Interakcje leku
Esogasec 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji dla produktu Esogasec

Ezomeprazol, substancja czynna preparatu Esogasec, może wchodzić w klinicznie istotne interakcje z wieloma lekami poprzez różne mechanizmy: hamowanie aktywności izoenzymów cytochromu P450, zmianę pH soku żołądkowego oraz modyfikację farmakokinetyki innych substancji leczniczych. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę tych interakcji, uwzględniając ich znaczenie kliniczne i potencjalne konsekwencje terapeutyczne.¹

Wpływ ezomeprazolu na farmakokinetykę innych produktów leczniczych

Inhibitory proteazy HIV mogą wchodzić w interakcje z ezomeprazolem. Mechanizm tych interakcji obejmuje zarówno zmianę pH soku żołądkowego, co wpływa na wchłanianie leków, jak również hamowanie działania izoenzymu CYP2C19. Istotność kliniczna i dokładny mechanizm interakcji nie zostały w pełni wyjaśnione.²

W przypadku atazanawiru i nelfinawiru zaobserwowano zmniejszenie ich stężenia w surowicy podczas jednoczesnego stosowania z omeprazolem, co potencjalnie dotyczy również ezomeprazolu ze względu na podobieństwo farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Jednoczesne stosowanie ezomeprazolu i atazanawiru nie jest zalecane, natomiast kombinacja ezomeprazolu z nelfinawirem jest przeciwwskazana.³

W odróżnieniu od atazanawiru i nelfinawiru, w przypadku sakwinawiru (podawanego z rytonawirem) stwierdzono zwiększenie jego stężenia w surowicy (80-100%) podczas jednoczesnego stosowania omeprazolu. Ezomeprazol w dawce 20 mg na dobę nie wpływał natomiast na ekspozycję na amprenawir (niezależnie od jednoczesnego stosowania rytonawiru).⁴

Metotreksat stosowany jednocześnie z inhibitorami pompy protonowej (PPI), w tym ezomeprazolem, może wykazywać podwyższone stężenie w organizmie. W przypadku stosowania dużych dawek metotreksatu należy rozważyć czasowe wstrzymanie podawania ezomeprazolu.⁵

W przypadku takrolimusu opisywano zwiększenie jego stężenia w surowicy podczas jednoczesnego stosowania z ezomeprazolem. Zaleca się wzmożone monitorowanie stężeń takrolimusu, a także czynności nerek (klirensu kreatyniny), z dostosowaniem dawkowania takrolimusu w razie potrzeby.⁶

Interakcje z produktami leczniczymi, których wchłanianie zależy od pH

Hamowanie wydzielania kwasu solnego w żołądku podczas leczenia ezomeprazolem może wpływać na wchłanianie leków, których absorpcja zależy od odczynu pH soku żołądkowego. Ezomeprazol może zmniejszać wchłanianie ketokonazolu, itrakonazolu i erlotynibu, natomiast może zwiększać wchłanianie digoksyny.⁷

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu ezomeprazolu i digoksyny u pacjentów w podeszłym wieku, gdyż jednoczesne podawanie omeprazolu (20 mg na dobę) i digoksyny zwiększa biodostępność digoksyny o 10% (do 30% u niektórych pacjentów). W takiej sytuacji należy zwiększyć nadzór nad leczeniem digoksyną.⁸

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez CYP2C19

Ezomeprazol hamuje aktywność izoenzymu CYP2C19, który jest głównym enzymem odpowiedzialnym za jego metabolizm. Podawanie ezomeprazolu równocześnie z produktami metabolizowanymi przez CYP2C19 może powodować zwiększenie ich stężenia w osoczu, co może wymagać dostosowania dawek tych leków. Dotyczy to takich leków jak diazepam, cytalopram, imipramina, klomipramina i fenytoina.⁹

W przypadku diazepamu, jednoczesne podanie ezomeprazolu w dawce 30 mg powoduje zmniejszenie klirensu diazepamu o 45%.¹⁰

U pacjentów z padaczką leczonych fenytoiną, jednoczesne podanie ezomeprazolu w dawce 40 mg zwiększa minimalne stężenie fenytoiny w osoczu o 13%. Z tego powodu zaleca się oznaczanie stężenia fenytoiny w osoczu zarówno na początku, jak i po zakończeniu leczenia ezomeprazolem.¹¹

Worykonazol, będący substratem dla CYP2C19, wykazuje zwiększenie wartości Cmax i AUCτ podczas jednoczesnego stosowania z omeprazolem (40 mg raz na dobę) odpowiednio o 15% i 41%.¹²

Cylostazol podawany jednocześnie z omeprazolem wykazuje zwiększone wartości Cmax oraz AUC. Omeprazol podawany zdrowym ochotnikom w dawce 40 mg zwiększał Cmax oraz AUC cylostazolu odpowiednio o 18% oraz 26%, a jednego z jego czynnych metabolitów odpowiednio o 29% oraz o 69%.¹³

Podanie cyzaprydu jednocześnie z ezomeprazolem w dawce 40 mg powoduje zwiększenie pola powierzchni pod krzywą zależności stężenia cyzaprydu w osoczu od czasu (AUC) o 32% i wydłużenie okresu półtrwania w fazie eliminacji (t1/2) o 31%. Nie obserwowano istotnego zwiększenia maksymalnego stężenia cyzaprydu w osoczu. Co ważne, jednoczesne zastosowanie ezomeprazolu i cyzaprydu nie powoduje dodatkowo wydłużenia odstępu QT.¹⁴

Interakcje z warfaryną i pochodnymi kumaryny

W badaniach klinicznych podczas jednoczesnego stosowania ezomeprazolu w dawce 40 mg na dobę u pacjentów leczonych warfaryną, wartości czasu krzepnięcia znajdowały się w zakresie wartości dopuszczalnych. Jednak po wprowadzeniu ezomeprazolu do obrotu zaobserwowano pojedyncze przypadki istotnego klinicznie zwiększenia wartości współczynnika INR (Międzynarodowy Współczynnik Znormalizowany). Zaleca się kontrolowanie współczynnika INR w trakcie rozpoczynania i kończenia podawania ezomeprazolu pacjentom leczonym warfaryną i innymi pochodnymi kumaryny.¹⁵

Interakcje z klopidogrelem

Klopidogrel wchodzi w interakcje z ezomeprazolem na poziomie farmakokinetycznym i farmakodynamicznym. Badania z udziałem zdrowych ochotników wykazały, że jednoczesne stosowanie klopidogrelu i ezomeprazolu prowadzi do obniżenia ekspozycji na czynny metabolit klopidogrelu średnio o 40%, co skutkuje zmniejszeniem skuteczności przeciwpłytkowej leku. Ze względów bezpieczeństwa nie zaleca się jednoczesnego stosowania klopidogrelu i ezomeprazolu.¹⁶

Produkty lecznicze, które nie wykazują klinicznie istotnych interakcji

Ezomeprazol nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę amoksycyliny, chinidyny, naproksenu czy rofekoksybu. W krótkotrwałych badaniach klinicznych oceniających jednoczesne zastosowanie ezomeprazolu i tych leków nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.¹⁷

Wpływ innych produktów leczniczych na farmakokinetykę ezomeprazolu

Ezomeprazol jest metabolizowany przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4. Jednoczesne podawanie ezomeprazolu z lekami hamującymi CYP3A4 (np. klarytromycyna w dawce 500 mg dwa razy na dobę) powoduje dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ezomeprazol (AUC). Jednoczesne podawanie ezomeprazolu z lekami hamującymi jednocześnie CYP3A4 i CYP2C19 może powodować ponad dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ezomeprazol.¹⁸

Worykonazol, inhibitor CYP2C19 i CYP3A4, zwiększa AUCτ omeprazolu o 280%. Mimo tak znaczącego wzrostu ekspozycji, nie ma konieczności rutynowego dostosowania dawki ezomeprazolu. Należy jednak rozważyć dostosowanie dawki u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby oraz w przypadku konieczności długotrwałego leczenia.¹⁹

Leki indukujące izoenzymy CYP2C19 i/lub CYP3A4, takie jak ryfampicyna i dziurawiec, mogą prowadzić do zmniejszenia stężenia ezomeprazolu w surowicy poprzez zwiększenie jego metabolizmu.²⁰

Interakcje z alkoholem

Brak jest bezpośrednich danych dotyczących interakcji ezomeprazolu z alkoholem w przedstawionych źródłach. Jednak należy zwrócić uwagę na kilka istotnych aspektów podczas jednoczesnego stosowania ezomeprazolu i spożywania alkoholu:

• Wpływ na błonę śluzową żołądka – Alkohol może nasilać uszkodzenia błony śluzowej żołądka, co może osłabiać efekty lecznicze ezomeprazolu stosowanego w chorobie wrzodowej lub refluksie żołądkowo-przełykowym.
• Metabolizm wątrobowy – Zarówno ezomeprazol, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie, co potencjalnie może prowadzić do zwiększonego obciążenia tego narządu podczas jednoczesnego stosowania.
• Wpływ na inne leki – U pacjentów przyjmujących jednocześnie ezomeprazol i inne leki, spożywanie alkoholu może prowadzić do złożonych interakcji, zwłaszcza w przypadku leków metabolizowanych przez CYP2C19 i CYP3A4.

Zaleca się ostrożność podczas spożywania alkoholu w trakcie leczenia ezomeprazolem, a w szczególnych przypadkach, takich jak choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy, całkowite powstrzymanie się od spożywania napojów alkoholowych.

Tabela interakcji ezomeprazolu z innymi lekami

Warto zaznaczyć, że badania dotyczące interakcji z ezomeprazolem przeprowadzono wyłącznie u dorosłych, co oznacza, że dane dotyczące interakcji u dzieci i młodzieży mogą być niepełne.²¹