Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dexketoprofen Sopharma 50mg/ 2ml

Wpływ deksketoprofenu na płodność, ciążę i laktację

Deksketoprofen Sopharma (50 mg/2 ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ), którego stosowanie wiąże się z określonymi ograniczeniami u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet ciężarnych oraz karmiących piersią. Lekarze powinni dokładnie rozważyć korzyści i ryzyko związane z podawaniem tego preparatu w powyższych grupach pacjentek.¹

Przeciwwskazania do stosowania

Deksketoprofen w postaci roztworu do wstrzykiwań/do infuzji jest bezwzględnie przeciwwskazany w następujących przypadkach:²

• Trzeci trymestr ciąży
• Okres karmienia piersią

Wpływ na ciążę

Mechanizm działania i potencjalne ryzyko. Deksketoprofen, podobnie jak inne NLPZ, hamuje syntezę prostaglandyn, co może niekorzystnie wpłynąć na ciążę oraz rozwój zarodka i płodu. Badania epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko powikłań przy stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży.³

Ryzyko związane ze stosowaniem leku obejmuje:⁴

• Zwiększone ryzyko poronienia
• Ryzyko wad wrodzonych serca (wzrost bezwzględnego ryzyka z mniej niż 1% do około 1,5%)
• Ryzyko wytrzewienia (wady rozwojowej polegającej na przemieszczeniu narządów wewnętrznych poza jamę ciała)

Należy podkreślić, że ryzyko wystąpienia wad wrodzonych wzrasta wraz z dawką leku i czasem trwania terapii.⁵

Dane z badań na zwierzętach

Wyniki badań eksperymentalnych wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn zwierzętom może prowadzić do:⁶

• Podwyższonego ryzyka utraty płodu przed i po implantacji
• Zwiększonej śmiertelności zarodków i płodów
• Większej częstości występowania różnych wad wrodzonych, w tym wad układu sercowo-naczyniowego (przy podaniu w okresie organogenezy)

Warto zaznaczyć, że badania na zwierzętach nie wykazały toksycznego wpływu samego deksketoprofenu na reprodukcję.⁷

Stosowanie po 20. tygodniu ciąży

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie deksketoprofenu od 20. tygodnia ciąży. W tym okresie lek może powodować małowodzie (oligohydramnion) spowodowane zaburzeniami czynności nerek płodu.⁸ Zaburzenie to:

• Może wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia
• Zwykle ustępuje po przerwaniu terapii

U pacjentek, które przyjmowały deksketoprofen po 20. tygodniu ciąży, zaleca się:⁹

• Rozważenie przedporodowej obserwacji w celu wykrycia małowodzia
• Natychmiastowe zaprzestanie stosowania leku w przypadku stwierdzenia małowodzia

Zalecenia dla pierwszego i drugiego trymestru ciąży

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży:¹⁰

• Nie należy podawać deksketoprofenu, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne
• Jeśli zastosowanie leku jest niezbędne, dawka powinna być możliwie najmniejsza
• Okres leczenia powinien być jak najkrótszy

Ryzyko w trzecim trymestrze ciąży

W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym deksketoprofen, mogą narażać płód na:¹¹

1. Toksyczność krążeniowo-oddechową:
   • Przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego
   • Nadciśnienie płucne
2. Zaburzenia czynności nerek:
   • Mogą prowadzić do niewydolności nerek
   • Związane z małowodziem

Ponadto stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn w późnym okresie ciąży może narażać matkę i noworodka na:¹²

1. Wydłużenie czasu krwawienia:
   • Wynika z działania antyagregacyjnego
   • Może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek
2. Hamowanie skurczów macicy:
   • Może prowadzić do opóźnionego porodu
   • Może skutkować wydłużonym porodem

Z uwagi na wymienione powyżej ryzyka, stosowanie deksketoprofenu jest bezwzględnie przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży.¹³

Wpływ na karmienie piersią

Brak jest jednoznacznych danych dotyczących przenikania deksketoprofenu do mleka ludzkiego.¹⁴ Ze względu na potencjalne ryzyko dla karmionego dziecka, stosowanie deksketoprofenu jest przeciwwskazane podczas karmienia piersią.¹⁵

Wpływ na płodność

Podobnie jak w przypadku innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych, deksketoprofen może zaburzać płodność u kobiet.¹⁶ Z tego względu:

• Lek nie jest zalecany u kobiet planujących ciążę
• Należy rozważyć odstawienie deksketoprofenu u pacjentek mających trudności z zajściem w ciążę
• Lek powinien być odstawiony u kobiet poddawanych badaniom w kierunku niepłodności¹⁷

Ważne informacje dla lekarzy

Podejmując decyzję o zastosowaniu deksketoprofenu u kobiet w wieku rozrodczym, lekarz powinien:

• Dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka
• Poinformować pacjentkę o przeciwwskazaniach do stosowania leku w trzecim trymestrze ciąży i podczas karmienia piersią
• Omówić potencjalne ryzyko dla płodu przy stosowaniu w pierwszym i drugim trymestrze
• Poinformować o konieczności monitorowania pod kątem małowodzia przy stosowaniu po 20. tygodniu ciąży
• Uprzedzić pacjentkę o możliwym wpływie na płodność
• Zalecić stosowanie skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym przyjmujących lek

W przypadku konieczności zastosowania deksketoprofenu u kobiety w ciąży, należy stosować najniższą skuteczną dawkę przez jak najkrótszy czas, prowadząc jednocześnie odpowiedni monitoring kliniczny.