izoenzym cytochromu P450
Izoenzymy cytochromu P450 (CYP450) to grupa białek enzymatycznych uczestniczących w metabolizmie wielu substancji, zarówno endogennych, jak i ksenobiotyków. Występują głównie w wątrobie, ale można je znaleźć również w jelitach, płucach, nerkach i innych tkankach. Każdy izoenzym ma unikalną strukturę i specyficzność substratową.
W rodzinie CYP450 wyróżnia się wiele izoenzymów, z których najważniejsze klinicznie to CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP2E1 i CYP3A4. CYP3A4 jest najbardziej rozpowszechniony i odpowiada za metabolizm około 50% stosowanych obecnie leków. Genetyczny polimorfizm izoenzymów CYP450 jest przyczyną różnic międzyosobniczych w metabolizmie leków.
Izoenzymy CYP450 odgrywają kluczową rolę w interakcjach lekowych. Indukcja lub inhibicja tych enzymów może znacząco wpływać na stężenie leków w organizmie, prowadząc do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej lub nasilenia działań niepożądanych. Wiedza o metabolizmie leków przez poszczególne izoenzymy jest niezbędna przy planowaniu farmakoterapii, szczególnie u pacjentów przyjmujących wiele leków jednocześnie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmizek HCT 80 mg + 12,5 mg
Telmizek HCT, zawierający telmisartan i hydrochlorotiazyd, wykazuje odrębne profile farmakokinetyczne obu substancji czynnych, bez wzajemnego wpływu na ich parametry u zdrowych osób. Telmisartan osiąga maksymalne stężenie w osoczu w 0,5-1,5 godziny, z biodostępnością zależną od dawki (42% dla 40 mg, 58% dla 160 mg) i nieliniową farmakokinetyką, charakteryzującą się ponadproporcjonalnym wzrostem Cmax i AUC. Wiązanie z białkami osocza przekracza 99,5%, a objętość dystrybucji wynosi około 500 litrów. Metabolizowany jest wyłącznie przez sprzęganie do farmakologicznie nieaktywnego acyloglukuronidu, bez udziału cytochromu P450. Eliminacja następuje głównie drogą żółciową (>97%), z okresem półtrwania ponad 20 godzin i całkowitym klirensem osoczowym przekraczającym 1500 ml/min. Hydrochlorotiazyd osiąga Cmax po 1-3 godzinach, ma biodostępność około 60%, wiąże się z białkami osocza w 68%, nie ulega metabolizmowi i jest wydalany niemal całkowicie w postaci niezmienionej przez nerki, z klirensem nerkowym 250-300 ml/min i okresem półtrwania 10-15 godzin (wydłużonym do 34 godzin u pacjentów z niewydolnością nerek). Farmakokinetyka hydrochlorotiazydu jest liniowa.
acyloglukuronid, biodostępność telmisartanu, eliminacja z kałem, glikoproteina alfa-1, hemodializa, izoenzym cytochromu P450, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kumulacja w osoczu, niedociśnienie ortostatyczne, nieliniowa farmakokinetyka, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, stężenie maksymalne, substancja czynna, telmisartan i hydrochlorotiazyd, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie żółciowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Linorion 25 mg
Lenalidomid jest lekiem podawanym doustnie w formie mieszaniny racemicznej enancjomerów S(-) i R(+), z szybkim wchłanianiem i osiąganiem Cmax w 0,5-2 godziny po podaniu. Wchłanianie jest liniowo zależne od dawki, a wielokrotne dawkowanie nie powoduje kumulacji. Spożycie posiłków wysokotłuszczowych i wysokokalorycznych obniża AUC o około 20% i Cmax o 50%, jednak w badaniach klinicznych lek podawano niezależnie od posiłku. Lenalidomid wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (23-29%) i jest obecny w spermie w śladowych ilościach (<0,01% dawki). Metabolizm nie obejmuje enzymów cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z inhibitorami tych enzymów. Lek nie jest substratem ani inhibitorem wielu transporterów błonowych, co dodatkowo ogranicza potencjalne interakcje.
BCRP, białko oporności wielolekowej, bilirubina całkowita, BSEP, Cmax, cytochrom P450, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lenalidomid, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP, okres półtrwania, szpiczak mnogi, transferaza UDP-glukuronylowa, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wzór Cockcrofta-Gaulta, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Linezolid Kabi 2 mg/ml
Linezolid Kabi, jako odwracalny, nieselektywny inhibitor monoaminooksydazy (IMAO), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie linezolidu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, opioidy serotoninergiczne), co może prowadzić do zespołu serotoninowego – stanowiącego zagrożenie życia. Ponadto, linezolid nasila efekt wazopresyjny pseudoefedryny i fenylopropanolaminy, powodując wzrost ciśnienia skurczowego o 30-40 mmHg (w porównaniu do 11-15 mmHg po samym linezolidzie). Zaleca się stopniowe dostosowywanie dawek leków wazopresyjnych i monitorowanie ciśnienia tętniczego. Interakcje z pokarmami bogatymi w tyraminę (dojrzałe sery, wyciągi z drożdży, sos sojowy) mogą potencjalnie zwiększać ciśnienie tętnicze, choć dawki tyramin poniżej 100 mg nie wykazały istotnego wpływu. Ryfampicyna obniża Cmax linezolidu o 21% i AUC o 32%, co może wymagać monitorowania skuteczności terapii, natomiast warfaryna w połączeniu z linezolidem powoduje 10% spadek maksymalnych wartości INR i 5% AUC dla INR, co wymaga ścisłej kontroli parametrów krzepnięcia.
cytochrom P450, dekstrometorfan, działanie wazopresyjne, fenylopropanolamina, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja serotoninergiczna, izoenzym cytochromu P450, lek serotoninergiczny, lek wazopresyjny, linezolid, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nieselektywny inhibitor monoaminooksydazy, ośrodkowy układ nerwowy, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, receptor dopaminergiczny, ryfampicyna, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, stężenie stacjonarne, tyramina, warfaryna, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Areplex 75 mg
Klopidogrel, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2C19, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Jednoczesne stosowanie z lekami wpływającymi na hemostazę, takimi jak doustne antykoagulanty (np. warfaryna), inhibitory glikoprotein IIb/IIIa, kwas acetylosalicylowy (ASA), heparyna, leki trombolityczne oraz NLPZ (w tym selektywne inhibitory COX-2) zwiększa ryzyko krwawień i wymaga ostrożności oraz monitorowania pacjenta. Szczególnie niezalecane jest łączenie klopidogrelu z warfaryną ze względu na wysokie ryzyko krwawień, mimo braku wpływu na farmakokinetykę S-warfaryny i INR. Ponadto, selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) oraz alkohol etylowy mogą nasilać działanie przeciwpłytkowe klopidogrelu, co również zwiększa ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego.
agonista opioidowy, agregacja płytek, antagonista GPIIb/IIIa, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, CYP2C19, doustny antykoagulant, efekt addycyjny, ekspozycja na rozuwastatynę, hemostaza, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor glikoprotein IIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, kwas acetylosalicylowy, lek blokujący receptory H2, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpłytkowy, lek rozszerzający naczynia wieńcowe, lek trombolityczny, lek zobojętniający, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostry zespół wieńcowy, powikłanie krwotoczne, selektywny inhibitor COX-2, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, substrat CYP2C8, wskaźnik INR, zakażenie HIV - Leksykon leków
Interakcje leku – Olmesartan LEK-AM 40 mg
Olmesartan medoksomil, jako antagonista receptora angiotensyny II, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest unikanie podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, innych antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu, ze względu na zwiększone ryzyko niedociśnienia tętniczego, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. Również łączenie olmesartanu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu lub zamiennikami soli zawierającymi potas może prowadzić do hiperkaliemii, co wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe olmesartanu i zwiększać ryzyko ostrej niewydolności nerek, dlatego konieczne jest monitorowanie czynności nerek i zapewnienie odpowiedniego nawodnienia pacjenta. Chlorowodorek kolesewelamu zmniejsza ekspozycję olmesartanu, dlatego zaleca się podawanie olmesartanu co najmniej 4 godziny przed kolesewelamem.
antagonista receptora angiotensyny II, biodostępność olmesartanu, chlorowodorek kolesewelamu, cytochrom P450, działanie hipotensyjne, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakodynamika warfaryny, farmakokinetyka olmesartanu, hiperkaliemia, inhibitor ACE, izoenzym cytochromu P450, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwnadciśnieniowy, lek zobojętniający kwas solny, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okres półtrwania, olmesartan medoksomil, oporne nadciśnienie tętnicze, ostra niewydolność nerek, podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron, przesączanie kłębuszkowe, stężenie potasu w surowicy, terapia skojarzona, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wodorotlenek glinowo-magnezowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Azculem 25 mg/ml
Azacytydyna, substancja czynna leku Azculem, podawana podskórnie w dawce 75 mg/m² wykazuje szybkie wchłanianie z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) około 750 ± 403 ng/ml po 0,5 godziny. Biodostępność podskórna wynosi około 89% w porównaniu do podania dożylnego. Parametry farmakokinetyczne, takie jak AUC i Cmax, są proporcjonalne do dawki w zakresie 25-100 mg/m². Średni okres półtrwania (t½) po podaniu podskórnym wynosi 41 ± 8 minut, a klirens układowy po podaniu dożylnym to 147 ± 47 l/h. Azacytydyna jest metabolizowana głównie przez deaminazę cytydynową i ulega samoistnej hydrolizie, bez udziału enzymów cytochromu P450, UGT, SULT czy GST, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydaleniem 50-85% dawki w moczu, a kumulacja leku nie występuje przy podawaniu wielokrotnym.
azacytydyna, biodostępność bezwzględna, całkowita remisja, ciężkie zaburzenie czynności nerek, deaminaza cytydyny, ekspozycja osoczowa, frakcja S9 wątroby, hodowla hepatocytów, hydroliza samoistna, izoenzym cytochromu P450, klirens, klirens układowy, łagodne zaburzenie czynności nerek, maksymalne stężenie w osoczu, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, nawrót molekularny, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, ostra białaczka szpikowa, parametr farmakokinetyczny, podanie dożylne, podanie podskórne, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm deaminazy cytydynowej, sulfotransferaza, transferaza glutationowa, UDP-glukuronozylotransferaza, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zespół mielodysplastyczny, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Interakcje leku – Bromox 6 mg
Bromazepam, będący pochodną benzodiazepiny, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z opioidami, które mogą prowadzić do nasilonego uspokojenia, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu, zwłaszcza u osób starszych; zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki bromazepamu przez możliwie najkrótszy czas. Alkohol etylowy wykazuje efekt addytywny z bromazepamem, nasilając depresję OUN i ryzyko poważnych powikłań, dlatego jego spożycie jest bezwzględnie przeciwwskazane. Ponadto, bromazepam nasila działanie sedatywne neuroleptyków, innych leków przeciwlękowych, niektórych przeciwdepresyjnych, przeciwdrgawkowych oraz przeciwhistaminowych blokujących receptor H1, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawkowania.
alkohol etylowy, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, beta-adrenolityk, cymetydyna, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dysfagia, enzym CYP3A4, fluwoksamina, funkcja psychomotoryczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu CYP1A2, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, neuroleptyk, opioid, pochodna benzodiazepiny, propranolol, uspokojenie polekowe, uzależnienie psychiczne, zaburzenie koordynacji ruchowej - Leksykon leków
Skład i postać leku – Terbinafine Aurobindo 250 mg
Terbinafine Aurobindo to doustny lek przeciwgrzybiczy zawierający 250 mg terbinafiny (chlorowodorek terbinafiny 281,250 mg) z grupy alliloamin (kod ATC: D01BA02). Mechanizm działania polega na hamowaniu enzymu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do deficytu ergosterolu i kumulacji skwalenu w komórkach grzyba, skutkując ich śmiercią. Lek wykazuje szerokie spektrum działania przeciw dermatofitom, pleśniom oraz grzybom dimorficznym, a na drożdżaki działa grzybobójczo lub grzybostatycznie. Po podaniu doustnym terbinafina szybko się wchłania (okres półtrwania wchłaniania 0,8 h), osiągając maksymalne stężenie w osoczu 0,97 μg/ml po 2 godzinach, z wysokim wiązaniem białkowym (99%). Aktywne stężenia utrzymują się w tkankach docelowych (skóra, paznokcie, włosy) przez 15-20 dni po zakończeniu terapii. Metabolizm odbywa się głównie przez izoenzymy CYP450 (CYP2C9, CYP1A2, CYP3A4, CYP2C8, CYP2C19), a okres półtrwania eliminacji wynosi 17 godzin. Biodostępność wynosi około 80%, niezależnie od przyjmowania pokarmu. U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby może dochodzić do kumulacji leku.
alliloamina, biodostępność, biotransformacja, ból nadbrzusza, celuloza mikrokrystaliczna, chlorowodorek terbinafiny, cytochrom P450, dermatofity, dysfagia, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, epoksydaza skwalenu, hypromeloza, izoenzym cytochromu P450, karboksymetyloskrobia sodowa, krzemionka koloidalna bezwodna, łój skórny, mieszek włosowy, osocze krwi, płytka paznokciowa, skóra właściwa, stearynian magnezu, terbinafina, warstwa rogowa naskórka, węgiel aktywowany - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sunitinib G.L. Pharma 12,5 mg
Sunitynib wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach od 25 do 100 mg, z proporcjonalnym wzrostem AUC i Cmax. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po 6-12 godzinach (tmax), a stan równowagi farmakokinetycznej (steady-state) osiągany jest po 10-14 dniach, przy łącznym stężeniu leku i jego aktywnego metabolitu w zakresie 62,9-101 ng/ml. Sunitynib i jego podstawowy czynny metabolit wykazują wysokie wiązanie z białkami osocza (odpowiednio 95% i 90%) oraz dużą pozorną objętość dystrybucji (2230 l), co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek nowotworowych. Metabolizm leku odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, a eliminacja następuje przede wszystkim z kałem (61%) oraz w mniejszym stopniu przez nerki (16%). Okres półtrwania sunitynibu wynosi 40-60 godzin, a jego metabolitu 80-110 godzin, co sprzyja utrzymaniu stabilnych stężeń terapeutycznych podczas długotrwałej terapii.
białko oporności raka piersi, białko osocza, dezetylosunitynib, eskalacja dawki, induktor CYP3A4, izoenzym CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugh, klirens kreatyniny, klirens sunitynibu, liniowość farmakokinetyczna, maksymalna tolerowana dawka, maksymalne stężenie w osoczu, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole powierzchni ciała, populacyjna analiza farmakokinetyczna, pozorny klirens, proces ADME, schyłkowa niewydolność nerek, stała Ki, stan równowagi, substrat BCRP - Leksykon leków
Interakcje leku – Venlafaxine Aurovitas 37,5 mg
Wenlafaksyna wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście ryzyka zespołu serotoninowego. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie nieodwracalnych, nieselektywnych inhibitorów MAO (np. fenelzyna) z wenlafaksyną, z zachowaniem co najmniej 14-dniowego odstępu po zakończeniu IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz 7-dniowego odstępu po zakończeniu wenlafaksyny przed IMAO. Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) również są przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego, choć odstępy czasowe mogą być krótsze. Ponadto, odwracalne, nieselektywne IMAO, takie jak linezolid, nie powinny być stosowane jednocześnie z wenlafaksyną. Współistniejące stosowanie leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, tryptany, tramadol, fentanyl, ziele dziurawca) wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta, zwłaszcza na początku terapii i po zwiększeniu dawki. Alkohol nasila depresyjne działanie wenlafaksyny na ośrodkowy układ nerwowy, zwiększając ryzyko działań niepożądanych i pogorszenia stanu psychicznego, dlatego jego spożycie jest niewskazane.
antagonista dopaminy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, błękit metylenowy, farmakodynamika, farmakokinetyka wenlafaksyny, hipertermia, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym cytochromu P450, klirens doustny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, lek wydłużający odstęp QTc, linezolid, moklobemid, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, ośrodkowy układ nerwowy, torsade de pointes, układ serotoninergiczny, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gribero 150 mg
Dabigatran eteksylan, prolek podawany doustnie w preparacie Gribero, ulega szybkiej i całkowitej konwersji do aktywnej postaci dabigatranu, z bezwzględną dostępnością biologiczną około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych ochotników, natomiast w okresie pooperacyjnym czas ten wydłuża się do około 6 godzin, co jest związane z wpływem znieczulenia ogólnego, porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego oraz skutków zabiegu chirurgicznego. Dabigatran wiąże się z białkami osocza w niewielkim stopniu (34-35%), a jego objętość dystrybucji wynosi 60-70 L, wskazując na umiarkowaną dystrybucję tkankową. Lek jest wydalany głównie przez nerki (85% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania u osób starszych wynoszącym około 11-14 godzin, który ulega wydłużeniu przy niewydolności nerek. Wchłanianie i biodostępność są istotnie zależne od integralności kapsułki HPMC, a przyjęcie peletek bez otoczki zwiększa biodostępność o 37-75%.
acyloglukuronid, białko osocza, białko transportowe P-gp, biodostępność dabigatranu, dabigatran eteksylan, dystrybucja tkankowa, działanie przeciwzakrzepowe, esteraza, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens dabigatranu, niewydolność nerek, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przepływ dializatu, przesączanie kłębuszkowe, stężenie osoczowe, stosunek PK/PD, zaburzenie czynności nerek, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Aporoza 40 mg
Rozuwastatyna jest substratem transporterów wątrobowych OATP1B1 i BCRP, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Leki hamujące te transportery, takie jak cyklosporyna (7,1-krotny wzrost AUC), sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir (7,4-krotny wzrost AUC), darolutamid (5,2-krotny wzrost AUC) czy regorafenib (3,8-krotny wzrost AUC), znacząco zwiększają ekspozycję na rozuwastatynę, co wymaga istotnej redukcji dawki (np. rozpoczęcie od 5 mg/dobę). Inhibitory proteazy (atazanawir 300 mg/rytonawir 100 mg) podnoszą AUC około 3-krotnie, a gemfibrozyl 600 mg BID podwaja Cmax i AUC, co wyklucza stosowanie rozuwastatyny w dawce 40 mg z fibratami. Interakcje z układem cytochromu P450 są minimalne, a rozuwastatyna nie wykazuje istotnego wpływu na izoenzymy CYP.
antagonista witaminy K, atazanawir z rytonawirem, AUC, cyklosporyna, cytochrom P450, czynność nerek, darolutamid, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitor proteazy, INR, izoenzym cytochromu P450, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek zobojętniający, miopatia, norgestrel, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, warfaryna, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adatam XR 0,4 mg
Produkt leczniczy Adatam XR zawiera 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku w formie tabletki o przedłużonym uwalnianiu, co zapewnia stabilne stężenie leku w osoczu przez całą dobę. Tamsulosyna wchłania się w jelitach z biodostępnością około 57% na czczo, a spożycie tłustego posiłku zwiększa AUC o 64% i Cmax o 149%. Maksymalne stężenie (Cmax) po jednorazowej dawce osiągane jest po około 6 godzinach, natomiast w stanie stacjonarnym (po 4 dniach terapii) Cmax wynosi około 11 ng/ml i osiągane jest po 4-6 godzinach niezależnie od przyjmowania leku na czczo lub po posiłku. Formuła przedłużonego uwalniania utrzymuje stężenie minimalne (Cmin) na poziomie 40% wartości Cmax, co gwarantuje stałe działanie terapeutyczne. Występuje znaczna zmienność międzyosobnicza stężeń tamsulosyny w osoczu.
AUC, Cmax, Cmin, CYP2D6, CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, enzym mikrosomalny wątroby, inhibitor enzymu, izoenzym cytochromu P450, kinetyka liniowa, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tamsulosyna chlorowodorek, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Interakcje leku – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
Azacytydyna wykazuje minimalne ryzyko interakcji farmakokinetycznych, gdyż jej metabolizm nie angażuje izoenzymów cytochromu P450 (CYP), UDP-glukuronozylotransferaz (UGT), sulfotransferaz (SULT) ani transferaz glutationowych. Brak formalnych badań klinicznych potwierdzających interakcje lekowe stanowi ograniczenie, jednak dostępne dane wskazują na niskie prawdopodobieństwo hamowania lub indukcji tych enzymów. Mimo to, ze względu na cytotoksyczny charakter azacytydyny, istnieje potencjalne ryzyko pośredniego wpływu na metabolizm innych leków poprzez zaburzenia funkcji wątroby. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków o działaniu mielosupresyjnym, nefrotoksycznym lub hepatotoksycznym, a także podczas terapii z lekami przeciwzakrzepowymi, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych, takich jak trombocytopenia i krwawienia.
azacytydyna, działanie niepożądane, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, immunosupresja, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, izoenzym cytochromu P450, krwawienie, lek cytotoksyczny, lek hepatotoksyczny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwzakrzepowy, mielosupresja, morfologia krwi, parametr krzepnięcia, sulfotransferaza, supresja szpiku kostnego, szczepionka żywa, transferaza glutationowa, trombocytopenia, UDP-glukuronozylotransferaza - Leksykon leków
Interakcje leku – Etoricoxib Teva 120 mg
Etorykoksyb wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Stosowanie etorykoksybu w dawce 120 mg/dobę z warfaryną zwiększa INR o około 13%, co wymaga ścisłego monitorowania czasu protrombinowego. Niesteroidowe leki przeciwzapalne, w tym etorykoksyb, mogą osłabiać działanie leków moczopędnych, inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II, szczególnie u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek, zwiększając ryzyko ostrej niewydolności nerek. Etorykoksyb nie wpływa na działanie antyagregacyjne małych dawek ASA (81 mg/dobę), jednak jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego. W przypadku leków nefrotoksycznych, takich jak cyklosporyna i takrolimus, konieczne jest monitorowanie czynności nerek. Ponadto, etorykoksyb zmniejsza wydalanie litu, co prowadzi do wzrostu jego stężenia w osoczu, wymagając monitorowania i dostosowania dawki litu.
antagonista receptora angiotensyny II, cyklosporyna, czas protrombinowy, doustny lek antykoncepcyjny, działanie antyagregacyjne, działanie hepatotoksyczne, działanie nefrotoksyczne, etorykoksyb, hormonalna terapia zastępcza, induktor enzymów CYP, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, izoenzym SULT1E1, klirens nerkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, reumatoidalne zapalenie stawów, skoniugowany estrogen, stężenie maksymalne, sulfotransferaza, toksyczność digoksyny, warfaryna, żylny incydent zakrzepowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fevarin 100 mg
Fevarin (maleinian fluwoksaminy) charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 3-8 godzinach. Całkowita biodostępność wynosi około 53%, co jest wynikiem efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Wchłanianie leku nie jest modyfikowane przez obecność pokarmu, co ułatwia jego stosowanie kliniczne. Fluwoksamina wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (80%) oraz dużą objętość dystrybucji (25 l/kg), co wskazuje na szeroką penetrację do tkanek pozanaczyniowych. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymu CYP2D6 oraz innych enzymów cytochromu P450, prowadząc do powstania co najmniej dziewięciu metabolitów, z których tylko dwa wykazują minimalną aktywność farmakologiczną.
aktywność farmakologiczna, biodostępność fluwoksaminy, biotransformacja wątrobowa, całkowite wchłanianie, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, dawka terapeutyczna, droga nerkowa, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka liniowa, interakcja lekowa, izoenzym cytochromu P450, maleinian fluwoksaminy, nieliniowa farmakokinetyka, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydacyjna demetylacja, parametr farmakokinetyczny, profil farmakokinetyczny, silna inhibicja, stan stacjonarny, stężenie substancji czynnej w osoczu, umiarkowanie silna inhibicja, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Interakcje leku – Alchinal (0,248 g + 0,056 g)/10 ml
Produkt leczniczy ALCHINAL, zawierający 0,248 g suchego wyciągu z czosnku (Allii sativi bulbi extractum siccum) oraz 0,056 g suchego wyciągu z jeżówki purpurowej (Echinaceae purpureae herbae extractum siccum) na 10 ml proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, nie był poddany specyficznym badaniom interakcji z innymi lekami. Ze względu na właściwości farmakologiczne składników, istnieje potencjalne ryzyko interakcji, zwłaszcza z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna), gdzie czosnek może nasilać działanie przeciwzakrzepowe i zwiększać ryzyko krwawień (poziom ważności: wysoki). Ponadto, wyciąg z czosnku może zwiększać działanie leków przeciwpłytkowych (np. ASA, klopidogrel) – interakcja o średnim poziomie ważności, a jeżówka purpurowa może obniżać skuteczność leków immunosupresyjnych (np. cyklosporyna, takrolimus) – interakcja o wysokim poziomie ważności, co wskazuje na konieczność unikania jednoczesnego stosowania. Zaleca się ostrożność i monitorowanie parametrów krzepnięcia oraz konsultację lekarską przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwwirusowych, przeciwcukrzycowych oraz metabolizowanych przez cytochrom P450.
Allii sativi bulbi extractum siccum, cytochrom P450, działanie hipoglikemizujące, działanie immunomodulujące, działanie przeciwpłytkowe, działanie przeciwzakrzepowe, Echinaceae purpureae herbae extractum siccum, enzym wątrobowy, interakcja lekowa, izoenzym cytochromu P450, jeżówka purpurowa, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, parametr krzepnięcia, podrażnienie żołądka, poziom glukozy we krwi, ryzyko krwawienia, układ krzepnięcia, układ odpornościowy, właściwość immunomodulująca, wyciąg z czosnku - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mirexan 75 mg
Dabigatran eteksylat, podawany doustnie w formie kapsułek twardych (75 mg), jest prolekiem ulegającym szybkiej i całkowitej hydrolizie do aktywnego dabigatranu, którego biodostępność wynosi około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych ochotników, jednak w okresie pooperacyjnym wchłanianie jest opóźnione do około 6 godzin, co wiąże się z wpływem znieczulenia ogólnego i porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego. Pokarm wydłuża czas do Cmax o 2 godziny, nie wpływając na biodostępność. Dabigatran wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%) i umiarkowaną dystrybucję tkankową (Vd 60-70 L). Metabolizm obejmuje koniugację do farmakologicznie czynnych acyloglukuronidów, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85% z moczem), z klirensem około 100 mL/min, odpowiadającym przesączaniu kłębuszkowemu. Okres półtrwania u osób starszych wynosi 11-14 godzin i ulega wydłużeniu w niewydolności nerek, gdzie ekspozycja (AUC) może wzrosnąć nawet 6-krotnie przy CrCL 10-30 mL/min.
acyloglukuronid, biodostępność dabigatranu, ciężka niewydolność nerek, czynność nerek, dabigatran, dabigatran eteksylat, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, izomer pozycyjny, klasyfikacja Childa-Pugha, maksymalne stężenie w osoczu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezastawkowe migotanie przedsionków, okres półtrwania w fazie eliminacji, P-glikoproteina, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, umiarkowana niewydolność nerek, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Micafungin Sandoz 100 mg
Mykafungina wykazuje niski potencjał interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez enzymy CYP3A, co potwierdzają badania na zdrowych ochotnikach. Nie zaobserwowano konieczności modyfikacji dawkowania mykafunginy podczas jednoczesnego stosowania z mykofenolanem mofetylu, cyklosporyną, takrolimusem, prednizolonem, flukonazolem, rytonawirem, ryfampicyną czy worykonazolem. Jednakże mykafungina zwiększa biodostępność niektórych leków: itrakonazolu o 22%, syrolimusu o 21% oraz nifedypiny o 18%, co wymaga monitorowania pacjentów pod kątem toksyczności i ewentualnej redukcji dawek tych leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z dezoksycholanem amfoterycyny B, gdzie stwierdzono 30% wzrost ekspozycji na ten lek, co może zwiększać ryzyko działań toksycznych i wymaga ścisłego monitorowania oraz ograniczenia stosowania tej kombinacji do sytuacji, gdy korzyści przewyższają ryzyko.
biodostępność, cyklosporyna, dezoksycholan amfoterycyny B, enzym CYP3A, flukonazol, infekcja grzybicza, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, lek przeciwgrzybiczny, mykafungina, mykofenolan mofetylu, nifedypina, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, prednizolon, ryfampicyna, rytonawir, syrolimus, takrolimus, worykonazol - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin MSN 5 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami, które mogą znacząco zwiększać jej ekspozycję (AUC) i ryzyko miopatii. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, która powoduje 7,1-krotny wzrost AUC rozuwastatyny. Inhibitory proteazy, takie jak atazanawir/rytonawir, zwiększają AUC około 3-krotnie, co wymaga redukcji dawki rozuwastatyny do 5-10 mg/dobę. Gemfibrozyl podwaja AUC i Cmax rozuwastatyny, a jednoczesne stosowanie fibratów z dawką 40 mg rozuwastatyny jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko miopatii. Inne leki, takie jak ezetymib, powodują umiarkowany wzrost ekspozycji (1,2-krotny), natomiast leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i magnezu obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, co może wymagać zachowania odstępu czasowego między podaniami.
atazanawir, AUC, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, dasabuwir, elbaswir, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, flukonazol, fostamatinib, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, inhibitor białka transporterowego, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym cytochromu P450, kampatynib, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klopidogrel, lek zobojętniający, lopinawir, miopatia, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, rytonawir, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, stężenie maksymalne, teryflunomid, tikagrelor, transporter BCRP, transporter wątrobowy OATP1B1, welpataswir