izoenzym cytochromu P450

Izoenzymy cytochromu P450 (CYP450) to grupa białek enzymatycznych uczestniczących w metabolizmie wielu substancji, zarówno endogennych, jak i ksenobiotyków. Występują głównie w wątrobie, ale można je znaleźć również w jelitach, płucach, nerkach i innych tkankach. Każdy izoenzym ma unikalną strukturę i specyficzność substratową.

W rodzinie CYP450 wyróżnia się wiele izoenzymów, z których najważniejsze klinicznie to CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP2E1 i CYP3A4. CYP3A4 jest najbardziej rozpowszechniony i odpowiada za metabolizm około 50% stosowanych obecnie leków. Genetyczny polimorfizm izoenzymów CYP450 jest przyczyną różnic międzyosobniczych w metabolizmie leków.

Izoenzymy CYP450 odgrywają kluczową rolę w interakcjach lekowych. Indukcja lub inhibicja tych enzymów może znacząco wpływać na stężenie leków w organizmie, prowadząc do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej lub nasilenia działań niepożądanych. Wiedza o metabolizmie leków przez poszczególne izoenzymy jest niezbędna przy planowaniu farmakoterapii, szczególnie u pacjentów przyjmujących wiele leków jednocześnie.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Flukonazol Actavis 200 mg

Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem izoenzymów CYP2C9, CYP2C19 oraz CYP3A4, co znacząco wpływa na metabolizm licznych leków. Efekt hamujący enzymy może utrzymywać się przez 4-5 dni po zakończeniu terapii ze względu na długi okres półtrwania flukonazolu. Szczególnie istotne są przeciwwskazane interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QTc, takimi jak cyzapryd, terfenadyna (przy dawkach flukonazolu ≥400 mg/dobę), astemizol, pimozyd, chinidyna oraz erytromycyna, które mogą prowadzić do torsade de pointes i innych poważnych zaburzeń rytmu serca. Flukonazol zwiększa także stężenia leków immunosupresyjnych (np. cyklosporyna – 1,8-krotne zwiększenie AUC, takrolimus – nawet 5-krotne zwiększenie stężenia), co wymaga ścisłej kontroli stężeń i dostosowania dawek. Ponadto, flukonazol nasila działanie warfaryny, wydłużając czas protrombinowy nawet dwukrotnie, co zwiększa ryzyko krwawień i wymaga monitorowania INR oraz modyfikacji dawki leków przeciwzakrzepowych.
antagonista wapnia, czas protrombinowy, depresja oddechowa, działanie niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, hepatotoksyczność, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym cytochromu P450, kardiotoksyczność, kinaza kreatynowa, leczenie skojarzone, nagła śmierć sercowa, nefrotoksyczność, odstęp QTc, okres półtrwania, pochodna kumaryny, rabdomioliza, torsade de pointes, zaburzenia rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Doppelsil Max 50 mg

Syldenafil, główny składnik DoppelSil MAX, jest metabolizowany przede wszystkim przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu przez CYP2C9, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir (500 mg 2x/dobę), powodują znaczący wzrost stężenia syldenafilu (Cmax wzrasta o 300%, AUC o 1000%), co wymusza ograniczenie dawki syldenafilu do 25 mg na 48 godzin. Podobne, choć mniej nasilone efekty obserwuje się przy stosowaniu sakwinawiru, erytromycyny czy ketokonazolu, gdzie zaleca się rozważenie redukcji dawki syldenafilu do 25 mg. Induktory CYP3A4, takie jak bozentan (125 mg 2x/dobę) i ryfampicyna, znacząco obniżają ekspozycję na syldenafil (AUC spada o 62,6%, Cmax o 55,4%), co może wymagać zwiększenia dawki. Syldenafil jest słabym inhibitorem cytochromu P450 i nie wpływa istotnie na metabolizm innych leków metabolizowanych przez te enzymy.
amlodypina, antagonista angiotensyny II, antagonista endoteliny, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk, azotan, azytromycyna, bozentan, cykliczny guanozynomonofosforan, cymetydyna, doksazosyna, działanie farmakodynamiczne, działanie hipotensyjne, erytromycyna, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy HIV, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek alfa-adrenolityczny, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny, lek zobojętniający kwas solny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, nikorandyl, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sakubitryl z walsartanem, sakwinawir, sok grejpfrutowy, tlenek azotu, tolbutamid, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Vesoligo 10 mg

Bursztynian solifenacyny, substancja czynna leku Vesoligo, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza z lekami o działaniu cholinolitycznym, co może prowadzić do nasilenia efektów terapeutycznych i działań niepożądanych. Zaleca się zachowanie około tygodniowej przerwy po zakończeniu terapii solifenacyną przed rozpoczęciem leczenia innym lekiem cholinolitycznym. Solifenacyna metabolizowana jest przez CYP3A4, a jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tego enzymu (np. ketokonazol w dawce 200 mg/dobę i 400 mg/dobę) powoduje dwukrotne lub trzykrotne zwiększenie AUC solifenacyny, co wymaga ograniczenia dawki Vesoligo do maksymalnie 5 mg. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby stosowanie solifenacyny z silnymi inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane. Ponadto, solifenacyna może osłabiać działanie agonistów receptorów cholinergicznych oraz leków prokinetycznych, takich jak metoklopramid i cyzapryd.
agonista receptora cholinergicznego, AUC, bursztynian solifenacyny, CYP1A1/2, CYP3A4, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny lek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, działanie uspokajające, efekt antycholinergiczny, etynyloestradiol, fenytoina, induktor enzymu, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, lek cholinolityczny, lek prokinetyczny, lewonorgestrel, metoklopramid, mikrosom ludzkiej wątroby, nelfawir, perystaltyka przewodu pokarmowego, R-warfaryna, ryfampicyna, rytonawir, S-warfaryna, substrat o większym powinowactwie, suchość w jamie ustnej, werapamil, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie poznawcze
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Efectin ER 37,5 37,5 mg

Wenlafaksyna, zawarta w preparacie Efectin ER, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się intensywnym metabolizmem do aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (ODV) z okresem półtrwania odpowiednio 5±2 godziny dla wenlafaksyny i 11±2 godziny dla ODV. Po podaniu doustnym o przedłużonym uwalnianiu maksymalne stężenia osiągane są po około 5,5 godziny (wenlafaksyna) i 9 godzinach (ODV), przy zachowaniu całkowitej biodostępności na poziomie 40-45%. Substancja wykazuje liniową kinetykę w dawkach terapeutycznych 75-450 mg/dobę, a jej wiązanie z białkami osocza jest niskie (27% dla wenlafaksyny, 30% dla ODV). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP2D6 (przekształcenie do ODV) oraz CYP3A4 (do N-demetylowenlafaksyny), przy czym wenlafaksyna słabo hamuje CYP2D6 i nie wpływa na CYP1A2, CYP2C9 i CYP3A4, co ogranicza ryzyko interakcji farmakologicznych. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydaleniem 87% dawki w ciągu 48 godzin, w tym 5% w postaci niezmienionej wenlafaksyny oraz 55% jako ODV (niesprzężona i sprzężona). Klirens wenlafaksyny wynosi 1,3±0,6 l/h/kg, a ODV 0,4±0,2 l/h/kg.
biodostępność, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka wenlafaksyny, forma o natychmiastowym uwalnianiu, hemodializa, intensywny metabolizm, interakcje farmakologiczne, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, klirens wenlafaksyny, metabolizm ogólnoustrojowy, N-demetylowenlafaksyna, O-demetylowenlafaksyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny CYP2D6, powolny metabolizm, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, wenlafaksyna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Risperidone Grindeks 0,5 mg

Rysperydon charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną po podaniu doustnym (70%, CV=25%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (1-2 godziny). Aktywny metabolit 9-hydroksyrysperydon, powstający głównie przez CYP2D6, wykazuje podobną aktywność farmakologiczną, a suma obu związków tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Farmakokinetyka rysperydonu jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a lek osiąga stan stacjonarny w ciągu 1 dnia, natomiast metabolit po 4-5 dniach. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, a 9-hydroksyrysperydonu i czynnej frakcji około 24 godziny, co uzasadnia dawkowanie 1-2 razy na dobę. Rysperydon wiąże się silnie z białkami osocza (90%), a metabolizm i eliminacja zachodzą głównie przez nerki (70% dawki w moczu) i wątrobę, z niskim ryzykiem interakcji farmakokinetycznych.
9-hydroksyrysperydon, alfa-1-glikoproteina, bezwzględna dostępność biologiczna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, CYP2D6, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dystrybucja w organizmie, farmakokinetyka liniowa, frakcja wolna, izoenzym cytochromu P450, klirens czynnej frakcji przeciwpsychotycznej, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rysperydon, stan stacjonarny, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Anzorin 15 mg

Olanzapina w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Anzorin 15 mg) wykazuje biorównoważność z tabletkami powlekanymi, co umożliwia ich zamienne stosowanie. Po podaniu doustnym lek charakteryzuje się dobrą absorpcją, osiągając maksymalne stężenia w osoczu w ciągu 5-8 godzin, niezależnie od obecności pokarmu. Olanzapina wiąże się w około 93% z białkami osocza (albuminy i α1-kwaśna glikoproteina) i jest metabolizowana głównie w wątrobie przez CYP1A2 i CYP2D6 do metabolitów o znacznie mniejszej aktywności biologicznej. Średni okres półtrwania w fazie eliminacji jest zmienny i zależy od wieku, płci oraz palenia tytoniu, wynosząc u osób starszych 51,8 h (vs 33,8 h u młodszych), u kobiet 36,7 h (vs 32,3 h u mężczyzn) oraz u niepalących 38,6 h (vs 30,4 h u palących). Klirens osoczowy ulega odpowiednio zmniejszeniu w tych grupach (np. 17,5 l/h u osób starszych vs 18,2 l/h u młodszych). Nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min) ani między populacjami etnicznymi (Kaukasi, Japończycy, Chińczycy).
albumina, alfa-1 kwaśna glikoproteina, bariera krew-mózg, biorównoważność, biotransformacja, CYP1A2, CYP2D6, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, ekspozycja na lek, eliminacja leku, indukcja enzymatyczna, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, klirens osoczowy, marskość wątroby, metabolizm leku, N-glukuronid, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania leku, olanzapina, sprzęganie metaboliczne, stężenie maksymalne, utlenianie metaboliczne, wchłanianie leku
Leksykon substancji czynnych
Amlodypina – Interakcje

Amlodypina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna, werapamil) zwiększają stężenie amlodypiny, nasilając jej działanie hipotensyjne i ryzyko działań niepożądanych, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca, karbamazepina) obniżają stężenie leku, osłabiając efekt przeciwnadciśnieniowy. Szczególną uwagę należy zwrócić na konieczność monitorowania i dostosowania dawki amlodypiny u pacjentów stosujących symwastatynę (zalecane zmniejszenie dawki do 20 mg/dobę z powodu wzrostu ekspozycji o 77%), takrolimus, cyklosporynę oraz inhibitory kinazy mTOR, ze względu na ryzyko zwiększonej toksyczności tych leków. Jednoczesne spożywanie grejpfruta lub soku grejpfrutowego jest przeciwwskazane ze względu na zwiększoną biodostępność amlodypiny i ryzyko niedociśnienia.
antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, digoksyna, działanie hipotensyjne, działanie przeciwnadciśnieniowe, działanie wazodylatacyjne, ewerolimus, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor proteazy, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, izoenzym cytochromu P450, klarytromycyna, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwnadciśnieniowy, mechanizm farmakodynamiczny, mechanizm farmakokinetyczny, migotanie komór, miopatia, nefrotoksyczność, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, pochodna dihydropirydyny, prostaglandyna naczyniorozszerzająca, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, temsyrolimus, toksyczność takrolimusu, warfaryna, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Levetiracetam Aurovitas 750 mg

Lewetyracetam wykazuje liniowy i przewidywalny profil farmakokinetyczny z niemal całkowitą biodostępnością (~100%) po podaniu doustnym oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 1,3 godziny. Stan stacjonarny ustala się po 2 dniach stosowania w dawkach 1000 mg dwa razy na dobę, przy czym Cmax wynosi odpowiednio 31 μg/ml po pojedynczej dawce i 43 μg/ml podczas terapii wielokrotnej. Lek charakteryzuje się niskim wiązaniem z białkami osocza (<10%) oraz objętością dystrybucji 0,5-0,7 l/kg. Metabolizm leku jest minimalny, głównie przez enzymatyczną hydrolizę grupy acetamidowej, nie angażującą cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Okres półtrwania u dorosłych wynosi średnio 7±1 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (95% dawki w moczu), z klirensem całkowitym 0,96 ml/min/kg i silną korelacją z klirensem kreatyniny, co wymaga dostosowania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek.
analiza farmakokinetyczna, bariera biologiczna, biodostępność, całkowity klirens, Cmax, filtracja kłębuszkowa, glukuronylotransferaza, hemodializa, hydroksylacja pierścienia pirolidynowego, hydroksylaza epoksydowa, hydroliza grupy acetamidowej, indukcja enzymatyczna, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens leku, klirens nerkowy, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, padaczka, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą, pozorna objętość dystrybucji, pozorny całkowity klirens, profil farmakokinetyczny, przemiana enancjomeryczna, reabsorpcja kanalikowa, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, ucb L057, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Astmodil 5 mg

Montelukast wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w ciągu 2 godzin dla tabletek do rozgryzania i żucia 5 mg oraz w ciągu 3 godzin dla tabletek powlekanych 10 mg. Średnia biodostępność wynosi odpowiednio 73% i 64%, przy czym standardowy posiłek obniża biodostępność tabletek do rozgryzania do 63%, natomiast nie wpływa na biodostępność tabletek powlekanych. Montelukast wiąże się z białkami osocza w ponad 99%, a jego objętość dystrybucji wynosi 8-11 litrów. Metabolizm leku odbywa się głównie przez izoenzymy CYP3A4, CYP2A6 oraz CYP2C9, bez istotnego hamowania aktywności tych enzymów przez terapeutyczne stężenia montelukastu. Klirens osoczowy wynosi około 45 ml/min, a eliminacja następuje głównie z żółcią, co potwierdza obecność 86% radioaktywności w kale po 5-dniowej zbiórce, przy minimalnym wydalaniu z moczem (<0,2%).
bariera krew-mózg, biodostępność montelukastu, Cmax, CYP2A6, CYP2C9, CYP3A4, dostępność biologiczna, izoenzym cytochromu P450, klirens osoczowy, mikrosom wątroby ludzkiej, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, przemiana metaboliczna, skala Childa-Pugha, stężenie terapeutyczne montelukastu, teofilina, wchłanianie doustne, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zali 150 mg

Dabigatran eteksylan, prolek podawany doustnie w preparacie Zali, ulega szybkiemu przekształceniu do aktywnej formy dabigatranu, charakteryzującej się bezwzględną biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych ochotników, natomiast u pacjentów po zabiegach chirurgicznych wchłanianie jest opóźnione do około 6 godzin, co jest związane z wpływem znieczulenia ogólnego i porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego. Pokarm nie wpływa na biodostępność, lecz wydłuża czas do Cmax o 2 godziny. Dabigatran wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%) i umiarkowaną dystrybucję tkankową (Vd 60-70 l). Eliminacja następuje głównie przez nerki (85% dawki w moczu), z okresem półtrwania u osób starszych wynoszącym 11-14 godzin, który ulega wydłużeniu przy niewydolności nerek (np. do 27,2 h przy CrCL <30 mL/min). Integralność kapsułki HPMC jest kluczowa dla stabilnej biodostępności, gdyż uszkodzenie może zwiększyć ją nawet o 75% po pojedynczej dawce.
acyloglukuronid, badanie RE-LY, białko transportowe P-gp, biodostępność dabigatranu, CYP2C9, CYP3A4, dabigatran eteksylat, dostępność biologiczna, działanie przeciwzakrzepowe, esteraza, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, wiązanie z białkami osocza, Zali, znieczulenie ogólne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Pemetrexed Eugia 100 mg

Pemetreksed jest eliminowany głównie przez wydzielanie cewkowe nerek, co czyni jego farmakokinetykę podatną na interakcje z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, diuretyki pętlowe, związki platyny, cyklosporyna) oraz substancjami konkurującymi o wydzielanie cewkowe (probenecyd, penicylina). U pacjentów z prawidłową czynnością nerek (klirens kreatyniny ≥ 80 ml/min) stosowanie NLPZ w dawkach >1600 mg/dobę lub kwasu acetylosalicylowego ≥1,3 g/dobę może zmniejszać wydalanie pemetreksedu, zwiększając ryzyko toksyczności. W przypadku niewydolności nerek (klirens 45-79 ml/min) konieczne jest unikanie NLPZ i ASA w okresie 2 dni przed, w dniu oraz 2 dni po podaniu pemetreksedu, a w przypadku NLPZ o długim okresie półtrwania (piroksykam, rofekoksyb) – przerwanie terapii co najmniej 5 dni przed i 2 dni po podaniu leku. Monitorowanie klirensu kreatyniny jest kluczowe dla oceny ryzyka nefrotoksyczności i toksyczności hematologicznej.
antybiotyk aminoglikozydowy, cewka nerkowa, cyklosporyna, CYP1A2, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A, diuretyk pętlowy, doustny antykoagulant, ibuprofen, INR, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, lek cytotoksyczny, lek nefrotoksyczny, metabolizm wątrobowy, mielosupresja, mikrosom wątrobowy, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, odwodnienie, pemetreksed, penicylina, piroksykam, poliomyelitis, powikłanie zakrzepowe, probenecyd, przesączanie kłębuszkowe, rofekoksyb, szczepionka atenuowana, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciwko żółtej gorączce, układ odpornościowy, wydzielanie cewkowe, związek platyny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Daptomycin Reddy 500 mg

Daptomycyna charakteryzuje się liniową farmakokinetyką w zakresie dawek 4-12 mg/kg masy ciała, z osiągnięciem stanu stacjonarnego po trzeciej dawce. Podawana dożylnie, zarówno w 30-minutowej infuzji, jak i 2-minutowym wstrzyknięciu, wykazuje porównywalną ekspozycję (AUC i Cₘₐₓ). Objętość dystrybucji wynosi około 0,1 l/kg, a lek wiąże się z białkami osocza w około 90%. Daptomycyna nie jest metabolizowana przez mikrosomy wątroby ani nie wpływa na izoenzymy cytochromu P450. Wydalana jest głównie przez nerki, z klirensem całkowitym 7-9 ml/godz./kg i nerkowym 4-7 ml/godz./kg. U osób starszych (≥ 75 lat) obserwuje się zmniejszenie klirensu o 35% i wzrost AUC o 58%, co wiąże się z obniżoną czynnością nerek, dlatego dawkowanie powinno być dostosowane do funkcji nerek, a nie samego wieku pacjenta.
AUC, bakteria Gram-dodatnia, bakteriemia S. aureus, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, białko osocza, całkowity klirens, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, ekspozycja na lek, farmakokinetyka daptomycyny, farmakokinetyka liniowa, hemodializa, infuzja dożylna, izoenzym cytochromu P450, kanalikowa sekrecja, klasyfikacja Child-Pugh, klirens daptomycyny, mikrosom wątroby, nerka, nieaktywny metabolit, objętość dystrybucji, okres półtrwania, powikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich, stan stacjonarny, wstrzyknięcie dożylne
Leksykon leków
Interakcje leku – Aurex 20 20 mg

Cytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), co może prowadzić do zespołu serotoninowego objawiającego się pobudzeniem, drżeniem, drgawkami mioklonicznymi i hipertermią; takie połączenie jest przeciwwskazane. Również łączenie cytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, neuroleptyki, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko groźnych arytmii. W badaniach wykazano, że podanie 2 mg pimozydu u pacjentów przyjmujących cytalopram 40 mg/dobę powoduje wzrost AUC i Cmax pimozydu oraz wydłużenie odstępu QTc o około 10 ms, co również dyskwalifikuje to skojarzenie. W przypadku selegiliny w dawce ≤10 mg/dobę nie stwierdzono istotnych interakcji, jednak dawki wyższe są przeciwwskazane. Należy zachować ostrożność przy łączeniu cytalopramu z litowym leczeniem i tryptofanem ze względu na potencjalne nasilenie działania serotoninergicznego oraz monitorować stężenia litu w surowicy.
CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, demetylocytalopram, działanie serotoninergiczne, elektrowstrząsy, epoksyd karbamazepiny, hipokaliemia, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP2C19, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek wydłużający odstęp QT, myśli samobójcze, napad drgawkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, płytki krwi, pochodna fenotiazyny, próg drgawkowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie litu w surowicy, substrat CYP1A2, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia
Leksykon leków
Interakcje leku – Clopizam 100 mg

Klozapina, substancja czynna leku Clopizam, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klozapiny z lekami mielosupresyjnymi (np. karbamazepina, chloramfenikol) oraz długo działającymi lekami przeciwpsychotycznymi w postaci depot ze względu na ryzyko neutropenii i agranulocytozy. Interakcje farmakodynamiczne obejmują nasilenie działania ośrodkowego (sedacja, zaburzenia poznawcze), działanie hipotensyjne (wzrost ryzyka incydentów hipotensyjnych), nasilone efekty przeciwcholinergiczne (np. zaparcia) oraz ryzyko napadów drgawkowych przy jednoczesnym stosowaniu z kwasem walproinowym. Spożywanie alkoholu podczas terapii jest przeciwwskazane z powodu addytywnego działania depresyjnego na OUN, co może prowadzić do nasilenia sedacji, zaburzeń motorycznych, zapaści krążeniowej i depresji oddechowej.
alfa-adrenomimetyk, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepin, chloramfenikol, clopizam, cymetydyna, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, cyprofloksacyna, cytalopram, depresja oddechowa, digoksyna, działanie mielosupresyjne, działanie przeciwcholinergiczne, erytromycyna, fenylobutazon, fenytoina, fluwoksamina, hamowanie OUN, hamowanie szpiku kostnego, hormonalny środek antykoncepcyjny, incydent hipotensyjny, induktor enzymu CYP, inhibitor CYP1A2, inhibitor enzymu CYP, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, klozapina, kofeina, kwas walproinowy, lek cytotoksyczny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwpsychotyczny depot, majaczenie, napad drgawkowy, neutropenia, omeprazol, opioid, penicylamina, perazyna, ryfampicyna, sulfonamid, warfaryna, właściwość alfa-adrenolityczna, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin MSN 20 mg

Rozuwastatyna wykazuje istotne klinicznie interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez wpływ na transportery OATP1B1 i BCRP, co może prowadzić do znacznego wzrostu ekspozycji leku i zwiększonego ryzyka miopatii. W przeciwieństwie do innych statyn, metabolizm rozuwastatyny przez cytochrom P450 jest minimalny, co ogranicza interakcje na tym poziomie. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie rozuwastatyny z cyklosporyną (7-krotny wzrost AUC, przeciwwskazane), inhibitorami proteazy (np. atazanawir/rytonawir – 3-krotny wzrost AUC), lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii WZW C (np. sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir – 7,4-krotny wzrost AUC) oraz fibratami (gemfibrozyl podwaja AUC i Cmax). W takich przypadkach zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 5 mg i dostosowanie dawki tak, aby nie przekroczyć ekspozycji odpowiadającej 40 mg rozuwastatyny bez interakcji.
alkohol etylowy, antagonista witaminy K, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, eltrombopag, enzym wątrobowy, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, kinaza kreatynowa, kwas fusydynowy, miopatia, niewydolność nerek, norgestrel, pochodna kumaryny, rabdomioliza, regorafenib, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, transporter OATP1B1, warfaryna, wodorotlenek glinu i magnezu, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Anafranil 25 mg

Klomipramina, jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO (np. fenelzyna, tranylcypromina), co może prowadzić do przełomu nadciśnieniowego, hiperpireksji, drgawek i śpiączki – wymagana jest co najmniej 2-tygodniowa przerwa między terapiami. Klomipramina nasila działanie leków sympatykomimetycznych (adrenalina, noradrenalina) i neuroleptyków (zwłaszcza tiorydazyny), zwiększając ryzyko arytmii i obniżenia progu drgawkowego. Współstosowanie z lekami moczopędnymi może prowadzić do hipokaliemii, co zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc i torsades de pointes. Ponadto, klomipramina może nasilać depresję OUN w połączeniu z alkoholem, barbituranami czy benzodiazepinami, co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawek. Interakcje z lekami wpływającymi na układ serotoninergiczny (SSRI, SNRI, inne TLPD, lit, buprenorfina) mogą wywołać zespół serotoninowy; szczególną uwagę należy zwrócić na fluoksetynę ze względu na długi okres półtrwania (zalecany 2-3 tygodniowy odstęp).
czas protrombinowy, depresja oddechowa, dysfagia, działanie antycholinergiczne, hiperpireksja, hipokaliemia, inhibitor MAO, izoenzym cytochromu P450, kardiotoksyczność, lek blokujący receptor adrenergiczny, lek hamujący OUN, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, napad padaczkowy, obniżenie progu drgawkowego, odwracalny inhibitor MAO-A, parametr koagulologiczny, przełom nadciśnieniowy, SNRI, SSRI, torsade de pointes, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Voriconazole Sandoz 200 mg

Worykonazol jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz metabolizowanym przez CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Szczególnie istotne są przeciwwskazane jednoczesne podania z lekami wydłużającymi odstęp QTc metabolizowanymi przez CYP3A4 (np. astemizol, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, terfenadyna, iwabradyna), które mogą prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes. Silne induktory CYP450, takie jak karbamazepina i długo działające barbiturany, obniżają stężenie worykonazolu, zmniejszając jego skuteczność. Efawirenz w dawce ≥400 mg/dobę znacząco redukuje ekspozycję na worykonazol (Cmax ↓61%, AUCτ ↓77%), co również stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Alkohol etylowy, metabolizowany częściowo przez CYP3A4, może zwiększać toksyczność worykonazolu i alkoholu, dlatego zaleca się unikanie spożycia alkoholu podczas terapii.
azole przeciwgrzybicze, barbiturany, benzodiazepina, cyklosporyna, cytochrom P450, depresja OUN, doustny antykoagulant, działanie sedatywne, efawirenz, enzymy wątrobowe, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor CYP450, inhibitor CYP3A4, inhibitor izoenzymów, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, lek immunosupresyjny, lek przeciwnowotworowy, metadon, midazolam, neurotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odstęp QTc, omeprazol, rabdomioliza, statyna, substrat CYP3A4, toksyczność, torsade de pointes, warfaryna, winkrystyna, worykonazol, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Heligen Neo 40 mg

Omeprazol, substancja czynna preparatu Heligen Neo dostępnego w dawkach 20 mg i 40 mg w kapsułkach dojelitowych, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu po 1-2 godzinach oraz okresem wchłaniania 3-6 godzin. Biodostępność po jednorazowym podaniu doustnym wynosi około 40%, a po wielokrotnym podaniu wzrasta do około 60%. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~97%) i objętość dystrybucji około 0,3 l/kg. Omeprazol jest metabolizowany głównie przez polimorficzny izoenzym CYP2C19 oraz częściowo przez CYP3A4, co determinuje istotne różnice farmakokinetyczne u osób z różnym fenotypem metabolizmu. U osób słabo metabolizujących CYP2C19 AUC może być 5-10 razy większe, a maksymalne stężenia w osoczu 3-5 razy wyższe, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania. Okres półtrwania leku wynosi poniżej 1 godziny, a eliminacja odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (~80%) i kałem.
AUC, biodostępność omeprazolu, CYP2C19, CYP3A4, dysfunkcja nerki, eliminacja omeprazolu, hydroksyomeprazol, interakcja międzylekowa, izoenzym cytochromu P450, kapsułka dojelitowa, klirens ogólnoustrojowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, nieliniowość farmakokinetyczna, okres półtrwania w osoczu, omeprazol, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, stężenie w osoczu, sulfon omeprazolu, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Fevarin 100 mg

Fluwoksamina, jako silny inhibitor izoenzymów CYP1A2 i CYP2C19 oraz umiarkowany inhibitor CYP2C9, CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne prowadzące do istotnego zwiększenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki enzymatyczne. Szczególnie istotne są interakcje z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak takryna, teofilina, metadon, meksyletyna, fenytoina, karbamazepina i cyklosporyna, które mogą wymagać modyfikacji dawkowania i ścisłego monitorowania. Przykładowo, fluwoksamina w dawce 100 mg 2x/dobę zwiększa AUC ramelteonu (16 mg) około 190-krotnie oraz Cmax około 70-krotnie, co stanowi ryzyko poważnych działań niepożądanych. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie fluwoksaminy z pimozydem ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca. Ponadto, fluwoksamina zwiększa stężenia trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (klomipramina, imipramina, amitryptylina) oraz neuroleptyków (klozapina, olanzapina, kwetiapina) metabolizowanych przez CYP1A2, co wymaga dostosowania dawek.
benzodiazepina, czas protrombinowy, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie hipotensyjne, działanie sedatywne, działanie serotoninergiczne, fluwoksamina, hepatotoksyczność, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP1A2, izoenzym cytochromu P450, lek przeciwpadaczkowy, lek serotoninergiczny, metabolizm oksydacyjny, nefrotoksyczność, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wąski przedział terapeutyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Genotropin 12 12 mg (36 j.m.)

Podczas terapii preparatem Genotropin 12 (12 mg, 36 j.m.) istotne jest monitorowanie interakcji lekowych, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo leczenia somatropiną. Szczególnie ważne jest jednoczesne stosowanie glikokortykosteroidów, które hamują efekt stymulujący wzrost, co wymaga regularnej kontroli parametrów wzrostowych i indywidualnego dostosowania dawek. Somatropina zmniejsza przemianę kortyzonu w kortyzol, co może ujawnić centralną niedoczynność kory nadnerczy lub obniżyć skuteczność małych dawek glikokortykosteroidów stosowanych w terapii zastępczej. Ponadto, somatropina zwiększa klirens leków metabolizowanych przez izoenzym CYP3A4, w tym steroidów płciowych, kortykosteroidów, leków przeciwdrgawkowych oraz cyklosporyny, co może wymagać dostosowania dawek i monitorowania stężeń tych leków.
centralna niedoczynność kory nadnerczy, cyklosporyna, doustna terapia estrogenowa, doustny lek przeciwcukrzycowy, Genotropin, glikokortykosteroid, gospodarka węglowodanowa, hormon wzrostu, izoenzym 3A4 cytochromu P450, izoenzym cytochromu P450, klirens, kortykosteroid, kortykotropina, lek przeciwdrgawkowy, monitorowanie glikemii, niedobór ACTH, somatropina, steroid płciowy, wrażliwość na insulinę
Leksykon leków
Interakcje leku – Esogasec 20 mg

Ezomeprazol, substancja czynna preparatu Esogasec, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez hamowanie izoenzymów CYP2C19 i CYP3A4 oraz zmianę pH soku żołądkowego. Istotne klinicznie są interakcje z inhibitorami proteazy HIV, takimi jak nelfinawir (przeciwwskazane jednoczesne stosowanie) i atazanawir (zmniejszenie stężenia o około 75%, niezalecane łączenie), a także z klopidogrelem, gdzie ekspozycja na aktywny metabolit zmniejsza się o około 40%, co obniża skuteczność przeciwpłytkową. W przypadku takrolimusu obserwuje się wzrost stężenia w surowicy, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Metotreksat w dużych dawkach może wykazywać podwyższone stężenia, co sugeruje rozważenie czasowego odstawienia ezomeprazolu. Ponadto, ezomeprazol wpływa na metabolizm leków takich jak diazepam (zmniejszenie klirensu o 45%), fenytoina (wzrost minimalnego stężenia o 13%), worykonazol (wzrost Cmax i AUCτ odpowiednio o 15% i 41%) oraz cylostazol (wzrost AUC o 26%). W przypadku warfaryny i pochodnych kumaryny zaleca się monitorowanie INR ze względu na ryzyko zwiększenia wartości i potencjalnych krwawień.
biodostępność digoksyny, błona śluzowa żołądka, choroba wrzodowa, choroba wrzodowa żołądka, działanie przeciwpłytkowe, ekspozycja na ezomeprazol, farmakokinetyka, hamowanie wydzielania kwasu solnego, indukcja metabolizmu, inhibitor CYP, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, izoenzym CYP2C19, izoenzym cytochromu P450, klirens diazepamu, klirens kreatyniny, metabolit klopidogrelu, metabolizm wątrobowy, niewydolność wątroby, odstęp QT, okres półtrwania, pH soku żołądkowego, refluks żołądkowo-przełykowy, stężenie w surowicy, współczynnik INR, zwiększenie INR
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Quetiapine Fair-Med 100 mg

Kwetiapina, podawana doustnie, charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, bez istotnego wpływu posiłków na biodostępność. W stanie równowagi stężenie molowe aktywnego metabolitu norkwetiapiny wynosi około 35% stężenia leku macierzystego. Farmakokinetyka kwetiapiny i norkwetiapiny jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a lek wiąże się z białkami osocza w około 83%. Kwetiapina ulega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, głównie przez izoenzym CYP3A4, z mniej niż 5% dawki wydalanej w postaci niezmienionej. Okres półtrwania wynosi około 7 godzin dla kwetiapiny i 12 godzin dla norkwetiapiny, a eliminacja odbywa się głównie przez mocz (73%) i kał (21%). Zarówno kwetiapina, jak i jej metabolity są słabymi inhibitorami cytochromu P450, jednak klinicznie istotne interakcje są mało prawdopodobne przy standardowych dawkach 300-800 mg/dobę.
aktywny metabolit, białko osocza, biodostępność, biotransformacja, CYP 3A4, cytochrom P450, farmakokinetyka leku, farmakokinetyka liniowa, faza eliminacji, inhibitor enzymatyczny, interakcja metaboliczna, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens leku, kwetiapina, marskość poalkoholowa, metabolizm wątrobowy, norkwetiapina, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stan równowagi, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie terapeutyczne, znakowanie radioaktywne
Leksykon leków
Interakcje leku – Leflunomid Bluefish 20 mg

Leflunomid, stosowany w terapii reumatoidalnego zapalenia stawów, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie leflunomidu z metotreksatem, co wiąże się ze zwiększonym ryzykiem hepatotoksyczności – w badaniu 30 pacjentów obserwowano dwukrotne do trzykrotnego podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów wątrobowych. Ponadto, leflunomid może wydłużać czas protrombinowy podczas kojarzenia z warfaryną, co wymaga regularnej kontroli INR. Ze względu na immunosupresyjne działanie leku, nie zaleca się stosowania szczepionek zawierających żywe, atenuowane drobnoustroje podczas terapii. W przypadku leków metabolizowanych przez CYP450, leflunomid wykazuje wpływ na izoenzymy CYP1A2, CYP2C8 oraz transportery OAT3 i BCRP, co może prowadzić do zmiany stężeń leków takich jak repaglinid (↑ Cmax 1,7×, ↑ AUC 2,4×), kofeina (↓ Cmax 18%, ↓ AUC 55%), cefaklor (↑ Cmax 1,43×, ↑ AUC 1,54×) oraz rozuwastatyna (↑ Cmax 2,65×, ↑ AUC 2,51×). W związku z tym konieczne jest monitorowanie pacjentów i dostosowanie dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym.
alosetron, atorwastatyna, benzylpenicylina, cefaklor, cholestyramina, cymetydyna, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, cyprofloksacyna, czas protrombinowy, daunorubicyna, doksorubicyna, duloksetyna, enzymy wątrobowe, etynyloestradiol, furosemid, hepatotoksyczność, indometacyna, induktor cytochromu P-450, inhibitor cytochromu P-450, izoenzym cytochromu P450, ketoprofen, kortykosteroid, lek hepatotoksyczny, lek immunosupresyjny, lewonorgestrel, metotreksat, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nateglinid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, paklitaksel, parametry hematologiczne, pioglitazon, pochodne kumaryny, prawastatyna, reduktaza HMG-CoA, repaglinid, reumatoidalne zapalenie stawów, rozuwastatyna, rozyglitazon, ryfampicyna, sulfasalazyna, symwastatyna, szczepionka żywa, teofilina, topotekan, transporter anionów organicznych, tyzanidyna, układ krwiotwórczy, warfaryna, węgiel aktywowany, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Bortezomib EVER Pharma 2,5 mg/ml

Bortezomib wykazuje słabe hamowanie izoenzymów CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 oraz CYP3A4, przy czym CYP2D6 odpowiada jedynie za 7% metabolizmu leku, co eliminuje istotny wpływ fenotypu słabego metabolizmu tego izoenzymu na farmakokinetykę bortezomibu. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają AUC bortezomibu o 35% (CI90% 1,032–1,772), co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej pacjentów. Z kolei silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają AUC o 45%, co może obniżać skuteczność terapii i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Inhibitory CYP2C19, takie jak omeprazol, oraz słabi induktorzy CYP3A4, np. deksametazon, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę bortezomibu. Współpodawanie melfalanu i prednizonu zwiększa AUC o 17%, co nie wymaga modyfikacji dawkowania.
bortezomib, cytochrom P450, deksametazon, dziurawiec, dziurawiec zwyczajny, enzym wątrobowy, farmakokinetyka leku, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, hipoglikemia i hiperglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, krzywa AUC, lek hipoglikemizujący, lek przeciwcukrzycowy, melfalan i prednizon, metabolizm leku, modyfikacja dawki leku, omeprazol, parametr AUC, poziom glukozy, ryfampicyna, rytonawir, stężenie glukozy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Caspofungin Fresenius Kabi 70 mg

Kaspofungina charakteryzuje się wielofazową eliminacją i silnym wiązaniem z albuminami osocza, z frakcją wolnej substancji wynoszącą 3,5% u zdrowych ochotników i 7,6% u pacjentów z inwazyjną kandydozą. Dystrybucja do tkanek jest znaczna, sięgając 92% dawki po 1,5-2 dniach, a eliminacja przebiega w warunkach braku równowagi dystrybucyjnej, co utrudnia precyzyjne określenie objętości dystrybucji. Metabolizm obejmuje samorzutny rozpad do formy z otwartym pierścieniem, hydrolizę peptydu i N-acetylację, bez istotnej interakcji z izoenzymami CYP450. Klirens osoczowy wynosi 10-12 ml/min, a okres półtrwania fazy beta to 9-11 godzin, z dodatkową fazą gamma o okresie półtrwania 45 godzin. Wydalanie jest powolne, z około 75% dawki odzyskiwanej w ciągu 27 dni (41% w moczu, 34% w kale), przy minimalnym wydalaniu niezmienionej substancji w moczu (~1,4%). Farmakokinetyka jest umiarkowanie nieliniowa, a kumulacja wzrasta wraz z dawką.
albumina osocza, biotransformacja leku, dystrybucja tkankowa, eliminacja wielofazowa, farmakokinetyka kaspofunginy, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hemodializa, infuzja dożylna, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, izoenzym cytochromu P450, kandydoza przełyku, kaspofungina, klirens kreatyniny, metabolizm kaspofunginy, niewydolność nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Naratryptan – Interakcje

Naratryptan wykazuje ograniczony potencjał do wywoływania interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych, co potwierdzają badania kliniczne i in vitro. Metabolizm naratryptanu odbywa się w niewielkim stopniu przez układ cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez te enzymy. Nie stwierdzono istotnych interakcji z alkoholem ani pokarmem. Klirens naratryptanu ulega zmniejszeniu o około 30% pod wpływem doustnych środków antykoncepcyjnych oraz zwiększeniu o około 30% u palaczy, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania. Naratryptan jest wydalany w 60% przez nerki, z czego około 30% stanowi aktywne wydzielanie nerkowe, co może teoretycznie wpływać na wydalanie innych leków, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek.
agonista receptora 5HT1, beta-adrenolityk, dihydroergotamina, doustny środek antykoncepcyjny, ergotamina, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, klirens naratryptanu, leczenie przeciwmigrenowe, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwmigrenowy, monoaminooksydaza, naratryptan, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz naczyń wieńcowych, sumatryptan, upośledzona funkcja nerek, wydzielanie nerkowe, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Zahron Combi 10 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Zahron Combi zawiera rozuwastatynę i amlodypinę, które wykazują liczne interakcje farmakologiczne. Rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, a jej ekspozycja może wzrastać nawet 7,1-krotnie przy jednoczesnym stosowaniu z cyklosporyną, co jest przeciwwskazaniem do kojarzenia tych leków. Inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir) zwiększają AUC rozuwastatyny 2,1-3,1-krotnie, a gemfibrozyl i inne fibraty podwajają jej stężenie, co zwiększa ryzyko miopatii. Zaleca się dostosowanie dawki rozuwastatyny tak, aby nie przekraczała ekspozycji odpowiadającej 40 mg monoterapii. Ponadto, rozuwastatyna może zwiększać INR u pacjentów stosujących antagoniści witaminy K, co wymaga monitorowania. Leki zobojętniające kwas solny zmniejszają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna obniża jej AUC o 20% i Cmax o 30%.
amlodypina, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, BCRP, białko transportowe, cyklosporyna, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, efekt kliniczny, erytromycyna, ezetymib, farmakokinetyczny, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hipertermia złośliwa, hipotensja, hormonalna terapia zastępcza, induktor CYP3A4, inhibicja CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, izoenzym cytochromu P450, kumarynowy lek przeciwzakrzepowy, kwas fusydowy, miopatia, OATP1B1, rabdomioliza, rozuwastatyna, symwastatyna, takrolimus, warfaryna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – KETREL XR 300 mg

Kwetiapina w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (KETREL XR) charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym, z Tmax około 6 godzin dla kwetiapiny i jej aktywnego metabolitu norkwetiapiny. Farmakokinetyka jest liniowa i proporcjonalna do dawek do 800 mg/dobę. W porównaniu do tabletek o natychmiastowym uwalnianiu, KETREL XR wykazuje podobne AUC dla kwetiapiny, ale o 13% niższe Cmax oraz o 18% niższe AUC norkwetiapiny. Posiłek wysokotłuszczowy zwiększa Cmax o około 50% i AUC o około 20%, dlatego zaleca się przyjmowanie leku na czczo. Kwetiapina wiąże się w 83% z białkami osocza i jest intensywnie metabolizowana w wątrobie głównie przez CYP3A4, z niskim potencjałem do interakcji farmakokinetycznych przy standardowych dawkach (300-800 mg/dobę).
ADME, aktywny metabolit, AUC, biotransformacja leku, CYP 3A4, dawka dobowa, izoenzym cytochromu P450, KETREL XR, klirens kreatyniny, klirens leku, kwetiapina, maksymalne stężenie w osoczu, marskość poalkoholowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norkwetiapina, okres półtrwania, posiłek wysokotłuszczowy, stan stacjonarny, stężenie terapeutyczne, tabletki o natychmiastowym uwalnianiu, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Edolox 30 mg

Etorykoksyb, substancja czynna preparatu Edolox, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Stosowanie etorykoksybu w dawce 120 mg/dobę u pacjentów przyjmujących doustne leki przeciwzakrzepowe, takie jak warfaryna, powoduje wzrost INR o około 13%, co wymaga ścisłego monitorowania czasu protrombinowego. NLPZ, w tym etorykoksyb, mogą osłabiać działanie leków moczopędnych, inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II, zwiększając ryzyko pogorszenia czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem odwodnienia lub w podeszłym wieku. Etorykoksyb w dawce 120 mg nie wpływa na działanie przeciwpłytkowe małych dawek kwasu acetylosalicylowego (81 mg/dobę), jednak połączenie to zwiększa ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego. W przypadku jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, takrolimusem, litem czy metotreksatem (szczególnie przy dawce 120 mg etorykoksybu) konieczne jest monitorowanie czynności nerek, stężenia litu oraz potencjalnej toksyczności metotreksatu. Ponadto, etorykoksyb zwiększa stężenie etynyloestradiolu w doustnych środkach antykoncepcyjnych o 37-60% oraz estrogenów w hormonalnej terapii zastępczej (estron o 41%, ekwilina o 76%, 17-β-estradiol o 22%), co może podnosić ryzyko działań niepożądanych związanych z tymi terapiami.
antagonista receptora angiotensyny II, choroba wątroby, cyklooksygenaza, cytochrom P450, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek antykoncepcyjny, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie nefrotoksyczne, działanie przeciwpłytkowe, etorykoksyb, etynyloestradiol, glikokortykosteroid, hormonalna terapia zastępcza, induktor enzymatyczny, inhibitor ACE, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, izoenzym SULT1E1, ketokonazol, klirens nerkowy, kwas acetylosalicylowy, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciwgrzybiczy, lek zobojętniający, lit, metotreksat, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja żołądka, ryfampicyna, salbutamol, skoniugowany estrogen, sulfotransferaza, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Anzorin 20 mg

Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Induktory CYP1A2, takie jak palenie tytoniu i karbamazepina, mogą obniżać stężenia olanzapiny, co wymaga monitorowania klinicznego i ewentualnego zwiększenia dawki. Z kolei inhibitory CYP1A2, zwłaszcza fluwoksamina, powodują istotny wzrost stężenia maksymalnego (Cmax) olanzapiny o 54-77% oraz pola pod krzywą (AUC) o 52-108%, co uzasadnia rozważenie redukcji dawki początkowej. Węgiel aktywowany zmniejsza biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu między podaniem tych substancji. Nie obserwuje się istotnych interakcji z inhibitorami CYP2D6 (fluoksetyna), lekami zobojętniającymi kwas solny, cymetydyną, litem, biperydenem oraz walproinianem.
agonista dopaminy, arytmia, biodostępność olanzapiny, biperyden, choroba Parkinsona, cyprofloksacyna, dostępność biologiczna, działanie antagonistyczne, działanie depresyjne na OUN, farmakokinetyka olanzapiny, fluoksetyna, fluwoksamina, hamowanie metabolizmu, indukcja metabolizmu, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, interakcja lekowa, interakcja z alkoholem, izoenzym CYP1A2, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, lek zobojętniający kwas solny, metabolizm olanzapiny, odstęp QTc, pole pod krzywą, stężenie maksymalne, walproinian, węgiel aktywowany
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cyclophosphamide Sandoz 100 mg/ml

Cyklofosfamid jest prolekiem wymagającym aktywacji metabolicznej w wątrobie przez enzymy cytochromu P450, głównie CYP2B6, CYP2A6, CYP2C9, CYP2C19 oraz CYP3A4, prowadzącej do powstania aktywnych metabolitów 4-hydroksycyklofosfamidu i aldofosfamidu. Po podaniu dożylnym wykazuje niemal całkowite i szybkie wchłanianie, z wiązaniem z białkami osocza poniżej 20%, co umożliwia szeroką dystrybucję, w tym przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego oraz mleka kobiecego, a także przez barierę łożyskową. Maksymalne stężenia aktywnych metabolitów osiągane są w osoczu w ciągu 2-4 godzin, a okres półtrwania cyklofosfamidu wynosi około 4-8 godzin. W trakcie terapii obserwuje się autoindukcję metabolizmu, co skutkuje zmniejszeniem ekspozycji na lek macierzysty przy długotrwałym stosowaniu.
4-hydroksycyklofosfamid, aktywacja metaboliczna w wątrobie, aldofosfamid, autoindukcja metabolizmu, bariera łożyskowa, bioaktywacja cyklofosfamidu, biodostępność substancji czynnej, cyklofosfamid, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, dysfagia, izoenzym cytochromu P450, kinetyka pierwszego rzędu, koncentrat do sporządzania roztworu, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie pozajelitowe, prolek, S-transferaza glutationu, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sunitinib Bluefish 50 mg

Farmakokinetyka sunitynibu została szczegółowo zbadana u 135 zdrowych ochotników oraz 266 pacjentów z guzami litymi, wykazując podobny profil w obu grupach. W zakresie dawek 25-100 mg obserwuje się liniową zależność AUC i Cmax od dawki. Po wielokrotnym podaniu stężenie sunitynibu kumuluje się 3-4 krotnie, a jego aktywnego metabolitu dezetylosunitynibu 7-10 krotnie, osiągając stan równowagi po 10-14 dniach z łącznym stężeniem osoczowym 62,9-101 ng/ml, co odpowiada skutecznemu hamowaniu fosforylacji receptorów. Sunitynib charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (95%) oraz dużą objętością dystrybucji (2230 L), co umożliwia penetrację do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a eliminacja odbywa się przede wszystkim z kałem (61%) i w mniejszym stopniu przez nerki (16%). Okres półtrwania wynosi około 40-60 godzin dla sunitynibu i 80-110 godzin dla metabolitu, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Nie stwierdzono istotnych interakcji farmakokinetycznych z inhibitorami BCRP, takimi jak gefitynib, choć dane należy interpretować ostrożnie ze względu na ograniczoną liczbę pacjentów.
białko oporności raka piersi, dezetylosunitynib, fosforylacja receptorów, inhibitor enzymu, interakcja metaboliczna, izoenzym CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugh, klirens kreatyniny, klirens sunitynibu, maksymalna tolerowana dawka, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, podanie doustne sunitynibu, powierzchnia ciała, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, schyłkowa niewydolność nerek, stan równowagi stężenia, substrat BCRP, wiązanie sunitynibu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Donectil ODT 10 mg

Chlorowodorek donepezylu, substancja czynna preparatu Donectil ODT, jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) oraz CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna) mogą zwiększać stężenie donepezylu w osoczu nawet o około 30%, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Z kolei induktory enzymów (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) obniżają stężenie leku, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność, co może wymagać dostosowania dawki. Spożycie alkoholu, jako induktora CYP450, również obniża stężenie donepezylu i nasila działania niepożądane na OUN, zwłaszcza u osób starszych, zwiększając ryzyko upadków i urazów.
amiodaron, amitryptylina, antybiotyk, badanie EKG, beta-adrenolityk, blokada nerwowo-mięśniowa, chinidyna, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, cytalopram, digoksyna, Donectil ODT, erytromycyna, escytalopram, fenytoina, fluoksetyna, induktor enzymu cytochromu P450, inhibitor acetylocholinoesterazy, inhibitor CYP2D6, inhibitor enzymu CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek antycholinergiczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lewofloksacyna, moksyfloksacyna, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie, pimozyd, pochodna fenotiazyny, ryfampicyna, sertindol, sotalol, sukcynylocholina, teofilina, torsade de pointes, warfaryna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie rytmu serca, zyprazydon
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Deslodyna 5 mg

Desloratadyna, substancja czynna preparatu Deslodyna (tabletki powlekane 5 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) około 3 godzin po podaniu, z biodostępnością proporcjonalną do dawki w zakresie 5-20 mg. W osoczu lek wiąże się z białkami na poziomie 83-87%, co ma znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. U około 4% pacjentów obserwuje się istotnie wyższe stężenia desloratadyny (Cmax około 3-krotnie wyższe, osiągane po około 7 godzinach), jednak bez zmiany profilu bezpieczeństwa. Desloratadyna nie wykazuje hamującego wpływu na izoenzymy cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2D6) ani nie jest substratem lub inhibitorem glikoproteiny P, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Okres półtrwania leku wynosi około 27 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę bez klinicznie istotnej kumulacji przy stosowaniu dawek 5-20 mg przez 14 dni.
3-hydroksydesloratadyna, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, białko osocza, biodostępność desloratadyny, CYP2D6, CYP3A4, dawkowanie, Deslodyna, desloratadyna, dystrybucja, eliminacja, faza eliminacji, funkcja nerek, glikoproteina p, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, izoenzym cytochromu P450, maksymalne stężenie, metabolizm, okres półtrwania, osocze krwi, profil farmakokinetyczny, przewlekła niewydolność nerek, stężenie leku, wchłanianie
Leksykon leków
Interakcje leku – Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy 50 mg + 1000 mg

Jednoczesne stosowanie sytagliptyny (50 mg 2x/dobę) i metforminy (1000 mg 2x/dobę) u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie wpływa istotnie na farmakokinetykę obu substancji. Jednakże spożywanie alkoholu podczas terapii znacząco zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z głodzeniem, niedożywieniem lub zaburzeniami czynności wątroby, dlatego jest to przeciwwskazane. Przed badaniem z użyciem jodowych środków kontrastowych leczenie należy przerwać i wznowić dopiero po co najmniej 48 godzinach, po potwierdzeniu stabilnej czynności nerek, aby uniknąć ostrego uszkodzenia nerek i kwasicy mleczanowej. Leki takie jak NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz diuretyki pętlowe mogą pogarszać czynność nerek i zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej, co wymaga monitorowania funkcji nerek.
agonista receptorów beta-2-adrenergicznych, antagonista receptora angiotensyny II, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, diuretyk, farmakokinetyka, glikokortykosteroid, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor konwertazy angiotensyny, izoenzym cytochromu P450, jodowy środek kontrastowy, kontrola glikemii, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek o działaniu hiperglikemicznym, metformina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostre uszkodzenie nerek, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych 2, transporter nerkowy, transporter usuwania wielu leków i toksyn, zatrucie digoksyną
Leksykon substancji czynnych
Delta-9-tetrahydrokannabinol – Interakcje

Delta-9-tetrahydrokannabinol (THC), główny składnik aktywny preparatów konopnych, wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez wpływ na enzymy układu cytochromu P450 (CYP) oraz enzymy glukuronidacyjne (UGT). THC jest metabolizowany przede wszystkim przez CYP3A4, CYP2C9 i CYP2C19, a jednoczesne stosowanie inhibitorów tych enzymów (np. ketokonazol, flukonazol) prowadzi do istotnego wzrostu stężeń THC i jego aktywnych metabolitów (np. Cmax THC wzrasta do 1,2×, AUC do 1,8× przy ketokonazolu; Cmax THC o 22%, AUC o 32% przy flukonazolu). Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) obniżają stężenia THC (Cmax ↓ 40%, AUC ↓ 20%) i metabolitów, co może wymagać dostosowania dawkowania. THC może również indukować CYP1A2, 2B6 i 3A4, przyspieszając metabolizm leków takich jak kumaryny, statyny, beta-blokery i kortykosteroidy, co może obniżać ich skuteczność kliniczną. Hamowanie enzymów UGT1A9 i UGT2B7 przez THC w stężeniach klinicznych wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych tymi szlakami, np. propofolu, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami glukuronidacji (np. choroba Gilberta).
beta-bloker, choroba Gilberta, cytochrom P450, delta-9-tetrahydrokannabinol, dysfagia, działanie ośrodkowe, dziurawiec zwyczajny, enzym UGT, flukonazol, funkcja poznawcza, indukcja enzymu, induktor enzymu, inhibitor CYP3A4, inhibitor odwracalny, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwspastyczny, lek przeciwwirusowy, metabolit THC, metabolizm leku, obniżenie napięcia mięśniowego, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, środek antykoncepcyjny, zaburzenie koordynacji, zaburzenie psychomotoryczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Crosuvo 40 mg

Rozuwastatyna, substancja czynna preparatu Crosuvo, jest substratem transporterów wątrobowych OATP1B1 i BCRP, co czyni ją podatną na interakcje farmakokinetyczne z lekami hamującymi te transportery, prowadzącymi do istotnego wzrostu stężenia leku w osoczu i zwiększonego ryzyka miopatii. Metabolizm rozuwastatyny przez cytochrom P450 jest minimalny, co ogranicza interakcje z inhibitorami lub induktorami tych enzymów, potwierdzone brakiem klinicznie istotnych interakcji z flukonazolem i ketokonazolem. Szczególnie istotne są interakcje z cyklosporyną (7,1-krotne zwiększenie AUC), inhibitorami proteaz (np. atazanawir/rytonawir – 3,1-krotne zwiększenie AUC i 7-krotne Cmax), gemfibrozylem (1,9-krotne zwiększenie AUC i Cmax) oraz innymi lekami lipidowymi, które wymagają dostosowania dawki rozuwastatyny, rozpoczynając od 5 mg/dobę, aby nie przekroczyć ekspozycji odpowiadającej dawce 40 mg bez interakcji. Przeciwwskazane jest stosowanie Crosuvo z cyklosporyną oraz dawką 40 mg w połączeniu z fibratami. Ponadto, leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i magnezu obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna zmniejsza AUC o 20% i Cmax o 30%, co może mieć znaczenie kliniczne.
aleglitazar, antagonista witaminy K, atazanawir, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, farmakokinetyka rozuwastatyny, fenofibrat, fibrat, flukonazol, fosamprenawir, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, kwas fusydowy, lek zobojętniający, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, niacyna, niewydolność nerek, norgestrel, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, ryfampina, rytonawir, sofosbuwir, statyna, sylimaryna, tikagrelor, transporter BCRP, transporter wątrobowy OATP1B1, warfaryna, welpataswir, woksylaprewir
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum Espefa 10 mg

Hydroksyzyna, substancja czynna leku Hydroxyzinum Espefa 10 mg, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT i/lub wywołującymi torsade de pointes, takimi jak leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid) i III (np. amiodaron, sotalol), niektóre leki przeciwhistaminowe, przeciwpsychotyczne (np. haloperydol), przeciwdepresyjne (np. citalopram, escytalopram), przeciwmalaryczne (np. meflochina), antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna), przeciwgrzybicze (np. pentamidyna), leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (np. prukalopryd), onkologiczne (np. toremifen, wandetanib) oraz metadon. Ponadto, jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych. W przypadku leków wywołujących bradykardię i hipokaliemię, leków działających depresyjnie na OUN oraz o działaniu przeciwcholinergicznym konieczne jest zachowanie ostrożności i ewentualne dostosowanie dawkowania. Hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 i może w dużych dawkach wpływać na metabolizm substratów tego enzymu, natomiast interakcje z innymi izoenzymami cytochromu P450 są mało prawdopodobne w warunkach klinicznych.
antagonista, cetyryzyna, CYP3A4, działanie przeciwcholinergiczne, fenytoina, hipokaliemia, hydroksyzyna, Hydroxyzinum Espefa, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor CYP2D6, inhibitor dehydrogenazy alkoholowej, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, mikrosom wątrobowy, ośrodkowy układ nerwowy, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Apenal 250 mg

Paracetamol, substancja czynna leku Apenal, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jego bezpieczeństwo i skuteczność terapeutyczną. Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy wątrobowe cytochromu P450 (CYP), takimi jak karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, ryfampicyna, omeprazol, zydowudyna oraz preparaty ziołowe (dziurawiec), które zwiększają ryzyko hepatotoksyczności poprzez nasilone powstawanie toksycznego metabolitu N-acetylo-p-benzochinoiminy (NAPQI). Probenecyd opóźnia eliminację paracetamolu przez hamowanie sprzęgania z kwasem glukuronowym, co wydłuża jego okres półtrwania. Długotrwałe stosowanie paracetamolu w dużych dawkach może nasilać działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny (np. warfaryny), zwiększając ryzyko krwawień poprzez hamowanie syntezy czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K. Alkohol etylowy, zwłaszcza przy przewlekłym spożyciu, indukuje CYP2E1, co również zwiększa produkcję hepatotoksycznego NAPQI i ryzyko uszkodzenia wątroby nawet przy standardowych dawkach paracetamolu.
CYP2E1, cytochrom P450, czynnik krzepnięcia, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec, etanol, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność paracetamolu, indukcja enzymu wątrobowego, induktor enzymu wątrobowego, INR, interakcja lekowa, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, kumaryna, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwwrzodowy, lek przeciwzakrzepowy, N-acetylo-p-benzochinoimina, okres półtrwania, omeprazol, paracetamol, probenecyd, przewlekły alkoholizm, ryfampicyna, sprzęganie z kwasem glukuronowym, toksyczny metabolit paracetamolu, warfaryna, zydowudyna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – SITAGLIPTIN BIOTON 25 mg

Sytagliptyna, podawana doustnie w dawce 100 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z mediana Tmax wynoszącą 1-4 godziny oraz wysoką biodostępnością około 87%. Średnie AUC wynosi 8,52 µM•hr, a Cmax osiąga 950 nM. Lek wykazuje proporcjonalny do dawki wzrost AUC, natomiast Cmax rośnie bardziej niż proporcjonalnie, a C24h mniej. Objętość dystrybucji wynosi około 198 litrów, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (38%). Sytagliptyna jest eliminowana głównie przez nerki w postaci niezmienionej (79%), z okresem półtrwania około 12,4 godziny i klirensem nerkowym około 350 ml/min. Metabolizm ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnego wpływu na izoenzymy CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Lek nie wykazuje znaczącego wpływu na transportery OCT2, OAT1, PEPT1/2, a jedynie słaby wpływ na glikoproteinę P.
akumulacja leku, AUC sytagliptyny, biodostępność bezwzględna, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hemodializa, inhibitor DPP-4, izoenzym cytochromu P450, klirens nerkowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie osoczowe, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, transporter OCT2, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Faxolet ER 37,5 mg

Wenlafaksyna (Faxolet ER) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, z których najistotniejsze klinicznie dotyczą inhibitorów MAO. Jednoczesne stosowanie z nieodwracalnymi, nieselektywnymi IMAO jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego i złośliwego zespołu neuroleptycznego. Zaleca się zachowanie przerw: minimum 14 dni po zakończeniu terapii IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz 7 dni po zakończeniu wenlafaksyny przed wprowadzeniem IMAO. Podobne przeciwwskazania dotyczą odwracalnych, selektywnych inhibitorów MAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalnych, nieselektywnych IMAO (np. linezolid). Ponadto, wenlafaksyna w połączeniu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy, lit, dziurawiec) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta, zwłaszcza na początku terapii i przy zwiększaniu dawki.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, 9-hydroksyrysperydon, amiodaron, antagonista dopaminy, antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, atazanawir, błękit metylenowy, buprenorfina, chinidyna, dekstrometorfan, demetylodiazepam, diazepam, dofetylid, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fentanyl, haloperydol, hipertermia, imipramina, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, metadon, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nelfinawir, nieodwracalny nieselektywny inhibitor MAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, pentazocyna, petydyna, pochodna amfetaminy, posakonazol, prekursor serotoniny, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz miokloniczny, sotalol, suplement tryptofanu, sybutramina, tapentadol, telitromycyna, tiorydazyna, torsade de pointes, tramadol, tryptan, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, α-hydroksymetoprolol
Leksykon leków
Interakcje leku – Clozapine Hasco 25 mg

Klozapina, metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP1A2, CYP3A4 i CYP2C19, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne są interakcje z lekami mielosupresyjnymi (np. karbamazepina, chloramfenikol), które zwiększają ryzyko agranulocytozy, oraz z długo działającymi lekami przeciwpsychotycznymi w postaci depot, których eliminacja jest utrudniona w przypadku neutropenii. Alkohol nasila działanie uspokajające klozapiny i może prowadzić do zaburzeń poznawczych oraz hipotensji ortostatycznej. Ponadto, inhibitory CYP1A2 (fluwoksamina, cyprofloksacyna, perazyna) podnoszą stężenie klozapiny w osoczu, co wymaga często redukcji dawki, natomiast induktory CYP1A2 (np. ryfampicyna, omeprazol) obniżają jej stężenie, zmniejszając skuteczność terapii. Nagłe zaprzestanie palenia tytoniu może zwiększyć stężenie klozapiny nawet o 50%, co również wymaga monitorowania i dostosowania dawki.
agranulocytoza, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, chloramfenikol, cymetydyna, cyprofloksacyna, cytalopram, digoksyna, erytromycyna, fenytoina, fluwoksamina, hamowanie szpiku kostnego, hipotensja ortostatyczna, hormonalny lek antykoncepcyjny, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, klozapina, kwas walproinowy, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny depot, metabolizm wątrobowy, napad padaczkowy, neutropenia, odstęp QTc, omeprazol, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, penicylamina, perazyna, receptor alfa-adrenergiczny, ryfampicyna, środek cytotoksyczny, substancja mielosupresyjna, sulfonamid, warfaryna, właściwość alfa-adrenolityczna, właściwość przeciwcholinergiczna, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zapaść krążeniowa, zatrzymanie czynności serca, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Xaleba 60 mg

Etorykoksyb, substancja czynna leku XALEBA, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Stosowanie etorykoksybu w dawce 120 mg/dobę u pacjentów przyjmujących warfarynę może zwiększać INR o około 13%, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia. NLPZ, w tym etorykoksyb, mogą osłabiać działanie leków moczopędnych, inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II, zwiększając ryzyko ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek. Etorykoksyb w dawce 120 mg zwiększa stężenie metotreksatu w osoczu o 28% i zmniejsza jego klirens nerkowy o 13%, co wymaga monitorowania toksyczności. Ponadto, etorykoksyb podnosi AUC etynyloestradiolu o 37-60% w zależności od dawki, co zwiększa ryzyko zakrzepicy u kobiet stosujących doustne środki antykoncepcyjne, a także podnosi stężenia estrogenów w HTZ (estron o 41%, ekwilina o 76%, 17-β-estradiol o 22%), co może nasilać działania niepożądane hormonalnej terapii zastępczej.
antagonista receptora angiotensyny II, cyklosporyna, digoksyna, doustny lek antykoncepcyjny, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie antyagregacyjne, działanie depresyjne, etorykoksyb, etynyloestradiol, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, klirens nerkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek zobojętniający, lit, metotreksat, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, mikonazol, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, prednizolon, prednizon, ryfampicyna, skoniugowany estrogen, sulfotransferaza, takrolimus, warfaryna, worykonazol, żylny incydent zakrzepowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Mydocalm forte 150 mg

Tolperyzon chlorowodorek, substancja czynna Mydocalm Forte, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez hamowanie metabolizmu substratów izoenzymu CYP2D6, co prowadzi do zwiększenia stężenia leków takich jak tiorydazyna, perfenazyna, tolterodyna, wenlafaksyna, dezypramina, atomoksetyna, dekstrometorfan, metoprolol i nebiwolol. Zwiększone stężenia tych leków mogą nasilać ich działanie terapeutyczne oraz działania niepożądane, co wymaga rozważenia modyfikacji dawkowania i monitorowania pacjenta. Tolperyzon nie wpływa istotnie na inne izoenzymy CYP450 (CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP1A2, CYP3A4), a jego własne stężenie nie ulega zmianie pod wpływem leków metabolizowanych przez CYP2D6. Biodostępność tolperyzonu jest obniżona przy podaniu na czczo, dlatego zaleca się przyjmowanie leku podczas posiłków dla optymalizacji efektu terapeutycznego.
badanie farmakokinetyczne, baklofen, beta-bloker, biodostępność, biodostępność tolperyzonu, dantrolen, dekstrometorfan, dysfagia, działanie addytywne, działanie sedacyjne, efekt przeciwzapalny, enzym metabolizujący, funkcja poznawcza, hepatocyt, interakcja farmakologiczna, izoenzym cytochromu P450, koordynacja psychoruchowa, kwas niflumowy, lek neuroleptyczny, lek przeciwdepresyjny, lek zwiotczający mięśnie, mikrosom wątrobowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ośrodkowy układ nerwowy, szlak enzymatyczny, szlak metaboliczny tolperyzonu, tolperyzon chlorowodorek, tyzanidyna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Candezek Combi 8 mg + 5 mg

Produkt leczniczy Candezek Combi zawiera kandesartan cyleksetyl (prolek przekształcany do aktywnego kandesartanu) oraz amlodypinę, oba o działaniu przeciwnadciśnieniowym. Kandesartan charakteryzuje się biodostępnością około 14% (kapsułka), osiąga Cmax po 3-4 godzinach, silnie wiąże się z białkami osocza (>99%) i ma objętość dystrybucji 0,1 l/kg. Jego okres półtrwania wynosi około 9 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki i żółć, z minimalnym metabolizmem przez CYP2C9. Amlodypina ma biodostępność 64-80%, Cmax po 6-12 godzinach, wiązanie z białkami osocza na poziomie 97,5%, objętość dystrybucji około 21 l/kg oraz długi okres półtrwania 35-50 godzin. Metabolizowana jest intensywnie w wątrobie do nieaktywnych metabolitów, z wydalaniem 10% leku niezmienionego i 60% metabolitów z moczem. Spożycie pokarmu nie wpływa istotnie na farmakokinetykę obu substancji.
AUC, biodostępność kandesartanu, ciężkie zaburzenie czynności nerek, działanie przeciwnadciśnieniowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja leku, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, izoenzym cytochromu P450, kandesartan cyleksetyl, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metabolizm wątrobowy, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, prolek, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Stoperan FAST 2 mg

Loperamid, substancja czynna preparatu Stoperan FAST (2 mg, liofilizat doustny), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne związane głównie z metabolizmem przez P-glikoproteinę oraz izoenzymy cytochromu P450 (CYP3A4 i CYP2C8). Jednoczesne podawanie loperamidu w dawkach od 4 do 16 mg z inhibitorami P-glikoproteiny (chinidyna, rytonawir) prowadzi do 2-3-krotnego wzrostu stężenia leku w osoczu. Inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol i ketokonazol, powodują 3-5-krotny wzrost stężenia loperamidu, natomiast gemfibrozyl (inhibitor CYP2C8) zwiększa stężenie około dwukrotnie. Szczególnie istotna jest terapia skojarzona itrakonazolu z gemfibrozylem, która może podnieść maksymalne stężenie loperamidu 4-krotnie, a całkowitą ekspozycję aż 13-krotnie. Pomimo tych zmian farmakokinetycznych, badania kliniczne nie wykazały nasilenia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN), co potwierdzono testami psychomotorycznymi.
chinidyna, cytochrom P450, cyzapryd, dawkowanie terapeutyczne, desmopresyna, działanie depresyjne na OUN, działanie niepożądane, działanie przeciwbiegunkowe, działanie sedatywne, efekt sedatywny, gemfibrozyl, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu CYP3A4, inhibitor izoenzymu cytochromu P450, inhibitor P-glikoproteiny, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, leczenie skojarzone, lek przeciwbiegunkowy, loperamid, metabolizm leku, metoklopramid, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, pasaż jelitowy, perystaltyka, perystaltyka jelit, ruchliwość przewodu pokarmowego, rytonawir, spowolnienie perystaltyki, stężenie leku w surowicy, Stoperan FAST, terapia skojarzona, test psychomotoryczny, test zastępowania cyfr symbolami, właściwość sedatywna, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaparcie
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cinacalcet Sandoz 30 mg

Cynakalcet, substancja czynna leku Cinacalcet Sandoz, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane w 2-6 godzin po podaniu doustnym oraz biodostępnością 20-25% na czczo, która wzrasta o 50-80% przy jednoczesnym spożyciu pokarmu, niezależnie od zawartości tłuszczu. Objętość dystrybucji wynosi około 1000 litrów, a wiązanie z białkami osocza sięga 97%. Cynakalcet wykazuje dwufazowy spadek stężenia w osoczu z okresem półtrwania początkowego około 6 godzin i końcowego 30-40 godzin, osiągając stan równowagi w ciągu 7 dni. Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP1A2, z dominującą eliminacją metabolitów przez nerki (80% dawki w moczu, 15% w kale). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 30-180 mg, a stężenie leku koreluje ze spadkiem poziomu parathormonu (PTH), który minimalizuje się po 2-6 godzinach od podania i utrzymuje względnie stały poziom do końca dobowego okresu dawkowania.
białko osocza, biodostępność cynakalcetu, cytochrom P450, dializa otrzewnowa, dysfagia, dystrybucja substancji, eliminacja radioaktywności, hemodializa, indukcja metabolizmu, inhibitor izoenzymu, izoenzym CYP1A2, izoenzym cytochromu P450, klirens cynakalcetu, klirens leku, liniowa farmakokinetyka, maksymalne stężenie w osoczu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parathormon, pole pod krzywą stężenia, schyłkowa choroba nerek, stężenie cynakalcetu w osoczu, wiązanie z czerwonymi krwinkami, wysycenie wchłaniania, znakowanie izotopowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tibumoca (137 mcg + 50 mcg)/dawkę donosową

Lek Tibumoca zawiera azelastyny chlorowodorek (137 µg/dawkę donosową, odpowiadający 125 µg azelastyny) oraz flutykazonu propionian (50 µg/dawkę donosową) podawane w formie aerozolu do nosa. Po podaniu dwóch dawek do każdego otworu nosowego (548 µg azelastyny chlorowodorku i 200 µg flutykazonu propionianu) obserwowano maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) odpowiednio 194,5 ± 74,4 pg/mL dla azelastyny i 10,3 ± 3,9 pg/mL dla flutykazonu. Całkowita ekspozycja (AUC) wyniosła 4217 ± 2618 pg/mL*godz. dla azelastyny oraz 97,7 ± 43,1 pg/mL*godz. dla flutykazonu. Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) wynosił 0,5 godziny dla azelastyny i 1,0 godziny dla flutykazonu. Ekspozycja na flutykazon była około 50% wyższa w preparacie Tibumoca w porównaniu do monoterapii, natomiast ekspozycja na azelastynę była porównywalna. Nie stwierdzono interakcji farmakokinetycznych między składnikami.
aerozol do nosa, aktywny metabolit, azelastyny chlorowodorek, Cmax, CYP2C19, CYP2D6, cytochrom P450, ekspozycja całkowita, ekspozycja ustrojowa, enzym CYP3A4, flutykazonu propionian, indeks terapeutyczny, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, klirens nerkowy, klirens osoczowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas karboksylowy, maksymalne stężenie, metabolizm pierwszego przejścia, monoterapia flutykazonu, N-desmetyloazelastyna, nieczynny metabolit, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania w osoczu, parametr farmakokinetyczny, przemiana metaboliczna, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z żółcią
Leksykon substancji czynnych
Kwiat goździka – Interakcje

Kwiat goździka (Syzygium aromaticum), obecny w preparacie Melisana Klosterfrau Original w stężeniu 285 mg/100 ml, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza w kontekście leków o działaniu uspokajającym (benzodiazepiny, barbiturany, leki przeciwhistaminowe) oraz leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych (warfaryna, acenokumarol, kwas acetylosalicylowy, klopidogrel). Mechanizmy interakcji obejmują synergizm farmakodynamiczny na receptory GABA-ergiczne oraz hamowanie agregacji płytek krwi przez eugenol, co zwiększa ryzyko sedacji i krwawień. Ponadto, składniki olejku goździkowego wpływają na aktywność enzymów cytochromu P450 (CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4), co może prowadzić do wzrostu stężenia leków metabolizowanych przez te enzymy, takich jak statyny, leki przeciwdepresyjne, przeciwpadaczkowe i benzodiazepiny. Zaleca się monitorowanie parametrów krzepnięcia, dostosowanie dawek leków oraz unikanie jednoczesnego stosowania z alkoholem (etanol 66,8% V/V w preparacie), ze względu na ryzyko nasilenia depresji OUN i zaburzeń metabolizmu etanolu, szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją wątroby.
acenokumarol, agregacja płytek krwi, barbituran, benzodiazepina, chmiel, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, digoksyna, działanie antyagregacyjne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie sedatywne, efekt synergistyczny, eugenol, fenytoina, fluoksetyna, indeks terapeutyczny, inhibicja enzymu, insulina, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, klopidogrel, kozłek lekarski, kwas acetylosalicylowy, kwiat goździka, lek hipoglikemizujący, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lit, melisa, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, pochodna sulfonylomocznika, receptor GABA-ergiczny, statyna, Syzygium aromaticum, warfaryna, zawrót głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Polfenon 300 mg

Propafenonu chlorowodorek, substancja czynna preparatu Polfenon, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez wpływ na enzymy układu cytochromu P450 (CYP2D6, CYP1A2, CYP3A4). Inhibitory tych izoenzymów, takie jak cymetydyna, ketokonazol, chinidyna, erytromycyna oraz sok grejpfrutowy, powodują istotne zwiększenie stężenia propafenonu w osoczu, co wymaga monitorowania układu krążenia i dostosowania dawki. Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), np. fluoksetyna i paroksetyna, zwiększają Cmax i AUC S-propafenonu odpowiednio o 39% i 50%, a R-propafenonu o 71% i 50%, co wskazuje na konieczność redukcji dawki propafenonu. Induktory CYP3A4, takie jak fenobarbital i ryfampicyna, obniżają stężenie propafenonu, osłabiając jego działanie przeciwarytmiczne. Współstosowanie z amiodaronem może prowadzić do zaburzeń przewodzenia i repolaryzacji, zwiększając ryzyko niemiarowości, co wymaga ścisłego monitorowania EKG i dostosowania dawek.
amiodaron, chinidyna, cyklosporyna, cymetydyna, czas protrombinowy, dezypramina, digoksyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie niepożądane OUN, erytromycyna, fenobarbital, fenprokumon, fluoksetyna, inhibitor enzymu cytochromu P450, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, lek beta-adrenolityczny, lek miejscowo znieczulający, lek przeciwarytmiczny klasy IC, lidokaina, metoprolol, niemiarowość, paroksetyna, propafenonu chlorowodorek, propranolol, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, teofilina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, wenlafaksyna, wskaźnik krzepnięcia krwi