Interakcje leku
Symfaxin ER 37,5 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Terapia wenlafaksyną (Symfaxin ER) wiąże się z ryzykiem wystąpienia istotnych interakcji z wieloma grupami leków. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności leczenia. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych interakcji wenlafaksyny z innymi produktami leczniczymi.¹

Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO)

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy stanowi poważne ryzyko dla pacjenta i w większości przypadków jest przeciwwskazane. Interakcje z IMAO można podzielić na kilka kategorii:²

• Nieodwracalne, nieselektywne IMAO – ich jednoczesne stosowanie z wenlafaksyną jest bezwzględnie przeciwwskazane. Należy zachować okres wypłukiwania leku wynoszący co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem leczenia wenlafaksyną po zakończeniu terapii nieodwracalnymi, nieselektywnymi IMAO. Z kolei po zakończeniu leczenia wenlafaksyną, stosowanie nieodwracalnych, nieselektywnych IMAO można rozpocząć dopiero po upływie co najmniej 7 dni.³
• Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (takie jak moklobemid) – ich jednoczesne stosowanie z wenlafaksyną jest również przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Po zakończeniu leczenia odwracalnymi IMAO przerwa przed rozpoczęciem stosowania wenlafaksyny może być krótsza niż 14 dni, natomiast stosowanie odwracalnych IMAO można rozpocząć po upływie co najmniej 7 dni od zakończenia leczenia wenlafaksyną.⁴
• Odwracalne, nieselektywne inhibitory MAO (np. linezolid) – antybiotyk linezolid, będący słabym odwracalnym, nieselektywnym IMAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym wenlafaksyną.⁵

Konsekwencje nieprzestrzegania tych ograniczeń mogą być poważne. U pacjentów, u których leczenie wenlafaksyną rozpoczęto zbyt szybko po zakończeniu terapii IMAO, lub odwrotnie – gdy IMAO wprowadzono bezpośrednio po odstawieniu wenlafaksyny, obserwowano poważne działania niepożądane. Należą do nich: drżenia mięśni, skurcze miokloniczne, obfite pocenie się, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy, hipertermia z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet przypadki śmiertelne.⁶

Ryzyko zespołu serotoninowego

Podobnie jak inne leki o działaniu serotoninergicznym, wenlafaksyna może powodować zespół serotoninowy – stan potencjalnie zagrażający życiu. Ryzyko to wzrasta szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na układ serotoninergiczny, takich jak:⁷

• Tryptany (leki przeciwmigrenowe)
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
• Pochodne amfetaminy
• Lit
• Sybutramina
• Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• Opioidy (fentanyl i jego odpowiedniki, tramadol, dekstrometorfan, tapentadol, petydyna, metadon, pentazocyna)
• Produkty lecznicze osłabiające metabolizm serotoniny (np. IMAO, błękit metylenowy)
• Prekursory serotoniny (np. suplementy tryptofanu)
• Leki przeciwpsychotyczne i inni antagoniści dopaminy⁸

Jeżeli leczenie wenlafaksyną w skojarzeniu z SSRI, SNRI lub agonistą receptora serotoninowego (tryptan) jest klinicznie uzasadnione, zaleca się uważną obserwację pacjenta, szczególnie na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (takimi jak suplementy tryptofanu) nie jest zalecane.⁹

Interakcje z substancjami oddziałującymi na OUN

Ryzyko interakcji wenlafaksyny z innymi substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy nie zostało systematycznie zbadane. Niemniej zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności przy łączeniu wenlafaksyny z innymi lekami wpływającymi na OUN.¹⁰

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z produktami leczniczymi, które wydłużają odstęp QTc, zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i/lub wystąpienia groźnych arytmii komorowych (np. typu torsade de pointes). Należy unikać łączenia wenlafaksyny z takimi lekami.¹¹

Do leków wydłużających odstęp QT należą:¹²

• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, dofetylid)
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. tiorydazyna)
• Niektóre antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre leki z grupy chinolonów (np. moksyfloksacyna)

Należy podkreślić, że powyższa lista nie jest wyczerpująca i należy unikać stosowania również innych produktów leczniczych o znanych właściwościach znacznego wydłużania odstępu QT.¹³

Wpływ innych leków na farmakokinetykę wenlafaksyny

Ketokonazol i inne inhibitory CYP3A4

Badania farmakokinetyczne wykazały, że ketokonazol (inhibitor CYP3A4) powoduje zwiększenie wartości AUC wenlafaksyny o 70% u osób o powolnym metabolizmie CYP2D6 (PM) i o 21% u osób o intensywnym metabolizmie CYP2D6 (EM). Jednocześnie obserwowano zwiększenie AUC O-demetylowenlafaksyny (aktywnego metabolitu) o 33% u osób PM i o 23% u osób EM.¹⁴

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami CYP3A4 takimi jak:¹⁵

• atazanawir
• klarytromycyna
• indynawir
• itrakonazol
• worykonazol
• pozakonazol
• ketokonazol
• nelfinawir
• rytonawir
• sakwinawir
• telitromycyna

może zwiększać stężenie wenlafaksyny i jej aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny we krwi. Z tego powodu zalecana jest ostrożność podczas jednoczesnego leczenia inhibitorami CYP3A4 i wenlafaksyną.¹⁶

Wpływ wenlafaksyny na działanie innych produktów leczniczych

Lit

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z litem może spowodować wystąpienie zespołu serotoninowego, stanowiącego poważne powikłanie o potencjalnie zagrażających życiu konsekwencjach.¹⁷

Diazepam

Wenlafaksyna nie wywiera wpływu na farmakokinetykę i farmakodynamikę diazepamu ani jego aktywnego metabolitu, demetylodiazepamu. Również diazepam nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny ani O-demetylowenlafaksyny. Brak jednak danych na temat potencjalnych interakcji farmakokinetycznych i/lub farmakodynamicznych z innymi benzodiazepinami.¹⁸

Imipramina

Wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę imipraminy ani 2-hydroksyimipraminy. Odnotowano jednak zależne od dawki zwiększenie o 2,5 do 4,5 razy wartości AUC 2-hydroksydezypraminy przy stosowaniu wenlafaksyny w dawce od 75 do 150 mg na dobę. Imipramina nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny ani O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane, dlatego podczas jednoczesnego stosowania tych leków należy zachować szczególną ostrożność.¹⁹

Haloperydol

Badania farmakokinetyczne wykazały, że wenlafaksyna powoduje zmniejszenie o 42% całkowitego doustnego klirensu haloperydolu, zwiększenie wartości AUC o 70%, zwiększenie wartości Cmax o 88%, przy braku zmiany okresu półtrwania haloperydolu. Konsekwencje kliniczne tej interakcji nie są w pełni poznane, ale należy je uwzględnić podczas jednoczesnego stosowania haloperydolu i wenlafaksyny.²⁰

Rysperydon

Wenlafaksyna powoduje zwiększenie wartości AUC rysperydonu o 50%, ale tylko nieznacznie wpływa na profil farmakokinetyczny całkowitej aktywnej frakcji (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon). Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.²¹

Metoprolol

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i metoprololu u zdrowych ochotników wykazało zwiększenie stężenia metoprololu w osoczu o około 30-40%, podczas gdy stężenie aktywnego metabolitu α-hydroksymetoprololu pozostało niezmienione. Znaczenie kliniczne tej obserwacji dla pacjentów z nadciśnieniem nie jest ustalone. Metoprolol nie wpływa na profil farmakokinetyczny wenlafaksyny ani jej aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny. Zaleca się zachowanie ostrożności w przypadku jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i metoprololu.²²

Indynawir

Badania farmakokinetyczne wykazały, że wenlafaksyna powoduje zmniejszenie wartości AUC indynawiru o 28% oraz zmniejszenie wartości Cmax o 36%. Indynawir nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny ani O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.²³

Leki metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450

W badaniach in vivo wykazano, że wenlafaksyna stosunkowo słabo hamuje aktywność enzymu CYP2D6. Ponadto wenlafaksyna nie hamowała aktywności enzymów CYP3A4 (alprazolam i karbamazepina), CYP1A2 (kofeina), CYP2C9 (tolbutamid) ani CYP2C19 (diazepam) in vivo.²⁴

Doustne środki antykoncepcyjne

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu opisywano przypadki nieplanowanych ciąż u kobiet przyjmujących doustne środki antykoncepcyjne równocześnie z wenlafaksyną. Nie ma jednak jednoznacznych dowodów potwierdzających, że ciąże te były wynikiem interakcji środków antykoncepcyjnych z wenlafaksyną. Nie przeprowadzono badań interakcji wenlafaksyny z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi.²⁵

Interakcje z alkoholem

Wyniki badań wskazują, że wenlafaksyna nie nasila zaburzeń funkcji umysłowych i motorycznych wywoływanych przez etanol. Niemniej jednak, podobnie jak w przypadku wszystkich leków oddziałujących na ośrodkowy układ nerwowy, zaleca się pacjentom unikanie spożywania alkoholu podczas terapii wenlafaksyną.²⁶

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas leczenia wenlafaksyną może teoretycznie nasilać działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak senność, zawroty głowy czy zaburzenia koordynacji, mimo że badania nie wykazały bezpośredniego nasilania przez wenlafaksynę działania etanolu na funkcje poznawcze i motoryczne. Alkohol może również nasilać objawy depresji, co jest szczególnie istotne w kontekście leczenia zaburzeń depresyjnych.

Tabela najważniejszych interakcji wenlafaksyny