Działania niepożądane leku Symfaxin ER

Symfaxin ER (chlorowodorek wenlafaksyny) w postaciach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg kapsułek o przedłużonym uwalnianiu może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe omówienie profilu bezpieczeństwa tego produktu leczniczego oraz potencjalne zagrożenia związane z jego stosowaniem.^{1/10) zgłaszanych działań niepożądanych podczas badań klinicznych należały nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy i pocenie się (w tym poty nocne).”>1}

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

W trakcie badań klinicznych do bardzo często występujących działań niepożądanych (częstość >1/10) zaliczono: nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Te objawy stanowią najczęstsze problemy zgłaszane przez pacjentów przyjmujących wenlafaksynę.^{1/10) zgłaszanych działań niepożądanych podczas badań klinicznych należały nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy i pocenie się (w tym poty nocne).”>2}

Działania niepożądane w poszczególnych układach i narządach

Działania niepożądane wenlafaksyny dotyczą różnych układów organizmu, wykazując zróżnicowaną częstość występowania i stopień nasilenia. Poniżej przedstawiono szczegółowe omówienie tych działań w poszczególnych układach.³

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Chociaż występują rzadko, zaburzenia krwi związane ze stosowaniem wenlafaksyny mogą mieć poważny charakter. Obejmują one agranulocytozę (znaczne zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych), niedokrwistość aplastyczną (zahamowanie funkcji szpiku kostnego), pancytopenię (zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi), neutropenię (zmniejszenie liczby neutrofili) oraz trombocytopenię (zmniejszenie liczby płytek krwi). Zaburzenia te zostały zgłoszone po wprowadzeniu produktu do obrotu.⁴

Zaburzenia układu immunologicznego

Wenlafaksyna może wywoływać reakcje anafilaktyczne, które stanowią rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania.⁵

Zaburzenia endokrynologiczne

Do zaburzeń endokrynologicznych związanych z terapią wenlafaksyną należą nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego (ADH), co może prowadzić do hiponatremii oraz zwiększone stężenie prolaktyny we krwi.⁶

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Wenlafaksyna może powodować zmniejszenie apetytu (występujące często) oraz hiponatremię (zmniejszenie stężenia sodu we krwi), co stanowi potencjalnie poważne powikłanie, szczególnie u osób starszych.⁷

Zaburzenia psychiczne

Spektrum zaburzeń psychicznych podczas terapii wenlafaksyną jest szerokie i obejmuje:⁸

• Bezsenność – bardzo często występujące zaburzenie snu
• Stany splątania – zaburzenia świadomości, dezorientacja
• Depersonalizacja – zaburzenie postrzegania własnej osoby
• Nietypowe sny – koszmary nocne, intensywne marzenia senne
• Obniżone libido – zmniejszenie popędu płciowego
• Zaburzenia funkcji seksualnych – brak orgazmu, zaburzenia orgazmu
• Stany maniakalne i hipomaniakalne – szczególnie u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową
• Omamy i uczucie oderwania od rzeczywistości
• Bruksizm – zgrzytanie zębami
• Majaczenie (delirium) – poważne zaburzenie świadomości
• Myśli i zachowania samobójcze – zgłaszane zarówno w trakcie leczenia jak i po jego przerwaniu
• Agresja – szczególnie istotna u dzieci i młodzieży

Szczególną uwagę należy zwrócić na myśli i zachowania samobójcze, które mogą wystąpić zarówno w trakcie leczenia wenlafaksyną, jak i zaraz po przerwaniu terapii.⁹

Zaburzenia układu nerwowego

Wenlafaksyna może wywoływać liczne działania niepożądane dotyczące układu nerwowego:¹⁰

• Ból głowy – występuje bardzo często
• Zawroty głowy i senność – częste objawy
• Akatyzja – subiektywne uczucie niepokoju ruchowego
• Drżenie i parestezje (zaburzenia czucia)
• Zaburzenia smaku i omdlenia
• Skurcze miokloniczne mięśni – gwałtowne, mimowolne skurcze
• Zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej
• Dyskineza – zaburzenia ruchowe

Do rzadszych, ale poważnych działań niepożądanych należą:

• Złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS) – zagrażający życiu stan charakteryzujący się sztywnością mięśni, gorączką, niestabilnością autonomiczną
• Zespół serotoninowy – potencjalnie zagrażający życiu stan związany z nadmierną stymulacją receptorów serotoninowych
• Drgawki – napady padaczkowe
• Dystonia – zaburzenia napięcia mięśniowego
• Dyskineza późna – późne zaburzenia ruchowe

Zaburzenia narządu wzroku

Wpływ wenlafaksyny na narząd wzroku obejmuje osłabienie widzenia, zaburzenia akomodacji (w tym niewyraźne widzenie), rozszerzenie źrenic oraz rzadkie, ale poważne powikłanie w postaci jaskry z zamkniętym kątem przesączania.¹¹

Zaburzenia ucha i błędnika

Podczas terapii wenlafaksyną mogą wystąpić szumy uszne oraz zawroty głowy pochodzenia błędnikowego.¹²

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Wenlafaksyna może powodować zaburzenia rytmu serca oraz zmiany ciśnienia tętniczego:¹³

• Tachykardia i kołatanie serca – przyspieszona akcja serca
• Poważne arytmie: torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór
• Wydłużenie odstępu QT w elektrokardiogramie
• Nadciśnienie tętnicze
• Nagłe zaczerwienienie (uderzenia gorąca)
• Niedociśnienie ortostatyczne – spadek ciśnienia przy zmianie pozycji
• Niedociśnienie tętnicze

Zaburzenia te mogą stanowić szczególne zagrożenie dla pacjentów z chorobami układu krążenia.¹⁴

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Do działań niepożądanych dotyczących układu oddechowego należą: duszność, ziewanie oraz rzadsze, ale poważne powikłania jak śródmiąższowa choroba płuc i eozynofilia płucna.¹⁵

Zaburzenia żołądka i jelit

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe należą do najczęstszych działań niepożądanych wenlafaksyny i obejmują:¹⁶

• Nudności – występują bardzo często
• Suchość w jamie ustnej – występuje bardzo często
• Zaparcia – częste powikłanie
• Biegunka i wymioty
• Krwawienie z przewodu pokarmowego – rzadkie, ale poważne powikłanie
• Zapalenie trzustki – rzadkie, ale zagrażające życiu powikłanie

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Wenlafaksyna może powodować nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby oraz zapalenie wątroby.¹⁷

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Spektrum dermatologicznych działań niepożądanych obejmuje:¹⁸

• Nadmierne pocenie się (w tym poty nocne) – występuje bardzo często
• Wysypka, świąd, pokrzywka – częste objawy skórne
• Łysienie – utrata włosów
• Siniaki – krwawienia podskórne
• Obrzęk naczynioruchowy – potencjalnie zagrażający życiu
• Reakcje nadwrażliwości na światło – zwiększona wrażliwość skóry na światło słoneczne

Do rzadkich, ale bardzo poważnych reakcji skórnych należą:

• Zespół Stevensa-Johnsona
• Rumień wielopostaciowy
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka

Powyższe trzy zespoły stanowią zagrażające życiu reakcje skórne, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego wenlafaksyna może powodować hipertonię (zwiększone napięcie mięśniowe) oraz rabdomiolizę – poważne powikłanie polegające na rozpadzię komórek mięśniowych z uwalnianiem mioglobiny.¹⁹

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Do zaburzeń układu moczowego przy stosowaniu wenlafaksyny należą: słaby strumień moczu, zatrzymanie moczu, częstomocz oraz nietrzymanie moczu.²⁰

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Wenlafaksyna może powodować zaburzenia funkcji seksualnych i rozrodczych, takie jak: krwotok miesięczny, krwotok maciczny, zaburzenia erekcji oraz zaburzenia ejakulacji.²¹

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Do ogólnych działań niepożądanych wenlafaksyny należą: zmęczenie, astenia (osłabienie) oraz dreszcze.²²

Zmiany w badaniach diagnostycznych

Wenlafaksyna może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych, powodując: zmniejszenie lub zwiększenie masy ciała, zwiększenie stężenia cholesterolu we krwi oraz wydłużony czas krwawienia.²³

Objawy odstawienia

Przerwanie leczenia wenlafaksyną, zwłaszcza nagłe, często prowadzi do wystąpienia objawów z odstawienia. Najczęściej zgłaszane objawy to: zawroty głowy, zaburzenia czucia (w tym parestezje), zaburzenia snu (bezsenność i intensywne sny), pobudzenie lub lęk, nudności i/lub wymioty, drgawki, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, ból głowy oraz objawy grypopodobne.²⁴

Zazwyczaj objawy odstawienia mają przebieg łagodny do umiarkowanego i ustępują samoistnie, jednakże u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i/lub przedłużone. Z tego powodu zaleca się stopniowe przerywanie leczenia poprzez systematyczne zmniejszanie dawki.²⁵

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Profil działań niepożądanych wenlafaksyny u dzieci i młodzieży (w wieku 6-17 lat) jest ogólnie podobny do profilu obserwowanego u osób dorosłych. Jednak występują pewne różnice:²⁶

• Podobnie jak u dorosłych obserwowano zmniejszenie apetytu, zmniejszenie masy ciała, podwyższenie ciśnienia tętniczego oraz zwiększenie stężenia cholesterolu w surowicy
• W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży stwierdzano zwiększoną częstość występowania myśli samobójczych
• Obserwowano także zwiększoną liczbę zgłoszeń dotyczących wrogości oraz, zwłaszcza w przypadku zaburzeń depresyjnych, samookaleczania się
• Charakterystyczne dla populacji pediatrycznej działania niepożądane to: ból brzucha, pobudzenie, niestrawność, wybroczyny, krwawienia z nosa oraz bóle mięśni

Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu wenlafaksyny u dzieci i młodzieży, ze względu na zwiększone ryzyko myśli i zachowań samobójczych w tej grupie wiekowej.²⁷

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²⁸