Właściwości farmakokinetyczne – Cyclophosphamide Sandoz 100 mg/ml

Właściwości farmakokinetyczne
Cyclophosphamide Sandoz 100 mg/ml

Cyklofosfamid jest prolekiem wymagającym aktywacji metabolicznej w wątrobie przez enzymy cytochromu P450, głównie CYP2B6, CYP2A6, CYP2C9, CYP2C19 oraz CYP3A4, prowadzącej do powstania aktywnych metabolitów 4-hydroksycyklofosfamidu i aldofosfamidu. Po podaniu dożylnym wykazuje niemal całkowite i szybkie wchłanianie, z wiązaniem z białkami osocza poniżej 20%, co umożliwia szeroką dystrybucję, w tym przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego oraz mleka kobiecego, a także przez barierę łożyskową. Maksymalne stężenia aktywnych metabolitów osiągane są w osoczu w ciągu 2-4 godzin, a okres półtrwania cyklofosfamidu wynosi około 4-8 godzin. W trakcie terapii obserwuje się autoindukcję metabolizmu, co skutkuje zmniejszeniem ekspozycji na lek macierzysty przy długotrwałym stosowaniu.

Pobierz ChPL PDF Cyclophosphamide Sandoz – Koncentrat do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji – 100 mg/ml

Właściwości farmakokinetyczne cyklofosfamidu

Wchłanianie
Dystrybucja
Metabolizm
Farmakokinetyka przy wysokich dawkach
Eliminacja
Skład produktu i jego wpływ na farmakokinetykę
Kolejne rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

cyklofosfamid

Kategoria leku

Właściwości farmakokinetyczne cyklofosfamidu

Cyklofosfamid jest podawany w postaci nieaktywnego proleku, który wymaga aktywacji metabolicznej w wątrobie, aby wykazać działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną tego związku, obejmującą procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji.¹

Wchłanianie

Po podaniu pozajelitowym (dożylnym) cyklofosfamid charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem do krwiobiegu. Ta właściwość zapewnia dobrą biodostępność substancji czynnej po podaniu w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji.²

Dystrybucja

Dystrybucja cyklofosfamidu w organizmie charakteryzuje się następującymi parametrami:

Wiązanie z białkami osocza na poziomie poniżej 20%, co oznacza, że większość leku pozostaje w formie niezwiązanej i farmakologicznie aktywnej³
Metabolity cyklofosfamidu wykazują silniejsze powinowactwo do białek osocza (do 70%), jednakże nie określono dokładnie stopnia wiązania czynnych metabolitów⁴
Lek przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego, co ma znaczenie w leczeniu nowotworów ośrodkowego układu nerwowego⁵
Obecność leku stwierdzono w mleku kobiecym, co stanowi przeciwwskazanie do karmienia piersią podczas terapii⁶
Cyklofosfamid i jego metabolity przenikają przez barierę łożyskową, co może mieć wpływ na płód w przypadku stosowania leku u kobiet w ciąży⁷

Metabolizm

Cyklofosfamid, jako prolek, podlega złożonym procesom biotransformacji w wątrobie. Kluczowe aspekty metabolizmu obejmują:⁸

Aktywacja metaboliczna zachodzi w fazie I metabolizmu przy udziale enzymów układu cytochromu P450 (CYP), prowadząc do powstania czynnych metabolitów: 4-hydroksycyklofosfamidu i aldofosfamidu (będącego postacią tautomeryczną 4-hydroksycyklofosfamidu).⁹

W bioaktywacji cyklofosfamidu uczestniczy kilka izoenzymów cytochromu P450:

CYP2A6
CYP2B6 (wykazuje największą aktywność 4-hydroksylazy)
CYP2C9
CYP2C19
CYP3A4

¹⁰

W detoksykacji i zmniejszaniu działania toksycznego cyklofosfamidu uczestniczą głównie enzymy:

S-transferaza glutationu (GSTA1, GSTP1)
Dehydrogenaza alkoholowa (ALDH1, ALDH3)

¹¹

Po podaniu dożylnym lub doustnym, czynne metabolity osiągają maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 2-4 godzin, po czym następuje szybki spadek ich stężenia.¹²

Istotne jest również zjawisko autoindukcji metabolizmu, które występuje podczas kilkudniowego cyklu leczenia z zastosowaniem dużych dawek cyklofosfamidu. Objawia się ono zmniejszeniem pola powierzchni pod krzywą zależności stężenia związku macierzystego w osoczu od czasu, prawdopodobnie na skutek zwiększonej aktywności metabolizmu mikrosomalnego.¹³

Farmakokinetyka przy wysokich dawkach

W przypadku stosowania wysokich dawek cyklofosfamidu, np. w ramach przygotowania do allogenicznego przeszczepienia szpiku kostnego, obserwuje się specyficzne zmiany w farmakokinetyce leku:

Stężenie w osoczu czystego cyklofosfamidu zachowuje liniową kinetykę pierwszego rzędu¹⁴
Występuje zwiększone stężenie nieczynnych metabolitów w porównaniu z konwencjonalnym leczeniem cyklofosfamidem¹⁵
Wzrost stężenia nieczynnych metabolitów wskazuje na wysycenie układów aktywujących enzymów, przy jednoczesnym braku wysycenia etapów metabolizmu prowadzących do powstania nieczynnych metabolitów¹⁶

Eliminacja

Okres półtrwania cyklofosfamidu w osoczu wynosi około 4-8 godzin, zarówno u dorosłych jak i u dzieci.¹⁷ Nie określono dokładnie okresu półtrwania czynnych metabolitów cyklofosfamidu w osoczu.¹⁸

Cyklofosfamid i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki, co jest istotną informacją przy stosowaniu leku u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.¹⁹

Skład produktu i jego wpływ na farmakokinetykę

Produkt leczniczy Cyclophosphamide Sandoz jest dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/infuzji o stężeniu 100 mg/ml, w trzech różnych wielkościach opakowań:²⁰

Wielkość fiolki	Zawartość cyklofosfamidu	Stężenie
5 ml	500 mg	100 mg/ml
10 ml	1000 mg	100 mg/ml
20 ml	2000 mg	100 mg/ml

Produkt zawiera substancje pomocnicze, które mogą wpływać na farmakokinetykę i ogólny profil bezpieczeństwa leku:

Etanol (alkohol) – 585 mg w każdym ml produktu²¹
Glikol propylenowy – 192 mg w każdym ml produktu²²

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.