnie obniżona przez interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne wątroby. Indukcja enzymatyczna prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów płciowych, co skutkuje krwawieniami śródcyklicznymi i/lub zmniejszoną skutecznością antykoncepcyjną. Efekt indukcji pojawia się już po kilku dniach i może utrzymywać się do 4 tygodni po zakończeniu terapii indukującej. W przypadku stosowania leków takich jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir) czy preparaty zawierające ziele dziurawca, zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym stosowaniu induktorów enzymów wątrobowych rekomendowana jest zmiana na niehormonalną metodę antykoncepcji.
aminotransferaza alaninowa, barbiturany, białka osoczowe, bosentan, chlormadynon, cyklosporyna, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, frakcje lipidowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwwirusowy HIV, metabolizm hormonów steroidowych, metabolizm węglowodanów, metoda mechaniczna, niehormonalna metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, parametry biochemiczne wątroby, parametry czynności nadnerczy, parametry czynności nerek, parametry funkcji tarczycy, prymidon, ryfampicyna, topiramat, wskaźniki krzepnięcia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Klacid 250 mg

Stosowanie klarytromycyny w dawce 250 mg (Klacid) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego, takich jak bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku, które mają zazwyczaj łagodny przebieg. U pacjentów z obniżoną odpornością, zwłaszcza przy dawkach 1000 mg/dobę stosowanych w leczeniu zakażeń Mycobacterium, obserwuje się częstsze i bardziej zróżnicowane działania niepożądane, w tym nudności, wymioty, zmiany smaku, bóle brzucha, biegunkę, wysypkę, wzdęcia, bóle głowy, zaparcia, zaburzenia słuchu oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych AspAT i AlAT (u około 2-3% pacjentów). Dodatkowo mogą wystąpić leukopenia, trombocytopenia oraz wzrost stężenia azotu mocznikowego we krwi. Profil działań niepożądanych u dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych.
AIDS, AlAT, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, anoreksja, AspAT, azot mocznikowy, bezsenność, biegunka, ból brzucha, duszność, immunosupresja, kandydoza, klarytromycyna, leukopenia, makrolid, Mycobacterium, nudność, palpitacja, reakcja nadwrażliwości, szum uszny, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie smaku, zakażenie oportunistyczne, zespół nabytego niedoboru odporności
Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Teva 50 mg

Micafungin Teva, lek przeciwgrzybiczy, wykazuje działania niepożądane u około 32,2% pacjentów. Najczęstsze objawy to nudności (2,8%), wzrost aktywności fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%), wymioty (2,5%) oraz podwyższenie aminotransferazy asparaginianowej (2,3%). Istotne są zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia, niedokrwistość, pancytopenia i małopłytkowość, z rzadkimi, ale poważnymi powikłaniami jak niedokrwistość hemolityczna i uogólnione wykrzepianie wewnątrznaczyniowe. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, wymagają natychmiastowej interwencji. Zaburzenia elektrolitowe obejmują hipokaliemię, hipomagnezemię, hipokalcemię, hiponatremię, hiperkaliemię i hipofosfatemię. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego i psychicznego to ból głowy, senność, drżenie, zawroty głowy, bezsenność, lęk i splątanie. Występują również zaburzenia rytmu serca (tachykardia, bradykardia, kołatania) oraz objawy naczyniowe i oddechowe, w tym duszność.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ból głowy, bradykardia, cholestaza, dehydrogenaza mleczanowa, duszność, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hemoliza, hiperkaliemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mykafungina, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, powiększenie wątroby, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zaburzenia smaku, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Interakcje leku – Golpimec 0,5 mg

Fingolimod wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które wynikają z jego immunosupresyjnego mechanizmu działania oraz metabolizmu głównie przez enzym CYP4F2, z udziałem CYP3A4. Jednoczesne stosowanie fingolimodu z lekami immunosupresyjnymi, immunomodulującymi (np. natalizumab, teriflunomid, mitoksantron) oraz lekami przeciwnowotworowymi jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nadmiernej immunosupresji i zwiększonego ryzyka zakażeń oportunistycznych. Ponadto, żywe szczepionki atenuowane są przeciwwskazane podczas terapii i przez 2 miesiące po jej zakończeniu z powodu ryzyka zakażeń. W zakresie kardiologicznym, fingolimod może powodować bradykardię, zwłaszcza w połączeniu z beta-adrenolitykami (np. atenolol, propranolol), antagonistami kanału wapniowego (werapamil, diltiazem), lekami antyarytmicznymi klasy Ia i III, iwabradyną, digoksyną oraz inhibitorami cholinesterazy i pilokarpiną. W takich przypadkach zaleca się konsultację kardiologiczną, monitorowanie pacjenta oraz rozważenie zmiany terapii, aby uniknąć poważnych powikłań kardiologicznych.
aminotransferaza alaninowa, antagonista cholinesterazy, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, atenolol, beta-adrenolityk, bradykardia, CYP3A4, CYP4F2, digoksyna, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, fenobarbital, fenytoina, fingolimod, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor białka transportowego, inhibitor proteazy, itrakonazol, iwabradyna, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kortykosteroidy, lek antyarytmiczny, lek immunomodulujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnowotworowy, metoprolol, metyloprednizolon, mitoksantron, natalizumab, pilokarpina, prednizolon, ritonavir, ryfampicyna, stwardnienie rozsiane, szczepionka atenuowana, telitromycyna, teriflunomid, werapamil, zakażenie oportunistyczne
Leksykon substancji czynnych
Bizmut – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Produkt leczniczy Pylera zawiera bizmut potasu cytrynian zasadowy (140 mg/kapsułka, odpowiadający 40 mg bizmutu tlenku) oraz metronidazol i tetracyklinę, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu. Bizmut może powodować encefalopatię przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek, a także wpływać na badania radiologiczne przewodu pokarmowego ze względu na absorpcję promieniowania rentgenowskiego. Metronidazol wiąże się z ryzykiem encefalopatii, neuropatii obwodowej oraz łagodnej leukopenii, a także może wpływać na enzymatyczne oznaczenia biochemiczne (AspAT, AlAT, dehydrogenaza mleczanowa, triglicerydy, heksokinaza glukozy) przez interferencję z pomiarem NADH. Konieczna jest kontrola czasu protrombinowego u pacjentów stosujących jednocześnie warfarynę, ze względu na ryzyko wydłużenia tego czasu, a także unikanie alkoholu podczas i do 24 godzin po terapii z powodu interakcji z metronidazolem.
absorpcja promieniowania rentgenowskiego, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, bizmut potasu cytrynian zasadowy, Candida albicans, choroba ośrodkowego układu nerwowego, Clostridium difficile, dehydrogenaza mleczanowa, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, owrzodzenie przełyku, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, ściemnienie stolca, wydłużenie odstępu QT, zapalenie sromu i pochwy, zespół guza rzekomego mózgu, zespół miasteniczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmniejszona czynność nerek
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitynib Adamed

Sunitynib Adamed, jako inhibitor kinazy tyrozynowej, wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane i interakcje farmakologiczne. Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami lub inhibitorami CYP3A4, które mogą odpowiednio obniżać lub podwyższać stężenia leku w osoczu, wpływając na skuteczność i toksyczność terapii. Do istotnych działań niepożądanych należą reakcje skórne (w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka), krwotoki (zwłaszcza z przewodu pokarmowego, układu oddechowego i mózgu), nadciśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe >200 mmHg lub rozkurczowe 110 mmHg), zaburzenia hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), a także poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe, takie jak niewydolność serca, kardiomiopatia i wydłużenie odstępu QT z ryzykiem torsade de pointes. Zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi, czynności wątroby, tarczycy, frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF) oraz parametrów krzepnięcia u pacjentów stosujących sunitynib.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, amylaza, bezwzględna liczba neutrofili, białkomocz, bilirubina, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej, kardiomiopatia, krwioplucie, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, lipaza, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, perforacja przewodu pokarmowego, pioderma zgorzelinowa, płytki krwi, przemijający napad niedokrwienny, rozwarstwienie tętnicy, rumień wielopostaciowy, tętniak, tętnicze zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gojenia ran, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gynoxin Uno 600 mg

Dane przedkliniczne dotyczące azotanu fentikonazolu, substancji czynnej leku Gynoxin Uno, potwierdzają jego względne bezpieczeństwo przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. W badaniach toksyczności ostrej DL50 dla myszy wyniosła 3000 mg/kg mc. (doustnie) oraz około 1270 mg/kg mc. (dootrzewnowo), natomiast u szczurów DL50 wyniosła 3000 mg/kg mc. (doustnie), 750 mg/kg mc. (przezskórnie) oraz 309-440 mg/kg mc. (dootrzewnowo). Długoterminowe podawanie doustne przez 6 miesięcy w dawkach 40, 80 i 160 mg/kg mc./dobę wykazało dobrą tolerancję u szczurów i psów, z jedynie umiarkowanymi objawami toksyczności, takimi jak zwiększenie masy wątroby i przemijające podwyższenie aktywności AlAT. Badania mutagenności jednoznacznie wykluczyły działanie mutagenne fentikonazolu. Ponadto, testy na świnkach morskich, królikach oraz świniach karłowatych wykazały bardzo dobrą tolerancję miejscową, bez objawów uczulenia, fototoksyczności czy fotoalergii.
absorpcja ogólnoustrojowa, aktywność AlAT, aminotransferaza alaninowa, azotan fentikonazolu, badanie mutagenności, badanie toksyczności długoterminowej, badanie toksykologiczne, błona śluzowa pochwy, dystocja, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, fotoalergia, fototoksyczność, Gynoxin Uno, kapsułka dopochwowa, margines bezpieczeństwa, NOAEL, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie przezskórne, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, uczulenie
Leksykon leków
Działania niepożądane – Teriflunomide Zentiva 14 mg

Teriflunomid, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego o przebiegu rzutowym (RMS), wykazuje profil bezpieczeństwa oceniany na podstawie badań klinicznych z udziałem 2267 pacjentów, z medianą ekspozycji 672 dni. Najczęstsze działania niepożądane przy dawce 14 mg to ból głowy (15,7%), biegunka (13,6%), nudności (10,7%), łysienie (13,5%) oraz zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) (15%). Łysienie miało charakter łagodny do umiarkowanego, najczęściej rozlany, ustępujący u 87,1% pacjentów, jednak u dzieci i młodzieży częstość tego działania wzrasta do 22%. Zwiększenie aktywności AlAT (≤3-krotna wartość GGN) występowało u 8,0% pacjentów, głównie w pierwszych 6 miesiącach terapii, z możliwym powrotem do normy po odstawieniu leku. Teriflunomid może także podnosić ciśnienie tętnicze, z częstością skurczowego ciśnienia >140 mmHg u 19,9% pacjentów (vs 15,5% placebo) oraz nadciśnienia tętniczego jako częstego działania niepożądanego.
aktywność AlAT, aminotransferaza alaninowa, astenia, białe krwinki, biegunka, ból głowy, ciężka reakcja skórna, ciężkie zakażenie, ciśnienie tętnicze krwi, dyslipidemia, enzymy wątrobowe, kinaza kreatynowa, leflunomid, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, łysienie, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, mononeuropatia, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, nowotwór złośliwy, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie wątroby, parestezje, polekowe uszkodzenie wątroby, polineuropatia, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reumatoidalne zapalenie stawów, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane rzutowe, torbiel trzustki, zakażenie oportunistyczne, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie trzustki, zespół cieśni nadgarstka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pentasa

Podczas terapii produktem Pentasa 4 g należy wdrożyć ścisły nadzór u pacjentów z historią działań niepożądanych po sulfasalazynie. Szczególną uwagę zwraca się na wczesne wykrywanie ciężkich reakcji skórnych (SCAR), takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), które wymagają natychmiastowego odstawienia mesalazyny przy pierwszych objawach (wysypka, zmiany na błonach śluzowych). Ponadto, terapia powinna być przerwana w przypadku wystąpienia ostrych objawów nietolerancji, takich jak skurczowe bóle brzucha, ostry ból brzucha, gorączka, silny ból głowy oraz wysypka. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby konieczne jest monitorowanie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT), a u osób z ryzykiem nefrotoksyczności – regularne badania parametrów nerkowych, w tym stężenia kreatyniny i badania moczu. Współistniejące stosowanie leków nefrotoksycznych wymaga zwiększonej częstotliwości kontroli.
6-merkaptopuryna, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, astma oskrzelowa, azatiopryna, badanie fizykochemiczne moczu, ciężkie skórne działania niepożądane, czynność wątroby, działanie nefrotoksyczne, kamica układu moczowego, mesalazyna, obraz elektrokardiograficzny, ostry ból brzucha, palpitacje, parametry wątrobowe, rozmaz krwi obwodowej, skurczowy ból brzucha, stężenie kreatyniny, sulfasalazyna, tioguanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia hematologiczne, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Pioglitazon – Działania niepożądane

Pioglitazon, stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z których najczęstsze to obrzęki (6-9% pacjentów rocznie), przyrost masy ciała średnio o 2-3 kg w monoterapii oraz zwiększone ryzyko niewydolności serca, szczególnie w terapii skojarzonej z insuliną. Niewydolność serca występuje z częstością porównywalną do placebo w monoterapii, jednak u pacjentów ≥65 lat i przy jednoczesnym stosowaniu insuliny ryzyko to wzrasta istotnie (9,7% vs 4,0% u młodszych). Złamania kości są istotnym zagrożeniem, zwłaszcza u kobiet, z częstością 2,6% vs 1,7% w grupie kontrolnej, potwierdzoną w badaniu PROactive (5,1% vs 2,5%). Dodatkowo obserwuje się działania niepożądane ze strony układu oddechowego (zakażenia górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, duszność), nerwowego (zaburzenia czucia, ból głowy, zawroty głowy) oraz metabolicznego (hipoglikemia, niedokrwistość). Zwiększone ryzyko raka pęcherza moczowego (niezbyt często) oraz krwiomocz (często) wymaga szczególnej uwagi.
aminotransferaza alaninowa, anafilaksja, białkomocz, chlorowodorek pioglitazonu, cukromocz, cukrzyca typu 2, dehydrogenaza mleczanowa, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, fosfokinaza kreatynowa, hipoglikemia, krwiomocz, makroangiopatia, monoterapia, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, parestezja, pioglitazon, Pioglitazone Bioton, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, rak pęcherza moczowego, terapia skojarzona z insuliną, terapia skojarzona z metforminą, zaburzenie czucia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, złamanie kości, zwiększenie masy ciała
Leksykon substancji czynnych
Abirateron – Działania niepożądane

Abirateron, stosowany w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego z przerzutami, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych wynikający z mechanizmu blokowania produkcji androgenów. W badaniach klinicznych fazy 3 najczęściej obserwowano obrzęk obwodowy (23% vs. 17% placebo), hipokaliemię (18% vs. 8%), nadciśnienie tętnicze (22% vs. 16%) oraz zakażenia dróg moczowych i podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT). Cięższe działania niepożądane stopnia 3 i 4 wg CTCAE obejmowały hipokaliemię (6% vs. 1%), nadciśnienie (7% vs. 5%) i obrzęk obwodowy (1% vs. 1%). Hepatotoksyczność, manifestująca się wzrostem AlAT, AspAT i bilirubiny, występowała u około 6% pacjentów, głównie w pierwszych 3 miesiącach terapii, z koniecznością przerwania leczenia w przypadku wzrostu enzymów >5 x GGN lub bilirubiny >3 x GGN. W badaniach wykluczono pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby i serca, co ograniczało ryzyko poważnych powikłań.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analog LHRH, arytmia, biegunka, choroba serca, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, efekt mineralokortykosteroidowy, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niestrawność, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, osteoporoza, ostra niewydolność wątroby, posocznica, przerzut do wątroby, przewlekła choroba wątroby, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego z przerzutami, reakcja anafilaktyczna, stężenie całkowitej bilirubiny, supresja androgenowa, tachykardia, test czynnościowy wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenie krwotoczne, zakażenie dróg moczowych, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, złamanie, złamanie patologiczne, zmniejszenie frakcji wyrzutowej
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Micafungin Sandoz

Mykafungina wiąże się z ryzykiem istotnych zaburzeń czynności wątroby, w tym trzykrotnym wzrostem aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz bilirubiny całkowitej powyżej 3-krotnej górnej granicy normy. U pacjentów, zwłaszcza z ciężkimi zaburzeniami wątroby, przewlekłymi chorobami wątroby o charakterze przednowotworowym (marskość, zaawansowane włóknienie, wirusowe zapalenie), noworodków oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków hepatotoksycznych, konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów wątrobowych. W badaniach na szczurach obserwowano rozwój ognisk zmienionych hepatocytów i nowotworów wątrobowokomórkowych po ≥3 miesiącach terapii, co wymaga ostrożności klinicznej. W przypadku istotnego i utrzymującego się wzrostu enzymów wątrobowych zaleca się przerwanie leczenia. Dodatkowo, mykafungina może wywołać reakcje anafilaktyczne, ciężkie skórne reakcje złuszczające (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) oraz rzadko hemolizę, co wymaga natychmiastowego zaprzestania terapii i odpowiedniego postępowania.
AlAT, aminotransferaza alaninowa, AspAT, bilirubina całkowita, choroba nerek, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, dezoksycholan amfoterycyny B, hemoliza, hepatotoksyczność, itrakonazol, marskość wątroby, mykafungina, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nifedypina, nowotwór wątrobowokomórkowy, ostra hemoliza śródnaczyniowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja złuszczająca skóry, regeneracja adaptacyjna wątroby, syrolimus, toksyczna nekroliza naskórka, wirusowe zapalenie wątroby, włóknienie wątroby, wrodzony niedobór enzymatyczny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zmienione hepatocyty
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Entecavir Zentiva 1 mg

Entecavir Zentiva jest lekiem przeciwwirusowym stosowanym w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV) u pacjentów z aktywną replikacją wirusa. Wskazania do leczenia różnią się w zależności od wieku i stanu czynnościowego wątroby. U dorosłych z wyrównaną czynnością wątroby leczenie jest wskazane przy potwierdzonej aktywnej replikacji HBV, trwałym podwyższeniu aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) oraz histologicznie potwierdzonym stanie zapalnym i/lub zwłóknieniu wątroby, niezależnie od statusu antygenu HBeAg. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby leczenie wymaga szczególnego monitorowania. Entecavir jest także zalecany u dzieci i młodzieży w wieku 2 do poniżej 18 lat, którzy nie byli wcześniej leczeni analogami nukleozydów, mają wyrównaną czynność wątroby, aktywną replikację wirusa oraz podwyższoną aktywność AlAT lub umiarkowany do ciężkiego stan zapalny/zwłóknienie wątroby.
aminotransferaza alaninowa, analog nukleozydu, antygen HBeAg, badanie histologiczne, entekawir, entekawir jednowodny, laktoza jednowodna, lamiwudyna, leczenie WZW B, lek przeciwwirusowy, niewyrównana czynność wątroby, podwyższone AlAT, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, tabletka powlekana, wirus HBV, wyrównana czynność wątroby, zwłóknienie wątroby
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atazanavir Accord 150 mg

Analiza bezpieczeństwa stosowania Atazanaviru Accord (kapsułki 150 mg, 200 mg, 300 mg) opiera się na danych z badań klinicznych oraz doświadczeniach po wprowadzeniu do obrotu, uwzględniając dawki 400 mg raz na dobę oraz 300 mg z rytonawirem 100 mg raz na dobę. Najczęstsze działania niepożądane to nudności (20%), biegunka (10%) oraz żółtaczka (13% przy 400 mg atazanawiru; 19% przy 300 mg z rytonawirem), z żółtaczką i podwyższonym stężeniem bilirubiny całkowitej (do 87% pacjentów, w tym 37% stopnia 3-4) występującymi częściej w schemacie z rytonawirem. Zgłaszano także przypadki przewlekłej choroby nerek, szczególnie przy łącznym stosowaniu atazanawiru i rytonawiru, niezależnie od ekspozycji na tenofowir, co wymaga stałego monitorowania funkcji nerek. Działania niepożądane obejmują również wysypki (często), rzadziej poważne reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona, a także zaburzenia metaboliczne, w tym wzrost masy ciała i lipidów.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, atazanawir, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białkomocz, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa-Basedowa, ginekomastia, granulocyt obojętnochłonny, hiperbilirubinemia, kamica nerkowa, kinaza kreatynowa, krwiomocz, martwica kości, miopatia, nudności, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczny wykwit skórny, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zespół DRESS, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Budenofalk 2 mg/dawkę

Przedkliniczne badania toksyczności budezonidu wykazały istotne zmiany hematologiczne i immunologiczne u szczurów i psów przy dawkach porównywalnych do stosowanych u ludzi. U szczurów obserwowano spadek liczby leukocytów, zwłaszcza limfocytów, zanik grasicy i kory nadnerczy, a także zmniejszenie hematokrytu, hemoglobiny i erytrocytów po 104 tygodniach podawania. U psów stwierdzono zmniejszenie hematokrytu, wzrost aktywności fosfatazy zasadowej i aminotransferazy alaninowej (AlAT), zanik nadnerczy, hepatomegalię oraz zwiększoną zawartość tłuszczu w mięśniu sercowym. Budezonid nie wykazywał działania mutagennego w testach in vitro i in vivo, jednak w badaniach rakotwórczości u szczurów zaobserwowano zwiększoną częstość pierwotnych nowotworów wątroby (dawki 0,025 i 0,05 mg/kg mc./dobę), gwiaździaków (0,05 mg/kg mc./dobę) oraz guzów sutka (0,05 mg/kg mc./dobę), co może być związane z działaniem anabolicznym i obciążeniem metabolicznym wątroby przez glikokortykosteroidowe receptory.
aminotransferaza alaninowa, działanie immunosupresyjne, działanie teratogenne, eozynofil, erytrocyt, fosfataza zasadowa, glikokortykosteroid, grasica, gruczoł sutkowy, guz sutka, gwiaździak, hematokryt, hemoglobina, hepatomegalia, kora nadnerczy, leukocyt, limfocyt, neutrofil, pierwotny nowotwór wątroby, rozszczep podniebienia, układ limfatyczny, wada rozwojowa szkieletu, wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu, zanik nadnerczy
Leksykon leków
Działania niepożądane – SimvaHexal 20 20 mg

Profil bezpieczeństwa symwastatyny (SimvaHEXAL) został potwierdzony w dużych badaniach klinicznych, takich jak Heart Protection Study (HPS, n=20 536) oraz Scandinavian Simvastatin Survival Study (4S, n=4 444). W badaniu HPS, przy dawce 40 mg/dobę przez około 5 lat, odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił 4,8% w grupie leczonej symwastatyną i 5,1% w grupie placebo. Miopatia występowała rzadko (<0,1%), a podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3× ULN) obserwowano u 0,21% pacjentów na symwastatynie vs 0,09% w grupie placebo. W populacji pediatrycznej (wiek 10-17 lat, n=175) z rodzinną hipercholesterolemią heterozygotyczną profil bezpieczeństwa był zbliżony do placebo, jednak brak jest danych dotyczących długotrwałego (>1 rok) stosowania i wpływu na rozwój fizyczny i płciowy.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astenia, bezsenność, ból głowy, ból mięśni, choroba ścięgna, depresja, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, kurcz mięśni, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, parestezja, polekowa zmiana liszajowata, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rodzinna heterozygotyczna hipercholesterolemia, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zaburzenie pamięci, zaburzenie wzwodu, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zerwanie mięśnia, zespół nadwrażliwości, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Montelukast Bluefish Pharma 4 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa montelukastu wykazały, że substancja charakteryzuje się szerokim marginesem bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności ogólnej u zwierząt zaobserwowano przemijające zmiany biochemiczne, takie jak wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej oraz zmiany stężenia glukozy, fosforu i triglicerydów w surowicy, które pojawiały się przy narażeniu przekraczającym dawkę kliniczną ponad 17-krotnie, a u małp nawet ponad 232-krotnie (dawki do 150 mg/kg mc./dobę). Objawy toksyczne obejmowały zwiększone wydzielanie śliny, zaburzenia przewodu pokarmowego i równowagi elektrolitowej. W badaniach toksyczności ostrej nie odnotowano zgonów przy dawkach do 5000 mg/kg mc. u myszy i szczurów, co stanowiło dawkę 25 000 razy większą niż zalecana u dorosłych pacjentów (przy masie ciała 50 kg). Montelukast nie wykazał negatywnego wpływu na płodność i zdolność reprodukcyjną przy narażeniu ponad 24-krotnie większym niż kliniczne, choć u szczurów zaobserwowano nieznaczne zmniejszenie masy ciała potomstwa przy dawce 200 mg/kg mc./dobę (69-krotne narażenie). U królików stwierdzono zwiększoną częstość niepełnego kostnienia przy narażeniu ponad 24-krotnym.
aminotransferaza alaninowa, bariera łożyskowa, działanie fototoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, montelukast sodowy, narażenie ogólnoustrojowe, potencjał fototoksyczny, profil bezpieczeństwa, promieniowanie UVA, przewód pokarmowy, stężenie glukozy, toksyczność ogólna, toksyczność ostra, triglicerydy w surowicy krwi, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia kostnienia
Leksykon leków
Przedawkowanie – Atorvastatin Medical Valley 80 mg

Przedawkowanie atorwastatyny, dostępnej w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg (Atorvastatin Medical Valley), wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, choć nie istnieje specyficzny protokół leczenia. Postępowanie obejmuje leczenie objawowe oraz środki podtrzymujące funkcje życiowe, dostosowane do stanu klinicznego pacjenta. Kluczowe jest monitorowanie funkcji wątroby (aminotransferazy ALT, AST) ze względu na ryzyko hepatotoksyczności oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK) w celu wykrycia uszkodzenia mięśni, w tym ryzyka rabdomiolizy. Hemodializa jest nieskuteczna w usuwaniu atorwastatyny z organizmu z powodu wysokiego wiązania leku z białkami osocza.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, atorwastatyna, ból mięśniowy, dializoterapia, enzymy wątrobowe, funkcja wątroby, hemodializa, hepatotoksyczność, kinaza kreatynowa, klirens atorwastatyny, leczenie objawowe, mięśnie poprzecznie prążkowane, mioglobina, mioglobinuria, ostra niewydolność nerek, parametry wątrobowe, rabdomioliza, rozpad włókien mięśniowych, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie mięśni, wiązanie z białkami, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Pazopanib Pharmascience 400 mg

Leczenie pazopanibem, stosowanym w dawkach 200 mg i 400 mg w formie tabletek powlekanych, powinno być inicjowane wyłącznie przez lekarzy doświadczonych w terapii przeciwnowotworowej. Zalecana dawka w terapii raka nerkowokomórkowego (RCC) oraz mięsaka tkanek miękkich (STS) wynosi 800 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji dawki o 200 mg w zależności od tolerancji pacjenta, nie przekraczając maksymalnej dawki 800 mg. Przed i w trakcie leczenia konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby, a dawkowanie powinno być dostosowane do stopnia zaburzeń czynności wątroby: 800 mg/dobę przy łagodnych zaburzeniach, 200 mg/dobę przy umiarkowanych, natomiast stosowanie jest przeciwwskazane przy ciężkich zaburzeniach (bilirubina > 3 x GGN). U pacjentów z klirensem kreatyniny > 30 ml/min nie jest wymagane dostosowanie dawki, jednak brak danych klinicznych u osób z klirensem < 30 ml/min wymaga ostrożności.
aminotransferaza alaninowa, bilirubina, bilirubina bezpośrednia, biodostępność, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, czynność wątroby, działanie niepożądane, farmakokinetyka, górna granica normy, klirens kreatyniny, łagodne zaburzenie czynności wątroby, lek przeciwnowotworowy, mięsak tkanek miękkich, pazopanib, rak nerkowokomórkowy, tabletka powlekana, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Działania niepożądane – Vivacor 25 mg

Karwedylol, substancja czynna leku Vivacor, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które są zbliżone we wszystkich wskazaniach terapeutycznych, choć z pewnymi różnicami zależnymi od leczonej jednostki chorobowej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to niedociśnienie (w tym niedociśnienie ortostatyczne), niewydolność serca, bradykardia, zawroty głowy oraz bóle głowy. W fazie zwiększania dawki u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca może dojść do nasilenia objawów niewydolności i zatrzymania płynów. Częstość występowania niewydolności serca wynosiła 15,4% u pacjentów z dysfunkcją lewej komory po zawale mięśnia sercowego. Karwedylol może także powodować odwracalne pogorszenie funkcji nerek, szczególnie u chorych z niskim ciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną serca i uogólnioną chorobą naczyń. Ponadto, lek może wpływać na metabolizm glukozy, prowadząc do pogorszenia kontroli glikemii (hiperglikemia, hipoglikemia) u pacjentów z cukrzycą oraz ujawnienia niejawnej cukrzycy.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, chromanie przestankowe, cukrzyca, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, gammaglutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoglikemia, infekcja dróg moczowych, infekcja górnych dróg oddechowych, karwedylol, leukopenia, liszaj płaski, łuszczyca, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk płuc, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, pokrzywka, przewlekła niewydolność serca, regulacja glikemii, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, uogólniona choroba naczyń, wysypka alergiczna, zaburzenia erekcji, zaburzenia mikcji, zaburzenie czynności nerek, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie skóry, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Etonogestrel – Interakcje

Etonogestrel, stosowany w preparatach antykoncepcyjnych, podlega licznym interakcjom farmakokinetycznym i farmakodynamicznym, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Indukcja enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza cytochromu P450 (CYP), przez leki przeciwpadaczkowe (np. fenytoina, karbamazepina), antybiotyki (ryfampicyna) oraz preparaty ziołowe (dziurawiec zwyczajny) prowadzi do zwiększenia klirensu etonogestrelu, obniżenia jego stężenia w osoczu i ryzyka krwawień śródcyklicznych. Efekt indukcji pojawia się po kilku dniach, osiąga maksimum w ciągu kilku tygodni i utrzymuje się do 4 tygodni po odstawieniu induktora. Z kolei inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie etonogestrelu, choć kliniczne znaczenie tych interakcji jest niejednoznaczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV i HCV, które mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenia progestagenów, a w przypadku terapii HCV zawierającej ombitaswir/parytaprewir/rytonawir obserwuje się wzrost aktywności AlAT u pacjentek stosujących preparaty z etonogestrelem i etynyloestradiolem, co wymaga zmiany metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen.
aminotransferaza alaninowa, bosentan, cyklosporyna, dasabuwir, diltiazem, dopochwowy system terapeutyczny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy cytochromu P450, erytromycyna, etonogestrel, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, glekaprewir, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, rybawiryna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, środek plemnikobójczy, topiramat, układ krzepnięcia, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir
Leksykon substancji czynnych
żelazo – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Preparaty zawierające żelazo wymagają szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (zwłaszcza cholestazy), nerek oraz zaburzeniami wydzielania żółci, ze względu na ryzyko kumulacji pierwiastka i przedawkowania. Podawanie pozajelitowe jest przeciwwskazane przy aminotransferazach (ALT, AST) przekraczających 3-krotnie normę, szczególnie u pacjentów z porfirią późną skórną (PCT). Istotne jest monitorowanie reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaktycznych, zwłaszcza u osób z alergiami, chorobami immunologicznymi i zapalnymi. Podawanie dożylne wymaga nadzoru wykwalifikowanego personelu i obserwacji pacjenta przez minimum 30 minut po iniekcji. Należy unikać wypływu okołożylnego oraz zbyt szybkiej iniekcji, które mogą powodować podrażnienia skóry i epizody hipotensji. Preparaty żelaza nie powinny być stosowane u pacjentów z aktywną bakteriemią oraz ostrymi lub przewlekłymi zakażeniami.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bakteriemia, choroba Crohna, cukromocz, ferrytyna, glikemia, hiperkatabolizm, hipoglikemia, hiposyderemia, ketonuria, krwioplucie, niedokrwistość megaloblastyczna, parametry wątrobowe, porfiria późna skórna, pozajelitowe podawanie żelaza, pseudomelanoza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, receptor transferyny, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz tętnicy wieńcowej, test benzydynowy, toczeń rumieniowaty układowy, uchyłkowatość przewodu pokarmowego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wypływ okołożylny, wysycenie transferyny, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zwężenie odźwiernika, zwężenie oskrzeli
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Crohnax

Mesalazyna w postaci czopków Crohnax wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń hematologicznych, niewydolności wątroby i nerek. Zaleca się wykonywanie badań kontrolnych: morfologii krwi, aktywności aminotransferaz ALT i AST, stężenia kreatyniny oraz analizy moczu. Pierwsze badanie kontrolne powinno odbyć się 14 dni po rozpoczęciu terapii, następnie 2-3 razy w odstępach 4-tygodniowych, a przy prawidłowych wynikach co 3 miesiące. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, chorobami płuc (zwłaszcza astmą oskrzelową) oraz nadwrażliwością na sulfasalazynę.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, anemia, astma oskrzelowa, badanie czynnościowe wątroby, badanie moczu, ból głowy, choroba płuc, działanie nefrotoksyczne, kwas 5-aminosalicylowy, mesalazyna, nadwrażliwość na sulfasalazynę, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obraz krwi, osad moczu, ostry ból brzucha, parametr morfologiczny krwi, plamica, reakcja alergiczna, salicylan, siniak, skurcz mięśniowy, stężenie kreatyniny, układ oddechowy, wysypka skórna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne
Leksykon chorób i schorzeń
Autoimmunologiczne zapalenie wątroby – Diagnostyka i diagnoza

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AIH) to przewlekła choroba zapalna wątroby o podłożu immunologicznym, charakteryzująca się hipergammaglobulinemią, obecnością autoprzeciwciał (ANA, SMA, anty-LKM1, anty-LC1, anty-SLA/LP) oraz typowymi cechami histopatologicznymi, takimi jak zapalenie międzyzrazikowe (interface hepatitis) i nacieki limfoplazmatyczne. Diagnostyka AIH opiera się na wykluczeniu innych przyczyn chorób wątroby (wirusowe zapalenia, choroba alkoholowa, PBC, PSC, choroba Wilsona, NAFLD/NASH) oraz na kompleksowej ocenie klinicznej, laboratoryjnej i histopatologicznej. Typowy profil biochemiczny obejmuje podwyższone aminotransferazy (ALT, AST), które mogą przekraczać 50-krotnie górną granicę normy, podwyższony poziom IgG u około 85% pacjentów, łagodnie do umiarkowanie podwyższoną fosfatazę alkaliczną oraz zmiany w czynnikach krzepnięcia (INR) i albuminie. Biopsja wątroby jest niezbędna do potwierdzenia rozpoznania i oceny stopnia zaawansowania choroby, zwłaszcza w ostrych postaciach AIH, gdzie szybkie wdrożenie leczenia kortykosteroidami jest kluczowe dla poprawy rokowania.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bilirubina, biopsja wątroby, cholangiografia rezonansu magnetycznego, choroba alkoholowa wątroby, choroba Wilsona, elastografia wątroby, encefalopatia wątrobowa, fosfataza alkaliczna, hemochromatoza dziedziczna, hipergammaglobulinemia, immunoglobulina G, martwica hepatocytów, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, niedobór alfa-1-antytrypsyny, niewydolność wątroby, ostra niewydolność wątroby, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, polekowe uszkodzenie wątroby, przeciwciała przeciw mięśniom gładkim, przeciwciała przeciwjądrowe, przeciwciała przeciwmitochondrialne, rak wątroby, rezonans magnetyczny wątroby, tomografia komputerowa wątroby, ultrasonografia wątroby, wirusowe zapalenie wątroby
Leksykon substancji czynnych
Ambrysentan – Przeciwwskazania stosowania

Ambrysentan, stosowany w terapii nadciśnienia płucnego, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które lekarz musi uwzględnić przed rozpoczęciem leczenia preparatem Ambrisentan Accord. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, takie jak lecytyna sojowa (E 322, ok. 0,14 mg), barwnik czerwień Allura AC (E 129, ok. 0,08 mg) oraz laktoza jednowodna (ok. 37,5 mg). Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży ze względu na działanie teratogenne oraz podczas karmienia piersią z powodu ryzyka przenikania do mleka matki. U kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji, aby zapobiec ekspozycji płodu na lek. Ponadto, ambrysentan nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub gdy poziomy aminotransferaz AspAT i/lub AlAT przekraczają 3× górną granicę normy (3×GGN), ze względu na ryzyko nasilenia uszkodzenia wątroby.
ambrysentan, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antykoncepcja, czerwień Allura AC, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, idiopatyczne zwłóknienie płuc, karmienie piersią, laktoza jednowodna, lecytyna sojowa, marskość wątroby, nadciśnienie płucne, nadwrażliwość, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, substancja czynna, wada wrodzona, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Montelukast Bluefish 4 mg

Dane przedkliniczne montelukastu sodowego, substancji czynnej preparatu Montelukast Bluefish, wskazują na wysokie bezpieczeństwo stosowania leku. W badaniach toksyczności ogólnej u gryzoni zaobserwowano jedynie przemijające zmiany biochemiczne (AlAT, glukoza, fosfor, trójglicerydy) przy ekspozycji przekraczającej 17-krotność dawki klinicznej. U małp, najbliższych filogenetycznie człowiekowi, objawy toksyczne (zwiększone wydzielanie śliny, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, luźne stolce, zaburzenia elektrolitowe) pojawiły się dopiero przy dawce 150 mg/kg mc./dobę, co odpowiada ponad 232-krotnej ekspozycji klinicznej. W toksyczności ostrej nie odnotowano zgonów po podaniu dawek do 5000 mg/kg mc. u myszy i szczurów, co stanowi około 25 000-krotność dawki klinicznej u człowieka. Badania reprodukcyjne wykazały brak negatywnego wpływu na płodność i reprodukcję przy ekspozycji ponad 24-krotnie przekraczającej dawkę kliniczną, choć u szczurów przy dawce 200 mg/kg mc./dobę (69-krotność dawki klinicznej) odnotowano niewielkie zmniejszenie masy ciała potomstwa. U królików stwierdzono zwiększoną częstość niepełnego kostnienia przy ekspozycji powyżej 24-krotności dawki klinicznej, bez innych nieprawidłowości rozwojowych u szczurów.
aminotransferaza alaninowa, bariera łożyskowa, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, genotoksyczność, gospodarka wodno-elektrolitowa, montelukast sodowy, motoryka jelit, mutagenność, niepełne kostnienie, podrażnienie błony śluzowej, promieniowanie UVA, promieniowanie UVB, stężenie glukozy, test in vitro, test in vivo, toksyczność ostra, układ przywspółczulny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Voriconazole Fosun Pharma 200 mg

W terapii worykonazolem kluczowe jest dostosowanie dawkowania do wieku i masy ciała pacjenta oraz monitorowanie parametrów biochemicznych, zwłaszcza elektrolitów (hipokaliemia, hipomagnezemia, hipokalcemia). U dorosłych dawka nasycająca wynosi 6 mg/kg mc. co 12 godzin przez pierwsze 24 godziny, a dawka podtrzymująca 4 mg/kg mc. dwa razy na dobę. U dzieci w wieku 2 do <12 lat oraz młodzieży o masie ciała <50 kg dawka nasycająca to 9 mg/kg mc. co 12 godzin, a podtrzymująca 8 mg/kg mc. dwa razy na dobę. Terapia dożylna powinna trwać od 1 do 3 godzin z maksymalną szybkością 3 mg/kg mc./godzinę. Czas leczenia zależy od odpowiedzi klinicznej i mikologicznej, a w przypadku terapii długotrwałej powyżej 180 dni konieczna jest ocena stosunku korzyści do ryzyka. W przypadku nietolerancji dawki dożylnej 4 mg/kg mc. można ją zmniejszyć do 3 mg/kg mc. dwa razy na dobę.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analiza farmakokinetyczna, bilirubina całkowita, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, efawirenz, fenytoina, fosfataza zasadowa, hemodializa, immunosupresja, infuzja dożylna, interakcje lekowe, inwazyjne zakażenie grzybicze, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, marskość wątroby, metabolizm leku, neutropenia, niedobór odporności, niewydolność nerek, odpowiedź mikologiczna, parametry biochemiczne, profilaktyka przeciwgrzybicza, ryfabutyna, stan stacjonarny, stężenie kreatyniny, stężenie leku w osoczu, uszkodzenie wątroby, worykonazol, zaburzenia elektrolitowe, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitinib MSN

Sunitynib wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane i interakcje farmakokinetyczne. Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami lub inhibitorami CYP3A4, aby zapobiec zmienności stężenia leku w osoczu. W trakcie terapii obserwuje się często odwracalne zmiany dermatologiczne, ale także poważne reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Zgłaszano również ryzyko krwotoków, w tym z przewodu pokarmowego, układu oddechowego i mózgu, z ciężkimi przypadkami krwotoku płucnego u pacjentów z rakiem nerkowokomórkowym i guzami podścieliskowymi przewodu pokarmowego. W trakcie leczenia należy monitorować morfologię krwi, parametry krzepnięcia oraz ciśnienie tętnicze, gdyż sunitynib może powodować nadciśnienie tętnicze, zaburzenia hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość) oraz kardiomiopatię z obniżeniem frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF). Wydłużenie odstępu QT i ryzyko torsade de pointes wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z chorobami serca lub przyjmujących leki wpływające na rytm serca.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bezwzględna liczba neutrofili, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwioplucie, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, pioderma zgorzelinowa, przemijający napad niedokrwienny, rak nerkowokomórkowy, rumień wielopostaciowy, tętniak tętnicy, tętnicze zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie krwotoczne, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, żylne zdarzenie zakrzepowo-zatorowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefazolin TZF 1 g

Cefazolina, jako cefalosporyna I generacji, może wywoływać liczne działania niepożądane, które należy monitorować podczas terapii. Do najważniejszych należą reakcje alergiczne o różnym nasileniu, od łagodnych (rumień, pokrzywka, świąd) po zagrażający życiu szok anafilaktyczny wymagający natychmiastowej interwencji. W zakresie hematologicznym obserwuje się małopłytkowość, neutropenię, leukopenię, eozynofilię, granulocytozę oraz rzadko niedokrwistość hemolityczną. Cefazolina może również powodować zaburzenia krzepnięcia, szczególnie u pacjentów z niedoborem witaminy K lub innymi czynnikami ryzyka. Neurologicznie mogą wystąpić bóle głowy, zawroty, parestezje, stany pobudzenia, mioklonie i drgawki, zwłaszcza przy przedawkowaniu lub niewłaściwej dawce u chorych z niewydolnością nerek. W układzie pokarmowym najczęściej pojawiają się biegunka, nudności, wymioty, wzdęcia i bóle brzucha, a poważnym powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie jelit, wymagające natychmiastowego leczenia.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, cefalosporyna pierwszej generacji, Clostridioides difficile, drgawka, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gorączka polekowa, granulocytoza, kandydoza jamy ustnej, kandydoza pochwy, leukopenia, małopłytkowość, mioklonia, nadkażenie, neutropenia, niedobór witaminy K, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, pokrzywka, reakcja alergiczna, rumień, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, szok anafilaktyczny, utrata apetytu, wymioty, wzdęcie, zaburzenia krzepnięcia krwi, zakrzepica, zapalenie wątroby, zapalenie żyły, zawrót głowy, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Vasilip 40 mg

Profil bezpieczeństwa symwastatyny został oceniony w dużych, długoterminowych badaniach klinicznych, w tym HPS (n=20 536) i 4S (n=4444). W badaniu HPS, przy dawce 40 mg/dobę przez 5 lat, częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych była porównywalna z placebo (4,8% vs 5,1%). Miopatia występowała rzadko (<0,1%), a podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x ULN) obserwowano u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną, w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. Działania niepożądane obejmowały m.in. rzadką niedokrwistość, bardzo rzadką anafilaksję, zespół nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne (depresja, bezsenność), neurologiczne (neuropatia obwodowa, zaburzenia pamięci), zaburzenia widzenia, śródmiąższową chorobę płuc, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, miopatię, rabdomiolizę, a także rzadkie przypadki ginekomastii i zaburzeń erekcji. Zgłaszano również podwyższenie HbA1c i glukozy na czczo oraz przypadki cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie).
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, badanie kliniczne kontrolowane placebo, bezsenność, cukrzyca, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, ginekomastia, hemoglobina, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia rodzinna, hiperglikemia, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Biernackiego, ostra niewydolność nerek, parestezje, pokrzywka, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia pamięci, zapalenie mięśni, zapalenie mięśni i skóry, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśni, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Sulfasalazyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Stosowanie sulfasalazyny wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym ciężkich reakcji nadwrażliwości (np. DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz supresji szpiku kostnego prowadzącej do zakażeń, hemolizy i hepatotoksyczności. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, astmą oskrzelową oraz u osób z nawracającymi zakażeniami. Dawka 70 mg/kg mc./dobę może powodować stężenie sulfasalazyny we krwi na poziomie 50 μg/ml, co jest uważane za próg toksyczności. W przypadku wystąpienia objawów takich jak gorączka, limfadenopatia, wysypka, ból gardła, bladość, plamica lub żółtaczka, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i diagnostyka. Zaleca się rozważenie odczulania u pacjentów z łagodną nadwrażliwością, a w przypadku ciężkich reakcji – bezwzględne odstawienie leku.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, analiza moczu, astma oskrzelowa, badanie czynnościowe wątroby, chromatografia cieczowa, ciężkie zakażenie, dehydrogenaza glutaminianowa, DRESS, glikol propylenowy, hemoliza, hepatotoksyczność, histiocytoza hemofagocytarna, izoenzym kinazy kreatynowej, kamica nerkowa, limfadenopatia, makrocytoza, mesalazyna, mononukleoza rzekoma, naciek eozynofilowy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór kwasu foliowego, niedokrwistość hemolityczna, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, pełny obraz krwi, rozmaz krwinek białych, sulfasalazyna, supresja szpiku kostnego, tabletka dojelitowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie nerek, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zespół mononukleozopodobny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon substancji czynnych
Pazopanib – Interakcje

Pazopanib, jako inhibitor kinaz tyrozynowych metabolizowany głównie przez CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol 400 mg/dobę przez 5 dni) zwiększają ekspozycję na pazopanib (AUC o 66%, Cmax o 45%), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki do 400 mg/dobę. Podobny efekt obserwuje się przy stosowaniu lapatynibu (800 mg pazopanibu + 1500 mg lapatynibu), gdzie AUC i Cmax wzrastają o 50-60%. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, obniżają stężenia leku, co wymaga wyboru alternatywnych preparatów. Pazopanib hamuje również CYP1A2, 3A4, 2B6, 2C8, 2C9, 2C19 i 2E1 oraz indukuje CYP3A4, co przekłada się na wzrost ekspozycji na midazolam (AUC i Cmax o 30%) i paklitaksel (AUC o 26%, Cmax o 31%). Współistniejące stosowanie z substratami BCRP i P-gp wymaga ostrożności ze względu na hamowanie tych transporterów przez pazopanib i jego metabolity.
aminotransferaza alaninowa, antagonista receptora H2, białko oporności raka piersi, biodostępność, cetuksymab, dekstrometorfan, esomeprazol, farmakokinetyka, górna granica normy, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinaz tyrozynowych, inhibitor pompy protonowej, irynotekan, izoenzym CYP, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, lapatynib, midazolam, P-glikoproteina, paklitaksel, polimorfizm UGT1A1, polipeptyd transportujący aniony organiczne, ryfampicyna, SN-38, sok grejpfrutowy, statyna, symwastatyna, transferaza urydyno-difosforano-glukuronozylowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Etoricoxib Teva

Etorykoksyb, selektywny inhibitor COX-2, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego, takich jak perforacje, owrzodzenia i krwawienia (PUBs), które mogą prowadzić do zgonu. Ryzyko to jest zwiększone u pacjentów w podeszłym wieku, stosujących jednocześnie inne NLPZ lub kwas acetylosalicylowy oraz u osób z historią chorób przewodu pokarmowego. Ponadto, etorykoksyb może zwiększać ryzyko zdarzeń zakrzepowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, szczególnie przy wyższych dawkach i dłuższym czasie terapii. Zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki i najkrótszego możliwego okresu leczenia, a także regularną ocenę stanu pacjenta, zwłaszcza u osób z chorobą zwyrodnieniową stawów oraz podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym (np. nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca, doustny lek przeciwzakrzepowy, enzym wątrobowy, etorykoksyb, górny odcinek przewodu pokarmowego, hiperlipidemia, inhibitor cyklooksygenazy, kwas acetylosalicylowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie i krwawienie, perforacja, prostaglandyna nerkowa, selektywny inhibitor COX-2, synteza prostaglandyn, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvastatin Bluefish

Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii, której częstość występowania jest dawkozależna: 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę. Miopatia może prowadzić do rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek i bardzo rzadkimi zgonami. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów pochodzenia azjatyckiego, u których ryzyko miopatii przy dawce 40 mg wynosi 0,24%, oraz u osób z genotypem SLCO1B1 c.521T>C, zwłaszcza homozygot CC, u których ryzyko miopatii przy dawce 80 mg sięga 15%. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być monitorowana przed i w trakcie leczenia, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek >65 lat, płeć żeńska, niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, historia toksyczności statyn). W przypadku CK >5-krotnej normy lub nasilonych objawów mięśniowych należy przerwać leczenie.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferazy w surowicy, białko BCRP, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, danazol, fibrat, genotyp SLCO1B1, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lomitapid, mioglobinuria, miopatia, nietolerancja laktozy, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, powikłanie sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, żółtaczka
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Esseliv forte 300 mg

Fosfolipidy sojowe, a w szczególności polienylofosfatydylocholina (PPC) stanowiąca około 76% składu preparatu Esseliv forte, wykazują istotne działanie hepatoprotekcyjne poprzez integrację z błonami komórkowymi hepatocytów. Mechanizm ten prowadzi do odbudowy struktury i funkcji uszkodzonych błon, poprawiając ich płynność, elastyczność, giętkość, stabilność oraz przepuszczalność. W efekcie dochodzi do przyspieszenia eliminacji lipidów z hepatocytów, hamowania procesów włóknienia oraz normalizacji biochemicznych wskaźników uszkodzenia wątroby, takich jak AST, ALT i GGTP. PPC wykazuje szczególne powinowactwo do komórek wątrobowych, co umożliwia skuteczne przeciwdziałanie stłuszczeniu i zwłóknieniu wątroby, zwłaszcza w kontekście uszkodzeń wywołanych alkoholem etylowym i czterochlorkiem węgla (CCl₄).
alkohol etylowy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cholestaza, choroba wątroby, czterochlorek węgla, działanie przeciwzwłóknieniowe, fosfolipid sojowy, galaktozamina, gamma-glutamylotransferaza, hepatocyt, kolagenaza, komórka gwiaździsta, płynność błony komórkowej, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, polienylofosfatydylocholina, regeneracja hepatocytów, stłuszczenie wątroby, włóknienie, zastój żółci, zwłóknienie wątroby
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tobramycin B. Braun 3 mg/ml

Tobramycyna, aminoglikozydowy antybiotyk, charakteryzuje się istotnym ryzykiem ototoksyczności i nefrotoksyczności, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek (stężenie kreatyniny, mocznika, analiza moczu), słuchu oraz równowagi u pacjentów. Toksyczność jest szczególnie nasilona u osób z istniejącą niewydolnością nerek, podczas długotrwałej terapii, przy przekraczaniu zalecanych dawek, a także u pacjentów stosujących jednocześnie inne leki ototoksyczne lub nefrotoksyczne. Ototoksyczność objawia się zawrotami głowy, zaburzeniami równowagi, szumami usznymi oraz nieodwracalną utratą słuchu, początkowo w zakresie wysokich częstotliwości. Nefrotoksyczność manifestuje się wzrostem stężenia kreatyniny i azotu w surowicy, oligurią, wałeczkomoczem, białkomoczem, a w ciężkich przypadkach ostrą niewydolnością nerek. Ponadto, tobramycyna może wywoływać neurotoksyczność, w tym parestezje, drżenia mięśni, drgawki oraz blokadę nerwowo-mięśniową prowadzącą do porażenia mięśni oddechowych.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk aminoglikozydowy, białkomocz, bilirubina, blokada nerwowo-mięśniowa, cierpnięcie skóry, dehydrogenaza mleczanowa, drgawka, drżenie mięśni, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, granulocytopenia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kreatynina, leukocytoza, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nefrotoksyczność, niedokrwistość, oliguria, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, parestezja, porażenie mięśni oddechowych, rumień wielopostaciowy, senność, szum uszny, tobramycyna, trombocytopenia, utrata słuchu, wałeczkomocz, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie równowagi, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapin Krka

Olanzapin Krka wykazuje opóźniony początek działania, z poprawą stanu klinicznego obserwowaną po kilku dniach lub tygodniach terapii, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów. Lek nie jest zalecany u osób z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem ze względu na dwukrotnie wyższe ryzyko śmiertelności (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotnie większą częstość incydentów naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo), niezależnie od dawki (średnia 4,4 mg/dobę) i czasu leczenia. U pacjentów z chorobą Parkinsona olanzapina nie wykazała skuteczności w leczeniu psychozy, a wręcz nasilała objawy parkinsonizmu i omamy. Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) jest poważnym powikłaniem, objawiającym się m.in. hipertermią, sztywnością mięśni i niestabilnością autonomiczną, wymagającym natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto, olanzapina może indukować hiperglikemię i zaostrzenie cukrzycy, co wymaga monitorowania glikemii (przed leczeniem, po 12 tygodniach i następnie corocznie) oraz masy ciała (przed leczeniem, po 4, 8, 12 tygodniach i kwartalnie). Monitorowanie lipidów jest zalecane przed terapią, po 12 tygodniach i co 5 lat.
agonista dopaminy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy wątrobowe, benzodiazepiny, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, działanie antycholinergiczne, fosfokinaza kreatynowa, granulocyty obojętnochłonne, hipereozynofilia, hiperglikemia, krążenie mózgowe, kwasica ketonowa, leukocyty, nagły zgon sercowy, neutropenia, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, odstęp QTc, otępienie, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późne dyskinezy, prolaktyna, rabdomioliza, sedacja, udar niedokrwienny, zapalenie wątroby, zespół wydłużonego QT, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Doxium 500 500 mg

Doxium 500 zawiera wapnia dobasylan w dawce 500 mg i jest stosowany w formie kapsułek twardych. Lek może powodować działania niepożądane o różnej częstości występowania, klasyfikowane według MedDRA. Szczególnie istotne są bardzo rzadkie, ale poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza (<1/10 000), która wymaga natychmiastowego odstawienia leku ze względu na ryzyko ciężkich infekcji. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) obserwuje się reakcje nadwrażliwości, w tym wysypkę, świąd, pokrzywkę i obrzęk twarzy, a bardzo rzadko (<1/10 000) reakcję anafilaktyczną stanowiącą zagrożenie życia. Często (≥1/100 do <1/10) występują bóle głowy, zawroty głowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, biegunka, wymioty) oraz bóle mięśniowo-stawowe, które zwykle ustępują po przerwaniu terapii.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie skóry, aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, bóle mięśniowo-stawowe, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dreszcze, dysfagia, gorączka, granulocyty obojętnochłonne, kapsułki twarde, leukopenia, nadwrażliwość, neutropenia, nudności, obrzęk twarzy, odwodnienie, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja anafilaktyczna, świąd, układ mięśniowo-szkieletowy, układ nerwowy, wapnia dobasylan, wymioty, wysypka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hematologiczne, zawroty głowy, zmęczenie
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rulid 150 mg

Roksytromycyna, makrolidowy antybiotyk stosowany w dawce 150 mg (Rulid), może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które wymagają uważnego monitorowania pacjenta podczas terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, niestrawność i biegunka (często ≥1/100 do <1/10). Istotnym powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego wywołane przez Clostridium difficile (częstość nieznana). Ponadto obserwuje się zaburzenia hematologiczne, w tym eozynofilię (niezbyt często ≥1/1000 do <1/100), agranulocytozę, neutropenię i trombocytopenię (częstość nieznana). Roksytromycyna może także indukować poważne reakcje immunologiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny (częstość nieznana), oraz zaburzenia psychiczne, takie jak omamy i stan splątania. Wśród działań neurologicznych wymienia się zawroty głowy i bóle głowy (niezbyt często), parestezje, zaburzenia smaku i węchu (częstość nieznana).
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk makrolidowy, biegunka, ból głowy, brak smaku, Clostridium difficile, eozynofilia, fosfataza zasadowa, krwawa biegunka, nadkażenie, neutropenia, niedosłuch, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, parosmia, plamica, pokrzywka, przemijająca głuchota, roksytromycyna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skurcz oskrzeli, stan splątania, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Floxamic Neo 5,00 mg/mL

Floxamic Neo, zawierający moksyfloksacynę w stężeniu 5 mg/ml w formie kropli do oczu, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi na 2252 pacjentach, stosowanymi do 8 razy na dobę, najczęściej 3 razy dziennie. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były miejscowe podrażnienie i ból oka (1-2%), które miały łagodny przebieg u 96% pacjentów. Inne działania niepożądane obejmowały rzadkie zmniejszenie stężenia hemoglobiny, reakcje alergiczne o nieznanej częstości, bóle głowy (≥0,1%), parestezje, zawroty głowy, a także różnorodne zaburzenia okulistyczne, takie jak punkcikowate zapalenie rogówki, suchość, krwawienia spojówkowe, obrzęki i zmętnienia rogówki. Występowały również rzadkie objawy ze strony układu oddechowego, żołądkowo-jelitowego i wątroby, a także reakcje skórne o charakterze alergicznym. Profil bezpieczeństwa u dzieci i noworodków jest zbliżony do dorosłych, z podrażnieniem i bólem oka występującymi z częstością 0,9%.
alergia oczna, aminotransferaza alaninowa, ból głowy, ból oka, choroba rogówki, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, fluorochinolon, gammaglutamylotransferaza, hemoglobina, kołatanie serca, kortykosteroid, krwawienie spojówkowe, moksyfloksacyna, naciek rogówki, nadwrażliwość, nadżerka rogówki, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk oka, obrzęk powieki, obrzęk rogówki, parestezja, podrażnienie oka, pokrzywka, przekrwienie oka, punkcikowate zapalenie rogówki, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, suchość oka, świąd oka, światłowstręt, wewnętrzne zapalenie oka, wrzodziejące zapalenie rogówki, wymioty, wysypka, zaburzenie smaku, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapaść sercowo-naczyniowa, zawrót głowy, zerwanie ścięgna, złóg rogówki, zmętnienie rogówki
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Abiraterone STADA 250 mg

Abiraterone STADA jest wskazany w leczeniu hormonowrażliwego (mHSPC) oraz opornego na kastrację (mCRPC) raka gruczołu krokowego z przerzutami, podawany w dawce 1000 mg raz na dobę na czczo (4 × 250 mg lub 2 × 500 mg). Terapia wymaga jednoczesnego stosowania glikokortykosteroidów: 5 mg prednizonu/prednizolonu na dobę w mHSPC oraz 10 mg w mCRPC. U pacjentów bez kastracji chirurgicznej konieczne jest kontynuowanie farmakologicznej kastracji analogami LHRH. Monitorowanie parametrów biochemicznych obejmuje aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) przed leczeniem, co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, następnie co miesiąc, ciśnienie tętnicze, stężenie potasu (utrzymywane ≥ 4,0 mM) oraz objawy retencji płynów co miesiąc. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ryzykiem zastoinowej niewydolności serca, monitorując ich co 2 tygodnie przez 3 miesiące, a następnie co miesiąc.
abirateron, aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analog gonadoliberyny, ciśnienie tętnicze, glikokortykosteroid, gonadoliberyna, hepatotoksyczność, hipokaliemia, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego z przerzutami, kastracja chirurgiczna, kastracja farmakologiczna, mineralokortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, octan abirateronu, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego z przerzutami, prednizolon, prednizon, retencja płynów, skala Child-Pugh, stężenie potasu, substancja czynna, testy czynnościowe wątroby, toksyczność lekowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Trabectedin EVER PHARMA

Stosowanie trabektedyny wymaga rygorystycznego monitorowania parametrów czynnościowych wątroby i nerek, ze względu na ryzyko zwiększonej toksyczności przy zaburzeniach tych narządów. Przeciwwskazaniem jest m.in. stężenie bilirubiny w surowicy powyżej normy oraz klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min w monoterapii i poniżej 60 ml/min w terapii skojarzonej. Należy systematycznie kontrolować morfologię krwi, zwłaszcza liczbę neutrofili i płytek krwi, ze względu na częste występowanie neutropenii 3. i 4. stopnia oraz trombocytopenii. Profilaktyka przeciwwymiotna z zastosowaniem kortykosteroidów, np. deksametazonu, jest standardem poprawiającym tolerancję leczenia. Istotne jest także monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK), gdyż jej wzrost powyżej 2,5-krotności górnej granicy normy wiąże się z ryzykiem rabdomiolizy, wymagającej natychmiastowego leczenia wspomagającego i przerwania terapii.
aktywność kinazy kreatynowej, albumina w surowicy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bilirubina, cewnik do żyły centralnej, choroba wątroby, deksametazon, doksorubicyna liposomalna, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, klirens kreatyniny, morfologia krwi, nadwrażliwość, neutrofile, neutropenia, niedociśnienie, płytki krwi, profilaktyka przeciwwymiotna, rabdomioliza, trombocytopenia, wynaczynienie, zespół przesiąkania włośniczek