Interakcje leku
Venlafaxine Aurovitas 37,5 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Wenlafaksyna, jako lek działający na układ nerwowy, wykazuje liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Ze względu na jej wpływ na metabolizm neuroprzekaźników oraz profil farmakokinetyczny, konieczne jest uwzględnienie potencjalnych interakcji podczas planowania terapii.¹

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Nieodwracalne, nieselektywne IMAO nie powinny być stosowane jednocześnie z wenlafaksyną. Należy zachować odstęp co najmniej 14 dni od zakończenia podawania nieodwracalnych IMAO przed rozpoczęciem stosowania wenlafaksyny. Po zakończeniu leczenia wenlafaksyną, stosowanie IMAO można rozpocząć po upływie co najmniej 7 dni.²

Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) są również przeciwwskazane przy jednoczesnym stosowaniu z wenlafaksyną z powodu ryzyka wystąpienia zespołu serotoninowego. Przerwa po zakończeniu leczenia odwracalnymi IMAO, a rozpoczęciem terapii wenlafaksyną może być krótsza niż 14 dni. Stosowanie odwracalnych IMAO można rozpocząć po upływie co najmniej 7 dni od zakończenia leczenia wenlafaksyną.³

Odwracalne, nieselektywne IMAO (np. linezolid) – antybiotyk linezolid jest słabym odwracalnym, nieselektywnym IMAO i nie powinien być podawany pacjentom leczonym wenlafaksyną.⁴

Opisywano przypadki ciężkich działań niepożądanych u pacjentów, u których leczenie wenlafaksyną rozpoczęto krótko po zakończeniu leczenia IMAO albo gdy leczenie IMAO rozpoczęto bezpośrednio po zakończeniu leczenia wenlafaksyną. Działania niepożądane obejmowały: drżenia mięśni, skurcze miokloniczne, obfite pocenie się, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy, hipertermię z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki oraz zgony.⁵

Zespół serotoninowy

Podczas leczenia wenlafaksyną, podobnie jak w przypadku innych leków działających serotoninergicznie, może wystąpić zespół serotoninowy – stan potencjalnego zagrożenia życia. Ryzyko jest szczególnie wysokie podczas jednoczesnego stosowania z innymi produktami wpływającymi na układ serotoninergiczny, takimi jak:⁶

• Tryptany
• SSRI i SNRI
• Pochodne amfetaminy
• Lit
• Sybutramina
• Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• Fentanyl i jego odpowiedniki
• Tramadol
• Dekstrometorfan
• Tapentadol
• Petydyna
• Metadon
• Pentazocyna
• Produkty lecznicze osłabiające metabolizm serotoniny (np. IMAO, błękit metylenowy)
• Prekursory serotoniny (np. suplementy tryptofanu)
• Leki przeciwpsychotyczne
• Antagoniści dopaminy
• Buprenorfina

Jeśli leczenie wenlafaksyną w skojarzeniu z SSRI, SNRI lub agonistą receptora serotoninowego (tryptan) jest klinicznie uzasadnione, zaleca się uważne obserwowanie pacjenta, szczególnie na początku leczenia i po zwiększaniu dawkowania. Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (np. suplementami tryptofanu) nie jest zalecane.⁷

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania produktu Venlafaxine Aurovitas z produktami zawierającymi buprenorfinę ze względu na zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego.⁸

Interakcje z alkoholem

Pacjentów przyjmujących wenlafaksynę należy pouczyć, aby unikali spożywania alkoholu ze względu na:

• Wpływ alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy
• Możliwość klinicznego nasilenia zaburzeń psychicznych
• Ryzyko wystąpienia niepożądanych interakcji z wenlafaksyną
• Potencjalny depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Alkohol może nasilać działanie depresyjne wenlafaksyny na OUN, prowadząc do nasilenia objawów niepożądanych oraz zwiększenia ryzyka wystąpienia działań toksycznych. Może również zmniejszać skuteczność terapeutyczną leku i nasilać objawy zaburzeń psychicznych.⁹

Substancje działające na OUN

Ryzyko stosowania wenlafaksyny w skojarzeniu z innymi substancjami oddziaływującymi na ośrodkowy układ nerwowy nie było systematycznie oceniane. Z tego powodu zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z takimi substancjami.¹⁰

Produkty lecznicze wydłużające odstęp QT

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QTc zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i/lub wystąpienia groźnych arytmii komorowych (np. torsade de pointes). Należy unikać jednoczesnego stosowania takich produktów leczniczych, jak:¹¹

• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, dofetylid)
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. tiorydazyna)
• Niektóre antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre antybiotyki chinolonowe (np. moksyfloksacyna)

Powyższa lista nie jest pełna, należy również unikać stosowania innych produktów leczniczych o znanych właściwościach znacznego wydłużania odstępu QT.¹²

Wpływ innych produktów leczniczych na działanie wenlafaksyny

Ketokonazol i inne inhibitory CYP3A4

Badania farmakokinetyczne wykazały, że ketokonazol zwiększa wartości AUC wenlafaksyny (o 70% u pacjentów intensywnie metabolizujących i o 21% u pacjentów słabo metabolizujących z udziałem CYP2D6) oraz O-demetylowenlafaksyny (o 33% i 23% odpowiednio). Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 i wenlafaksyny może zwiększać stężenie wenlafaksyny i jej aktywnego metabolitu.¹³

Do inhibitorów CYP3A4, które mogą wchodzić w interakcje z wenlafaksyną, należą:

• Atazanawir
• Klarytromycyna
• Indynawir
• Itrakonazol
• Worykonazol
• Posakonazol
• Ketokonazol
• Nelfinawir
• Rytonawir
• Sakwinawir
• Telitromycyna

Zalecana jest ostrożność podczas jednoczesnego leczenia inhibitorami CYP3A4 i wenlafaksyną.¹⁴

Wpływ wenlafaksyny na działanie innych produktów leczniczych

Lit – Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i litu może spowodować wystąpienie zespołu serotoninowego.¹⁵

Diazepam – Wenlafaksyna nie ma wpływu na farmakokinetykę i farmakodynamikę diazepamu oraz jego aktywnego metabolitu demetylodiazepamu. Diazepam również nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Nie wiadomo, czy występują interakcje farmakokinetyczne i/lub farmakodynamiczne z innymi benzodiazepinami.¹⁶

Imipramina – Wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę imipraminy ani 2-hydroksyimipraminy, natomiast zwiększa wartość AUC 2-hydroksydezypraminy w sposób zależny od dawki (2,5 do 4,5 razy przy dawkach 75-150 mg/dobę). Imipramina nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane, ale wymaga zachowania szczególnej ostrożności.¹⁷

Haloperydol – Badania farmakokinetyczne wykazały, że wenlafaksyna zmniejsza całkowity doustny klirens haloperydolu o 42%, zwiększa wartość AUC o 70% i Cmax o 88%, nie wpływając na okres półtrwania. Należy to uwzględnić podczas jednoczesnego stosowania haloperydolu i wenlafaksyny, choć kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.¹⁸

Rysperydon – Wenlafaksyna zwiększa wartość AUC rysperydonu o 50%, ale tylko nieznacznie wpływa na profil farmakokinetyczny całkowitej aktywnej frakcji (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon). Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane.¹⁹

Metoprolol – Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i metoprololu u zdrowych ochotników zwiększa stężenie metoprololu w osoczu o około 30-40%, nie wpływając na stężenie aktywnego metabolitu α-hydroksymetoprololu. Kliniczne znaczenie tej interakcji dla pacjentów z nadciśnieniem nie jest znane. Metoprolol nie wpływa na profil farmakokinetyczny wenlafaksyny i jej aktywnego metabolitu. Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tych leków.²⁰

Indynawir – Badania farmakokinetyczne wykazały zmniejszenie wartości AUC o 28% oraz zmniejszenie wartości Cmax o 36% dla indynawiru przy jednoczesnym stosowaniu z wenlafaksyną. Indynawir nie wpływał na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane.²¹

Leki metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450

W badaniach in vivo wykazano, że wenlafaksyna stosunkowo słabo hamuje aktywność enzymu CYP2D6. Nie hamuje natomiast aktywności enzymów CYP3A4 (alprazolam i karbamazepina), CYP1A2 (kofeina), CYP2C9 (tolbutamid) i CYP2C19 (diazepam) in vivo.²²

Doustne środki antykoncepcyjne

Doświadczenia po wprowadzeniu produktu do obrotu wykazały nieplanowane ciąże u kobiet przyjmujących doustne środki antykoncepcyjne podczas stosowania wenlafaksyny. Nie ma jednak dowodów wskazujących, że ciąże te były wynikiem interakcji lekowej z wenlafaksyną. Nie przeprowadzono formalnych badań interakcji z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi.²³

Interakcje wenlafaksyny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie wenlafaksyny nie jest zalecane ze względu na podwyższone ryzyko wystąpienia niepożądanych interakcji. Alkohol może nasilać działanie wenlafaksyny na ośrodkowy układ nerwowy, co prowadzi do zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.²⁴

Interakcje wenlafaksyny z alkoholem mogą obejmować:

• Nasilenie działania depresyjnego na OUN – alkohol może wzmacniać hamujący wpływ wenlafaksyny na funkcje ośrodkowego układu nerwowego, co prowadzi do zwiększonej sedacji, zaburzeń koordynacji psychoruchowej i osłabienia funkcji poznawczych
• Zwiększone ryzyko objawów niepożądanych – jednoczesne spożywanie alkoholu i wenlafaksyny może nasilać działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, senność, zaburzenia koordynacji ruchowej
• Nasilenie zaburzeń psychicznych – alkohol może nasilać objawy depresji, lęku i innych zaburzeń psychicznych u pacjentów leczonych wenlafaksyną
• Wzrost ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych – zarówno alkohol, jak i wenlafaksyna mogą wpływać na parametry sercowo-naczyniowe (np. ciśnienie krwi, rytm serca), a ich jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko powikłań

Pacjentów należy poinformować o konieczności powstrzymania się od spożywania alkoholu w trakcie leczenia wenlafaksyną ze względu na ryzyko nasilenia objawów niepożądanych oraz możliwość zmniejszenia skuteczności terapeutycznej leku.²⁵

Tabela interakcji lekowych wenlafaksyny