reumatoidalne zapalenie stawów
Wskazanie

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się zapaleniem błony maziowej stawów, prowadzącym do postępującego uszkodzenia chrząstki stawowej i kości. Schorzenie to dotyka około 0,5-1% populacji ogólnej, częściej kobiety niż mężczyzn. Początek choroby najczęściej przypada na 4. i 5. dekadę życia. Typowymi objawami są symetryczny ból i obrzęk stawów (szczególnie drobnych stawów rąk i stóp), sztywność poranna trwająca ponad 60 minut oraz ogólne zmęczenie.

Leczenie RZS opiera się na wczesnym wdrożeniu leków modyfikujących przebieg choroby (LMPCh). Podstawowym lekiem pierwszego rzutu jest metotreksat (Metex, Methofill, Ebetrexat), często stosowany w połączeniu z glikokortykosteroidami (Metypred, Medrol) w niskich dawkach na początkowym etapie terapii. W przypadku niedostatecznej odpowiedzi na metotreksat, stosuje się inne klasyczne LMPCh, takie jak leflunomid (Arava), sulfasalazynę (Sulfasalazin) czy hydroksychlorochinę (Plaquenil), lub dodaje się leki biologiczne.

Wśród leków biologicznych w Polsce dostępne są inhibitory TNF-α: adalimumab (Humira, Hyrimoz, Amgevita), etanercept (Enbrel, Benepali), infliksymab (Remsima, Inflectra), golimumab (Simponi) i certolizumab pegol (Cimzia). Inne grupy leków biologicznych to inhibitory IL-6: tocilizumab (RoActemra) i sarilumab (Kevzara), inhibitor kostymulacji limfocytów T – abatacept (Orencia) oraz anty-CD20 – rytuksymab (MabThera, Blitzima). W ostatnich latach wprowadzono także małocząsteczkowe inhibitory kinaz janusowych (JAK): tofacytynib (Xeljanz), baricytynib (Olumiant) oraz upadacytynib (Rinvoq).

Największe trudności w leczeniu RZS wiążą się z opóźnionym rozpoznaniem choroby, gdy już doszło do nieodwracalnych uszkodzeń stawów. Problemem jest również pierwotna lub wtórna nieskuteczność stosowanych leków, wymagająca zmiany terapii, oraz działania niepożądane, szczególnie zwiększone ryzyko infekcji przy stosowaniu leków biologicznych i JAK-inhibitorów. Istotnym wyzwaniem pozostaje indywidualizacja terapii – wybór optymalnego leku dla konkretnego pacjenta, biorąc pod uwagę jego profil immunologiczny, choroby współistniejące i preferencje. Dodatkowo, wysokie koszty nowoczesnych terapii biologicznych i celowanych stanowią barierę ekonomiczną, mimo funkcjonujących programów lekowych.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 28.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl