Działania niepożądane
Dexketoprofen Sopharma 50mg/ 2ml

Dekskeptoprofen Sopharma (50 mg/2 ml, roztwór do wstrzykiwań/infuzji) jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o szerokim spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, ból brzucha oraz poważne powikłania wrzodowe, takie jak perforacja i krwawienie z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku. Dodatkowo, rzadziej występują zapalenie żołądka, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaostrzenie chorób zapalnych jelit (np. choroby Leśniowskiego-Crohna) oraz reakcje skórne o ciężkim przebiegu, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Stosowanie deksketoprofenu wiąże się także z ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych, w tym nadciśnienia tętniczego, obrzęków, niewydolności serca oraz zwiększonego ryzyka zatorów tętniczych (zawał mięśnia sercowego, udar), szczególnie przy długotrwałym stosowaniu i dużych dawkach.

Działania niepożądane deksketoprofenu – przegląd kliniczny

Deksketoprofen Sopharma (50 mg/2 ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ), którego stosowanie wiąże się z występowaniem szeregu działań niepożądanych. Niniejszy artykuł przedstawia szczegółową analizę działań niepożądanych zgłaszanych zarówno w badaniach klinicznych, jak i w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu, sklasyfikowanych według układów i narządów oraz częstości występowania.1

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej obserwowane działania niepożądane deksketoprofenu dotyczą układu pokarmowego. Szczególnie niebezpieczne są te związane z powikłaniami wrzodowymi, takimi jak perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego, które w niektórych przypadkach mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku.2

Wśród często zgłaszanych dolegliwości żołądkowo-jelitowych znajdują się: nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, zaparcia, niestrawność, ból brzucha, smoliste stolce, wymioty krwawe. Odnotowano również przypadki wrzodziejącego zapalenia jamy ustnej, zaostrzenia zapalenia okrężnicy oraz choroby Leśniowskiego-Crohna. Rzadziej obserwowano zapalenie żołądka.3

Działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego

Stosowanie deksketoprofenu, podobnie jak innych NLPZ, wiąże się z ryzykiem wystąpienia obrzęków, nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca.4 Dane z badań klinicznych i epidemiologicznych wskazują, że stosowanie niektórych NLPZ, szczególnie w dużych dawkach i przez długi czas, może wiązać się z niewielkim zwiększeniem ryzyka zatorów tętnic, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar.5

Rzadkie, ale poważne działania niepożądane

Wśród rzadszych, ale istotnych klinicznie działań niepożądanych deksketoprofenu należy wymienić reakcje skórne o ciężkim przebiegu, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka (zespół Lyella), które występują bardzo rzadko.6

Podobnie jak w przypadku innych NLPZ, u pacjentów przyjmujących deksketoprofen mogą wystąpić takie działania niepożądane jak aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (szczególnie u pacjentów z toczeniem rumieniowatym układowym lub mieszaną chorobą tkanki łącznej) oraz reakcje hematologiczne, w tym plamica, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna, a rzadko agranulocytoza i hipoplazja szpiku kostnego.7

Szczegółowa tabela działań niepożądanych deksketoprofenu

Klasyfikacja układów i narządów Często (>1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Bardzo rzadko (<1/10 000)
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość Neutropenia, małopłytkowość
Zaburzenia układu immunologicznego Obrzęk krtani Reakcja anafilaktyczna, w tym wstrząs anafilaktyczny
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hiperglikemia, hipoglikemia, hipertriglicerydemia, jadłowstręt
Zaburzenia psychiczne Bezsenność
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy, zawroty głowy, senność Parestezje, omdlenia
Zaburzenia oka Nieostre widzenie
Zaburzenia ucha i błędnika Szumy uszne
Zaburzenia serca Ekstrasystolia, tachykardia
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie, nagłe zaczerwienienie twarzy Nadciśnienie tętnicze, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Spowolnienie oddechu Skurcz oskrzeli, duszność
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, wymioty Ból brzucha, niestrawność, biegunka, zaparcie, wymioty krwawe, suchość w jamie ustnej Wrzód trawienny, krwawienie z wrzodu trawiennego lub perforacja wrzodu trawiennego Zapalenie trzustki
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Uszkodzenie komórek wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Zapalenie skóry, świąd, wysypka, zwiększona potliwość Pokrzywka, trądzik Zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka (zespół Lyella), obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, reakcja nadwrażliwości na światło
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Sztywność mięśni, sztywność stawów, skurcze mięśni, ból pleców
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Ostra niewydolność nerek, wielomocz, ból nerek, ketonuria, białkomocz Zapalenie nerek lub zespół nerczycowy
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia gruczołu krokowego
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Ból w miejscu wstrzyknięcia, odczyn w miejscu wstrzyknięcia Gorączka, zmęczenie, ból, uczucie zimna Dreszcze, obrzęki obwodowe
Badania diagnostyczne Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby

Specyficzne powikłania i ostrzeżenia dla określonych grup pacjentów

Powikłania żołądkowo-jelitowe

Powikłania żołądkowo-jelitowe stanowią najczęstszą grupę działań niepożądanych deksketoprofenu. Wrzody trawienne, perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego mają szczególnie niebezpieczny charakter u osób w podeszłym wieku, gdzie mogą prowadzić do zgonu.8 Lekarze powinni zwracać szczególną uwagę na objawy takie jak:

  • Nudności i wymioty – często występujące działanie niepożądane
  • Biegunka – może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych
  • Wymioty krwawe – wskazujące na potencjalnie poważne krwawienie z przewodu pokarmowego
  • Smoliste stolce – świadczące o krwawieniu z górnego odcinka przewodu pokarmowego
  • Wrzodziejące zapalenie jamy ustnej – powikłanie szczególnie dokuczliwe dla pacjenta
  • Zaostrzenie zapalenia okrężnicy i choroby Leśniowskiego-Crohna – niebezpieczne u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit

Reakcje skórne

Pacjenci przyjmujący deksketoprofen powinni być monitorowani pod kątem wystąpienia ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka (zespół Lyella).9 Mimo że występują one bardzo rzadko, są stanem zagrażającym życiu i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia oraz wdrożenia intensywnego leczenia.

Powikłania sercowo-naczyniowe

Długotrwałe stosowanie deksketoprofenu, szczególnie w dużych dawkach, może zwiększać ryzyko wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar.10 Pacjenci z istniejącymi czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych powinni być monitorowani ze szczególną uwagą.

Powikłania hematologiczne

Podobnie jak inne NLPZ, deksketoprofen może wywoływać reakcje hematologiczne, takie jak niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, agranulocytoza i hipoplazja szpiku kostnego.11 Choć występują rzadko, wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi, szczególnie u pacjentów otrzymujących lek długotrwale.

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych deksketoprofenu lekarz powinien rozważyć następujące kroki:

  1. Ocenić stosunek korzyści do ryzyka dalszego stosowania leku u danego pacjenta
  2. W przypadku ciężkich reakcji (np. reakcji anafilaktycznej, ciężkich reakcji skórnych) natychmiast przerwać podawanie leku
  3. Wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe i podtrzymujące
  4. Monitorować parametry życiowe i funkcje narządów u pacjentów z ciężkimi działaniami niepożądanymi
  5. Zgłosić obserwowane działanie niepożądane do odpowiednich organów nadzorujących bezpieczeństwo farmakoterapii

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.12

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl