przewlekła zapalna choroba reumatyczna
Wskazanie

Przewlekła zapalna choroba reumatyczna to określenie obejmujące grupę schorzeń autoimmunologicznych charakteryzujących się przewlekłym stanem zapalnym, który prowadzi do uszkodzenia tkanek, głównie układu ruchu. Najczęstszym przedstawicielem tej grupy jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), ale zalicza się tu również zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, łuszczycowe zapalenie stawów czy młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów.

Główne objawy przewlekłych zapalnych chorób reumatycznych to ból, sztywność i obrzęk stawów, często symetryczny, występujący szczególnie w godzinach porannych. Z czasem może dochodzić do deformacji stawów i znacznego ograniczenia sprawności. Choroba może również wywoływać objawy pozastawowe dotyczące serca, płuc, oczu, skóry i innych narządów wewnętrznych.

W leczeniu stosuje się podejście wielokierunkowe. Leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh) to podstawa terapii – należą do nich metotreksat (Metex, Metoject, Trexan), leflunomid (Arava), sulfasalazyna (Sulfasalazin EN) oraz hydroksychlorochina (Plaquenil). Stosowane są również leki biologiczne, jak inhibitory TNF-α: adalimumab (Humira, Hyrimoz), etanercept (Enbrel, Benepali), infliksymab (Remsima, Inflectra), golimumab (Simponi), certolizumab pegol (Cimzia), a także inne grupy leków biologicznych: tocilizumab (RoActemra), rytuksymab (MabThera, Rixathon), abatacept (Orencia), inhibitory JAK jak tofacytynib (Xeljanz) czy baricytynib (Olumiant).

W celu łagodzenia objawów stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) jak diklofenak (Diclac, Olfen), ibuprofen (Nurofen, Ibuprom), naproxen (Apo-Naproxen) oraz glikokortykosteroidy jak prednizon (Encorton) czy metyloprednizolon (Medrol, Metypred).

Największymi wyzwaniami w leczeniu przewlekłych zapalnych chorób reumatycznych są: osiągnięcie remisji choroby, zapobieganie nieodwracalnym uszkodzeniom stawów, zarządzanie działaniami niepożądanymi leków (szczególnie immunosupresyjnych), utrzymanie funkcjonalności pacjenta i jego jakości życia, a także wysokie koszty terapii, zwłaszcza leków biologicznych. Personalizacja leczenia i monitorowanie aktywności choroby stanowią kluczowe elementy skutecznej terapii. Istotne jest również wczesne rozpoczęcie leczenia, które może znacząco poprawić rokowanie.