Interakcje leku
Rosuvastatin MSN 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Rozuwastatyna wchodzi w istotne klinicznie interakcje z wieloma substancjami leczniczymi, co wymaga szczególnej uwagi przy jednoczesnym stosowaniu. Mechanizmy tych interakcji mogą mieć charakter zarówno farmakokinetyczny jak i farmakodynamiczny, przy czym efekt końcowy może prowadzić do zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii.¹

Mechanizmy interakcji rozuwastatyny

Białka transportujące stanowią istotny element w procesie dystrybucji rozuwastatyny w organizmie. Rozuwastatyna jest substratem dla transporterów OATP1B1 (wątrobowy wychwyt) oraz BCRP (efluks). Inhibitory tych białek transporterowych mogą powodować znaczący wzrost stężenia rozuwastatyny w osoczu, co przekłada się na zwiększone ryzyko wystąpienia miopatii.²

W przeciwieństwie do wielu innych statyn, rozuwastatyna wykazuje ograniczone interakcje na poziomie enzymów cytochromu P450. Badania in vivo i in vitro wykazały, że rozuwastatyna nie działa hamująco ani pobudzająco na izoenzymy cytochromu P450, a ponadto enzymy te mają słabe powinowactwo do rozuwastatyny. Z tego powodu interakcje wynikające z metabolizmu przy udziale cytochromu P450 mają niewielkie znaczenie kliniczne.³

Klinicznie istotne interakcje rozuwastatyny z innymi lekami

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Cyklosporyna powoduje około 7-krotne zwiększenie pola powierzchni pod krzywą (AUC) rozuwastatyny w porównaniu z wartościami stwierdzanymi u zdrowych ochotników. Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i cyklosporyny jest przeciwwskazane. Warto zaznaczyć, że rozuwastatyna nie wpływa na stężenie cyklosporyny w osoczu.⁴

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Inhibitory proteazy mogą znacząco zwiększać ekspozycję na rozuwastatynę, chociaż dokładny mechanizm tej interakcji nie został w pełni poznany. Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne podawanie 10 mg rozuwastatyny oraz kombinacji inhibitorów proteazy (300 mg atazanawiru/100 mg rytonawiru) prowadzi do około 3-krotnego zwiększenia AUC i 7-krotnego zwiększenia Cmax rozuwastatyny w stanie stacjonarnym. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania należy rozważyć dostosowanie dawki rozuwastatyny, uwzględniając oczekiwany wzrost ekspozycji.⁵

Szczególnie silne interakcje rozuwastatyny występują z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu zapalenia wątroby typu C, takimi jak:⁶

• Sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir – powoduje 7,4-krotny wzrost AUC rozuwastatyny
• Ombitaswir/parytaprewir/rytonawir/dasabuwir – prowadzi do 2,6-krotnego wzrostu AUC rozuwastatyny
• Welpataswir – powoduje 2,7-krotny wzrost AUC rozuwastatyny

Interakcje z innymi lekami hipolipemizującymi

Gemfibrozyl i inne fibraty powodują istotne klinicznie interakcje z rozuwastatyną. Gemfibrozyl prowadzi do 2-krotnego zwiększenia Cmax oraz AUC rozuwastatyny. Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny w dawce 40 mg i fibratów jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko miopatii. U pacjentów przyjmujących fibraty leczenie rozuwastatyną należy rozpoczynać od dawki 5 mg.⁷

Ezetymib stosowany jednocześnie z rozuwastatyną w dawce 10 mg powoduje 1,2-krotny wzrost AUC rozuwastatyny u pacjentów z hipercholesterolemią. Pomimo stosunkowo niewielkiego wpływu na parametry farmakokinetyczne, podczas jednoczesnego stosowania nie można wykluczyć wystąpienia działań niepożądanych wynikających z interakcji farmakodynamicznych.⁸

Interakcje z lekami przeciwnowotworowymi i immunomodulującymi

Niektóre leki przeciwnowotworowe i immunomodulujące wykazują znaczące interakcje z rozuwastatyną:

• Darolutamid – powoduje 5,2-krotny wzrost AUC rozuwastatyny
• Regorafenib – powoduje 3,8-krotny wzrost AUC rozuwastatyny
• Eltrombopag – powoduje mniej niż 2-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny

Interakcje te wymagają szczególnej uwagi i potencjalnej modyfikacji dawkowania rozuwastatyny.⁹

Interakcje z lekami przeciw nadkwaśności

Zawiesiny zmniejszające kwaśność soku żołądkowego zawierające wodorotlenek glinu i magnezu mogą powodować zmniejszenie stężenia rozuwastatyny w osoczu nawet o 50%. Efekt ten jest mniej nasilony, gdy leki zobojętniające są przyjmowane 2 godziny po rozuwastatynie. Kliniczne znaczenie tej interakcji wymaga dalszych badań.¹⁰

Interakcje z antybiotykami i lekami przeciwgrzybiczymi

Erytromycyna stosowana jednocześnie z rozuwastatyną powoduje zmniejszenie AUC rozuwastatyny o 20% i jej stężenia maksymalnego (Cmax) o 30%. Ta interakcja może być związana ze zwiększeniem motoryki przewodu pokarmowego po zastosowaniu erytromycyny.¹¹

Kwas fusydynowy stosowany ogólnoustrojowo w skojarzeniu z rozuwastatyną może zwiększać ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy. Dokładny mechanizm tej interakcji nie jest jeszcze znany. Odnotowano przypadki rabdomiolizy (w tym śmiertelne) u pacjentów otrzymujących to skojarzenie leków. Jeśli konieczne jest leczenie ogólnoustrojowym kwasem fusydynowym, leczenie rozuwastatyną należy przerwać na czas stosowania kwasu fusydynowego.¹²

Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji między rozuwastatyną a flukonazolem (inhibitor CYP2C9 i CYP3A4) lub ketokonazolem (inhibitor CYP2A6 i CYP3A4).¹³

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

U pacjentów stosujących antagonistów witaminy K (np. warfarynę lub inne pochodne kumaryny), rozpoczęcie leczenia rozuwastatyną lub zwiększenie jej dawki może prowadzić do wzrostu wartości INR. Zmniejszenie dawki rozuwastatyny lub zaprzestanie jej stosowania może z kolei powodować obniżenie INR. W takich przypadkach zaleca się odpowiednią kontrolę wskaźnika INR.¹⁴

Tikagrelor może powodować niewydolność nerek i wpływać na wydalanie rozuwastatyny przez nerki, zwiększając ryzyko kumulacji rozuwastatyny. W niektórych przypadkach jednoczesne stosowanie tych leków prowadziło do pogorszenia czynności nerek, zwiększenia aktywności kinazy kreatynowej i rabdomiolizy. Podczas jednoczesnego stosowania tikagreloru i rozuwastatyny zaleca się monitorowanie czynności nerek i aktywności kinazy kreatynowej.¹⁵

Interakcje z hormonami płciowymi

Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i doustnych środków antykoncepcyjnych powoduje zwiększenie AUC etynyloestradiolu o 26% i norgestrelu o 34%, co należy uwzględnić podczas doboru dawki środka antykoncepcyjnego. Brak jest danych farmakokinetycznych dotyczących stosowania rozuwastatyny z hormonalną terapią zastępczą (HTZ), więc nie można wykluczyć podobnego efektu jak w przypadku środków antykoncepcyjnych. Warto jednak zaznaczyć, że leki te były jednocześnie stosowane i dobrze tolerowane przez wiele pacjentek uczestniczących w badaniach klinicznych.¹⁶

Interakcja z digoksyną

Na podstawie dostępnych badań interakcji przypuszcza się, że nie występują klinicznie istotne interakcje pomiędzy rozuwastatyną a digoksyną.¹⁷

Interakcje rozuwastatyny z alkoholem

Brak jest bezpośrednich danych dotyczących interakcji rozuwastatyny z alkoholem etylowym. Jednakże, podobnie jak w przypadku innych statyn, jednoczesne spożywanie alkoholu może potencjalnie zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony wątroby, takich jak podwyższona aktywność enzymów wątrobowych. Ponadto, alkohol może nasilać działania niepożądane rozuwastatyny ze strony mięśni, zwiększając ryzyko miopatii.

Zaleca się zachowanie ostrożności i ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii rozuwastatyną, a w przypadku pacjentów z chorobami wątroby lub predysponowanych do miopatii należy rozważyć całkowitą rezygnację z alkoholu w trakcie leczenia.

Zasady dostosowania dawki rozuwastatyny w przypadku interakcji

Gdy konieczne jest jednoczesne stosowanie rozuwastatyny z lekami zwiększającymi jej ekspozycję, należy odpowiednio dostosować dawkowanie:¹⁸

• Jeśli spodziewany wzrost ekspozycji (AUC) jest około 2-krotny lub większy, leczenie należy rozpoczynać od dawki 5 mg rozuwastatyny raz na dobę
• Maksymalną dawkę dobową rozuwastatyny należy dostosować tak, aby oczekiwana ekspozycja nie przekraczała tej, jaka występuje przy dawce 40 mg rozuwastatyny przyjmowanej bez leków wchodzących w interakcje
• Przykłady dostosowania dawki: 20 mg rozuwastatyny z gemfibrozylem (1,9-krotny wzrost ekspozycji) lub 10 mg rozuwastatyny z kombinacją atazanawir/rytonawir (3,1-krotny wzrost)
• Jeśli lek zwiększa AUC rozuwastatyny mniej niż 2-krotnie, nie ma potrzeby zmniejszania dawki początkowej, jednak należy zachować ostrożność przy zwiększaniu dawki powyżej 20 mg

Tabela interakcji rozuwastatyny

Interakcje w populacjach specjalnych

Dzieci i młodzież

Badania dotyczące interakcji rozuwastatyny przeprowadzono wyłącznie u osób dorosłych. Z tego powodu zakres i nasilenie interakcji w populacji dzieci i młodzieży nie są w pełni poznane, co wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania rozuwastatyny w tej grupie wiekowej.¹⁹

Stosując rozuwastatynę u młodych pacjentów, należy uwzględnić potencjalne różnice w metabolizmie leków oraz możliwość wystąpienia interakcji o innym nasileniu niż u dorosłych. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania leków wchodzących w interakcje z rozuwastatyną, zaleca się szczególnie dokładne monitorowanie pacjentów pediatrycznych pod kątem skuteczności terapii oraz potencjalnych działań niepożądanych.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania rozuwastatyny z lekami, które mogą wpływać na wydalanie rozuwastatyny przez nerki (np. tikagrelor) lub z lekami nefrotoksycznymi. W tej grupie pacjentów istnieje zwiększone ryzyko kumulacji rozuwastatyny i związanych z tym działań niepożądanych, szczególnie miopatii.²⁰