choroba Leśniowskiego-Crohna

Choroba Leśniowskiego-Crohna to przewlekłe, nawracające schorzenie zapalne przewodu pokarmowego o charakterze autoimmunologicznym. Może zajmować każdy odcinek przewodu pokarmowego od jamy ustnej do odbytu, przy czym najczęściej dotyka końcowego odcinka jelita cienkiego (ileum) oraz jelita grubego. Charakterystyczne jest występowanie zmian zapalnych pełnościennych, niecałkowicie zagojonych oraz segmentarnych (tzw. zmiany przeskakujące), oddzielonych fragmentami zdrowej błony śluzowej.

Objawy choroby Leśniowskiego-Crohna są zróżnicowane i zależą od lokalizacji zmian. Najczęściej pacjenci zgłaszają przewlekłą biegunkę, bóle brzucha, gorączkę, utratę masy ciała oraz zmęczenie. W przebiegu choroby mogą występować powikłania jelitowe (zwężenia, przetoki, ropnie) oraz objawy pozajelitowe dotyczące stawów, skóry, oczu czy wątroby. Rozpoznanie opiera się na ocenie klinicznej, badaniach endoskopowych, obrazowych oraz histopatologicznych.

Leczenie choroby Leśniowskiego-Crohna ma charakter wielokierunkowy i długotrwały. W fazie zaostrzenia stosuje się aminosalicylany, glikokortykosteroidy, leki immunosupresyjne (azatiopryna, metotreksat) oraz terapie biologiczne (przeciwciała anty-TNF, inhibitory interleukiny, inhibitory JAK). Istotną rolę odgrywa również leczenie żywieniowe, które może mieć znaczenie zarówno terapeutyczne, jak i wspomagające. W przypadku powikłań, takich jak zwężenia, przetoki czy ropnie, konieczne może być leczenie chirurgiczne.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Przetoka odbytniczo-pochwowa – Leczenie

Przetoka odbytniczo-pochwowa stanowi złożone wyzwanie terapeutyczne, wymagające indywidualizacji leczenia w zależności od etiologii, lokalizacji i stopnia zaawansowania. W przypadku małych przetok z minimalnymi objawami możliwe jest leczenie zachowawcze, obejmujące antybiotykoterapię, leczenie powikłań oraz optymalizację terapii choroby podstawowej, np. choroby Leśniowskiego-Crohna, gdzie stosuje się leki biologiczne takie jak infliksymab. Przygotowanie do leczenia chirurgicznego wymaga wygojenia tkanek i kontroli infekcji, często z zastosowaniem setonu drenującego. Zabiegi chirurgiczne obejmują usunięcie przetoki, naprawę mięśni zwieracza, zastosowanie płatów śluzówkowych lub mięśniowych, a także zatyczek biologicznych. Dostęp operacyjny dobiera się w zależności od lokalizacji przetoki: przezpochwowy, przezodbytniczy, przez krocze lub przezbrzuszny. W przypadkach złożonych stosuje się zaawansowane techniki, takie jak płat Martius, przeszczepy mięśnia smukłego czy resekcję jelita. Wskazana jest także ewentualna kolostomia odbarczająca, szczególnie przy uszkodzeniach tkanek, zakażeniach lub nowotworach, z czasem odwracana po 3-6 miesiącach.
choroba Leśniowskiego-Crohna, dostęp przezbrzuszny, dostęp przezpochwowy, dysfagia, infliksymab, kolostomia, laser CO2, leczenie laserowe, mezenchymalna komórka macierzysta, mikrofragmentowana tkanka tłuszczowa, nawrót przetoki, nić drenująca, nietrzymanie stolca, płat śluzówkowy, przegroda odbytniczo-pochwowa, przeszczep mięśnia smukłego, przetoka odbytniczo-pochwowa, resekcja jelita, seton, stomia, zapalenie uchyłków
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Strepsils Intensive bez cukru pomarańczowy 8,75 mg

Strepsils Intensive bez cukru w postaci pastylek twardych zawiera 8,75 mg flurbiprofenu i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na flurbiprofen, kwas acetylosalicylowy, inne NLPZ oraz substancje pomocnicze. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z historią alergii na NLPZ, w tym pokrzywką, astmą oskrzelową, obrzękiem naczynioruchowym, zapaleniem błony śluzowej nosa i skurczem oskrzeli. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z aktywną lub przebyłą chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, perforacją przewodu pokarmowego, krwawieniami z przewodu pokarmowego, ciężkim zapaleniem jelita grubego, zaburzeniami krwotocznymi, ciężką niewydolnością serca, wątroby lub nerek, a także u kobiet w trzecim trymestrze ciąży oraz dzieci poniżej 12 lat. Pastylki zawierają izomalt (2033,29 mg), maltitol ciekły (509,31 mg) oraz etanol (0,05 mg), co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją cukrów lub chorobami metabolicznymi.
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, choroba autoimmunologiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność serca, ciężka niewydolność wątroby, ciężkie zapalenie jelita grubego, etanol, flurbiprofen, glikokortykosteroid, izomalt, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, maltitol ciekły, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nieswoiste zapalenie jelit, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, trzeci trymestr ciąży, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krwotoczne, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie błony śluzowej nosa
Leksykon chorób i schorzeń
Nietolerancja laktozy – Patofizjologia i mechanizm

Nietolerancja laktozy to zespół objawów żołądkowo-jelitowych wynikający z niedoboru enzymu laktazy (β-galaktozydazy) w jelicie cienkim, co prowadzi do niepełnego trawienia laktozy i jej fermentacji w jelicie grubym. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują efekt osmotyczny niestrawionej laktozy, produkcję gazów (wodór, metan, CO2) oraz krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych przez mikrobiotę jelitową, co skutkuje wzdęciami, bólami brzucha, biegunką i innymi dolegliwościami. Niedobór laktazy może mieć charakter pierwotny (genetycznie uwarunkowany, związany z polimorfizmami SNP w genie LCT, np. C/T-13910), wtórny (uszkodzenie błony śluzowej jelita cienkiego w przebiegu chorób zapalnych, infekcji, celiakii, IBD, SIBO), wrodzony (rzadka mutacja w genie LCT) lub rozwojowy (u wcześniaków). Objawy pojawiają się zwykle przy spadku aktywności laktazy poniżej 50% wartości wyjściowej, a tolerancja laktozy zależy od spożytej dawki (zwykle tolerowane są ilości <12 g laktozy) oraz składu mikrobioty jelitowej.
celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, fermentacja laktozy, gen LCT, hydroliza laktozy, IBS, kosmki jelitowe, krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, laktaza, laktoza, metylacja DNA, mikrobiota jelitowa, niedobór laktazy, niestrawiona laktoza, nietolerancja laktozy, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, SIBO, wrodzony niedobór laktazy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespół przerostu bakteryjnego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Diane – 35

Produkt leczniczy Diane-35 zawiera 2 mg octanu cyproteronu oraz 0,035 mg etynyloestradiolu i wykazuje działanie podobne do złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Minimalny czas terapii wynosi co najmniej 3 miesiące, a dalsze stosowanie powinno być okresowo oceniane przez lekarza. Diane-35 wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), szczególnie w pierwszym roku stosowania oraz po przerwie ≥1 miesiąca. Ryzyko VTE jest 1,5-2-krotnie wyższe niż przy stosowaniu preparatów zawierających lewonorgestrel i porównywalne do preparatów z dezogestrelem, gestodenem lub drospirenonem. Wśród czynników ryzyka VTE wymienia się wiek, palenie tytoniu (zwłaszcza u kobiet >35 lat), dodatni wywiad rodzinny, unieruchomienie, zabiegi chirurgiczne, otyłość (BMI >30 kg/m²) oraz choroby współistniejące, takie jak zespół policystycznych jajników. Ponadto stosowanie Diane-35 może zwiększać ryzyko tętniczych incydentów zakrzepowo-zatorowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, które mogą być zagrażające życiu. W przypadku wystąpienia objawów sugerujących zakrzepicę lub udar, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i konsultacja lekarska.
afazja, choroba Leśniowskiego-Crohna, cukrzyca, drgawki ogniskowe, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, insulinooporność, łagodny nowotwór wątroby, migotanie przedsionków, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, obniżony nastrój, obrzęk naczynioruchowy, octan cyproteronu, oponiak, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, palenie tytoniu, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rak szyjki macicy, toczeń rumieniowaty układowy, wada zastawkowa serca, wirus HPV, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe tętnic, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół policystycznych jajników, złośliwy nowotwór wątroby, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon substancji czynnych
Tretynoina – Przeciwwskazania stosowania

Tretynoina, będąca retinoidem, znajduje zastosowanie w dermatologii oraz terapii ostrej białaczki promielocytowej, jednak jej stosowanie obarczone jest licznymi przeciwwskazaniami. Bezwzględnie nie powinna być stosowana w ciąży i podczas planowania ciąży ze względu na udokumentowane działanie teratogenne, niezależnie od drogi podania (miejscowa lub doustna). Przeciwwskazania obejmują także nadwrażliwość na tretynoinę, inne retinoidy, substancje pomocnicze oraz antybiotyki zawarte w preparatach (np. klindamycynę, linkomycynę, erytromycynę). Nie zaleca się jej stosowania u pacjentów z ostrym wypryskiem, trądzikiem różowatym, okołowargowym zapaleniem skóry, ostrymi stanami zapalnymi skóry, a także u osób z osobistym lub rodzinnym wywiadem raka skóry. Preparat Acnatac jest dodatkowo przeciwwskazany w ciężkich postaciach trądziku oraz u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit, takimi jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
Acnatac, Aknemycin Plus, atopowe zapalenie skóry, bariera skórna, choroba Leśniowskiego-Crohna, działanie teratogenne, erytromycyna, klindamycyna, linkomycyna, nadciśnienie śródczaszkowe, odcinkowe zapalenie jelit, okołowargowe zapalenie skóry, ostra białaczka promielocytowa, ostry wyprysk, poantybiotykowe zapalenie jelita grubego, przebarwienia, rak skóry, retynoid, trądzik guzkowo-torbielowaty, trądzik piorunujący, trądzik różowaty, trądzik skupiony, tretynoina, Vesanoid, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia wątroby
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dulcobis 10 mg

Lek Dulcobis, zawierający 10 mg bisakodylu w postaci czopków, posiada liczne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Przede wszystkim nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na bisakodyl lub substancje pomocnicze, a także u osób z ostrymi stanami jamy brzusznej, takimi jak niedrożność jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego oraz zaostrzenia chorób zapalnych jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna). Szczególną ostrożność wymaga obecność silnych bólów brzucha z mdłościami i wymiotami, które mogą wskazywać na poważne schorzenia wymagające pilnej interwencji chirurgicznej. Dulcobis jest również przeciwwskazany u dzieci poniżej 10 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w tej grupie wiekowej.
atonia jelit, bisakodyl, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, diuretyk, glikokortykosteroid, hipokaliemia, krwawienie z odbytu, lek przeczyszczający, nadwrażliwość na bisakodyl, niedrożność jelit, odwodnienie, osłabienie mięśniowe, perforacja przewodu pokarmowego, przewlekła choroba nerek, stan zapalny odbytu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zabieg przewodu pokarmowego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki, zapalenie wyrostka robaczkowego
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Colchican 0,5 mg

Lek Colchican, zawierający 0,5 mg kolchicyny w tabletce powlekanej, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na kolchicynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (118 mg/tabletkę). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują ciężkie zaburzenia czynności serca (np. zaawansowana niewydolność serca, niestabilna choroba wieńcowa, ciężkie arytmie, niedawny zawał mięśnia sercowego), ciężkie choroby przewodu pokarmowego (aktywna choroba wrzodowa, zaostrzenia nieswoistych zapaleń jelit, niedrożność), zaawansowane schorzenia wątroby (marskość, aktywne zapalenie, niewydolność) oraz ciężkie zaburzenia czynności nerek, w tym dializowanych pacjentów. Kolchicyna, metabolizowana w wątrobie i wydalana częściowo przez nerki, może kumulować się w organizmie, zwiększając ryzyko toksyczności, w tym mielosupresji i supresji szpiku kostnego, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z zaburzeniami hematologicznymi (leukopenia, agranulocytoza, małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna).
agranulocytoza, alergia na laktozę, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, Colchican, cytopenia, działanie mielosupresyjne, inhibitor CYP3A4, kolchicyna, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, miopatia, neuropatia, niedokrwistość aplastyczna, niedrożność przewodu pokarmowego, niestabilna choroba wieńcowa, nieswoiste zapalenia jelit, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, P-glikoproteina, rabdomioliza, supresja szpiku kostnego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności serca, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Axoprofen Forte

Podczas terapii Axoprofen Forte (ibuprofen 40 mg/ml) zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas w celu minimalizacji działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym, chorobami przewodu pokarmowego (np. wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), nadciśnieniem tętniczym, zaburzeniami czynności nerek i wątroby, a także u pacjentów po poważnych zabiegach chirurgicznych oraz kobiet w I i II trymestrze ciąży i karmiących piersią. Istnieje ryzyko ostrych reakcji nadwrażliwości, w tym wstrząsu anafilaktycznego, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Ibuprofen może zwiększać ryzyko incydentów zatorowo-zakrzepowych, zwłaszcza przy dawkach 2400 mg/dobę, dlatego u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi (np. niewydolność serca NYHA II-III, choroba niedokrwienna serca) należy unikać wysokich dawek i stosować lek ostrożnie. Ponadto, stosowanie ibuprofenu wiąże się z ryzykiem krwawień, owrzodzeń i perforacji przewodu pokarmowego, szczególnie u osób starszych oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków takich jak kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe czy inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny.
agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, biodostępność, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, dziedziczna nietolerancja fruktozy, hiperlipidemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor konwertazy angiotensyny, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwotok z przewodu pokarmowego, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, mroczki, nadciśnienie tętnicze, nefropatia polekowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie widzenia barwnego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprofen Forte APTEO MED

Ibuprofen FORTE APTEO MED wymaga ostrożności u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu porfiryn, toczniem rumieniowatym, po rozległych zabiegach chirurgicznych, z alergiami, astmą oskrzelową, chorobami przewodu pokarmowego oraz u osób w podeszłym wieku. Stosowanie leku wiąże się z ryzykiem zaostrzenia chorób podstawowych, wystąpienia reakcji nadwrażliwości, w tym wstrząsu anafilaktycznego, oraz powikłań ze strony nerek (martwica brodawek nerkowych, niewydolność nerek) i przewodu pokarmowego (krwawienia, owrzodzenia, perforacje). Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z innymi NLPZ, kortykosteroidami, antykoagulantami, SSRI i inhibitorami agregacji płytek. Dawkowanie powinno być minimalne skuteczne i krótkotrwałe, a u pacjentów wysokiego ryzyka zaleca się stosowanie leków osłonowych (np. inhibitory pompy protonowej, mizoprostol).
antykoagulant, astma analgetyczna, astma oskrzelowa, ból głowy z nadużywania leków, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego, hiperlipidemia, inhibitor ACE, inhibitor agregacji płytek, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, jałowe zapalenie opon mózgowych, katar sienny, kortykosteroid, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, nefropatia analgetyczna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, perfuzja nerek, pokrzywka, polipy nosa, porfiria, porfiria przerywana, pozaszpitalne zapalenie płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zwężenie tętnic wieńcowych
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibufen dla dzieci FORTE o smaku malinowym

Podczas stosowania leku Ibufen dla dzieci FORTE o smaku malinowym należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi (np. toczeń rumieniowaty układowy), przewodu pokarmowego (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca), zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz zaburzeniami krzepnięcia krwi. Ibuprofen może przedłużać czas krwawienia i zwiększać ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych, takich jak krwawienia, owrzodzenia i perforacje, które mogą wystąpić nawet bez wcześniejszych objawów. Ryzyko to wzrasta wraz z dawką, szczególnie powyżej 1200 mg/dobę, u osób starszych oraz u pacjentów z historią chorób przewodu pokarmowego. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas oraz unikanie jednoczesnego stosowania innych NLPZ, w tym inhibitorów COX-2. U pacjentów odwodnionych istnieje zwiększone ryzyko zaburzeń czynności nerek. W przypadku wystąpienia owrzodzeń lub krwawień z przewodu pokarmowego należy natychmiast odstawić lek.
astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, hiperlipidemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, inhibitory COX-2, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek antyagregacyjny, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja fruktozy, niewydolność serca, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, pozaszpitalne bakteryjne zapalenie płuc, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna amblopia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia krzepnięcia krwi, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Daylette 3 mg + 0,02 mg

Daylette, zawierający drospirenon i etynyloestradiol, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, który może wywoływać liczne działania niepożądane, w tym poważne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe żył i tętnic, takie jak zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego oraz udar mózgu. W trakcie terapii obserwuje się również ryzyko nadciśnienia tętniczego oraz rzadkich nowotworów wątroby. Występują także objawy ze strony układu rozrodczego i piersi, takie jak ból piersi, krwotok maciczny, kandydozy pochwy czy zmiany w cyklu miesiączkowym. Warto podkreślić, że rak piersi jest diagnozowany nieznacznie częściej u kobiet stosujących doustne środki antykoncepcyjne, choć związek przyczynowy nie jest jednoznaczny. Monitorowanie parametrów wątrobowych jest kluczowe, zwłaszcza przy objawach takich jak żółtaczka czy ból w prawym podżebrzu.
atrofia endometrium, ból głowy, choroba Leśniowskiego-Crohna, drospirenon, dysplazja włóknisto-torbielowata piersi, etynyloestradiol, hiperkaliemia, hiponatremia, kandydoza pochwy, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedokrwistość, nowotwór piersi, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, padaczka, pląsawica Sydenhama, polip szyjki macicy, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, reakcja alergiczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tachykardia, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, torbiel jajnika, trombocytemia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe tętnic, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe żył, zakrzepica żył i tętnic, zakrzepica żylna, zapalenie spojówek, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka cholestatyczna, żylak, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Babyfen

Podczas stosowania Babyfen (ibuprofen 20 mg/mL w zawiesinie doustnej) należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych. Konieczne jest unikanie łączenia ibuprofenu z innymi NLPZ, ze względu na ryzyko addytywnego działania i powikłań, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego (krwawienia, owrzodzenia, perforacje), które nasilają się u pacjentów z chorobą wrzodową, osób starszych oraz przy stosowaniu leków takich jak kortykosteroidy, antykoagulanty, SSRI czy kwas acetylosalicylowy. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, serca oraz u osób odwodnionych (dzieci, osoby starsze) należy zachować szczególną ostrożność i zapewnić odpowiednie nawodnienie. Dawkowanie powyżej 2400 mg/dobę wiąże się z podwyższonym ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych, dlatego u pacjentów z niewyrównanym nadciśnieniem, niewydolnością serca (NYHA II-III), chorobą niedokrwienną serca czy chorobami naczyń mózgowych wskazana jest wnikliwa ocena korzyści i ryzyka terapii.
agregacja płytek krwi, astma analgetyczna, bakteryjne zapalenie płuc, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba niedokrwienna serca, inhibitor pompy protonowej, kernicterus, krwawienie z przewodu pokarmowego, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia analgetyczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność serca, obrzęk Quinckego, ostra uogólniona osutka krostkowa, perforacja wrzodu, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon chorób i schorzeń
Pyoderma gangrenosum – Objawy

Pyoderma gangrenosum (PG) to rzadka, zapalna dermatoza o często gwałtownym przebiegu, charakteryzująca się bolesnymi, szybko powiększającymi się owrzodzeniami o sinofioletowym, podminowanym brzegu i martwiczej podstawie. Występuje z częstością około 1/100 000, najczęściej u osób w wieku 20-50 lat, z przewagą kobiet. Zmiany lokalizują się głównie na kończynach dolnych (60,4%), ale mogą pojawiać się także na głowie, szyi, tułowiu i okolicach okołostomijnych. Charakterystyczne jest zjawisko patergii, czyli powstawanie nowych zmian po drobnych urazach skóry. PG manifestuje się również objawami ogólnoustrojowymi, takimi jak gorączka, bóle stawów i mięśni oraz złe samopoczucie. Wyróżnia się kilka klinicznych wariantów PG, w tym klasyczny wrzodziejący (85% przypadków), pęcherzowy, krostkowy, powierzchowny ziarniniakowaty oraz okołostomijny, zróżnicowanych pod względem lokalizacji, przebiegu i powiązań z chorobami współistniejącymi, takimi jak nieswoiste zapalenia jelit (IBD) czy choroby hematologiczne (np. ostra białaczka szpikowa). Proces gojenia jest długotrwały, często pozostawia blizny o charakterystycznym wyglądzie siateczkowatym, a nawroty występują u około 66-70% leczonych pacjentów.
artralgia, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna skóry, gammapatia monoklonalna, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, krostka, mialgia, nieswoista choroba zapalna jelit, ostra białaczka szpikowa, patergia, podłoże zapalne, posocznica, pyoderma gangrenosum, rumień guzowaty, szpiczak mnogi, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakażenie wtórne, zespół autoimmunologiczny, zespół mielodysplastyczny, zespół PAPA, zespół PAPASH, zespół PASH
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprofen Catalent

Podczas terapii ibuprofenem zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego i układu sercowo-naczyniowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym, chorobami zapalnymi jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz zaburzeniami krzepnięcia. U osób w podeszłym wieku ryzyko powikłań, takich jak krwawienia i perforacje przewodu pokarmowego, jest szczególnie wysokie. Ibuprofen może również wywoływać skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą oskrzelową lub chorobami alergicznymi. Zaleca się unikanie łącznego stosowania ibuprofenu z innymi NLPZ, w tym inhibitorami COX-2, ze względu na ryzyko kumulacji działań niepożądanych.
acenokumarol, agregacja trombocytów, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, ból głowy spowodowany nadużywaniem leków, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, ciężkie skórne działanie niepożądane, cukrzyca, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kortykosteroid, krwawienie i perforacja, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia analgetyczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, polekowa reakcja z eozynofilią, polipowatość nosa, pozaszpitalne bakteryjne zapalenie płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor cyklooksygenazy-2, skurcz oskrzeli, tętnicze zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawał serca, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zwężenie tętnic wieńcowych
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zapalna jelit – Patofizjologia i mechanizm

Zapalenia jelit (IBD), obejmujące chorobę Leśniowskiego-Crohna (CD) oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego (UC), są wynikiem złożonych interakcji genetycznych, środowiskowych, mikrobiotycznych i immunologicznych. Genetycznie zidentyfikowano ponad 160-240 loci podatności, w tym kluczowy gen NOD2/CARD15, którego mutacje upośledzają autofagię i oczyszczanie bakteryjne, sprzyjając przewlekłemu zapaleniu. Dysbioza mikrobioty jelitowej charakteryzuje się zmniejszoną różnorodnością, redukcją bakterii produkujących krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA) oraz wzrostem Proteobakterii i Enterobacteriaceae, co prowadzi do zaburzenia integralności bariery jelitowej i nasilenia stanu zapalnego. Zaburzenia bariery obejmują obniżoną ekspresję E-kadheryny, zmniejszoną grubość warstwy śluzu oraz dysfunkcję komórek kubkowych i Panetha, co sprzyja zwiększonej przepuszczalności jelitowej i aktywacji przewlekłej odpowiedzi immunologicznej.
adalimumab, autofagia, bariera jelitowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, cyklooksygenaza, DAMP, dysbioza, E-kadheryna, golimumab, infliksimab, komórki kubkowe, komórki Panetha, krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, limfocyty T pomocnicze, limfocyty T regulatorowe, mikrobiota jelitowa, nabłonek jelitowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, oś IL-23/Th17, PAMP, peptydoglikan, przepuszczalność jelitowa, receptory rozpoznające wzorce, receptory toll-podobne, risankizumab, ropień kryptowy, terapia biologiczna, TNF-alfa, ustekinumab, warstwa śluzu, wedolizumab, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalne choroby jelit, ziarniniak
Leksykon chorób i schorzeń
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) cechuje się przewlekłym zapaleniem okrężnicy, z przebiegiem od łagodnego do ciężkiego, obejmującego progresję zmian zapalnych, częste nawroty, ostre ciężkie zapalenie jelita grubego (ASUC) oraz konieczność kolektomii. Kluczowe czynniki predykcyjne ciężkiego przebiegu to rozległy zasięg zapalenia przy rozpoznaniu, wysoki poziom objawów ogólnoustrojowych, młody wiek, obniżony poziom albumin (wzrost o 1 g/dl zmniejsza ryzyko kolektomii, OR 0,39; 95% CI 0,26-0,59), podwyższone CRP (OR 2,63; 95% CI 1,53-4,52), OB (OR 2,92; 95% CI 1,39-6,14), obniżona hemoglobina (OR 2,08; 95% CI 1,07-4,07), sarkopenia (OR 1,90; 95% CI 1,04-3,45) oraz wcześniejsze stosowanie steroidów (OR 1,75; 95% CI 1,23-2,50) lub azatiopryny (OR 2,25; 95% CI 1,28-3,96). Progresja choroby i nawroty są powiązane z wyższym wynikiem w skali Mayo, stosowaniem kortykosteroidów, młodszym wiekiem, płcią żeńską, początkowym OB ≥30 mm, niepalenie tytoniu oraz wczesnym nawrotem. Endoskopowy wskaźnik UCCIS ≥9,8 skutecznie przewiduje nawroty kliniczne. ASUC dotyczy około 25% pacjentów, z 1% śmiertelnością, wzrastającą do 3% po operacji; pacjenci z ≥8 stolcami/dzień lub CRP ≥45 mg/l po 3 dniach leczenia mają wysokie ryzyko kolektomii.
azatiopryna, choroba Leśniowskiego-Crohna, gojenie błony śluzowej, kalprotektyna kałowa, kolektomia, kortykosteroidy, kruchość błony śluzowej, leczenie farmakologiczne, OB, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, poziom albumin, poziom CRP, poziom hemoglobiny, rak jelita grubego, remisja histologiczna, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkopenia, skala Mayo, steroidy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie okrężnicy, zapalne choroby jelit
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zincteral 45 mg Zn2+

Zincteral zawiera 124 mg cynku siarczanu jednowodnego, co odpowiada 45 mg jonów cynku (Zn) w jednej tabletce, i należy do grupy związków mineralnych (ATC: A12CB01). Cynk jest kluczowym pierwiastkiem śladowym, niezbędnym dla funkcjonowania ponad 200 metaloenzymów, takich jak anhydraza węglanowa, karboksypeptydaza A, dehydrogenaza alkoholowa, fosfataza zasadowa oraz polimeraza RNA. Pełni fundamentalną rolę w stabilizacji błon komórkowych, syntezie białek, metabolizmie węglowodanów, a także w utrzymaniu integralności kwasów nukleinowych i białek. Cynk wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego, wzrok o zmierzchu, zmysł smaku i prawdopodobnie węchu, a także reguluje stężenie witaminy A i metabolizm insuliny. Jego niedobór prowadzi do licznych zaburzeń, w tym opóźnionego gojenia ran, zaburzeń poznawczych, odpornościowych, metabolicznych, neurologicznych oraz rozwojowych.
acne pustulosa, acrodermatitis enteropathica, alopecia areata, alopecia maligna, anhydraza węglanowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, dehydrogenaza alkoholowa, fosfataza zasadowa, gojenie ran, hipercholesterolemia, hipogonadyzm, karboksypeptydaza A, marskość wątroby, metabolizm węglowodanów, metaloenzym, niewydolność nerek, nieżyt błony śluzowej żołądka, odporność komórkowa i humoralna, odpowiedź immunologiczna, polimeraza RNA, przerost gruczołu krokowego, przewlekłe zapalenie trzustki, regeneracja tkanek, resekcja żołądka, ślepota zmierzchowa, układ immunologiczny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie gojenia, zaburzenie łaknienia, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie poznawcze, zaburzenie układu krążenia, zaburzenie układu rozrodczego, zaburzenie widzenia, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Clormetin 0,03 mg + 2 mg

Clormetin, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadinonu octanu w tabletkach powlekanych, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (≥20%) są krwawienia międzymiesiączkowe, plamienia, bóle głowy oraz dyskomfort piersiowy, które zwykle ustępują przy kontynuacji terapii. Dane z badań klinicznych obejmujących 1629 kobiet wskazują na szerokie spektrum działań niepożądanych, klasyfikowanych według MedDRA 17.1, obejmujących m.in. zakażenia pochwy (kandydoza, zapalenie sromu i pochwy), zaburzenia naczyniowe (nadciśnienie, zakrzepica żył i tętnic, VTE, ATE), zaburzenia psychiczne (obniżony nastrój, nerwowość, zmniejszone libido), a także objawy ze strony układu nerwowego, pokarmowego, skórnego i mięśniowo-szkieletowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko poważnych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, przemijający napad niedokrwienny, zakrzepica żylna i zatorowość płucna.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, choroba Leśniowskiego-Crohna, dyskomfort piersi, etynyloestradiol, gruczolako-włókniak piersi, hipertrójglicerydemia, kandydoza pochwy, krwawienie do jamy brzusznej, krwawienie międzymiesiączkowe, łuszczyca, łysienie, migrena, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, nadmierne owłosienie, nadwrażliwość na lek, nagła utrata słuchu, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja soczewek kontaktowych, nowotwór szyjki macicy, nowotwór wątroby, nudność, obniżony nastrój, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, octan chlormadinonu, ostuda, plamienie, pokrzywka, przemijający napad niedokrwienny, reakcja alergiczna skórna, rumień, rumień guzkowaty, świąd, szum uszny, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, trądzik, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wydzielina z pochwy, wymioty, wyprysk, wzdęcie, zaburzenie dróg żółciowych, zaburzenie pigmentacji, zaburzenie widzenia, zakrzepica żył, zakrzepica żylna, zapalenie spojówek, zapalenie sromu i pochwy, zapaść sercowo-naczyniowa, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół napięcia przedmiesiączkowego, zmniejszone libido, żylak, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibufen dla dzieci o smaku malinowym

Stosowanie leku Ibufen dla dzieci o smaku malinowym wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak toczeń rumieniowaty układowy, przewlekłe zapalne choroby jelit (w tym wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna), nadciśnienie tętnicze, zaburzenia czynności serca, nerek i wątroby oraz zaburzenia krzepnięcia krwi. Ibuprofen może wydłużać czas krwawienia i nasilać ryzyko zaburzeń nerkowych, zwłaszcza u odwodnionych dzieci. Dawkowanie powyżej 1200 mg/dobę wiąże się z nieznacznym wzrostem ryzyka incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar, szczególnie u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem, niewydolnością serca (NYHA II-III), chorobą niedokrwienną serca oraz chorobami naczyń obwodowych i mózgowych. Zaleca się unikanie dawek 2400 mg/dobę u tych grup oraz ostrożne rozważenie korzyści i ryzyka leczenia.
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, choroba alergiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, ciężkie skórne działanie niepożądane, cukrzyca, hiperlipidemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie, polekowa wysypka z eozynofilią, przewlekła zapalna choroba jelit, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna amblopia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aclexa 200 mg

Lek Aclexa (celekoksyb), będący selektywnym inhibitorem COX-2, posiada liczne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić w praktyce klinicznej. Stosowanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na celekoksyb, sulfonamidy, substancje pomocnicze (w tym laktozę w dawkach 24 mg w kapsułce 100 mg oraz 47 mg w kapsułce 200 mg) oraz u osób z reakcjami alergicznymi po NLPZ lub kwasie acetylosalicylowym, obejmującymi astmę, ostre zapalenie błony śluzowej nosa, polipy nosa, obrzęk naczynioruchowy i pokrzywkę. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawieniami z przewodu pokarmowego oraz chorobami zapalnymi jelit (IBD), ze względu na ryzyko zaostrzenia tych schorzeń.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa żołądka, choroba zapalna jelit, działanie teratogenne, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor COX-2, klirens kreatyniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadwrażliwość na celekoksyb, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość na sulfonamidy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, polip nosa, skala Child-Pugh, stężenie albumin, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej nosa, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ferrum-Lek

Preparat Ferrum Lek, zawierający 50 mg jonów żelaza(III)/ml w roztworze do wstrzykiwań, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym anafilaktycznych i zespołu Kounisa. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 4 miesiąca życia z powodu braku danych klinicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z alergiami, astmą, chorobami immunologicznymi (np. toczeń rumieniowaty układowy, RZS), niedoborem kwasu foliowego, chorobą Leśniowskiego-Crohna oraz przewlekłym zapaleniem wielostawowym. Lek powinien być podawany wyłącznie pod nadzorem personelu medycznego, w miejscu wyposażonym w sprzęt do resuscytacji i leczenia reakcji anafilaktycznych, z obserwacją pacjenta przez minimum 30 minut po podaniu. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości leczenie należy natychmiast przerwać.
adrenalina, astma ciężka, choroba Leśniowskiego-Crohna, kompleks wodorotlenku żelaza z dekstranem, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, niedobór kwasu foliowego, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, preparat żelaza pozajelitowy, przewlekłe zapalenie wielostawowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz tętnicy wieńcowej, toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprofen Farmalider

Stosowanie ibuprofenu wymaga podawania najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, u których wzrasta ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego i perforacji. Ibuprofen jest przeciwwskazany lub wymaga ostrożności u pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym, wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu porfiryn, chorobami zapalnymi jelit, nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, zaburzeniami czynności nerek i wątroby, a także u osób z alergiami, astmą oskrzelową czy po dużych zabiegach chirurgicznych. Ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego wzrasta wraz z dawką, szczególnie powyżej 1200 mg/dobę, u osób z wcześniejszymi wrzodami, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków takich jak glikokortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, SSRI czy kwas acetylosalicylowy. W przypadku wystąpienia krwawienia lub owrzodzenia leczenie należy natychmiast przerwać.
astma analgetyczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, cyklooksygenaza-2, glikokortykosteroid, martwica brodawek nerkowych, mizoprostol, nefropatia analgetyczna, niedokrwienna choroba serca, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk Quinckego, ostra uogólniona osutka krostkowa, polekowy ból głowy, porfiryna, rumień wielopostaciowy, tętniczy incydent zatorowo-zakrzepowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zastoinowa niewydolność serca, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprofen Aflofarm

Stosowanie ibuprofenu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami takimi jak toczeń rumieniowaty układowy, przewlekłe choroby zapalne jelit, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia czynności nerek i wątroby oraz zaburzenia krzepnięcia. U osób starszych oraz pacjentów z astmą oskrzelową istnieje zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym skurczu oskrzeli. Ibuprofen może wydłużać czas krwawienia i nasilać ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych, takich jak krwotok, owrzodzenie czy perforacja, które mogą przebiegać bezobjawowo. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących jednocześnie kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna, acenokumarol) oraz antyagregacyjne (np. ASA). Dawkowanie powyżej 2400 mg/dobę wiąże się z podwyższonym ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych, zwłaszcza u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem, niewydolnością serca (NYHA II-III), chorobą niedokrwienną serca oraz chorobami naczyń obwodowych i mózgowych.
astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, hiperlipidemia, inhibitor COX-2, jałowe zapalenie opon mózgowych, kortykosteroid, krwotok z przewodu pokarmowego, lek antyagregacyjny, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, niedobór sacharazy-izomaltazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, retencja płynów, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tętniczy incydent zatorowo-zakrzepowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon substancji czynnych
Ibuprofen – Działania niepożądane

Ibuprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu stosowania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują bóle brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, zgagę, wzdęcia, biegunkę i zaparcia (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak owrzodzenia przewodu pokarmowego z krwawieniem i perforacją (≥1/1000 do <1/100), zapalenie trzustki (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz bardzo rzadkie, ale groźne objawy jak smoliste stolce i krwawe wymioty (<1/10 000). Stosowanie dawek do 2400 mg/dobę wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru, a także z rzadkimi przypadkami zespołu Kounisa. Ponadto, ibuprofen może wywoływać objawy ze strony układu nerwowego, od bólów głowy i zawrotów po rzadkie reakcje psychotyczne i jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, szczególnie u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, incydent zatorowo-zakrzepowy, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawe wymioty, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, stolec smolisty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna neuropatia nerwu wzrokowego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwężenie światła jelita
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Elin

Produkt leczniczy Elin zawiera 250 μg norgestymatu i 35 μg etynyloestradiolu i jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym. Przed rozpoczęciem terapii należy dokładnie ocenić przeciwwskazania i czynniki ryzyka, zwłaszcza związane z zakrzepowo-zatorowymi powikłaniami żylnymi (ŻChZZ) i tętniczymi (np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu). Ryzyko ŻChZZ jest największe w pierwszym roku stosowania oraz po przerwie ≥4 tygodni i wynosi około 6 na 10 000 kobiet rocznie, co jest porównywalne do preparatów zawierających lewonorgestrel. Czynniki ryzyka obejmują m.in. otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, duże zabiegi chirurgiczne, obciążenie rodzinne, wiek >35 lat oraz choroby współistniejące (np. toczeń rumieniowaty układowy). Pacjentki powinny być poinformowane o objawach zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej oraz konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem. Stosowanie Elin jest przeciwwskazane u kobiet z wieloma czynnikami ryzyka zakrzepicy.
choroba Leśniowskiego-Crohna, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, migotanie przedsionków, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, norgestymat, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przemijający napad niedokrwienia mózgu, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wada zastawkowa serca, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakażenie HPV, zakrzepica naczyniowa, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon chorób i schorzeń
Zamknięcie jelit – Objawy

Niedrożność jelit to stan kliniczny charakteryzujący się częściowym lub całkowitym zaburzeniem pasażu treści pokarmowej przez jelito cienkie i/lub grube, wymagający pilnej diagnostyki i interwencji. Typowe objawy obejmują ból brzucha o charakterze kurczowym, wymioty (często zielonkawe lub o zapachu kałowym), wzdęcie, brak możliwości oddania stolca i gazów oraz utratę apetytu. Lokalizacja bólu różni się w zależności od miejsca niedrożności: w jelicie cienkim ból zlokalizowany jest w okolicy pępka lub nadbrzusza, natomiast w jelicie grubym – w dolnej części brzucha, szczególnie po lewej stronie. W przypadku niedrożności całkowitej obserwuje się silny, stały ból, znaczne wzdęcie, całkowity brak wypróżnień i szybkie odwodnienie. Warto podkreślić, że niedokrwienie jelita i strangulacja manifestują się bardzo silnym, nieustającym bólem, co stanowi bezwzględne wskazanie do pilnej interwencji chirurgicznej.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba uchyłkowa, hipotensja, martwica jelita, niedokrwienie jelita, niedrożność jelit, niedrożność jelita cienkiego, niedrożność jelita grubego, niedrożność rzekoma, niedrożność z zadzierzgnięciem, niewydolność wielonarządowa, obrona mięśniowa, perforacja jelita, płynoterapia, sepsa, sonda nosowo-żołądkowa, strangulacja, wolvulus, wstrząs septyczny, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zamknięcie jelit, zapalenie otrzewnej, zespół Ogilviego
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie otrzewnej – Etiologia i przyczyny

Zapalenie otrzewnej (peritonitis) to stan zapalny błony otrzewnowej, który może mieć etiologię pierwotną, wtórną lub trzeciorzędową. Pierwotne zapalenie, w tym spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej (SBP), występuje bez widocznego ogniska zakażenia i dotyczy głównie pacjentów z marskością wątroby i wodobrzuszem (około 20% tych pacjentów rozwija SBP), niewydolnością nerek dializowanych otrzewnowo, niewydolnością serca oraz niektórymi nowotworami. Patogeneza SBP wiąże się z upośledzeniem funkcji immunologicznej, zmniejszoną aktywnością przeciwbakteryjną płynu puchlinowego (białko <1 g/dl) oraz translokacją bakterii jelitowych, głównie Escherichia coli (50%) i paciorkowców (19%). Wtórne zapalenie otrzewnej, stanowiące około 90% przypadków, jest najczęściej wynikiem perforacji przewodu pokarmowego (np. pęknięty wyrostek robaczkowy 43,1%, perforacja wrzodu żołądka/dwunastnicy 26,2%, perforacja jelita krętego w durze brzusznym 24,2%) oraz zakażeń narządów jamy brzusznej, z udziałem bakterii tlenowych i beztlenowych. Trzeciorzędowe zapalenie otrzewnej charakteryzuje się nawracającym zakażeniem po leczeniu i wiąże się z wyższą śmiertelnością, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością i wielolekoopornymi patogenami.
bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, błona otrzewnowa, chemiczne zapalenie otrzewnej, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, ciąża pozamaciczna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, endometrioza, Escherichia coli, marskość wątroby, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie trzustki, pierwotne zapalenie otrzewnej, rak jelita grubego, ropień jajowodowo-jajnikowy, ropień otrzewnowy, ropień wątroby, ropień wewnątrzbrzuszny, sepsa, skręt jelit, spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, trzeciorzędowe zapalenie otrzewnej, wodobrzusze, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wtórne zapalenie otrzewnej, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie jajowodów, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie otrzewnej, zapalenie wyrostka robaczkowego, zawał jelit, zespół nerczycowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tabletki przeciw niestrawności Labofarm –

Tabletki przeciw niestrawności Labofarm zawierają składniki roślinne: korzeń mniszka z owocem kminku (150 mg), liść mięty pieprzowej (60 mg), korę kruszyny (60 mg, w tym 3,8 mg glukofrangulin A) oraz wyciąg z owocu ostropestu (7 mg, 58% sylimaryny). Ze względu na obecność kory kruszyny o działaniu przeczyszczającym, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z niedrożnością jelit, zwężeniem jelit, atonią jelit, ostrym zapaleniem wyrostka robaczkowego, chorobami zapalnymi jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy), bólami brzucha o nieustalonej etiologii oraz ciężkim odwodnieniem z utratą elektrolitów. Ponadto, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, preparat nie powinien być stosowany u osób uczulonych na rośliny z rodzin Asteraceae i Apiaceae, mentol oraz u pacjentów z alergią krzyżową na bylicę i brzozę.
atonia jelit, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, działanie przeczyszczające, glukofrangulina, kminek, kora kruszyny, mentol, mięta pieprzowa, mniszek lekarski, nadwrażliwość, niedrożność jelit, odwodnienie, ostropest, reakcja krzyżowa, rodzina astrowatych, rodzina selerowatych, sylibinina, sylimaryna, utrata elektrolitów, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wyciąg z ostropestu, zapalenie jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego, zwężenie jelit
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Axoprofen Max

Ibuprofen Aristo 600 mg należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności, stosując najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy czas. Szczególne ryzyko występuje u pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym, wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu porfiryn, łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek i wątroby, po rozległych zabiegach chirurgicznych oraz u osób z alergiami, astmą wywołaną NLPZ, odwodnieniem czy chorobami przewodu pokarmowego. U osób starszych zwiększa się ryzyko krwawień i perforacji przewodu pokarmowego, zwłaszcza przy dawkach powyżej 1200 mg/dobę, a przy dawkach 2400 mg/dobę obserwuje się niewielkie zwiększenie ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar. Wskazane jest monitorowanie parametrów czynności wątroby, nerek oraz morfologii krwi podczas długotrwałej terapii. Ibuprofen może maskować objawy infekcji, co wymaga szczególnej kontroli przebiegu zakażeń.
agregacja płytek krwi, astma analgetyczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, ciężkie skórne działanie niepożądane, hiperlipidemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor pompy protonowej, jałowe zapalenie opon mózgowych, katar sienny, krwawienie z przewodu pokarmowego, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi z rozmazem, nadciśnienie tętnicze, nefropatia analgetyczna, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, perforacja przewodu pokarmowego, polip nosa, porfiria przerywana, pozaszpitalne zapalenie płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia metabolizmu porfiryn, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie wzroku, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon substancji czynnych
Metyloprednizolon – Wskazania do stosowania

Metyloprednizolon jest glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym, stosowanym w leczeniu licznych schorzeń o podłożu zapalnym i immunologicznym. Wskazania obejmują zaburzenia endokrynologiczne (np. pierwotną i wtórną niedoczynność kory nadnerczy, ostrą niedoczynność kory nadnerczy, wrodzony przerost nadnerczy), choroby reumatyczne (reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, łuszczycowe zapalenie stawów), układowe choroby tkanki łącznej (toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe), choroby dermatologiczne (pęcherzyca, ciężka postać łuszczycy, atopowe zapalenie skóry), ciężkie choroby alergiczne (astma oskrzelowa, reakcje anafilaktyczne), choroby okulistyczne (zapalenie tęczówki, zapalenie naczyniówki), pulmonologiczne (sarkoidoza, zaostrzenie POChP do 10 dni leczenia), hematologiczne (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, idiopatyczna plamica małopłytkowa) oraz neurologiczne (zaostrzenie stwardnienia rozsianego, ostre urazy rdzenia kręgowego – leczenie należy rozpocząć w ciągu 8 godzin od urazu). Metyloprednizolon jest dostępny w formie doustnej (tabletki Medrol, Meprelon, Metypred), dożylnej (Solu-Medrol, Methylprednisolone Sopharma), domięśniowej (Depo-Medrol) oraz miejscowej (Advantan, Skinatan), co umożliwia dostosowanie drogi podania do stanu klinicznego pacjenta.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, działanie przeciwzapalne, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, kontaktowe zapalenie skóry, leczenie podtrzymujące, leczenie substytucyjne, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk krtani, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, Pneumocystis jiroveci, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, przerost nadnerczy, przeszczep narządów, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc, stwardnienie rozsiane, terapia objawowa, toczeń rumieniowaty układowy, uraz rdzenia kręgowego, włośnica, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Goodpasture’a, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dexak 25 mg

Dexak 25 mg w postaci roztworu doustnego jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na deksketoprofen, inne NLPZ lub substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (2 g) i metylu parahydroksybenzoesan (E 218, 20 mg). Lek nie powinien być stosowany u osób z historią napadów astmy, skurczu oskrzeli, ostrego nieżytu błony śluzowej nosa, polipów nosa, pokrzywki czy obrzęku naczynioruchowego wywołanych przez NLPZ. Przeciwwskazania obejmują także reakcje fotoalergiczne lub fototoksyczne po ketoprofenie lub fibratach. W zakresie układu pokarmowego Dexak jest przeciwwskazany przy czynnej chorobie wrzodowej, krwawieniach, perforacji, chorobie Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego oraz przewlekłej niestrawności, ze względu na ryzyko zaostrzenia tych stanów.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, deksketoprofen, dysfagia, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, napad astmy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostre uszkodzenie nerek, ostry nieżyt błony śluzowej nosa, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, polipy nosa, przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, reakcja fotoalergiczna, reakcja fototoksyczna, retencja płynów, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi
Leksykon leków
Przeciwwskazania – MIG dla dzieci 20 mg/ml

MIG dla dzieci (ibuprofen 20 mg/ml zawiesina doustna) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ibuprofen lub substancje pomocnicze (maltitol ciekły E 965, benzoesan sodu E 211, alkohol benzylowy), a także u osób z historią skurczu oskrzeli, astmy, pokrzywki lub obrzęku naczynioruchowego po NLPZ. Nie należy stosować leku u pacjentów z zaburzeniami krwiotworzenia o niewyjaśnionej etiologii, aktywną lub nawracającą chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, krwotokami z przewodu pokarmowego, krwawieniami z naczyń mózgowych lub innymi aktywnymi krwawieniami. Przeciwwskazania obejmują także ciężką niewydolność wątroby, nerek, serca (klasa IV wg NYHA), ciężkie odwodnienie oraz kobiety w III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko powikłań płodowych i matczynych. Ibuprofen może nasilać ryzyko krwawień, perforacji przewodu pokarmowego oraz pogarszać funkcję narządów w wymienionych stanach klinicznych.
astma, choroba autoimmunologiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, digoksyna, działanie antyagregacyjne, fenytoina, filtracja kłębuszkowa, glikokortykosteroid, hemostaza, ibuprofen, krwawienie z naczyń mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lit, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na leki, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, perforacja, płytki krwi, pokrzywka, prostaglandyna nerkowa, przewód tętniczy, skurcz oskrzeli, trzeci trymestr ciąży, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krwiotworzenia, zapalenie błony śluzowej nosa
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Viantan –

Viantan to preparat w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji, zawierający kompleks witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A 0,99 mg/3300 IU, D3 0,005 mg/200 IU, E 9,11 mg, K1 0,15 mg) oraz w wodzie (C 200 mg, B1 6 mg, B2 3,6 mg, B6 6 mg, B12 0,005 mg, B9 0,6 mg, B5 15 mg, B7 0,06 mg, B3 40 mg), przeznaczony do pozajelitowego uzupełniania niedoborów witamin u pacjentów dorosłych i dzieci powyżej 11 lat. Wskazania obejmują sytuacje, w których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe (np. zaburzenia świadomości, niedrożność przewodu pokarmowego, śpiączka, okres okołooperacyjny, niewydolność wielonarządowa), niewystarczające (zespoły złego wchłaniania, wyniszczenie nowotworowe, stany hiperkataboliczne) lub przeciwwskazane (ostre zapalenie trzustki, przetoki przewodu pokarmowego, silne wymioty, zaburzenia połykania). Preparat dostarcza witamin w ilościach odpowiadających dziennemu zapotrzebowaniu, co jest kluczowe w kompleksowej terapii żywieniowej pozajelitowej.
Viantan powinien być stosowany wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny, z monitorowaniem stanu pacjenta oraz kontrolą stężeń witamin w surowicy, zwłaszcza A, D i E podczas długotrwałej terapii. Produkt zawiera do 2 mmol (46 mg) sodu na fiolkę, co wymaga uwzględnienia u pacjentów z ograniczeniem podaży sodu. Zastosowanie leku jest wskazane przy rozpoczynaniu całkowitego żywienia pozajelitowego (TPN), w stanach klinicznych niedoboru witamin, długotrwałym żywieniu pozajelitowym oraz zwiększonym zapotrzebowaniu metabolicznym. Przed włączeniem preparatu konieczna jest ocena stanu odżywienia i niedoborów witaminowych, a podanie wymaga przygotowania roztworu do infuzji z proszku zawartego w fiolce.
biotyna, całkowite żywienie pozajelitowe, cholekalcyferol, choroba Leśniowskiego-Crohna, cyjanokobalamina, dysfagia, działanie antyoksydacyjne, erytropoeza, fitomenadion, funkcja neurologiczna, gospodarka wapniowo-fosforanowa, kwas askorbowy, kwas foliowy, kwas pantotenowy, metabolizm aminokwasów, metabolizm kostny, mineralizacja kości, niedobór witaminy, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność wielonarządowa, nikotynamid, ostre zapalenie trzustki, pirydoksyna, przetoka przewodu pokarmowego, retynol, ryboflawina, stan hiperkataboliczny, suplementacja witaminowa, synteza czynników krzepnięcia, synteza hemu, tiamina, witamina rozpuszczalna w tłuszczach, witamina rozpuszczalna w wodzie, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenie świadomości, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe, α-tokoferol
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprom

Ibuprofen, jako NLPZ, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi (np. toczeń rumieniowaty układowy), przewodu pokarmowego (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca), nerek, wątroby oraz układu oddechowego (astma oskrzelowa). Stosowanie ibuprofenu wiąże się z ryzykiem krwawień z przewodu pokarmowego, owrzodzeń i perforacji, które mogą przebiegać bezobjawowo lub nawracać u pacjentów z wcześniejszymi dolegliwościami. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z kortykosteroidami, lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, acenokumarol) oraz antyagregacyjnymi (np. ASA). Dawkowanie powyżej 2400 mg/dobę zwiększa ryzyko incydentów zatorowo-zakrzepowych, zwłaszcza u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem, chorobą niedokrwienną serca, zastoinową niewydolnością serca (NYHA II-III) oraz chorobami naczyń obwodowych i mózgowych.
acenokumarol, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, hiperlipidemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, jałowe zapalenie opon mózgowych, kortykosteroid, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek antyagregacyjny, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, niedobór sacharazy-izomaltazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pozaszpitalne bakteryjne zapalenie płuc, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności serca, zaburzenia funkcji wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon chorób i schorzeń
Schistosomatoza (bilharcjoza) – Etiologia i przyczyny

Schistosomiaza, wywoływana przez przywry krwi z rodzaju Schistosoma, jest jedną z najważniejszych chorób pasożytniczych na świecie, dotykającą ponad 240 milionów osób, głównie w krajach rozwijających się. Główne gatunki odpowiedzialne za zakażenia u ludzi to S. haematobium (schistosomiaza układu moczowo-płciowego), S. mansoni oraz S. japonicum (schistosomiaza jelitowa). Cykl życiowy pasożyta obejmuje ślimaki słodkowodne jako żywicieli pośrednich oraz człowieka jako żywiciela ostatecznego. Patogeneza choroby wynika głównie z reakcji immunologicznej na jaja pasożyta, które powodują tworzenie ziarniniaków, przewlekłe zapalenie i włóknienie tkanek, prowadząc do uszkodzeń narządów takich jak pęcherz moczowy, jelita, wątroba czy płuca. Schistosomiaza układu moczowo-płciowego zwiększa ryzyko raka pęcherza moczowego, a schistosomiaza jelitowa może prowadzić do nadciśnienia wrotnego i powikłań wątroby. Około 90% przypadków wymaga leczenia w Afryce Subsaharyjskiej, a śmiertelność szacowana jest na około 200 000 osób rocznie.
bilharzioza, cerkaria, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba pasożytnicza, dystrybucja choroby, enzym proteolityczny, eozynofilia, gospodarka wodna, miracydium, nadciśnienie płucne, nadciśnienie wrotne, nieswoista choroba zapalna jelit, odpowiedź immunologiczna, prazykwantel, przewlekły stan zapalny, przywra krwi, rak płaskonabłonkowy pęcherza moczowego, Schistosoma haematobium, schistosomula, włóknienie okołowrotne, wodobrzusze, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaniedbana choroba tropikalna, zespół Katayama, ziarniniaki, żyła krezkowa, żylaki przełyku, żywiciel pośredni
Leksykon chorób i schorzeń
Niedożywienie – Etiologia i przyczyny

Niedożywienie definiuje się jako brak równowagi między zapotrzebowaniem organizmu na składniki odżywcze a ich podażą, obejmując zarówno niedobory, jak i nadmiar składników odżywczych. Wyróżnia się niedożywienie właściwe (niedobór makro- i mikroskładników) oraz nadmierne odżywienie, które wiąże się z nadwagą, otyłością i chorobami niezakaźnymi. Szczególnie istotne są niedobory białka, witamin (np. A, B12, D) i minerałów (np. żelazo, jod, cynk), które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak kwashiorkor, marasmus, anemia czy zaburzenia odporności. Etiologia niedożywienia jest wieloczynnikowa i obejmuje nieodpowiednie spożycie pokarmów, choroby przewlekłe (np. mukowiscydoza, przewlekła niewydolność nerek), zaburzenia wchłaniania (np. choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia), a także czynniki socjoekonomiczne, takie jak ubóstwo, brak bezpieczeństwa żywnościowego i izolacja społeczna. Warto podkreślić, że niedożywienie może współistnieć z nadwagą, co wymaga kompleksowej oceny stanu odżywienia pacjenta.
aflatoksyna, alergia pokarmowa, anemia, anoreksja, celiakia, choroba Alzheimera, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba nerwowo-mięśniowa, choroba niezakaźna, choroba przewlekła, demencja, dysfagia, krzywica, kwashiorkor, marasmus, mukowiscydoza, niedobór białka, niedobór witamin, niedowaga, niedożywienie białkowo-energetyczne, nowotwór dziecięcy, odleżyna, osteomalacja, otyłość, przewlekła choroba wątroby, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, sarkopenia, ślepota zmierzchowa, wrodzona wada serca, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyniszczenie, zaburzenie odżywiania, zaburzenie wchłaniania
Leksykon leków
Działania niepożądane – Flectorgo 25 mg

Diklofenak, substancja czynna leku Flectorgo (12,5 mg i 25 mg, kapsułki miękkie), wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, szczególnie ze strony układu pokarmowego i sercowo-naczyniowego. Najczęściej obserwowane są objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha oraz poważne powikłania, w tym choroba wrzodowa, perforacja i krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Stosowanie diklofenaku w dawkach dobowych 150 mg i przez dłuższy czas zwiększa ryzyko tętniczych zdarzeń zakrzepowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu. Ponadto, lek może wywoływać poważne reakcje hematologiczne (np. trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia neurologiczne (np. drgawki, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
agranulocytoza, białkomocz, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, diklofenak, duszność, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, krwotok żołądkowo-jelitowy, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie psychotyczne, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowe, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Axia Forte Plus 3 mg + 0,03 mg

Produkt leczniczy Axia Forte Plus zawiera 0,03 mg etynyloestradiolu oraz 3 mg drospirenonu i jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym. Nie jest wskazany do stosowania u kobiet w ciąży, a w przypadku potwierdzenia ciąży podczas terapii należy natychmiast przerwać jego stosowanie. Badania epidemiologiczne nie wykazały zwiększonego ryzyka wad wrodzonych przy stosowaniu przed ciążą ani działania teratogennego przy nieumyślnym stosowaniu we wczesnej ciąży, jednak dane dotyczące wpływu na przebieg ciąży i zdrowie płodu są ograniczone. Po porodzie należy uwzględnić zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE) przed wznowieniem terapii. Preparat może wpływać na laktację, zmniejszając ilość i zmieniając skład mleka, dlatego nie zaleca się stosowania podczas karmienia piersią. Niewielkie ilości substancji czynnych mogą przenikać do mleka, potencjalnie oddziałując na dziecko.
choroba Leśniowskiego-Crohna, depresyjny nastrój, drospirenon, działanie teratogenne, etynyloestradiol, kandydoza pochwy i sromu, krwawienie z odstawienia, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedosłuch, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, padaczka, pląsawica Sydenhama, porfiria, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przemijający napad niedokrwienny, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, steroid antykoncepcyjny, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, trądzik, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony doustny środek antykoncepcyjny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Dexketoprofen Sopharma 50mg/ 2ml

Dekskeptoprofen Sopharma (50 mg/2 ml, roztwór do wstrzykiwań/infuzji) jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o szerokim spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, ból brzucha oraz poważne powikłania wrzodowe, takie jak perforacja i krwawienie z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku. Dodatkowo, rzadziej występują zapalenie żołądka, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaostrzenie chorób zapalnych jelit (np. choroby Leśniowskiego-Crohna) oraz reakcje skórne o ciężkim przebiegu, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Stosowanie deksketoprofenu wiąże się także z ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych, w tym nadciśnienia tętniczego, obrzęków, niewydolności serca oraz zwiększonego ryzyka zatorów tętniczych (zawał mięśnia sercowego, udar), szczególnie przy długotrwałym stosowaniu i dużych dawkach.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, deksketoprofen, ekstrasystolia, hipoplazja szpiku kostnego, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, plamica, skurcz oskrzeli, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia miesiączkowania, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych, zapalenie nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Diklofenak sodowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Diklofenak sodowy, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), jest szeroko stosowany w terapii bólu, stanów zapalnych i gorączki, jednak jego stosowanie wymaga zachowania szczególnej ostrożności. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z chorobami wrzodowymi przewodu pokarmowego, zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, nerkowymi oraz wątroby. Diklofenak może powodować poważne działania niepożądane, takie jak krwawienia, owrzodzenia i perforacje przewodu pokarmowego, reakcje alergiczne (w tym zespół Kounisa), zaostrzenia astmy, a także zaburzenia czynności wątroby i nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zdarzeń zakrzepowych tętnic przy dawkach dobowych 150 mg oraz na konieczność monitorowania parametrów wątrobowych, hematologicznych i funkcji nerek podczas terapii.
agregacja płytek krwi, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, apiksaban, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, dabigatran, diklofenak sodowy, embolia cutis medicamentosa, eozynofilia, erytropoeza, hemoglobina, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor pompy protonowej, krwawienie z przewodu pokarmowego, marskość wątroby, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, mizoprostol, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, porfiria wątrobowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, współczynnik INR, zakrzepica tętnicza, zaostrzenie astmy, zapalenie kłębuszków nerkowych, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Nicolaua, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apo-Napro Forte

Podczas stosowania naproksenu sodowego, w tym preparatu Apo-Napro Forte, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego, zaburzeniami krzepnięcia, chorobami sercowo-naczyniowymi, niewydolnością nerek i wątroby oraz u osób w podeszłym wieku. Ryzyko poważnych powikłań, takich jak krwawienia, owrzodzenia, perforacje przewodu pokarmowego, reakcje anafilaktyczne, niewydolność nerek czy ciężkie reakcje skórne, wzrasta wraz z dawką leku oraz obecnością czynników ryzyka. U pacjentów z niewydolnością nerek klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min stanowi przeciwwskazanie do stosowania leku. Zaleca się monitorowanie funkcji nerek, wątroby oraz parametrów krzepnięcia, a także unikanie jednoczesnego stosowania innych NLPZ i leków zwiększających ryzyko krwawień (np. warfaryny, SSRI, kortykosteroidów).
agregacja płytek krwi, antagonista receptora angiotensyny, astma, białkomocz, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, cukrzyca, czas krwawienia, hemodializa, hemostaza, hiperlipidemia, hipowolemii, incydent zatorowo-zakrzepowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens kreatyniny, kortykosteroid doustny, krwawienie, krwiomocz, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, naproksen sodowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, ospa wietrzna, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, owrzodzenie, perforacja, polip nosa, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Flamexin 20 mg

Flamexin, zawierający 191,2 mg piroksykamu z β-cyklodekstryną (odpowiadający 20 mg piroksykamu), jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o licznych przeciwwskazaniach. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na piroksykam lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (102,8 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi reakcjami alergicznymi, takimi jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Ponadto, Flamexin nie powinien być stosowany u osób z aktywnymi lub przebytymi chorobami przewodu pokarmowego, w tym owrzodzeniem, chorobą wrzodową, zapaleniem jelit, krwawieniami, perforacją oraz nowotworami przewodu pokarmowego ze względu na ryzyko powikłań krwotocznych. Równoczesne stosowanie z innymi NLPZ, kwasem acetylosalicylowym w dawkach przeciwbólowych oraz lekami przeciwzakrzepowymi jest przeciwwskazane.
Flamexin jest również przeciwwskazany u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym, ciężką niewydolnością wątroby i nerek, a także u osób z ciężkimi chorobami hematologicznymi, skazą krwotoczną i zaburzeniami krzepnięcia. Nie zaleca się stosowania leku w ciąży, podejrzeniu ciąży oraz podczas karmienia piersią. Produkt jest przeciwwskazany w populacji pediatrycznej. W grupie osób starszych oraz u pacjentów z łagodniejszymi postaciami wymienionych schorzeń należy zachować szczególną ostrożność lub rozważyć alternatywne terapie ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego. Pacjenci z wywiadem reakcji alergicznych na inne leki powinni być monitorowani, a w razie wątpliwości stosowanie Flamexinu należy unikać.
astma aspirynowa, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, laktoza jednowodna, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, piroksykam, pokrzywka, polip nosa, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, skaza krwotoczna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie uchyłków, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cholinex Direct

Flurbiprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) stosowany w postaci pastylek twardych Cholinex Direct (8,75 mg), wymaga stosowania najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego i układu krążenia. U pacjentów w podeszłym wieku, z astmą oskrzelową, chorobami autoimmunologicznymi (np. SLE), zaburzeniami czynności nerek, wątroby, serca oraz u osób stosujących leki moczopędne lub z nadciśnieniem tętniczym, należy zachować szczególną ostrożność. Ryzyko nefrotoksyczności, krwawień z przewodu pokarmowego, nadciśnienia, obrzęków oraz potencjalnych zdarzeń zakrzepowych jest zwiększone, zwłaszcza przy długotrwałym lub wysokodawkowym stosowaniu. Pastylki należy rozpuszczać w jamie ustnej, a w przypadku podrażnienia leczenie należy przerwać. Flurbiprofen nie powinien być łączony z innymi NLPZ, w tym inhibitorami COX-2.
aseptyczne zapalenie opon mózgowych, astma oskrzelowa, ból głowy polekowy, choroba alergiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, flurbiprofen, inhibitory cyklooksygenazy-2, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, kortykosteroidy doustne, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, owrzodzenie, perforacja przewodu pokarmowego, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenia krążenia mózgowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon chorób i schorzeń
Rak jelita cienkiego – Epidemiologia

Rak jelita cienkiego, stanowiący mniej niż 1% wszystkich nowotworów, wykazuje rosnącą zapadalność w krajach rozwiniętych, z przewidywanymi w USA na 2025 rok 13 920 nowymi przypadkami i 2 060 zgonami. Współczynnik zapadalności wzrósł z 1,1 do 2,4 na 100 000 mieszkańców w latach 1975-2018, z rocznym wzrostem o 2,3% w latach 2013-2022. Choroba częściej dotyka mężczyzn (2,6/100 000) niż kobiety (2,0/100 000), z wyższą zapadalnością u osób rasy czarnej. Dominujące typy histologiczne to guzy neuroendokrynne (40-44%) i gruczolakoraki (33-40%), z lokalizacją głównie w dwunastnicy (72,7%). Pięcioletni względny wskaźnik przeżycia poprawił się do 67,6%, jednak dla gruczolakoraków wynosi jedynie 30-35%, a przeżywalność jest ściśle związana ze stadium zaawansowania (np. 5-letnie przeżycie dla stadium IV to 5%). Czynniki prognostyczne obejmują stan sprawności, markery CEA i LDH, albuminy, lokalizację guza oraz doszczętność resekcji.
celiakia, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, czerniak skóry, dwunastnica, endoskopia górnego odcinka, endoskopowa ultrasonografia, gruczolakorak, guz neuroendokrynny, guz neuroendokrynny jelita cienkiego, jelito cienkie, jelito czcze, jelito kręte, kapsułka endoskopowa, mięsak, niedokrwistość z niedoboru żelaza, nowotwór jelita cienkiego, nowotwór przewodu pokarmowego, podtyp histologiczny, program nadzoru, rak jelita cienkiego, rodzinna polipowatość gruczolakowata, stadium zaawansowania choroby, tomografia komputerowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, współczynnik zapadalności, względny współczynnik przeżycia, zespół Lyncha, zespół Peutza-Jeghersa
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sorbifer Durules 100 mg Fe(II) + 60 mg

Lek Sorbifer Durules, zawierający 100 mg żelaza(II) w postaci siarczanu żelaza(II) oraz 60 mg kwasu askorbinowego w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań. Należą do nich nadwrażliwość na składniki preparatu, zwężenia przełyku lub inne zaburzenia pasażu przewodu pokarmowego, stany nadmiernego nagromadzenia żelaza (hemochromatoza, hemosyderoza), niedokrwistości niezwiązane z niedoborem żelaza oraz wielokrotne transfuzje krwi. Nieprzestrzeganie tych przeciwwskazań może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak reakcje alergiczne, mechaniczne uszkodzenia przewodu pokarmowego, uszkodzenia wielonarządowe w wyniku przeładowania żelazem czy brak efektu terapeutycznego z jednoczesnym ryzykiem toksyczności żelaza.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, hemochromatoza, hemosyderoza, hemosyderoza potransfuzyjna, kwas askorbowy, nadmiar żelaza, niedobór kwasu foliowego, niedobór witaminy B12, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistość syderoblastyczna, podrażnienie błony śluzowej, reakcja nadwrażliwości, siarczan żelaza, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, transfuzja krwi, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wywiad alergologiczny, zwężenie przełyku
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Solu-Medrol 40 mg

Solu-Medrol (metyloprednizolon w postaci soli sodowej bursztynianu) jest glikokortykosteroidem dostępnym w dawkach 40 mg, 125 mg, 500 mg oraz 1000 mg, stosowanym głównie w leczeniu objawowym różnych schorzeń, z wyjątkiem zaburzeń endokrynologicznych, gdzie pełni rolę terapii substytucyjnej. Wskazania obejmują szeroki zakres chorób endokrynologicznych (np. niedoczynność kory nadnerczy, wrodzony przerost nadnerczy), reumatologicznych (m.in. reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), dermatologicznych (np. pęcherzyca, ciężka łuszczyca), alergicznych (astma oskrzelowa, reakcje nadwrażliwości), okulistycznych (zapalenia błony naczyniowej, nerwu wzrokowego), hematologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, idiopatyczna plamica małopłytkowa) oraz neurologicznych (obrzęk mózgu, zaostrzenia stwardnienia rozsianego, ostre urazy rdzenia kręgowego). Ponadto lek jest stosowany w leczeniu paliatywnym nowotworów oraz w celu indukcji diurezy w zespole nerczycowym bez mocznicy. W terapii gruźlicy płuc i gruźliczego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych konieczne jest jednoczesne stosowanie chemioterapeutyku przeciwgruźliczego.
Podczas stosowania Solu-Medrol należy zwrócić uwagę na specyficzne zalecenia, takie jak wyłączne dożylne podawanie w idiopatycznej plamicy małopłytkowej u dorosłych (przeciwwskazane podanie domięśniowe), konieczność rozpoczęcia leczenia ostrego urazu rdzenia kręgowego w ciągu 8 godzin od urazu oraz podanie leku w ciągu pierwszych 72 godzin od rozpoczęcia terapii przeciw Pneumocystis jiroveci u pacjentów z AIDS. W przypadku ostrego obrzęku krtani lekiem pierwszego wyboru pozostaje epinefryna. Preparaty w dawkach 500 mg i 1000 mg zawierają alkohol benzylowy, co wymaga ostrożności szczególnie u noworodków i wcześniaków ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Solu-Medrol jest zatem wszechstronnym lekiem o szerokim spektrum zastosowań, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia specyficznych przeciwwskazań i zaleceń dotyczących dawkowania oraz monitorowania pacjentów.
alergiczne zapalenie spojówek, aplazja czysto czerwonokrwinkowa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, blok podpajęczynówkowy, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość wtórna, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, nadwrażliwość na leki, nefropatia toczniowa, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, nieropne zapalenie tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk krtani, obrzęk mózgu, opryszczkowate zapalenie skóry, ostra białaczka, ostra niedoczynność kory nadnerczy, owrzodzenie rogówki, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, pneumocystozowe zapalenie płuc, półpasiec oczny, przeszczep narządu, reakcja pokrzywkowa, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, uraz rdzenia kręgowego, włośnica, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wymioty po chemioterapii, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie przedniego odcinka oka, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Goodpasture’a, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek pseudoefedryny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Chlorowodorek pseudoefedryny, stosowany w preparatach na przeziębienie i grypę, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca oraz zaburzenia rytmu serca, ze względu na jego działanie sympatykomimetyczne, które może nasilać objawy tych schorzeń oraz powodować zatrzymanie płynów i obrzęki. Istotne jest monitorowanie objawów neurologicznych, takich jak nagły, silny ból głowy, nudności, wymioty, splątanie, drgawki czy zaburzenia widzenia, które mogą wskazywać na zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) lub zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS), szczególnie u pacjentów z ciężkim lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz niewydolnością nerek. Ponadto, odnotowano ryzyko niedokrwiennych powikłań, takich jak niedokrwienne zapalenie jelita grubego oraz niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i konsultacji specjalistycznej.
astma oskrzelowa, chlorowodorek pseudoefedryny, choroba alergiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba niedokrwienna serca, drgawki, działanie sympatykomimetyczne, jałowe zapalenie opon mózgowych, jaskra, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nerkowa kwasica kanalikowa, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, padaczka, piorunujący ból głowy, przerost gruczołu krokowego, skurcz oskrzeli, splątanie, toczeń rumieniowaty układowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół Reye’a, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metafen Dexketoprofen

Metafen Dexketoprofen zawiera 25 mg deksketoprofenu w postaci deksketoprofenu z trometamolem i wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z wywiadem alergicznym oraz u osób z chorobami przewodu pokarmowego, w tym wrzodową chorobą żołądka i dwunastnicy, zwłaszcza jeśli towarzyszyły im krwawienia lub perforacje. Lek należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce przez najkrótszy możliwy czas, aby zminimalizować ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak krwawienia, owrzodzenia czy perforacje przewodu pokarmowego, które mogą wystąpić bez objawów ostrzegawczych i prowadzić do zgonu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku, z zapaleniem przełyku, zapaleniem błony śluzowej żołądka, nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit oraz u osób przyjmujących jednocześnie leki zwiększające ryzyko krwawień, takie jak doustne kortykosteroidy, warfaryna, SSRI czy kwas acetylosalicylowy.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, deksketoprofen z trometamolem, doustny kortykosteroid, inhibitor pompy protonowej, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek gastroprotekcyjny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, mizoprostol, niesteroidowy lek przeciwzapalny, reakcja nadwrażliwości, selektywny inhibitor cyklooksygenazy-2, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, warfaryna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku
Leksykon chorób i schorzeń
Przetoka odbytu – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Przetoka odbytu (fistula ani) to patologiczny kanał łączący kanał odbytu ze skórą okołoodbytniczą, najczęściej powstający na tle przebytego ropnia odbytu. Około 50% pacjentów z ropniem rozwija przetokę, która może mieć przebieg prosty lub złożony, zależny od zaangażowania mięśni zwieracza. Objawy kliniczne obejmują ból odbytu nasilający się przy defekacji, wyciek ropnej lub krwistej wydzieliny, przewlekłą niegojącą się ranę oraz objawy zapalne. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, anoskopii, endoskopowym USG oraz rezonansie magnetycznym miednicy, który stanowi złoty standard w ocenie przebiegu przetoki. Leczenie jest głównie chirurgiczne, z metodami takimi jak fistulotomia, umieszczenie setonu, procedura LIFT czy plastyka płatowa, z uwzględnieniem ochrony mięśni zwieracza, aby zapobiec inkontynencji. W wybranych przypadkach stosuje się klej fibrynowy lub antybiotykoterapię wspomagającą kontrolę infekcji.
ablacja endoskopowa, anoskopia, antybiotykoterapia, badanie rektalne, ból odbytu, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, dieta wysokobłonnikowa, endoskopowe USG, fistulografia, fistulotomia, inkontynencja, kąpiel nasiadowa, klej fibrynowy, krwawienie, nietrzymanie stolca, obrzęk, procedura LIFT, przetoka odbytu, przetoka prosta, rezonans magnetyczny miednicy, ropień odbytu, seton, zatrzymanie moczu, zwężenie kanału odbytu, zwieracz odbytu
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Acidum folicum Hasco 5 mg

Acidum Folicum Hasco 5 mg jest preparatem stosowanym w terapii niedoboru kwasu foliowego oraz jego profilaktyce, szczególnie w hematologii i ginekologii. Wskazania obejmują niedokrwistość megaloblastyczną, gdzie dawka 5 mg kwasu foliowego koryguje zaburzenia syntezy DNA w szpiku kostnym, a także stany zwiększonego zapotrzebowania na foliany, takie jak przewlekła hemoliza (np. talasemia, niedokrwistość sierpowata), dializy, zaburzenia wchłaniania jelitowego (choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia, sprue), niedożywienie, alkoholizm oraz łuszczyca. Preparat jest również wskazany w przypadku stosowania leków obniżających poziom kwasu foliowego, takich jak fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, doustne środki antykoncepcyjne oraz niektóre antybiotyki. Każda tabletka zawiera 5 mg kwasu foliowego uwodnionego oraz 60,5 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy.
celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, dializa, doustny środek antykoncepcyjny, fenobarbital, fenytoina, hematopoeza, karbamazepina, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwdrgawkowy, łuszczyca, niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistość sierpowata, nietolerancja laktozy, przewlekła hemoliza, sprue, talasemia, wada cewy nerwowej, zaburzenie wchłaniania jelitowego